BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

CAO THU HỒNG

VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TRONG THI
HÀNH ÁN HÌNH SỰ - TỪ THỰC TIỄN TÒA ÁN NHÂN
DÂN HAI CẤP Ở TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÀNH CHÍNH
VÀ LUẬT HIẾN PHÁP

HÀ NỘI, NĂM 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

CAO THU HỒNG

VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TRONG THI
HÀNH ÁN HÌNH SỰ - TỪ THỰC TIỄN TÒA ÁN NHÂN
DÂN HAI CẤP Ở TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH
CHÍNH

Mã số: 8 38 01 02

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS.PHẠM MINH TUYÊN

HÀ NỘI, NĂM 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan các nội dung được trình bày trong Luận văn này là công
trình nghiên cứu của tôi. Nội dung, số liệu trong Luận văn là chính xác trung
thực, phản ánh tính khách quan trong quá trình nghiên cứu. Luận văn sử dụng
thông tin, dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau và được ghi rõ nguồn gốc, số liệu
được tổng hợp và xử lí. Những thông tin tham khảo trong khóa luận đều được
trích dẫn cụ thể nguồn sử dụng.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2018
Học viên

Cao Thu Hồng



LỜI CẢM ƠN
Học viên trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Học viện hành chính quốc
gia, Khoa Sau đại học và toàn thể các thầy giáo, cô giáo của học viện đã tận
tình giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu khoa học và tạo điều kiện giúp đỡ học
viên hoàn thành chương trình học tập tại trường.
Đặc biệt, học viên xin trân trọng cảm ơn Tiến sỹ Phạm Minh Tuyên,
người đã tận tình giúp đỡ học viên trong quá trình nghiên cứu, xây dựng và
hoàn thành Luận văn này.
Học viên xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Tòa án nhân dân
tỉnh; Tòa án nhân dân các huyện, thành phố trong tỉnh, các đồng chí đồng
nghiệp của hệ thống Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang đã tạo điều
kiện và giúp đỡ cho Học viên trong quá trình thu thập thông tin, và số liệu để
thực hiện Luận văn này.
Dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, song chắc chắn rằng
đề án này sẽ không thể tránh khỏi một vài thiếu sót. Học viên mong được sự
tham gia, bổ sung đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo và các đồng chí
đồng nghiệp để Luận văn này được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2018
Học viên

Cao Thu Hồng


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ VÀ
VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TRONG THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ 9

1.1. Những vấn đề lý luận về thi hành án hình sự............................................. 9
1.1.1. Khái niệm Thi hành án hình sự ............................................................... 9
1.1.2. Mục đích, nhiệm vụ của thi hành án hình sự ........................................ 10
1.1.3. Ý nghĩa của Thi hành án hình sự .......................................................... 12
1.2. Vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình sự ........................... 13
1.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành
án hình sự ....................................................................................................... 39
1.3.1. Đường lối, chính sách của Đảng và hệ thống pháp luật ....................... 39
1.3.3. Yếu tố con người và chính sách đãi ngộ đối với cán bộ làm công tác thi
hành án hình sự ............................................................................................... 42
Tiểu kết chương 1............................................................................................ 44
Chương 2. THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN HAI
CẤP TỈNH TUYÊN QUANG TRONG CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN HÌNH
SỰ............................................................................................................46
2.1. Khái quát về Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang ....................... 46
2.1.1. Đặc điểm, tình hình của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang .. 46
2.1.2. Tổ chức bộ máy cán bộ làm công tác thi hành án hình sự .................... 47
2.2. Tình hình công tác thi hành án hình sự ở Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh
Tuyên Quang ................................................................................................... 48
2.2.1. Tình hình chung và các kết quả đạt được trong công tác thi hành án
hình sự ....................................................................................................48
2.2.2. Những hạn chế trong công tác thi hành án hình sự ............................... 52
2.2.3. Nguyên nhân làm giảm hiệu quả hoạt động thi hành án hình sự .......... 54


2.3. Thực trạng về vai trò của Tòa án nhân dân trong công tác thi hành án
hình sự ở Tuyên Quang ................................................................................... 58
2.3.1. Thực trạng vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án phạt tù ....... 58
2.3.2. Thực trạng vai trò của Tòa án trong thi hành hình phạt tù cho hưởng
treo và hình phạt cải tạo không giam giữ ........................................................ 62

2.3.3. Thực trạng vai trò của Tòa án trong thi hành hình phạt tử hình ........... 70
2.3.4.Thực trạng vai trò của Tòa án trong việc hoãn thi hành án, tạm đình chỉ
thi hành án .................................................................................................73
2.3.5. Thực trạng vai trò của Tòa án trong miễm, giảm thời hạn chấp hành
hình phạt tù, cải tạo không giam giữ; rút ngắn thời gian thử thách án treo .... 79
2.3.6. Thực trạng vai trò của Tòa án về xoá án tích. ...................................... 88
Tiểu kết chương 2............................................................................................ 91
Chương 3. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN NHÂN
DÂN TRONG THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ .................................................... 92
3.1. Phương hướng tăng cường vài trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án
hình sự ....................................................................................................92
3.2. Các giải pháp tăng cường vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án
hình sự ....................................................................................................96
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật ............................................................. 96
3.2.2. Giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của Tòa án .......................... 103
3.2.3. Giải pháp về tổ chức, con người và chế độ đãi ngộ ............................ 107
3.2.4. Giải pháp tăng cường công tác phối hợp giữa Tòa án nhân dân với các
cơ quan hữu quan trong công tác thi hành án hình sự. ................................. 107
3.2.5. Giải pháp về c
sự............................................................................................................110
3.2.6. Giải pháp về tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật ................ 110
Tiểu kết chương 3.......................................................................................... 112
KẾT LUẬN ................................................................................................... 113
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................... 115


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Tòa án nhân dân là cơ quan nhân danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam thực hiện việc xét xử ra các bản án để phán xét một người có hành

vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, và xác định
trách nhiệm hình sự cụ thể đối với người phạm tội. Thi hành án hình sự chính
là để thực hiện các bản án, quyết định của Tòa án trong thực tế. Đảm bảo thi
hành các bản án, quyết định của Tòa án trong thực tế là yêu cầu sống còn của
Nhà nước, của xã hội, nó làm tăng tính nghiêm minh của cả hệ thống pháp
luật, hiệu lực, uy tín của Nhà nước. Yêu cầu các bản án, quyết định của Tòa
án phải được cả xã hội tôn trọng, các cá nhân, tổ chức hữu quan phải chấp
hành nghiêm chỉnh trở thành nguyên tắc có tính hiến định. Điều 106 Hiến
pháp năm 2013 đã quy định: “Bản án, quyết định của Toà án nhân dân có hiệu
lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức,
cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành" [16].
Tòa án nhân dân với tư cách là cơ quan có nhiệm vụ bảo vệ công lý,
bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ
nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá
nhân. Mặc dù là cơ quan xét xử nhưng theo quy định của pháp luật, Toà án
còn là cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có nhiệm vụ thực hiện một số hoạt
động trong giai đoạn thi hành án hình sự.
Theo quy định của pháp luật hiện hành thì Toà án phải chịu trách
nhiệm với rất nhiều công việc về thi hành án hình sự. Tòa án ra các quyết
định liên quan trực tiếp đến khởi động việc thi hành án, làm dừng hoặc thay
đổi tiến trình thi hành án chẳng hạn như quyết định thi hành án, hoãn, tạm
đình chỉ, đình chỉ, ủy thác thi hành án; quyết định giảm thời hạn hoặc miễn
chấp hành hình phạt tù; quyết định rút ngắn thời gian thử thách của án treo;

1


xóa án tích; tổ chức việc thi hành hình phạt tử hình; tham gia giúp Hội đồng
đặc xá Trung ương thực hiện việc đặc xá; quyết định tha tù trước thời hạn có
điều kiện. Như vậy, từ khi bản án, quyết định hoặc những phần của bản án,

quyết định về hình sự đã có hiệu lực pháp luật được đưa ra thi hành án cho
đến khi bản án, quyết định về hình sự đó được thi hành xong đều là công việc
của Toà án, tức là căn cứ vào các quy định của pháp luật hình sự, Toà án phải
thực hiện đầy đủ, nghiêm túc và chính xác nhằm đảm bảo các bản án, quyết
định phải đưa ra thi hành được thực hiện nghiêm chỉnh. Chính vì vậy, Tòa án
nhân dân có vai trò rất lớn và là trung tâm trong việc thực hiện công tác thi
hành án hình sự.
Nhiệm vụ của công tác thi hành án hình sự là nhằm mục đích cảm hoá
tư tưởng, giáo dục nhân cách, văn hóa, kỹ năng lao động của người chấp hành
án từ đó giúp họ trở thành những công dân tốt, có ích cho xã hội, mặt khác
góp phần răn đe, ngăn ngừa chung. Một bản án, quyết định của Toà án có được
thi hành nghiêm chỉnh hay không là tuỳ thuộc chủ yếu vào giai đoạn này. Nếu
người phải thi hành án không tự nguyện thi hành án hoặc bỏ trốn thì việc kết
tội họ chỉ mãi là trên văn bản, còn nếu họ tự nguyện nghiêm chỉnh chấp hành
đã thể hiện trật tự kỷ cương xã hội và quyền lực Nhà nước được tôn trọng. Nếu
bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án không được thi hành thì
toàn bộ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử trước đó đều trở nên vô nghĩa, trật tự,
kỷ cương xã hội bị vi phạm, pháp luật không còn đảm bảo.
Do vậy, trong quá trình thực hiện công tác thi hành án hình sự, Tòa án
nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang đã có nhiều biện pháp để thực hiện và tổ
chức thực hiện nhiệm vụ của cơ quan trong việc thi hành án hình sự trên địa
bàn tỉnh Tuyên Quang một cách có hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế hiện nay có
nhiều bản án, quyết định hình sự có hiệu lực pháp luật khi đưa ra thi hành vẫn
chưa được thi hành bởi nhiều nguyên nhân, có nguyên nhân xuất phát từ phía
người chấp hành án, có nguyên nhân xuất phát từ phía các cơ quan thi hành

2


pháp luật và cũng có nguyên nhân bắt nguồn từ các quy định của pháp luật đã

làm cho hiệu lực quản lý của Nhà nước bằng pháp luật bị giám sút. Trước
thực trạng đó đặt ra một câu hỏi làm gì để nâng cao chất lượng công tác thi
hành án hình sự, làm sao để các bản án, quyết định hình sự của Toà án có hiệu
lực pháp luật phải được đưa ra thi hành triệt để. Trên thực tế vấn đề này là hết
sức phức tạp và nặng nề đối với các cơ quan thực thi pháp luật nói riêng và là
mối quan tâm của xã hội nói chung. Là một người trực tiếp làm công tác thi
hành án hình sự tôi thấy để tăng cường vai trò, trách nhiệm của Tòa án trong
hoạt động thi hành án hình sự thì cũng cần phải nghiên cứu đề ra những giải
pháp nâng cao hiệu quả công tác thi hành án hình sự trong giai đoạn hiện nay.
Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án
hình sự - từ thực tiễn Tòa án nhân dân hai cấp ở tỉnh Tuyên Quang” làm luận
văn thạc sĩ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Trước hết, hoạt động thi hành án hình sự được phân tích trong một số
giáo trình và sách tham khảo như: Luật Thi hành án hình sự năm 2010; Tài
liệu tập huấn chuyên sâu Luật Thi hành án hình sự, Nxb Lao động, năm 2011,
của GS.TS. Nguyễn Ngọc Anh chủ biên; Giáo trình Luật tố tụng hình
sự Việt Nam, Nxb Công an nhân dân, tái bản lần thứ 13, năm 2017, của tập
thể tác giả do PGS.TS. Hoàng Thị Minh Sơn chủ biên; Giáo trình Luật thi
hành án hình sự, Nxb Khoa học và xã hội, năm 2014, do PGS.TS. Võ Khánh
Vinh, TS. Cao Thị Oanh chủ biên.
Sách chuyên khảo: Pháp luật thi hành án hình sự Việt Nam- Những vấn
đề lý luận và thực tiễn của PGS.TS Võ Khánh Vinh, PGS.TS Nguyễn Mạnh
Kháng chủ biên, do nhà xuất bản Tư pháp xuất bản năm 2006 là công trình
tương đối đầy đủ về công tác thi hành án hình sự cũng như hệ thống các cơ
quan thi hành án hình sự. Đây là tác phẩm nghiên cứu, tìm hiểu sâu hơn
những vấn đề lý luận cơ bản về thi hành án hình sự; hệ thống, mô hình các cơ

3



quan thi hành án hình sự; tổng kết một cách đầy đủ thực tế thi hành án hình sự
ở Việt Nam nhằm chỉ ra những kinh nghiệm thành công cũng như chưa thành
công của thực tiễn công tác thi hành án hình sự, từ đó xây dựng luận cứ khoa
học cho nhiệm vụ tiếp tục đổi mới công tác thi hành án hình sự trong giai
đoạn trước khi Luật thi hành án hình sự được ban hành năm 2010.
Bình luận khoa học luật thi hành án hình sự và các quy định mới nhất
về thi hành án hình sự của Trần Minh Hưởng, Nxb Thời đại, Hà Nội, 2010 là
công trình khoa học cung cấp kịp thời, toàn diện về cơ sở lý luận, thực tiễn
Luật thi hành án hình sự và các quy định mới nhất về thi hành án hình sự.
Đồng thời công trình phân tích cụ thể, đối chiếu với thực tiễn thi hành pháp
luật, làm cho các điều luật được giải thích rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu. Phần nào
đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, tìm hiểu, nâng cao nhận thức và triển khai có
hiệu quả Luật thi hành án hình sự và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn
thi hành.
Ngoài ra, còn các bài viết đăng trên các bài báo, tạp chí chuyên ngành
luật như: Một số vướng mắc trong công tác thi hành án hình sự và kiến nghị
hoàn thiện của Nguyễn Văn Tuấn đăng trên Tạp chí Toà án nhân dân,
TANDTC, số 7/2012, tr. 23 - 25, nghiên cứu về những vướng mắc, hướng sửa
đổi và các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc áp dụng hình phạt án
treo, biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú từ thực tiễn thi hành bản án,
quyết định hình sự có hiệu lực pháp luật của Toà án. “Hoạt động thi hành án
hình sự hiện nay - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện” của Trương Hòa
Bình, đăng trên Tạp chí khoa học pháp lý tháng 6/2002 tại Hà Nội;“Thực
trạng công tác thi hành án hình sự và những kiến nghị” của TS. Nguyễn
Phong Hoà, đăng trên tạp chí Tòa án nhân dân số 21/2006 Tr 22-32; và Một
số vấn đề lý luận và thực tiễn về chính sách thi hành án hình sự của
PGS.TSKH. Lê Cảm đăng trên Tạp chí kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân tối
cao, số 10/2006, tr.3 – 12 đã cung cấp một cách nhìn khái quát và hoàn thiện


4


vấn đề lý luận và thực tiễn về thi hành án hình sự trong điều kiện Việt Nam.
“Một số vấn đề về thi hành án hình sự của Tòa án” của tác giả Nguyễn
Quang Lộc đăng trên báo Điện tử pháp luật Việt Nam năm 2009, v.v…. Và
còn một số công trình nghiên cứu khác như các báo cáo tổng kết, tài liệu tập
huấn, những bài viết trên các tạp chí chuyên ngành có đề cập đến lĩnh vực thi
hành án.
Những đề tài trên chủ yếu phân tích những nội dung cơ bản của hoạt
động thi hành án, quản lý nhà nước về thi hành án hình sự, phân tích tính ưu
việt trong hệ thống pháp luật Việt Nam và điểm chưa phù hợp về công tác thi
hành án hiện nay, góp phần giúp chúng ta nhìn nhận và đánh giá đúng vị trí
công tác này trong hệ thống Toà án.
Nhìn chung cho đến nay tuy đã có một số công trình nghiên cứu đến
một số lĩnh vực có liên quan đến những khía cạnh của hoạt động thi hành án
hình sự. Thế nhưng chưa có bất kỳ công trình nào nghiên cứu một cách cơ
bản và có hệ thống về vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình sự.
Trong công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay, nhất
là khi thực hiện chiến lược cải cách Tư pháp đến năm 2020, vấn đề nghiên
cứu chuyên sâu về vài trò của Tòa án trong thi hành án hình sự cần được làm
sáng tỏ cả về mặt lý luận và thực tiễn, là cơ sở cho việc hoàn thiện các quy
định của pháp luật về thi hành án hình sự; có thể nói đề tài này sẽ đóng góp
một cách thiết thực vào việc nâng cao hơn nữa công tác thi hành án và tăng
cường vai trò của Tòa án trong công tác thi hành án hình sự.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích:
Mục đích nghiên cứu của luận văn là từ sự phân tích cơ sở lý luận về
thi hành án hình sự và vai trò của Tòa án nhân dân trong công tác thi hành án
hình sự, đánh giá thực trạng thi hành án hình sự và vai trò của Toà án trong thi

hành án hình sự tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang từ 2013 -2017,

5


chỉ ra những kết quả đạt được và tồn tại, hạn chế của công tác này để trên cơ
sở đó, đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao vai trò của Toà án nhân dân
trong thi hành án hình sự.
3.2. Nhiệm vụ
Với mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn tập trung giải quyết những
nhiệm vụ chính như sau:
- Làm rõ một số nội dung cơ bản về thi hành án hình sự và vai trò,
thẩm quyền của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình sự.
- Phân tích thực trạng tình hình thi hành án hình sự tại Tòa án nhân dân
hai cấp tỉnh Tuyên Quang từ năm 2013 đến 2017, và vai trò của Tòa án nhân
dân trong hoạt động thi hành án hình sự; qua đó đề xuất những giải pháp nâng
cao vai trò của Toà án nhân dân trong thi hành án hình sự.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là vấn đề lý luận và thực tiễn về thi
hành án và vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình sự thông qua
thực tiễn công tác thi hành án hình sự tại Tòa án nhân dân hai cấp ở tỉnh
Tuyên Quang.
- Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ giới hạn ở việc phân tích lý luận,
đánh giá thực tiễn công tác thi hành án hình sự của Tòa án và vai trò của Tòa
án nhân dân trong thi hành án hình sự qua thực tiễn công tác thi hành án hình
sự của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang nhằm đưa ra các giải pháp
nâng cao vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình sự.
Phạm vi nghiên cứu luận văn cũng được giới hạn theo không gian và

thời gian. Theo không gian, luận văn chỉ khảo sát thực tiễn công tác thi hành
án hình sự của Tòa án và vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình

6


sự trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Theo thời gian, sự đánh giá chỉ giới hạn
trong khoảng thời gian 05 năm (từ năm 2013 đến năm 2017).
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận
Cơ sở lý luận của luận văn là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh và của Đảng cộng sản Việt Nam về xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, về chính sách hình sự nói chung, về chính
sách thi hành án hình sự nói riêng.
Cơ sở phương pháp luận của luận văn là chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các quan điểm của Đảng và Nhà nước về thì
hành án hình sự, về đấu tranh phòng và chống tội phạm, cũng như thành tựu
của các ngành khoa học khác.
- Phương pháp nghiên cứu
Luận văn đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu như: phương
pháp so sánh, thống kê, phân tích tài liệu, nghiên cứu lịch sử và phương pháp
tổng hợp, đánh giá những vấn đề lý luận và thực tiễn về thi hành án hình sự
trong các công trình của một số nhà nghiên cứu khoa học. Đồng thời, việc
nghiên cứu đề tài còn dựa vào các văn bản pháp luật của Nhà nước và những
giải thích thống nhất có tính chất chỉ đạo của công tác thi hành án. Ngoài ra,
việc nghiên cứu đề tài còn dựa vào số liệu trong các báo cáo của Tòa án nhân
dân tỉnh Tuyên Quang, tổng kết công tác xét xử và công tác thi hành án hình
sự trong những năm (2013 - 2017), và thông tin trên mạng Internet để phân
tích, đánh giá, tổng hợp các vấn đề thực tiễn xung quanh việc thi hành án hình
sự trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn là công trình chuyên khảo phân tích một cách hệ thống và
tương đối toàn diện các vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của Tòa án trong
thi hành án hình sự; qua đó, luận văn cung cấp, bổ sung thêm các căn cứ lý

7


luận và thực tiễn, góp phần làm phong phú và hoàn thiện thêm lý luận về thi
hành án hình sự và vài trò của Tòa án trong thi hành án hình sự. Tăng cường
sự nhận thức đúng đắn của nhân dân, cán bộ, công chức và góp phần bổ sung
vào các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực thi hành án hình sự.
Với những kết quả đạt được, luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu
tham khảo phục vụ việc học tập, nghiên cứu của sinh viên, học viên cao học
chuyên ngành Luật; được Tòa án nhân dân tỉnh Tuyên Quang sử dụng làm
luận cứ khoa học, tài liệu tham khảo phục vụ việc lãnh đạo, chỉ đạo, điều
hành công tác thi hành án hình sự.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn
được cơ cấu thành 03 chương như sau:
Chương 1. Những vấn đề lý luận về thi hành án hình sự và vai trò của
Toà án nhân dân trong Thi hành án hình sự.
Chương 2. Thực trạng công tác thi hành án hình sự tại Tòa án nhân
dân hai cấp tỉnh Tuyên Quang.
Chương 3. Giải pháp tăng cường vai trò của Toà án nhân dân trong Thi
hành án hình sự.

8



Chƣơng 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ
VÀ VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TRONG THI HÀNH ÁN
HÌNH SỰ
1.1. Những vấn đề lý luận về thi hành án hình sự
1.1.1. Khái niệm Thi hành án hình sự
Thi hành án hình sự là hoạt động có liên quan trực tiếp tới việc thực
hiện quyền lực nhà nước, đến trật tự xã hội, tính nghiêm minh của hệ thống
pháp luật, đến công lý và công bằng xã hội. Việc đảm bảo cho các bản án,
quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án được thi hành một cách chính
xác, kịp thời chính là sự thể hiện tính thực thi của pháp luật, đảm bảo công lý,
đảm bảo công bằng xã hội.
Hiện nay, trong khoa học luật thi hành án hình sự nói riêng và khoa học
hình sự nói chung chưa có khái niệm cụ thể về thi hành án hình sự, các quan
điểm mới chỉ nêu ra ở dạng quan điểm, đại ý khái quát.
Theo Đại từ điển tiếng Việt, Thi hành là “Thực hiện điều đã chính thức
quyết định" [30, tr. 1559].
Theo từ điển Luật học, Thi hành án: Giai đoạn kết thúc trình tự tố tụng,
là khâu cuối cùng kết thúc một vụ án được xét xử nhằm làm cho phán quyết
của tòa án nhất định có hiệu lực pháp luật. Thi hành bản án hình sự: Giai đoạn
cuối cùng của tố tụng hình sự, là việc thi hành trên thực tế một bản án hoặc
quyết định cụ thể của tòa án đã có hiệu lực pháp luật [31, tr. 464].
Theo tác giả, thi hành án hình sự là việc thi hành trên thực tế bản án
hoặc quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Thi hành án hình
sự chính là việc các cơ quan có thẩm quyền tiến hành các trình tự, thủ tục để
thực thi trên thực tế các quyết định về hình sự của bản án, quyết định hình sự
như thi hành hình phạt tù, tử hình, chung thân, cảnh cáo, cải tạo không giam

9



giữ, trục xuất, cấm cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân, cấm đảm
nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, án treo, biện
pháp tư pháp.
Theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, Luật thi hành án
hình sự năm 2010 thì những bản án, quyết định của Tòa án được đưa ra thi
hành gồm những bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật; Bản án hoặc
quyết định của Tòa án được thi hành ngay theo quy định của Bộ luật tố tụng
hình sự; Quyết định của Toà án Việt Nam tiếp nhận người đang chấp hành án
phạt tù ở nước ngoài về Việt Nam chấp hành án và đã có quyết định thi hành;
quyết định chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù tại Việt Nam cho
nước ngoài; Bản án, quyết định về áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa
bệnh, giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào trường giáo dưỡng.
Trong thời hạn bẩy ngày kể từ khi bản án hoặc quyết định sơ thẩm của
Tòa án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định
phúc thẩm, quyết định giám đốc thẩm, quyết định tái thẩm, chánh án Tòa án
đã xét xử sơ thẩm phải ra quyết định thi hành án hoặc uỷ thác cho Tòa án
khác cùng cấp ra quyết định thi hành án.
1.1.2. Mục đích, nhiệm vụ của thi hành án hình sự
Mục đích của thi hành án hình sự là hiện thực hóa công lý đã được Tòa
án tuyên trong các bản án, quyết định; là quá trình tiến hành các hoạt động
cần thiết nhằm thực hiện nghiêm các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu
lực pháp luật; một mặt bảo đảm thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước, thể
hiện sự tôn trọng của xã hội và công dân đối với phán quyết của cơ quan nhân
danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Tòa án, mặt khác nó là
biện pháp hữu hiệu để khôi phục các quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước,
tổ chức và công dân bị xâm hại. Điều đó không chỉ là ước muốn của mọi
người dân, mọi nhà nước dân chủ tiến bộ mà đã trở thành những cam kết,
nguyên tắc, chuẩn mực thực thi quyền tư pháp trên toàn thế giới, thể hiện rõ


10


ràng thông qua các Công ước quốc tế.
Thi hành án hình sự có các nhiệm vụ là:
- Đảm bảo bản án và quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật
được thực hiện nghiêm chỉnh. Đây được coi là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu,
vì nếu bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án không được thực hiện
hoặc thực hiện không triệt để thì toàn bộ hoạt động tố tụng trước đó gồm khởi
tố, điều tra, truy tố, xét xử sẽ không có ý nghĩa. Hơn nữa, việc đảm bảo thi
hành nghiêm chỉnh các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa
án sẽ là cơ sở đạt được mục đích của hình phạt, biện pháp tư pháp được thực
hiện trong thực tế.
- Giáo dục, cải tạo người bị kết án trở thành người lương thiện, có ích
cho xã hội, tạo điều kiện để cho người bị kết án tái hòa nhập với cộng đồng và
phòng ngừa họ tiếp tục phạm tội mới. Theo đó, việc thi hành bản án, quyết
định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án là cơ sở để đánh giá hiệu quả của các
hình phạt, biện pháp pháp tư pháp được quy định tại Bộ luật Hình sự, cũng
như đảm bảo mục đích của hình phạt. Và có nhiệm vụ tạo các điều kiện cần
thiết để họ tái hòa nhập cộng đồng như: tạo thói quen lao động cho người
phạm tội, giúp họ nhận thức trách nhiệm của mình không chỉ trong thời gian
chấp hành hình phạt mà ngay cả sau thời gian chấp hành hình phạt. Khi người
phạm tội chấp hành xong hình phạt thì phải thông báo cho gia đình và chính
quyền địa phương người phạm tội biết…
- Giáo dục ý thức tôn trọng, tuân thủ và thực hiện nghiêm chỉnh quy
định của pháp luật góp phần thực hiện đấu tranh phòng, chống tội phạm trong
thực tiễn. Để bảo đảm hiệu lực của bản án, quyết định hình sự của Toà án,
bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tập thể, các quyền và lợi ích hợp pháp của
công dân, góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, nhiều quy phạm
pháp luật đã ra đời để điều chỉnh các mối quan hệ nêu trên, trong đó có pháp

luật thi hành án.

11


1.1.3. Ý nghĩa của Thi hành án hình sự
Thi hành án hình sự là một trong những hoạt động quan trọng của Nhà
nước nhằm đưa các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật ra
thi hành trong thực tế; liên quan trực tiếp đến bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn
trật tự an toàn xã hội, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, phục vụ yêu cầu xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hoạt động thi hành án hình sự là khâu cuối cùng và có ý nghĩa quan
trọng trong bảo đảm hiệu quả thực hiện quyền tư pháp, hiện thực hóa công lý
mà Tòa án đã nhân danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra bản
án, quyết định; mặt khác, thi hành án kịp thời, nghiêm chỉnh các phán quyết
của Tòa án đối với các hành vi phạm tội chính là biện pháp khôi phục lại các
quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của tổ chức và cá nhân bị xâm hại, bảo
vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân; góp phần thực thi pháp luật,
tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương,
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.
Một bản án, quyết định của Toà án có được thi hành nghiêm chỉnh hay
không là tuỳ thuộc chủ yếu vào giai đoạn này. Nếu người chấp hành án không
tự nguyện chấp hành án hoặc bỏ trốn thì việc kết tội họ chỉ mãi là trên văn
bản, còn nếu họ tự nguyện nghiêm chỉnh chấp hành đã thể hiện trật tự kỷ
cương xã hội và quyền lực Nhà nước được tôn trọng.
Thi hành án hình sự hiện nay được nhìn nhận là giai đoạn then chốt
quyết định hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tòa án là cơ
quan trung tâm trong việc tổ chức thi hành đối với bản án, quyết định của Tòa
án đã có hiệu lực pháp luật. Việc tổ chức thi hành án góp phần làm ổn định
tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội, giữ vững kỷ cương, pháp luật nhà

nước. Mối quan hệ gắn bó chặt chẽ giữa các khâu phát hiện, điều tra, truy tố,
xét xử và thi hành án đã được Bộ luật tố tụng hình sự quy định nhằm đưa
người phạm tội ra xét xử và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với
hành vi phạm tội mà họ đã gây ra cho xã hội.

12


Thi hành án hình sự là hoạt động đặc biệt nhằm thực thi quyền lực nhà
nước. Nội dung của hoạt động thi hành án hình sự là làm thế nào để thi hành
có hiệu quả bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Đánh giá,
xem xét khoan hồng của nhà nước trong quá trình cải tạo bằng việc xét miễn,
giảm án, tha tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích… cho người chấp
hành án để người chấp hành án sớm trở về tái hòa nhập cộng đồng. Các hoạt
động tố tụng trước khi ra bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật
chỉ có ý nghĩa khi bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật
được đưa ra thi hành.
Vì vậy việc thi hành bản án, quyết định hình sự chiếm vị trí rất quan
trọng trong pháp luật hình sự, đảm bảo nguyên tắc: “Bản án, quyết định của
Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn
trọng. Cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành” [18,
tr.22].
1.2. Vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành án hình sự
Hiến pháp năm 2013 quy định: “Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp” [16,
tr.26].
Cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013, Điều 2 Luật tổ chức Tòa án nhân dân
năm 2014 nêu chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa án nhân dân:
Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp.

Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền
con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ
lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá
nhân.
Bằng hoạt động của mình, Tòa án góp phần giáo dục công dân
trung thành với Tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn

13


trọng những quy tắc của cuộc sống xã hội, ý thức đấu tranh phòng,
chống tội phạm, các vi phạm pháp luật khác.
Tòa án nhân danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh,
thương mại, lao động, hành chính và giải quyết các việc khác theo
quy định của pháp luật; xem xét đầy đủ, khách quan, toàn diện các tài
liệu, chứng cứ đã được thu thập trong quá trình tố tụng; căn cứ vào kết
quả tranh tụng ra bản án, quyết định việc có tội hoặc không có tội, áp
dụng hoặc không áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp, quyết định về
quyền và nghĩa vụ về tài sản, quyền nhân thân…..
Ra quyết định thi hành bản án hình sự, hoãn chấp hành hình
phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù, giảm hoặc miễn chấp
hành hình phạt, xóa án tích, miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với
khoản thu nộp ngân sách nhà nước; thực hiện các quyền hạn khác
theo quy định của Bộ luật hình sự, Luật thi hành án hình sự, Luật
thi hành án dân sự.
Ra quyết định hoãn, miễn, giảm, tạm đình chỉ chấp hành biện
pháp xử lý hành chính do Tòa án áp dụng và thực hiện các quyền
hạn khác theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính [17].
Như vậy, ngay trong Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định ngoài chức

năng xét xử thì Tòa án nhân dân còn thực hiện quyền tư pháp là nhằm phân
định quyền lực nhà nước theo hướng Tòa án nhân dân là cơ quan thực hiện
quyền tư pháp.
Theo quy định của Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, thi hành án
hình sự không phải là chức năng chính của Toà án mà Toà án theo quy định
của pháp luật có quyền hạn thực hiện công tác thi hành án hình sự theo quy
định của pháp luật. Thực tế thì các văn bản quy phạm pháp luật hiện nay cũng
không phân định rõ rệt cơ quan tư pháp nào có vai trò chính trong công tác thi

14


hành án hình sự, theo thực tiễn quy định pháp luật thì hiện nay một bản án,
quyết định về hình sự có thể do nhiều cơ quan thi hành, nhất là trong trường
hợp bản án, quyết định đó có nhiều bị cáo, có nhiều loại hình phạt được áp
dụng hoặc có nhiều quyết định về dân sự, về hình phạt bổ sung.
Theo quy định của Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự và Luật thi
hành án hình sự thì Toà án có thẩm quyền thực hiện các việc về thi hành án
hình sự, đó là:
- Ra quyết định thi hành án hình sự hoặc quyết định uỷ thác thi hành án

hình sự.
- Ra quyết định hoãn hoặc tạm đình chỉ, đình chỉ thi hành án phạt tù;
- Quyết định giảm thời gian chấp hành hình phạt tù hoặc miễn chấp

hành hình phạt tù; Quyết định rút ngắn thời gian thử thách của án treo;
- Quyết định xoá án tích;
- Theo dõi việc đưa người bị phạt tù giam vào trại giam để thi hành án

hoặc theo dõi việc thi hành án của những người bị kết án mà Toà án đã giao

cho chính quyền địa phương nơi người bị kết án cư trú hoặc cơ quan tổ chức
nơi người bị kết án làm việc.
- Xem xét việc miễn, giảm thi hành án đối với khoản tiền phạt, án phí;
- Tổ chức việc thi hành hình phạt tử hình;

- Lập hồ sơ đặc xá (đối tượng đặc biệt), tham gia giúp Hội đồng đặc xá
trung ương thực hiện việc đặc xá.
- Quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện đối với người bị kết án
Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành thì Toà án phải thực
hiện rất nhiều công việc về thi hành án hình sự. Vì vậy, căn cứ vào các quy
định của pháp luật hình sự, Toà án phải thực hiện bao quát, đầy đủ, nghiêm
túc và chính xác nhằm đảm bảo các bản án, quyết định phải đưa ra thi hành
được thực hiện nghiêm chỉnh.
Trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành từ ngày

15


01/01/2018, phần thứ năm: Một số quy định về thi hành bản án, quyết định
của Tòa án chỉ gồm có 02 chương (chương XXIII và chương XXIV, 07 điều
(từ điều 363 đến điều 369), giảm 05 chương, 10 điều so với Bộ luật tố tụng
hình sự năm 2003. Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã bỏ các điều luật quy
định về: cơ quan, tổ chức có nhiệm vụ thi hành án bản án và quyết định của
Tòa án; thi hành các hình phạt cụ thể, bao gồm cả hình phạt chính và hình
phạt bổ sung; hoãn, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù; quản lý người được
hoãn hoặc được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù). Những sửa đổi, bổ
sung của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 là kế thừa những quy định còn
phù hợp, khắc phục căn bản những vướng mắc, bất cập đặt ra trong hoạt
động thi hành bản án, quyết định của Tòa án, để tiếp tục thể chế hóa thực
hiện chủ trương cải cách tư pháp liên quan đến thi hành bản án, quyết định

của Tòa án trong tố tụng hình sự như: hạn chế hình phạt tử hình, chính sách
miễn, giảm hình phạt tù có thời hạn. Và để bảo đảm tính đồng bộ với các quy
định của Luật thi hành án hình sự, Luật thi hành án dân sự về thi hành các
bản án, quyết định của Tòa án trong tố tụng hình sự.
- Thẩm quyền của Tòa án ra quyết định thi hành án hình sự hoặc ra
quyết định uỷ thác thi hành án hình sự cho Toà án khác cùng cấp
Về việc ra quyết định thi hành án hình sự: theo quy định tại Bộ luật tố
tụng hình sự, Luật thi hành án hình sự thì những bản án, quyết định của Tòa
án phải ra quyết định thi hành án gồm: Bản án hoặc phần bản án của Toà án
cấp sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo trình tự phúc thẩm; Bản án
của Toà án cấp phúc thẩm; Quyết định giám đốc thẩm hoặc tái thẩm của Toà
án. Quyết định của Toà án Việt Nam tiếp nhận người đang chấp hành án phạt
tù ở nước ngoài về Việt Nam chấp hành án; quyết định chuyển giao người
đang chấp hành án phạt tù tại Việt Nam cho nước ngoài. Bản án, quyết định
về áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh, giáo dục tại xã, phường, thị
trấn, đưa vào trường giáo dưỡng.

16


Tuy nhiên, không phải tất cả các bản án quyết định của Toà án đã có
hiệu lực pháp luật thì Toà án đều phải ra quyết định thi hành án hình sự bởi vì
có những bản án, quyết định không phải ra quyết định thi hành, đó là những
bản án, quyết định của Tòa án được thi hành ngay được quy định tại Điều 363
Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và Điều 2 Luật thi hành án hình sự gồm:
Trường hợp bị cáo đang bị tạm giam mà Tòa án cấp sơ thẩm quyết định đình
chỉ vụ án, tuyên bị cáo không có tội, miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình
phạt cho bị cáo, hình phạt không phải là hình phạt tù hoặc phạt tù nhưng cho
hưởng án treo hoặc khi thời hạn phạt
Điều 363 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015

bổ sung quy định “hình phạt cảnh cáo được thi hành ngay tại phiên tòa”[18,
tr.304], mặc dù sau đó bản án, quyết định vẫn có thể bị kháng cáo, kháng
nghị.
Thi hành ngay được hiểu là hủy biện pháp tạm giam và Hội đồng xét
xử ban hành quyết định thi hành trong các trường hợp luật quy định được thi
hành ngay nhưng về nguyên tắc bản án có hiệu lực pháp luật mới được ra
quyết định thi hành án. Trường hợp này Hội đồng xét xử phải tuyên bố trả tự
do ngay tại phiên tòa cho bị cáo đang bị tạm giam, nếu họ không bị tạm giam
về một tội phạm khác. Những bản án hoặc những phần của bản án sơ thẩm bị
kháng cáo, kháng nghị thì chưa được đưa ra thi hành theo quy định tại Điều
343 Bộ luật tố tụng hình sự.
Đối với các bản án hình sự có phần trách nhiệm dân sự thì phần trách
nhiệm dân sự do cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định thi hành.
Đối với các bản án có áp dụng các hình phạt bổ sung như quản chế,
cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, cấm
cư trú, tước một số quyền công dân… thì Tòa án có nhiệm vụ ra quyết định
thi hành án. Việc thi hành các hình phạt bổ sung nói trên thuộc trách nhiệm

17


của Uỷ ban nhân dân địa phương hoặc cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án cư
trú hoặc làm việc.
Riêng đối với hình phạt trục xuất (dù là hình phạt chính hay hình phạt
bổ sung) do cơ quan công an thực hiện, căn cứ vào quyết định thi hành án
hình sự của Toà án.
Riêng đối với hình phạt tiền (dù là hình phạt chính hay hình phạt bổ
sung) do cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định thi hành.
+ Thẩm quyền ra quyết định thi hành án hình sự là Chánh án Tòa án đã
xét xử sơ thẩm, thời hạn ra quyết định thi hành án là bảy ngày bao gồm cả

ngày làm việc và ngày nghỉ. Trường hợp ngày cuối cùng là ngày nghỉ cuối
tuần hoặc nghỉ lễ thì ngày làm việc tiếp theo của ngày đó là thời hạn cuối
cùng của thời hạn bảy ngày. Để việc đưa bản án, quyết định ra thi hành đúng
quy định thì cần xác định đúng thời hạn bản án có hiệu lực pháp luật, tức phải
xác định đúng thời hạn ra quyết định thi hành án hình sự.
Đối với trường hợp người bị kết án tù giam nhưng đang tại ngoại thì
Tòa án nhân dân phải tống đạt quyết định cho họ và gửi đến cơ quan công an
cùng cấp để áp giải thi hành án trong trường hợp họ không tự nguyện thi hành
án. Trường hợp người bị kết án phạt tù đang tại ngoại mà bỏ trốn thì Chánh án
Tòa án đã ra quyết định thi hành án yêu cầu cơ quan thi hành án hình sự Công
an cấp tỉnh nơi người bị kết án phạt tù đang tại ngoại ra quyết định truy nã.
Về việc ra quyết định uỷ thác thi hành án hình sự cho Toà án nhân dân
khác cùng cấp ra quyết định thi hành án: Toà án nhân dân khác cùng cấp là cùng
cấp huyện (Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; Toà
án quân sự khu vực) hoặc Toà án nhân dân cấp tỉnh (Toà án nhân dân tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương (Tòa án quân sự quân khu và tương đương).
Khoản 2 điều 364 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định “Trong
thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được quyết định ủy thác thi hành án của

18


Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm thì Chánh án Tòa án được ủy thác phải ra
quyết định thi hành án” [18, tr.305].
So với Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003, Bộ luật tố tụng hình sự năm
2015 đã bổ sung thời hạn mà Chánh án Tòa án được ủy thác thi hành án phải
ra quyết định thi hành án, quy định thời hạn chi tiết như vậy sẽ đảm bảo việc
thi hành án được diễn ra đúng thơi hạn, quy định của pháp luật tránh trường
hợp chậm chễ ra quyết định thi hành án.
- Thẩm quyền của Tòa án ra quyết định hoãn chấp hành án phạt tù

Hoãn thi hành án là việc Toà án nhân dân đã ra quyết định thi hành án
đối với người bị xử phạt tù đang được tại ngoại, nhưng xét thấy có những căn
cứ quy định tại khoản 1 Điều 67 Bộ luật hình sự sửa đổi năm 2017 hoặc xét
thấy có căn cứ khác để chưa buộc họ phải chấp hành hình phạt theo thời hạn
quy định thì Chánh án Tòa án nhân dân có thẩm quyền ra quyết định hoãn
chấp hành hình phạt tù.
Theo quy định tại Điều 23, 24 Luật thi hành án hình sự năm 2010 quy
định: Thẩm quyền ban hành quyết định hoãn chấp hành hình phạt tù thuộc
Chánh án Toà án đã ra quyết định thi hành án phạt tù.
Về thủ tục để hoãn chấp hành hình phạt tù: Viện kiểm sát và cơ quan
Công an cùng cấp có văn bản đề nghị hoặc người bị kết án có đơn xin hoãn
chấp hành hình phạt tù. Trường hợp không có đề nghị hoặc có đơn xin hoãn
chấp hành hình phạt tù, Chánh án Toà án đã ra quyết định thi hành án phạt tù
có thể tự mình xét và ra quyết định cho người bị kết án được hoãn chấp hành
hình phạt tù nếu người thân thích của người bị kết án (cha, mẹ, vợ, chồng, anh
chị em…) hoặc cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án làm việc hoặc chính
quyền địa phương nơi người bị kết án thường trú có đề nghị bằng văn bản.
Về các căn cứ và thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù: có đầy đủ hồ sơ
đề nghị hoặc xin hoãn chấp hành hình phạt tù; có một trong các điều kiện
hoãn chấp hành hình phạt tù quy đinh tại khoản 1 Điều 67 Bộ luật hình sự sửa

19