HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG (QMS) LÀ GÌ?
ISO 9001 & NHỮNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG 
KHÁC
Hệ thống quản lý chất lượng (Quality management system ­ QMS) là một hệ thống hợp thức 
hóa các quy trình, thủ tục và trách nhiệm để đạt được những chính sách và mục tiêu về chất  
lượng. Còn ISO 9001: 2015 chính là tiêu chuẩn quốc tế xác định các yêu cầu đối với hệ thống 
quản lý chất lượng.

Hệ thống quản lý chất lượng (Quality management system ­ QMS) là một hệ thống hợp thức 
hóa các quy trình, thủ tục và trách nhiệm để đạt được những chính sách và mục tiêu về chất  
lượng. QMS giúp điều phối và định hướng hoạt động của doanh nghiệp, nhằm đáp ứng được  
khách hàng và các yêu cầu chế  định, đồng thời nâng cao hiệu quả  và năng suất hoạt động  
trên một nền tảng liên tục.
ISO 9001: 2015 là tiêu chuẩn quốc tế  xác định các yêu cầu đối với hệ  thống quản lý chất  
lượng, đây cũng là cách tiếp cận phổ biến nhất đối với các hệ thống quản lý chất lượng.


Trong khi một số sử dụng thuật ngữ QMS để mô tả  tiêu chuẩn ISO 9001 hay một nhóm các 
tài liệu mô tả chi tiết về QMS, thì thực sự thuật ngữ này đề  cập đến toàn bộ hệ thống. Các  
tài liệu chỉ phục vụ cho việc mô tả hệ thống.
Hệ thống quản lý chất lượng phục vụ cho rất nhiều mục đích khác nhau, bao gồm:
Cải tiến quy trình
Giảm lãng phí
Giảm chi phí
Tạo điều kiện và xác định các cơ hội đào tạo
Thu hút nhân viên
Thiết lập hướng phát triển cho doanh nghiệp
HỆ  THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG:  ẢNH HƯỞNG CỦA NỀN CÔNG NGHIỆP ĐẾN 
CHẤT LƯỢNG VÀ TIÊU CHUẨN
Có thể nhìn lại nguồn gốc của lịch sử chất lượng trong nhiều thế kỷ trước, khi những người  
thợ  thủ  công bắt đầu tổ  chức thành các nghiệp đoàn gọi là “Guild”. Khi cuộc Cách mạng 

Công nghiệp xảy ra, những hệ thống quản lý chất lượng sớm được sử dụng làm tiêu chuẩn 
để kiểm soát kết quả của sản phẩm và quy trình. Khi có nhiều người cùng làm việc với nhau  
để tạo ra kết quả và sản lượng sản xuất tăng lên, quy trình kỹ thuật phải được thực hiện tốt  
nhất để đảm bảo chất lượng kết quả.
Cuối cùng, các phương pháp hay nhất để kiểm soát sản phẩm, kết quả quy trình đã được tạo  
lập và tài liệu hóa. Những cách làm tốt nhất được ghi nhận này đã trở thành các quy trình tiêu  
chuẩn cho hệ thống quản lý chất lượng.
Chất lượng ngày càng trở  nên quan trọng trong Thế  chiến II, ví dụ  như  khi những viên đạn  
được sản xuất từ tiểu bang này phải lắp vừa với súng trường được tạo ra ở  một tiểu bang  
khác. Ban đầu, các lực lượng vũ trang phải kiểm tra hầu như mọi đơn vị sản phẩm. Để đơn  
giản hóa quá trình mà không làm mất an toàn, quân đội bắt đầu sử dụng những kỹ thuật lấy  


mẫu có chất lượng để kiểm tra, hỗ  trợ bằng việc xuất bản các tiêu chuẩn kĩ thuật quân sự 
và mở các khóa đào tạo về kỹ thuật kiểm soát quá trình thống kê của Walter Shewhart.
Tầm quan trọng của chất lượng chỉ  tăng lên sau chiến tranh. Người Nhật đã có một cuộc 
cách mạng về chất lượng, giúp nâng cao danh tiếng cho những mặt hàng xuất khẩu kém chất 
lượng của họ, bằng cách tiếp thu ý kiến  của các nhà tư tưởng Mỹ như Joseph M. Juran, W.  
Edwards Deming và chuyển sự tập trung từ kiểm tra sang cải tiến toàn bô quá trình tổ  chức  
thông qua những người sử dụng chúng. Vào những năm 1970, các ngành công nghiệp của Mỹ 
như  điện tử  và ô tô đã đã bị  tấn công dồn dập bởi sự  cạnh tranh chất lượng cao của Nhật  
Bản.
SỰ GIA TĂNG CỦA CÁC HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
Người Mỹ phản ứng lại với cuộc cách mạng chất lượng ở Nhật Bản bằng cách đưa ra khái 
niệm về  quản lý chất lượng tổng thể  (TQM ­ total quality management), một phương pháp  
quản lý chất lượng, không chỉ  nhấn mạnh vào các số  liệu thống kê mà còn  ở  các phương  
pháp tiếp cận nắm giữ toàn bộ tổ chức.
Vào cuối thế kỷ 20, các doanh nghiệp độc lập đã bắt đầu đưa ra các tiêu chuẩn sản xuất cho 
việc tạo ra và thực hiện các hệ thống quản lý chất lượng. Chính trong khoảng thời gian này  
cụm từ "Quản lý Chất lượng Tổng thể" đã bắt đầu rơi vào quên lãng. Do có vô số hệ thống  

ưu việt khác có thể áp dụng, thuật ngữ "Hệ thống Quản lý Chất lượng" hoặc "QMS" được  
ưa dùng hơn.
Vào đầu thế kỷ 21, QMS bắt đầu kết hợp với những ý tưởng về tính bền vững và tính minh  
bạch, vì các chủ  đề  này ngày càng trở  nên quan trọng đối với sự  hài lòng của người tiêu  
dùng. Chế độ  kiểm toán ISO 19011 giải quyết cả về vấn đề  chất lượng,   tính bền vững và 
sự tích hợp của chúng trong các doanh nghiệp.


LỢI ÍCH CỦA HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
Thi hành hệ thống quản lý chất lượng  ảnh hưởng đến mọi khía cạnh hoạt động của doanh  
nghiệp.
Hai lợi ích bao quát của việc thiết kế và thực hiện các hệ thống quản lý chất lượng đã được  
ghi nhận bao gồm:
Đáp  ứng yêu cầu của khách hàng, giúp tạo ra niềm tin của khách hàng vào 
doanh nghiệp, nhờ  đó doanh nghiệp sẽ  có nhiều khách hàng hơn, bán nhiều hàng  
hơn và có nhiều khách hàng quay lại hơn (khác với khách hàng trung thành)
Đáp  ứng được những yêu cầu của doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ  các quy  
định, cung cấp sản phẩm và dịch vụ  theo cách hiệu quả  nhất về chi phí và nguồn 
tài nguyên, tạo chỗ cho sự mở rộng, tăng trưởng và lợi nhuận
Trong những lợi ích tổng thể này còn có các lợi ích khác như giúp truyền đạt sự sẵn sàng để 
tạo ra những kết quả nhất quán, ngăn ngừa sai sót, giảm chi phí, đảm bảo các quy trình được 
xác định, kiểm soát, và liên tục cải tiến theo các yêu cầu của doanh nghiệp.
ISO 9001: 2015 VÀ CÁC TIÊU CHUẨN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÁC
ISO 9001: 2015 là tiêu chuẩn hệ  thống quản lý chất lượng được công nhận và thực hiện 
nhiều nhất trên thế  giới hiện nay. ISO 9001: 2015 quy định các yêu cầu đối với hệ  thống 
quản lý chất lượng mà các doanh nghiệp có thể  sử  dụng để  phát triển những chương trình 
riêng của mình.
Các tiêu chuẩn khác liên quan đến hệ  thống quản lý chất lượng bao gồm phần còn lại của  
nhóm ISO 9000 (gồm ISO 9000 và ISO 9004), hệ thống quản lý môi trường ISO 14000, ISO  
13485 (hệ thống quản lý chất lượng cho các thiết bị y tế), ISO 19011 (quản lý kiểm toán Hệ 

thống) và ISO / TS 16949 (hệ thống quản lý chất lượng cho các sản phẩm liên quan đến ô 
tô).


CÁC YẾU TỐ VÀ YÊU CẦU CỦA MỘT HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
Mặc dù bất kỳ hệ thống quản lý chất lượng nào cũng được tạo ra cũng để đáp ứng các nhu  
cầu riêng biệt của mỗi doanh nghiệp, nhưng có một số yếu tố chung mà tất cả mọi hệ thống  
đều có, bao gồm:
Chính sách chất lượng và mục tiêu chất lượng của doanh nghiệp
Sổ tay chất lượng
Thủ tục, hướng dẫn và hồ sơ
Quản lý dữ liệu
Quy trình nội bộ
Sự hài lòng của khách hàng từ chất lượng sản phẩm
Cơ hội cải tiến
Phân tích chất lượng
Mỗi yếu tố của một hệ thống quản lý chất lượng đều hướng tới mục tiêu chung là đáp ứng 
các yêu cầu của khách hàng và của doanh nghiệp. Đảm bảo mỗi yếu tố của một QMS chắc  
chắn thực hiện đúng và theo chức năng của QMS.
THIẾT LẬP VÀ TRIỂN KHAI HỆ THỐNG QMS
Thiết lập một hệ thống quản lý chất lượng giúp doanh nghiệp vận hành một cách có hiệu  
quả. Trước khi thiết lập hệ thống quản lý chất lượng, doanh nghiệp phải xác định và quản  
lý các quá trình kết nối đa chức năng khác nhau để  chắc chắn rằng sự  hài lòng của khách 
hàng luôn là mục tiêu hàng đầu.
Có rất nhiều điều cần cân nhắc khi thiết lập một hệ thống QMS cho tổ chức của bạn. Điều 
quan trọng là phải đảm bảo được nó là một lựa chọn chiến lược, chịu  ảnh hưởng bởi các  
mục tiêu, nhu cầu và sản phẩm và dịch vụ được cung cấp khác nhau. Cấu trúc này chủ  yếu 
dựa vào chu kỳ Plan­Do­Check­Act (PDCA) và cho phép sự cải tiến liên tục, cả về sản phẩm  
và QMS. Các bước cơ bản để thực hiện một hệ thống quản lý chất lượng như sau:



Thiết kế
Xây dựng
Triển khai
Điều khiển
Đo lường
Nghiệm thu
Cải tiến
THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG
Các phần thiết kế  và xây dựng phục vụ  cho việc phát triển cấu trúc QMS, quy trình và kế 
hoạch thực hiện của nó. Quản lý cấp cao phải giám sát phần này để  đảm bảo nhu cầu của  
doanh nghiệp và nhu cầu của khách hàng là động lực đằng sau việc phát triển hệ thống.
TRIỂN KHAI
Triển khai được phục vụ tốt nhất theo kiểu chi tiết, thông qua việc chia nhỏ từng quy trình  
thành các tiểu quy trình và đào tạo nhân viên về  tài liệu, kiến thức, công cụ  đào tạo và số 
liệu. Mạng nội bộ  của công ty ngày càng được sử  dụng nhiều để  hỗ  trợ  triển khai các hệ 
thống quản lý chất lượng.
KIỂM SOÁT VÀ ĐO LƯỜNG
Kiểm soát và đo lường là hai phần để thiết lập một hệ thống quản lý chất lượng, phần lớn  
chúng được thực hiện thông qua việc kiểm toán định kỳ, có hệ thống của hệ thống quản lý  
chất lượng. Các chi tiết cụ thể khác nhau giữa các doanh nghiệp với doanh nghiệp tùy thuộc  
vào quy mô, rủi ro tiềm ẩn và tác động môi trường.


XEM XÉT VÀ CẢI TIẾN
Đánh giá và cải tiến để giải quyết việc xử lý các kết quả của cuộc kiểm toán như  thế  nào.  
Mục đích là để xác định sự hiệu quả và năng suất của từng quá trình đối với các mục tiêu đề 
ra, truyền đạt những phát hiện này cho nhân viên, phát triển các phương pháp và quy trình  
mới tốt nhất dựa trên dữ liệu thu thập được trong quá trình kiểm toán.