Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số - Trường Mầm non Hoa Hồng
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (460.88 KB, 27 trang )
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO TRẺ
ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG
I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài
Tăng cường Tiếng Việt cho trẻ Dân tộc thiểu số là một việc làm hết
sức cần thiết, tưởng chừng như rất dễ nhưng thực tế lại rất khó, mà nó đòi
hỏi cả một quá trình, phải có sự kiên trì của cả giáo viên và trẻ. Dạy trẻ làm
quen với tiếng Việt là dạy cái gì, dạy như thế nào? Trẻ làm quen với tiếng
việt với tư cách là bộ môn khoa học hay với tư cách là một công cụ, một
phương tiện giao tiếp. Cách trả lời những câu hỏi trên sẽ liên quan tới việc
lựa chọn nội dung, phương pháp cho trẻ dân tộc tiếp cận và làm quen với
tiếng Việt.
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta sử dụng lời nói để trò chuyện,
đàm thoại, thảo luận, trình bày những hiểu biết, suy nghĩ, giải thích một vấn
đề nào đó trong cuộc sống như: Kể lại được sự việc, câu chuyện đã được
nghe, được chứng kiến, hay tự mình nghĩ ra, sáng tạo ra. Trẻ cần tập nghe,
hiểu lời nói của cô của những người xung quanh. Sau đó tập trình bày suy
nghĩ và sự hiểu biết của mình theo ngôn ngữ Tiếng việt. Muốn phát triển ở
trẻ kỹ năng, hiểu và nói được ngôn ngữ Tiếng việt theo cô, theo tôi trước hết
phải cuốn hút trẻ tham gia vào hoạt động phát triển ngôn ngữ qua trò chuyện,
đàm thoại, kể chuyện, đọc cho trẻ nghe, cho trẻ làm quen với chữ cái và
thông qua các môn học khác, hoặc ở mọi lúc mọi nơi... Là vô cùng quan trọng
nhưng hình thành như thế nào đây mới thật là điều không phải dễ
Bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm lớp với 100% trẻ là người
dân tộc thiểu số. Hầu hết trẻ dân tộc Ê đê đến trường đều nói bằng tiếng mẹ
1
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
đẻ, không nghe được tiếng Việt, bố mẹ trẻ lại ít quan tâm đến việc
động viên trẻ đến lớp, còn trẻ chưa có ý thức về vấn đề nề nếp trong lớp
học, trẻ không chịu đến lớp để học. Là người giáo viên tôi đã trăn trở và xây
dựng kế hoạch từ đầu năm học là trực tiếp đến nhà trẻ để huy động các cháu
ra lớp. Đấy cũng là một điều khó khăn rồi nhưng còn vấn đề gian nan hơn
nữa là trẻ ngồi trong lớp lớ ngớ, không tích cực tham gia vào các hoạt động,
cô nói điều gì trẻ cũng không hiểu cứ nhìn cô và không trả lời cô. Giáo viên
thường phải thực hiện các nhiêm vụ “Cô nói, cô nghe, cô trả lời” và để trẻ
nhắc lại mà không đúng ví dụ: Cô nói con “Bò” thì trẻ nói là con “Bồ”. Đối
với trẻ dân tộc thiểu số chịu rất nhiều thiệt thòi. Điều kiện tiếp súc với môi
trường xung quanh, xã hội còn ít, tầm nhìn của trẻ còn hạn chế, tất cả đồ
dùng học tập đối với trẻ cũng thật là xa lạ, nên việc học đến với trẻ cũng
thật là ngỡ ngàng. Bởi vì trẻ không hiểu hết ngôn ngữ tiếng Việt của cô.
Với tình hình thực tế của trẻ dân tộc thiểu số như vậy, bản thân tôi
luôn trăn trở, suy nghĩ nhiều lúc thấy vô cùng lo lắng, không biết làm gì và
làm như thế nào, bằng phương pháp gì? để giúp trẻ hiểu và nói được Tiếng
việt một cách trôi chảy, chính vì điều băn khoăn trăn trở ấy bản thân tôi đã
tìm tòi nghiên cứu một số “Biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc
thiểu số”. Nhằm giúp trẻ dân tộc ham thích được đến lớp và muốn học được
Tiếng Việt để trẻ tự tin trong cuộc sống và hứng thú học tập, tham gia vào
các hoạt động trong trường mầm non đạt kết quả tốt hơn.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu: Nhằm tăng cường tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số, giúp
trẻ nói rõ ràng, phát âm chuẩn tiếng Việt và giao tiếp bằng tiếng Việt một
cách thành thạo và tự tin hơn khi giao tiếp với mọi người xung quanh.
Nhiệm vụ của đề tài: Vì trẻ là người đồng bào điều kiện tiếp súc với
môi trường xung quanh, xã hội còn hạn chế nên việc học đến với trẻ cũng
2
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
thật là ngỡ ngàng, giáo viên lại không hiểu tiếng của trẻ vì vậy mà đòi hỏi
giáo viên phải làm sao để tăng cường Tiếng Việt cho trẻ.
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số
4. Giới hạn của đề tài
Học sinh lớp lá 2 phân hiệu Buôn Cuê Trường mầm non Hoa Hồng
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp điều tra
Phương pháp trực quan
Phương pháp thực tiễn
Phương pháp thực hành, trải nghiệm
Phương pháp kiểm tra, đánh giá
II. Phần nội dung:
1. Cơ sở lí luận
Trong thực tế chúng ta đã biết, nhiệm vụ giáo dục Mầm non là khâu
đầu tiên của hệ thống giáo dục Quốc dân. Giáo viên Mầm non được xem là
người thầy đầu tiên đặt nền móng cho việc đào tạo nhân cách con người mới
cho xã hội chủ nghĩa, tuỳ theo mỗi độ tuổi mà giáo dục khác nhau. Tuổi mầm
non trẻ m ới b ắt đầu trong quá trình học nói, chính vì
vậy mà cung cấp vốn Tiếng việt cho trẻ, đặc biệt là trẻ dân tộc thiểu số là vô
cùng quan trọng. Bởi vì các cháu dân tộc thiểu số thường hay dùng tiếng mẹ
đẻ của trẻ, nên khó khăn trong việc tiếp nhận Tiếng việt, dẫn đến cháu khó
tiếp thu lời giảng của cô bằng ngôn ngữ Tiếng việt. Chính vì vậy việc cung
cấp vốn Tiếng việt cho trẻ Dân tộc thiểu số là vấn đề cần được quan tâm,
3
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
nhằm hình thành và phát triển những kỹ năng cần thiết cho việc học Tiếng
việt ở các bậc học tiếp theo.
Tiếng Việt rất quan trọng đối với mọi người dân việt nam. Đặc biệt
đối với trẻ dân tộc thiểu số. Song trong thực tế hiện nay đa số trẻ vùng sâu,
vùng xa vùng dân tộc thiểu số, trước khi đến trường chỉ sống trong gia đình, ở
các thôn bản nhỏ, trong môi trường tiếng mẹ đẻ. Do vậy trẻ chỉ biết nói
tiếng mẹ đẻ. Trẻ biết rất ít hoặc thậm trí không biết Tiếng Việt. Trong khi
đó Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức dùng trong trường và cơ sở giáo dục
khác. Trên thực tế tiếng nói các dân tộc thiểu số, hầu như chưa có vai trò rõ
rệt trong việc hỗ trợ Tiếng Việt trong giáo dục. Vì vậy, cho đến nay việc dạy
học Tiếng Việt cũng như việc dạy học bằng Tiếng Việt ở các vùng dân tộc
thiểu số chỉ đạt kết quả thấp. Đặc biệt ở lớp tôi đa số các cháu dân tộc Ê đê
nghe và nói tiếng Việt rất kém, mặc dù cô giáo có kèm cặp nhiệt tình đến
mức nào chăng nữa thì trẻ vẫn nói bằng hai thứ tiếng. mà chủ yếu là tiếng
mẹ đẻ, nhất là khi trẻ ra khỏi lớp học. Sở dĩ như vậy là do tiếng Việt không
phải là một phương tiện sử dụng dễ dàng đối với học sinh dân tộc thiểu số.
Ở đây học sinh chỉ dùng tiếng Việt nói với giáo viên khi cần thiết, còn ngoài
ra trẻ vẫn thường xuyên sử dụng ngôn ngữ riêng của dân tộc mình. Chính
vì vậy dẫn đến chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ không thể đạt được kết
quả như mong muốn. Vì vậy là một giáo viên ch ủ nhiệm lớp với 100% các
cháu là dân tộc thiểu số. Tôi nhận thấy cần có những biện pháp bổ xung, tăng
cường tiếng Việt cho trẻ ngay từ độ tuổi mầm non để cha mẹ học sinh và
cộng đồng tin tưởng, đồng thuận ủng hộ.
2. Thực trạng
Lớp lá 2: Tổng số học sinh 25. Nữ 16. DT: 25. Nữ DT: 16
Giáo viên chủ nhiệm: 2 giáo viên
4
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
Trình độ chuyên môn: Đại học
Trong năm qua việc tăng cường Tiếng Việt cho trẻ vẫn được tổ chức
tuy nhiên chưa thực sự lôi cuốn trẻ, chưa có sự đầu tư vì vậy kết quả đạt
được trên trẻ chưa cao
* Thuận lợi:
Lớp lá 2 thuộc phân hiệu Buôn Cuê có đầy đủ cơ sở vật chất, trang
thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho việc dạy và học và các hoạt động khác.
Được nhà trường quan tâm phân công hai cô đều là giáo viên trẻ trong
đó một cô là người dân tộc ở tại chỗ, cả hai cô đều có phẩm chất nghề
nghiệp, có trình độ chuyên môn tiếp thu nhanh với những đổi mới trong
chương trình giáo dục mầm non mới.
* Khó khăn
Dân cư sống không tập chung, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số,
việc bất đồng ngôn ngữ giữa cô và trẻ, do vậy làm ảnh hưởng đến việc chăm
sóc giáo dục trẻ. Địa hình phức tạp việc đi đến lớp học của trẻ mầm non còn
gặp nhiều khó khăn. Mặt bằng kinh tế của người dân còn thấp, chủ yếu làm
ruộng, làm nương, một số phụ huynh chưa nhận thức được rõ về tầm quan
trọng của việc dạy tiếng Việt cho con em mình nó có tác dụng cần thiết như
thế nào đối với việc nhận thức và hình thành nhân cách của trẻ. Đặc biệt các
lớp ở điểm lẻ còn rất khó khăn, lớp học chưa đúng quy cách, việc sử dụng
nguyên vật liệu sẵn có của địa phương để làm đồ dùng đồ chơi hoặc
phương tiện chuyển tải kiến thức tiếng Việt đến với trẻ còn hạn chế.
* Nguyên nhân chủ quan:
Khi thực hiện đề tài để trẻ tiếp thu và phát âm chuẩn thì đòi hỏi giáo
viên phải luôn tìm tòi học hỏi nâng cao kiến thức vì vậy mà giáo viên có thêm
nhiều biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ hơn.
5
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
Giáo viên nắm vững phương pháp, có thêm nhiều kinh nghiệm hơn
Trẻ mạnh dạn, tự tin và nói được nhiều tiếng việt .
Để tổ chức tốt cho trẻ giáo viên phải biết cả tiếng Ê đê để có thế
hiểu được trẻ muốn gì cần gì vì vậy còn gặp khó khăn trong việc cho trẻ tiếp
xúc với tiếng việt.
Cơ sở vật chất của trường đảm bảo đầy đủ, có tivi đầu đĩa phục vụ
cho việc giảng dạy.
Giáo viên có trình độ chuyên môn, được đào tạo qua trường lớp.
100% trẻ là người dân tộc thiểu số nên việc nói tiếng việt chưa
thành thạo
* Nguyên nhân khách quan:
Giáo viên nắm được phương pháp, có nhiều kinh nghiệm hơn tuy
nhiên sự sáng tạo và linh hoạt trong quá trình tổ chức chưa cao vì vậy mà chất
lượng mà nói được tiếng việt chưa hiệu quả vì thế chưa lôi cuốn và thu hút
được trẻ.
Giáo viên tổ chức hoạt động còn cứng chưa có nhiều biện pháp mới
lạ nên chưa thu hút được trẻ, trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn và tự tin tham
gia hoạt động.
Giáo viên chưa thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với Tiếng Việt (Trong
các hoạt động mọi lúc mọi nơi) mà đa phần trẻ được tiếp xúc với Tiếng Việt
thông qua các môn học có các từ khó để phát triển ngôn ngữ tiếng việt cho
trẻ.
Chính vì nhìn thấy những điều bất cập trong việc tổ chức cho trẻ làm
quen với tiếng việt, bản thân tôi đã mạnh dạn tìm tòi, học hỏi để tìm cho
mình những biện pháp có thể áp dụng trong quá trình thực hiện cho trẻ nói
6
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
tiếng việt nhằm tăng cường tiếng việt cho trẻ.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp.
a. Mục tiêu của giải pháp
Những giải pháp, biện pháp nêu ra trong đề tài nhằm mục tiêu giúp trẻ
tăng cường Tiếng Việt, phát huy hết được tính tích cực chủ động trong giao
tiếp bằng tiếng việt với mọi người xung quanh.
Giáo viên trau dồi thêm kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Từ việc khảo sát khả năng nói tiếng việt của trẻ lớp lá 2 phân hiệu
Buôn Cuê trường Mầm non Hoa Hồng tôi đã tìm ra những biện pháp nhằm
tăng cường tiếng việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số.
Biện pháp 1: Bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân
Để bản thân nắm được mục đíc ý nghĩa, yêu cầu, nội dung, phương
pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ tôi cần phải có trách nhiệm gần gũi
trò chuyện với trẻ kết hợp với cử chỉ, hành động để trẻ dần được làm quen
với tiếng Việt một cách tự nhiên không gò bó. Ví dụ: Thông qua biện pháp
trực quan hành động giúp cho học sinh tiếp thu có hiệu quả và học ngôn ngữ
mới một cách tự nhiên hứng thú. Mục đích của phương pháp này nhằm giúp
cho học sinh đạt được các mục đích như: hiểu và sử dụng ngôn ngữ mới
trong giao tiếp, hình thành và rèn luyện kỹ năng nghe, nói một ngôn ngữ mới.
Không cho trẻ nói khi chưa thực hiện thành thạo được các hành động, để có
thể tập trung lắng nghe chuẩn xác. Khi đã nghe rõ, hiểu, thuộc và tự tin làm
đúng, trẻ sẽ tự muốn nói và có thể tự thực hành với bạn của mình, giáo viên
cần cho trẻ đều được thực hành ở mỗi lần học. Chỉ sử dụng ngôn ngữ đơn
giản, ngắn gon, không dẫn dắt, giảng giải nhiều vì trẻ chưa hiểu tiếng Việt
Khi dạy trẻ, giáo viên cần xác định trước những loại từ, câu nào sẽ
7
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
sử dụng khi hướng dẫn trẻ. Nên sử dụng các điệu bộ cử chỉ để ra hiệu
cho trẻ hiểu ý đồ của mình, thay cho việc nói nhiều của giáo viên. Lúc đầu
dạy từ 12 từ dễ hiểu kết hợp với hành động như: Đứng lên, ngồi xuống...
đến ngày hôm sau cô giáo cần cho trẻ ôn lại những gì được học ngày hôm
trước, để khắc sâu sự ghi nhớ bằng hình thức chơi mà không cần phải giữ
nguyên thứ tự từ các bước ngày hôm trước dạy nữa ví dụ: Đứng lên ngồi
xuống, ngồi xuống đứng lên, rửa tay rửa chân…Dạy tiếng Việt với biện
pháp trực quan hành động với đồ vật, biện pháp này dạy trẻ các từ mới như:
Cái
bàn,
cái
ghế,
quyển
vở…
Ngoài ra còn sử dụng các biện pháp dạy trẻ học tiếng Việt qua kể
chuyện, đóng vai, đối với mỗi câu chuyện, làm các đồ chơi minh hoạ, đơn
giản tượng trương cho các nhân vật chính, sử dụng các nhân vật có sẵn để
làm đồ dùng minh hoạ. Hoặc trẻ học tiếng Việt thông qua việc dạy trẻ nhận
biết và phát âm đúng 29 chữ cái tiếng Việt. Nội dung chủ yếu của việc dạy
này là giúp trẻ nhận biết và phát âm đúng chữ cái. Chúng ta có thể coi việc
giúp trẻ làm quen với chữ cái là cốt lõi của việc làm quen với Tiếng việt có
nghĩa là việc cho trẻ làm quen với chữ cái chưa phải là tất cả những nội dung
công việc giúp trẻ làm quen với tiếng Việt. Cách gọi làm quen với Tiếng việt
thường gợi ra một phạm vi nội dung rộng rãi hơn so với cách gọi làm quen
với chữ cái. Do đó có thể thấy nội dung dạy trẻ làm quen với tiếng Việt
không chỉ là dạy trẻ phát âm, dạy trẻ tập tô 29 chữ cái mà còn dạy trẻ đọc
đúng các chữ cái, các từ trong tranh, hiểu được nội dung của từ và biết
dùng từ để diễn đạt thành câu, muốn được như vậy trước hết ta phải giúp trẻ
nhận biết và phát âm đúng 29 chữ cái trong Tiếng việt.
Có một số ít trẻ nói được tiếng Việt nhưng chưa biết các chữ cái hay
từ ngữ của Tiếng việt.Vì vậy việc dạy trẻ làm quen với chữ cái giúp trẻ
nhận biết chính xác cấu tạo của chữ cái, cách phát âm để từ đó trẻ nghe cô
phát âm để tìm được chữ cái tương ứng, nhìn chữ cái phát âm được chữ cái.
8
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
Ví dụ : Hôm nay cô cho trẻ nhận biết chữ e – ê chẳng hạn: Cô cho trẻ
xem tranh " Mẹ bế bé" cho trẻ đọc từ : Mẹ bế bé. Trẻ nhận biết trong từ Mẹ
bế bé có bao nhiêu tiếng ? Có mấy con chữ cái ? Rồi cô ghép thẻ chữ rời cho
cháu nhận biết dấu thanh tìm chữ đã học rồi phát âm lại những chữ đó. Còn
lại cô giới thiệu cho trẻ làm quen e ê, tôi phân tích các nét cơ bản cấu tạo
nên chữ cái e ê, cho trẻ phát âm chữ e ê nhiều lần giúp trẻ khắc sâu cấu
tạo của chữ cái và trẻ nhận biết một cách chính xác từng chữ cái.
Biện pháp 2: Sử dụng các phương pháp chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ
dân tộc thiểu số
* Phương pháp trực quan hành động:
Để giúp cho trẻ tiếp thu hiệu quả và học ngôn ngữ mới một cách tự
nhiên, trẻ có thể duy trì và sử dụng được ngay ngôn ngữ tiếng Việt một cách
liên tục và có hệ thống tôi đã áp dụng các phương pháp cụ thể như sau:
+ Phương pháp trực quan hành động với cơ thể: Muốn dạy trẻ nghe và
hiểu ý nghĩa của từ mới trước tiên cần sử dụng các vận động cơ thể, trẻ sẽ
hiểu được ý nghĩa của hành động đó trước khi nói một từ mới
Ví dụ: Cho trẻ học về các quy định của lớp như đứng lên, ngồi xuống.
Đầu tiên giáo viên làm mẫu cho trẻ quan sát, cho 23 trẻ lên làm mẫu(trẻ ở
dưới quan sát) giáo viên nói: "Đứng lên" trẻ làm theo và không nói. Sau đó nói
"ngồi xuống", hô 23 lần với tốc độ và thay đổi vị trí của từ như: Đứng lên
ngồi xuống, đứng lên đứng lên ngồi xuống để trẻ chú ý lắng nghe và thực
hiện các hành động tương ứng với các từ. Khi trẻ đã thực hiện một cách
thành thạo thì giáo viên chi thành các nhóm, một bạn ra lệnh các bạn khác
thực hiện sau đó đổi vị trí cho nhau. Giáo viên kiểm tra lại bằng cách: Cô nói
lại các từ vừa học, trẻ thực hiện động tác hoặc giáo viên thực hiện hành động
trẻ nói lại được các từ đã học. Ví dụ: Cô giáo đứng lên(không nói) trẻ cùng
làm theo cô vừa đứng lên vừa nói từ đứng lên, tương tự như vậy với các từ
9
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
khác. Với cách làm này, trẻ vừa hiểu được nghĩa của từ vừa nói được chính
xác từ mới. Mỗi ngày chỉ hcj từ 1 2 từ các từ nên chọn theo chủ đề trẻ sẽ dễ
nhớ hơn. Với cách sử dụng vận động cơ thể như vậy, mặc dù không có đồ
dùng, đồ chơi nhưng vẫn cung cấp cho trẻ một số vốn từ và cấu trúc ngữ
pháp nhất định giúp trẻ nghe hiểu tiếng Việt dễ dàng hơn.
+ Phương pháp trực quan hành động với đồ vật: Khi học từ đồ vật giáo
viên chỉ vào từng đồ vật và nói tên. Ví dụ cô chỉ vào cái thìa và nói: Cái thìa,
trẻ nhắc lại từ: Cái thìa. Tương tự như vậy với các đồ vật khác, mỗi từ nhắc
lại 3 4 lần để trẻ phát âm và ghi nhớ. Sau khi trẻ đã nắm vững các từ mới
thì dạy co trẻ nói cả câu: "Đây là cái thìa", "Đây là cái đĩa". Tiếp đó dạy trẻ
đặt câu hỏi: Đây là cái gì?, chia nhóm 2 3 trẻ để thực hành, một trẻ đặt câu
hỏi, một trẻ trả lời sau đó đổi vai cho nhau. Với hình thức này sẽ giúp trẻ học
được các danh từ theo các chủ đề, các từ đã học được sử dụng thường xuyên
cùng với những từ mới thì sẽ làm cho vốn từ vựng của trẻ thêm phong phú.
+ Phương pháp trực quan hành động với tranh ảnh: Phương pháp này
được áp dụng sau khi trẻ đã nắm được các từ mới của phần trực quan hành
động với cơ thể và trực quan hành động với đồ vật. Hình thức này có 3 cách
thể hiện:
Sử dụng bức tranh có sẵn:
Khi trẻ đã có một số lượng từ vựng nhất định cơ thể sử dụng tranh ảnh
để dạy từ và câu cho trẻ. Giáo viên cho trẻ xem tranh, giới thiệu các từ mới
với trẻ, chia trẻ thành từng nhóm, cho trẻ kể về bức tranh và đặt câu hỏi cho
bạn khác, nếu trẻ nói tốt có thể hỏi trẻ: Bức tranh này vẽ gì? Con nhìn thấy
gì nữa?
Vẽ tranh theo yêu cầu của cô:
Giáo viên nói với trẻ về bức tranh (chủ đề) sẽ vẽ, ví dụ: Cô vẽ một cái
10
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
cây (vừa nói vừa vẽ) sau khi cô vẽ song cái cây cô yêu cầu từng trẻ ví dụ cháu
A vẽ thêm cỏ, cháu B vẽ thêm mặt trời, mây... nếu trẻ thực hiện được có
nghĩa là trẻ đã hiểu được yêu cầu của cô, cho các trẻ khác nhận xét sau đó
cho trẻ nói về bức tranh đã vẽ.
Di chuyển tới các bức tranh/ảnh:
Học nghe nói thông qua việc di chuyển đến các bức tranh/ảnh chủ yếu
để giúp trẻ học các từ chỉ các địa điểm, nơi chốn, tranh ảnh dùng cho trẻ phải
là tranh vẽ rõ, màu sắc đẹp, ít chi tiết. Giáo viên cho trẻ di chuyển tới các bức
tranh xung quanh lớp có từ cần học, hỏi trẻ về bức tranh và cho trẻ đọc từ
dưới tranh.
* Phương pháp sử dụng tiếng mẹ đẻ để dạy trẻ tiếng Việt
Để tạo sự mạnh dạn, tự tin cho trẻ khi đến trường Mầm non giáo viên
tạo cơ hội để cho trẻ "nói, nói và nói" bằng tiếng mẹ đẻ với các bạn cùng
lớp, các anh chị tiểu học và với những người xung quanh. Các chủ đề nói
chuyện là những công việc, hoạt động diễn ra hàng ngày xung quanh trẻ như:
Cách chào hỏi khi gặp người lớn, công việc của bố mẹ, anh chị em trong gia
đình và bản thân, về thời thiết, về các vật nuôi...Trong quá trình nhận thức,
khi được sử dụng tiếng mẹ đẻ trẻ sẽ biết nhanh và chính xác hơn bản chất
của các sự vật và hiện tượng, bởi vì trẻ hiểu được nghĩa trước khi học một
khái niệm mới. Chính vì thế nếu giáo viên không biết tiếng dân tộc thiểu số
thì giáo viên có thể mời cha mẹ trẻ hỗ trợ trong việc trò chuyện vớ trẻ, giáo
viên cần đưa ra chủ đề và hướng dẫn cho người hỗ trợ cách trò chuyện, cách
đặt câu hỏi.
Cho trẻ nghe và kể lại các chuyện trong chương trình: Giáo viên hoạc
người biết tiếng dân tộc thiểu số tóm tắt câu chuyện bằng tiếng dân tộc
thiểu số để trẻ nghe và hiểu được ý nghĩa, nội dung chuyện và cho trẻ kể lại
bằng tiếng mẹ đẻ. Sau đó mới cho trẻ nghe và kế lại bằng tiếng Việt.
11
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
Có thể dịch một số bài thơ, bài hát có nội dung gần gũi sang tiếng dân
tộc thiểu số cho trẻ đọc, hát. Sau đó cho trẻ đọc, hát lại bằng tiếng Việt.
* Phương pháp sử dụng trò chơi
Trẻ mầm non học thông qua chơi vì trò chơi luôn mang lại hứng thú
cho trẻ nên việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi để học tiếng Việt là rất cần
thiết. Giáo viên tổ chức các trò chơi học tập, trò chơi vận động, trò chơi âm
nhạc...ví dụ khi chơi trò chơi "Chim bay, cò bay" trẻ sẽ học được các từ chỉ
các con vật biết bay và các từ chỉ con vật không thể bay được.
* Phương pháp cho trẻ làm quen với đọc, viết
Cho trẻ làm quen với đọc: Giáo viên tạo cho trẻ đọc theo cách của
mình, cho trẻ xem tranh và gợi ý để trẻ kể lại bằng chính ngôn ngữ của trẻ.
Trẻ kể sáng tạo theo ý của trẻ.
Cho trẻ làm quen với viết: Cần dành nhiều thời gian để luyện cơ ngón
tay cho trẻ thông qua vẽ, xâu hạt...cho trẻ thường xuyên được viết bằng phấn
trên nền nhà. Khuyến khích trẻ viết những gì trẻ thích và sau đó hỏi trẻ là
viết cái gì? Làm như vậy vừa khuyến khích trẻ viết vừa khuyến khích trẻ
đọc lại (Thực chất là luyện kỹ năng diễn đạt suy nghĩ của bản thân).
Biện pháp 3. Cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ thông qua việc làm quen
với chữ cái
Sau khi giúp trẻ làm quen và nắm được 29 chữ cái trong Tiếng việt
tôi tiến hành cho trẻ tham gia các trò chơi với chữ cái, cho trẻ tập tô chữ cái
giúp trẻ dần dần nắm được toàn bộ hệ thống chữ cái qui định trong chương
trình, đồng thời chính xác hoá cách phát âm. Do đặc điểm của lứa tuổi nên
việc giáo dục trẻ mẫu giáo được tiến hành theo phương châm học bằng chơi,
chơi mà học. Từ đó
tôi luôn nghĩ cần phải phát huy hết tác dụng của các trò chơi để dạy
12
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
trẻ. Điều đáng chú ý là trẻ rất ham thích được học qua hình ảnh trực quan, tổ
chức hoạt động học thông qua các trò chơi. Mỗi khi được nhìn thấy đồ dùng,
đồ chơi trẻ rất vui, thích tìm hiểu sờ mó và cùng nhau khám phá. nắm bắt
được đặc điểm này chúng tôi đã không ngừng học sưu tầm những trò chơi
hay, mới lạ trên báo chí, thông tin đại chúng để đưa vào dạy trẻ phù hợp theo
nội dung từng chủ điểm.
Ví dụ: Trò chơi tìm chữ cái l, m, n trong bài thơ "Cây đào"
Cây đào đầu xóm
Lốm đốm nụ hồng
Chúng em chỉ mong
Mùa đào mau nở
Bông đào nho nhỏ
Cánh đào hồng tươi
Hễ thấy hoa cười
Đúng là tết đến
Tôi viết bài thơ lên giấy rô ki (mỗi tờ tranh đã được viết nội dung
một bài), tôi chia lớp làm 2 đội lên dùng bút tìm và gạch chân chữ l, m, n có
trong mỗi câu thơ và đọc chữ cái mình đang gạch chân đội nào tìm gạch chân
được nhiều chữ l, m, n thì chiến thắng và được tuyên dương. Tôi còn cho trẻ
nhận biết và phát âm chữ cái qua nhiều trò chơi khác như "Nối chữ cái với từ
có chứa chữ cái đó"… "Dạy trẻ phát âm tiếng Việt thông qua trò chơi tìm chữ
cái theo yêu cầu của cô"
Tăng cường tiếng Việt thông qua trò chơi gắn chữ cái trên đồ dùng,
đồ chơi, " Xếp chữ cái bằng hột hạt". "Xếp các nét cơ bản tạo thành chữ
cái"... Bên cạnh đó tôi luôn tranh thủ thời gian tự làm thêm một số đồ dùng đồ
13
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
chơi để cho trẻ được thực hành trải nghiệm. Tôi thiết nghĩ trẻ được thực
hành trải nghiệm nhiều với đồ dùng đồ chơi sẽ giúp trẻ ghi nhớ chữ cái một
cách sâu sắc hơn, tập phát âm Tiếng việt một cách chuẩn hơn.Từ đó cũng góp
phần không nhỏ vào việc cung cấp vốn Tiếng việt cho trẻ. Qua một thời gian
thực hiện lớp tôi tiến bộ rõ rệt, cháu hứng thứ trong học tập, nhiều cháu
thuộc chữ cái và phát âm đúng chữ cái mà tôi đã dạy trẻ.
Biện pháp 4: Tăng cường tiếng Việt cho trẻ thông qua môn văn học
Để giúp trẻ học ngôn ngữ và nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ
Tiếng việt trong học tập cũng như trong cuộc sống. Tôi nghĩ trước hết cần
dạy trẻ những kỹ năng chú ý nghe và phát âm thông qua môn văn học là vô
cùng cần thiết.Trước khi vào dạy học thơ hay kể một câu chuyện nào đó,
điều đầu tiên tôi chú ý là lựa chọn bài thơ, câu chuyện không quá dài, có nội
dung hấp dẫn trẻ để cung cấp, vì trẻ dân tộc thiểu số rất hiếu động thời gian
tập trung chú ý nghe cô giảng rất ngắn, nắm được điểm yếu này của trẻ vùng
dân tộc thiểu số, tôi luôn tạo ra tình huống vui nhộn để lôi cuốn trẻ vào giờ
học bằng một giọng nói lúc trầm lúc bổng để gây sự chú ý, khơi gợi tính tò
mò của trẻ, đã tạo được tâm thế cho trẻ trước khi vào học tôi tiến hành đi vào
giờ học chính bằng ngôn ngữ giới thiệu hấp dẫn từ ngữ thật gần gũi, thật dễ
hiểu đối với trẻ, giáo viên đọc thơ hay kể chuyện với giọng thật truyền cảm,
phối hợp các động tác minh họa phù hợp, để lôi cuốn trẻ chăm chú lắng nghe,
để lĩnh hội từng câu, từng lời của cô, tiếp đến tôi giảng nội dung câu chuyện,
bài thơ một cách ngắn gọn để giúp trẻ dễ hiểu, tôi tiến hành cho trẻ đọc thơ
theo tôi từng câu, tôi luôn đổi cách cho trẻ đọc thơ theo tổ, nhóm, lớp , cá
nhân, hay bạn nam và bạn nữ thi đua nhằm tạo khí thế cho trẻ trong học thơ,
còn đối với chuyện thì cần kể nhiều lần và đàm thoại theo trình tự nội dung
câu chuyện, và thể hiện giọng điệu, tính cách của từng nhân vật trong chuyện
một cách phù hợp nhằm giúp trẻ khắc sâu hơn nội dung cũng như tính cách
14
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
của các nhân vật trong chuyện, sau đó tôi tiến hành mời cháu khá lên kể lại
chuyện cho cả lớp nghe, tôi không quên khuyến khích trẻ bằng một món quà
hay thưởng bằng những tràng pháo tay động viên. Chính nhờ như vậy học
sinh lớp tôi ngày càng ham thích học thơ, kể chuyện, nhiều cháu thuộc thơ,
kể lại câu chuyện một cách hoàn chỉnh, như vậy việc cung cấp vốn Tiếng
việt cho trẻ dân tộc thiểu số của tôi gặt hái được nhiều thành công hơn so với
trước, tôi vô cùng phấn khởi và tiếp tục áp dụng một số biện pháp khác để
ngày nâng cao hiệu quả hơn
Biện pháp 5: Cung cấp tiếng Việt cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
Tạo môi trường giao tiếp bằng tiếng Việt
Giáo viên thường xuyên trò chuyện với trẻ thông qua các hoạt động ở
mọi lúc mọi nơi về những chủ đề gần gũi trong cuộc sống. Khuyến khích trẻ
tham gia trò chuyện với cô giáo và các bạn.
Mở rộng và tích cực hóa các thành phần giao tiếp như mời phụ huynh,
anh chị, những người biết tiếng Việt đến trò chuyện, giao tiếp với trẻ để tạo
cơ hội cho trẻ được nghe và nói.
Tổ chức các hoạt động có sử dụng văn hóa địa phương như: Kể
chuyện dân gian, đọc thơ, đồng giao, ca dao, hát dân ca, hò vè...bằng tiếng mẹ
đẻ và bằng tiếng Việt.
Tăng cường sử dụng các phương tiện hỗ trợ như băng, đĩa, tivi để trẻ
được nghe và phân biệt âm thanh từ các giọng nói khác nhau. Tăng cường các
hình thức như chơi trò chơi, văn nghệ, sinh hoạt tập thể để trẻ có nhiề cơ hội
thể hiện mình.
Tạo môi trường chữ viết trong lớp học
Tăng cường các phương tiện, đồ vật xuất hiện chữ như: Dán tên cho
các góc hoạt động, các kệ, giá để đồ chơi, đồ dùng, học liệu, các đồ vật, đồ
15
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
chơi, tranh ảnh, cây cảnh, trên các sản phẩm của trẻ, thẻ tên của trẻ, biểu
bảng có chữ (Danh sách trẻ, lịch sinh hoạt...), bảng chữ cái.
Tăng cường các hoạt động cho trẻ được tiếp xúc với chữ như "đọc"
sách truyện tranh, "đọc" họa báo, tạp chí, lamg bộ sưu tập chủ đề cùng cô.
Ngoài ra thực tế cho ta thấy rằng bất đồng ngôn ngữ là rất khó khăn
trong giao tiếp, vì vậy ngoài những biện pháp nêu trên áp dụng có hiệu quả,
tôi tiến hành cung cấp vốn Tiếng việt cho trẻ thông qua mọi lúc mọi
nơi. Như chúng ta đã biết khả năng tiếp thu của trẻ dân tộc thiểu số rất
chậm, mau quên nhưng khi đã nhớ được thì lại nhớ rất lâu nên tôi tiến hành
cho trẻ tiếp xúc với vốn tiếng việt bằng phương châm " Mưa dầm thấm lâu"
cho nên việc cung cấp ngôn ngữ Tiếng việt ở mọi lúc, mọi nơi vô cùng hiệu
quả, ví dụ: Giáo viên luôn vui vẻ, thương yêu trẻ, sửa sang quần áo, chải tóc
cho trẻ và không quên kèm theo một số câu hỏi giao lưu như: Con mặc quần
áo đẹp quá. Con ăn cơm chưa? Ăn bao nhiêu bát cơm? Ăn với thức ăn gì? Con
ăn có ngon không? Hay tôi hỏi về gia đình trẻ: Nhà con có bao nhiêu người?
Con có em bé không? Mẹ con làm nghề gì?... Qua trò chuyện với trẻ như vậy.
Giáo viên sẽ nắm được khả năng phát âm của mỗi trẻ để có biện pháp và
giành nhiều thời giờ hơn giúp trẻ phát âm đúng, phát âm chuẩn tiếng Việt.
Giờ chơi tự do tôi hay dẫn trẻ đến các góc trò chuyện và phát âm các
từ có trong tranh, từ ở các góc, giáo viên cần dạy trẻ phát âm nhiều lần và cho
trẻ chỉ phát âm chữ cái có trong tranh con vật, hoa, cây quả…có từ mang chữ
cái đang học, trẻ đọc qua nhiều lần như vậy. Trẻ dân tộc lớp tôi, phát âm
chuẩn hơn và mạnh dạn hơn trong giao tiếp với cô, với bạn, bạn biết chỉ cho
bạn chưa biết, hoặc mạnh dạn đến hỏi cô, từ đó trẻ không còn rụt rè như
trước nữa. Ngoài ra trong giờ hoạt động ngoài trời tôi còn cho trẻ ôn
kiến thức đã học qua trò chuyện, đọc thơ, kể chuyện, chơi các trò chơi dân
gian, cho trẻ đọc đồng dao, ca dao trong hoạt động này giúp trẻ phát âm thành
16
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
thạo hơn, lưu loát hơn. Tạo không khí thân thiện, gần gũi giữa cô giáo và trẻ,
vấn đề này đặc biệt cần thiết và không thể thiếu được đối với trẻ dân tộc
thiểu số. Giờ vui chơi tôi cho trẻ đóng các vai khác nhau, trẻ được giao lưu
trao đổi mua bán và thể hiện hết vai chơi của mình, bên cạnh đó tôi luôn theo
sát trẻ để kịp thời sửa sai uốn nắn mỗi khi trẻ hỏi hoặc trả lời không có trọng
tâm hay trẻ dùng tiếng mẹ đẻ. Chính nhờ vậy mà học sinh trường tôi đa số
trẻ biết dùng từ để diễn đạt thành câu có nghĩa trong giao tiếp với bạn và cô
giáo.
Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp, có gắn các từ tiếng
Việt nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ được
nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn. Để trẻ học tiếng
Việt thực sự có hiệu quả, giúp trẻ tự khám phá và phát triển
Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh
Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình, cộng đồng trong
việc chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ sẽ giúp trẻ được thường xuyên giao tiếp
bằng tiếng Việt và có thêm nhiều cơ hội để sử dụng tiếng Việt.
Trong một buổi học trẻ được tiếp xúc với cô giáo rất nhiều nhưng
chúng ta biết phối hợp với gia đình trong việc cung cấp vốn tiếng việt cho trẻ
lại càng tốt hơn vì vậy tôi đã trao đổi với phụ huynh vào những lúc đón trẻ,
trả trẻ hay các ký họp phụ huynh tôi thông báo kết quả học của mỗi cháu cho
phụ huynh nắm và đặc biệt không quên cho phụ huynh biết khả năng tiếp thu
kiến thức bài học bằng ngôn ngữ Tiếng việt của mỗi cháu ra sao và từ đó
thống nhất với phụ huynh xây dựng nội quy của trường lớp mầm non là “Tất
cả mọi người khi đến trường, lớp đều phải nói bằng Tiếng việt” và nhà
trường rất mong phụ huynh hợp tác trong việc cung cấp Tiếng việt cho trẻ
thường xuyên ở nhà như: Phụ huynh dùng Tiếng việt để trao đổi với con em
mình nhiều hơn, kèm cặp con em nhiều hơn trong môn học chữ cái, trẻ nắm
17
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
được chữ cái, thuộc chữ cái, viết được chữ cái, phát âm đúng chữ cái và nhất
là nói thạo Tiếng việt nhất định các cháu sẽ tiếp thu bài một cách dễ dàng,
học giỏi hơn trong cấp học mầm non và nhất là trong các cấp học sau này. Từ
những lời nói ấy đã thúc đẩy phụ huynh quan tâm đến con em mình hơn,
chăm lo cung cấp vốn tiếng việt ở nhà cho trẻ nhiều hơn. Cho nên trẻ lớp tôi
hiện nay nói thạo, nói lưu loát ngôn ngữ Tiếng việt, biết dùng từ, câu để diễn
đạt điều trẻ muốn nói, không còn trẻ nói câu không rõ nghĩa, câu thiếu chủ
ngữ, vị ngữ, trẻ mạnh dạn giao lưu cùng cô giáo cùng bạn bè và mọi người
xung quanh
Kết hợp với cha mẹ học sinh tận dụng nguồn nguyên vật liệu sẵn có
của địa phương như: vỏ ốc núi, vỏ trứng gà vịt, nan tre nứa, quả cầu lông,
vỏ ống cầu lông, vỏ hộp các loại nước giải khát, các hộp xốp, vỏ hộp thuốc,
vỏ hộp dầu rửa bát… làm đồ dùng có ghi tên đồ vật tương ứng giúp trẻ phát
triển
tiếng
Việt.
Tuyên truyền tác dụng của việc tổ chức dạy tiếng Việt cho trẻ. Để
đông đảo phụ huynh hưởng ứng và ủng hộ nhiệt tình, trong vấn đề tạo dựng
cảnh quan môi trường trong lớp đẹp, hấp dẫn đối với trẻ. Lôi cuốn trẻ hứng
thú đến trường ngày càng đông.
Trao đổi với phụ huynh có thể mua cho trẻ những bài thơ, hay những
băng đĩa có bài hát phù hợp với lứa tuổi để giúp trẻ luyện tập nhiều hơn, từ
đó trẻ có kiến thức về tiếng việt tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên hơn
khi tổ chức các hoạt động ở trường.
Ví dụ: Khi bắt đầu một chủ điểm mới giáo viên kịp thời nhắc phụ
huynh để phụ huynh nắm được và kết hợp với giáo viên dạy trẻ ở nhà.
Ngoài ra trong các ngày lễ lớn tôi mời phụ huynh đến dự các tiết
chuyên đề thao giảng, hội giảng để phụ huynh thấy được các phương pháp
hình thức tổ chức cho trẻ học tập và lồng ghép tăng cường tiếng Việt trong
18
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
mỗi hoạt động. Từ đó giúp phụ huynh có cách nghĩ tốt hơn về việc học tập
của các cháu, nhất là tăng cường tiếng Việt ở trường lớp Mầm non là như
thế nào
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các biện pháp đưa ra tuy khác nhau về mặt nội dung và phương pháp
tuy nhiên đều có mối quan hệ mật thiết, khăng khít, hỗ trợ cho nhau nhằm
tăng cường khả năng nói tiếng việt cho trẻ.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm
vi và hiệu quả sử dụng.
* Kết quả khảo nghiệm
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện các biện pháp đã thu được một
kết quả rất khả quan:
Về giáo viên:
Giúp giáo viên nhận thức đúng đắn hoạt động dạy tiếng Việt cho trẻ
dân tộc thiểu số bậc học mầm non.
Giáo viên nắm vững các phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt
động, tổ chức một cách linh hoạt sáng tạo nên được chuyên môn đánh giá cao.
Được nhà trường quan tâm hơn, tạo điều kiện đi học chuyên đề về
tăng cường tiếng Việt cho trẻ DTTS để học hỏi tại các trường bạn.
Được nhà trường phân công tổ chức dạy chuyên đề về tăng cường
tiếng việt cho trẻ DTTS để các giáo viên dự giờ.
Được sự tin yêu của bạn bè đồng nghiệp, sự tin tưởng của phụ
huynh. Bên cạnh việc khảo sát qua việc áp dụng đề tài trong lớp bản thân tôi
có tự tin và có nhiều sáng tạo hơn trong việc dạy trẻ, biết kết hợp đan xen
các hình thức cũng như lồng ghép trong phương pháp giảng dạy, biết tận
19
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
dụng những cái mới lạ vào các hoạt động để các cháu hứng thú hơn.
Về phía trẻ:
Trẻ ngoan, có nề nếp, tự tin mạnh dạn hơn trong các hoạt động.
Trẻ nói thành thạo tiếng việt, phát âm chuẩn, rõ ràng.
Lớp được chọn là lớp điểm của trường để chuyên đề về tăng cường
tiếng Việt cho trẻ DTTS.
Trẻ biết thêm được một ngôn ngữ mới, nhằm giúp trẻ tự tin khi giao
tiếp với mọi người xung quanh. Từ đó trẻ tham gia vào các hoạt động
một cách hứng thú. Tạo cơ hội mở rộng được tầm nhìn và kiến thức cho trẻ
bước vào bậc học tiếp theo đạt kết quả tốt hơn.
Cuối năm 96% cháu nhận biết nhanh và phát âm đúng 29 chữ cái
Tiếng
việt, 94% cháu biết cách tô các nét cơ bản và tô đúng quy trình, 95% cháu hiểu
được ngôn ngữ Tiếng việt, biết dùng ngôn ngữ Tiếng việt để diễn đạt thành
câu có nghĩa, trẻ nói lưu loát bằng ngôn ngữ Tiếng việt. Ngoài việc học trẻ
đã mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với cô giáo, với bạn bè lúc ở nhà cũng như
lúc ở trường.
Về phụ huynh
Phụ huynh dần hiểu ra đượctầm quan trọng của việc dạy trẻ học
tiếng Việt, các phương pháp học tập của chương trình giáo dục mầm non tuy
đơn giản như trò chơi nhưng mang lại nhiều kết quả tích cực.
c. Giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Đây là một đề tài sát thực với thực tế của lớp lá 2 trường Mầm non
Hoa Hồng hiện nay giúp cho giáo viên có thêm một số kinh nghiệm và các
biện pháp hay để phục vụ cho công tác giảng dạy, trẻ phát triển toàn diện về
20
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
mọi mặt giúp trẻ chuẩn bị tâm thế bước vào lớp 1.
III. Phần kết luận, kiến nghị:
1. Kết luận
Việc cung cấp tăng cường vốn Tiếng việt cho trẻ dân tộc thiểu số là
một vấn đề rất khó. Đòi hỏi giáo viên phải thật sự yêu thương gần gũi trẻ.
Luôn tạo tình cảm cho trẻ giao lưu trò chuyện với cô, nghe hiểu lời nói của
cô. Cuốn hút trẻ tham gia vào các hoạt động phát triển ngôn ngữ thực sự hứng
thú. Được thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục ở lớp và được tích hợp
vào một số hoạt động khác trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Từ
những vốn kinh nghiệm tích luỹ ít ỏi về việc tăng cường tiếng việt ấy tôi đã
áp dụng và có hiệu quả cao, ở tại lớp mình. Cuối năm học này trẻ 95% trẻ
dân tộc thiểu số nói được tiếng việt lưu loát, đủ câu, đủ ý, chỉ còn 0,5% số
trẻ nói chưa đươc thành thạo nhưng cũng đã nghe hiểu được tiếng Việt
Phụ huynh rất nhiệt tình trong công việc quyên góp phế liệu cho cô
giáo làm đồ dùng đồ chơi. Một số phụ huynh rất thích con mình hiểu biết
nhiều về ngôn ngữ Tiếng việt đã tích cực hợp tác với giáo viên chủ nhiệm
lớp trong việc dạy tiếng Việt cho con em mình đạt kết quả. Bên cạnh đó
cũng gặp không ít khó khăn. Cháu thường dùng tiếng dân tộc, ít hiểu Tiếng
việt nên dẫn đến cháu khó tiếp thu lời hướng dẫn, chỉ bảo của cô giáo bằng
Tiếng việt. Cha mẹ các cháu có một số không biết chữ, ít quan tâm đến việc
học hành của con cái.
2. Kiến nghị
Để thực hiện tốt việc tăng cường tiếng việt cho trẻ đồng bào dân tộc
thiểu số bản thân tôi xin có một số đề xuất sau:
* Đối với giáo viên:
Bản thân giáo viên tự tham quan học tạp ở các dơn vị bạn để trao đổi
21
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
học hỏi đúc rút kinh nghiệm.
Sưu tầm, tìm kiếm những phương pháp hình thức tổ chức hay mới lạ
để phục vụ cho công tác giảng dạy
Tham gia các lớp tập huấn về tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng
bào dân tộc thiểu số.
* Đối với nhà trường:
Cần có nhiều ưu đãi hơn đối với những giáo viên dạy trẻ dân tộc
thiểu số.
Tăng cường hơn nữa các lớp tập huấn, tổ chức cho giáo viên tham
quan học tập ở các đơn vị bạn
Bổ sung thêm một số đồ dùng đồ chơi để giáo viên tổ chức các hoạt
động đạt kết quả tốt hơn.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân về "Tăng cường
tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số" ở vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó
khăn mà tôi nghiên cứu, vì thời gian nghiên cứu ngắn, điều kiện để nghiên
cứu đề tài còn gặp nhiều khó khăn nên tôi chỉ đưa ra một số vấn đề như trong
đề tài sáng kiến đã trình bày, trong thời gian tới tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu để
đề tài được hay và hoàn chỉnh hơn nữa. Trong quá trình nghiên cứu sáng kiến
này qua một năm học tôi thấy còn có nhiều hạn chế, nên không thể tránh khỏi
những sai sót. Kính mong sự góp ý chân thành của hội đồng sáng kiến để sáng
kiến này hoàn thiện và được áp dụng vào thực tế Nhằm ngày một nâng cao
Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số. Tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ mầm
non nghe hiểu và thực hiện tốt các hoạt động ở trường, tự tin khi bước
vào bậc học tiếp theo. Rất mong được sự góp ý của hội đống sáng kiến.
Xin chân thành cảm ơn./.
22
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
Băng Adrênh, ngày 20 tháng 2 năm 2017
Người viết
Trịnh Thị Hằng
23
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
24
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Trường Mầm non Hoa Hồng
Tài liệu tham khảo
1. Hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục chuẩn bị tiếng việt cho trẻ
mẫu giáo vùng dân tộc thiểu số. Bộ giáo dục và đào tạo
2. Thiết kế các hoạt động giáo dục trong trường mầm non NXB giáo
dục việt nam
3. Giáo dục học mầm non ( tập 1.2) Đào thanh Âm – NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội 1997
4. Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non. Nguyễn Thị Ánh tuyết – NXB
giáo dục 1994
25
Người viết: Trịnh Thị Hằng Trường Mầm non Hoa
Hồng
