Gv: Lê Hồng Nghiên
A> MỞ ĐẦU :
Thể dục là một trong những môn quan trọng ở trường THCS là hoạt
động cơ bản nhất của công tác giáo dục thể chất cho học sinh .Thể dục không
những có tác dụng bảo vệ và củng cố tăng cường sức khoẻ,nâng cao năng lực
làm việc (trí óc và thể lực) cho các em mà còn là một trong những phương
tiện có hiệu quả để giáo dục đạo đức thẩm mỹ và nhân sinh quan XHCN cho
các em góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng ở nhà trường phổ
thông.
Đối với chương trình thể dục THCS phải thực hiện và hoàn thành một
số nhiệm vụ chính sau đây.
1. Bảo vệ và củng cố tăng cường sức
khỏe,nâng cao năng lực làm việc thúc đẩy quá trình làm việc cơ thể
hợp với qui luật sinh lý ,tâm lý lứa tuổi và giới tính.
2. Cung cấp cho học sinh một số kỹ
năng và kiến thức về rèn luyện thể dục để các em vận dụng trong thực
tiễn đời sống.
3. Phát triển các tố chất thể lực ,đặc
biệt chú ý tới sức nhanh năng lực phối hợp khéo léo chính xác.
4. Thông qua các tiết học giáo dục
các em có tính tổ chức kỷ luật,tác phong nhanh nhẹn, nếp sống lành
mạnh tính thật thà,tình đồng đội,trách nhiệm cá nhân trước tập thể.
Kết hợp giáo dục đạo đức ,giáo dục vệ sinh cho các em.
Để giải quyết những nhiệm vụ nêu trên thì giáo viên phải quan tâm đến
nội dung, hình thức hoạt động của TDTT của học sinh tại nhà trường như
TD giữa giờ. Tổ chức thi đấu các môn thể thao.Nhất là giờ thể dục chính
khoá trong từng tiết học giáo viên phải đảm bảo qui trình từ phần mở đầu
(trong đó có các động tác khởi động )
Cơ bản là phần kết thúc (trong đó có động tác hồ tónh )
Trong từng nội dung người dạy phải thực hiện một cách khoa học có hệ
thống và đảm bảo nguyên tắc sư phạm căn cứ vào nội dung,yêu cầu và thời

gian sắp xếp của chương trình mà phân chia các nhiệm vụ giảng dạy cho hợp
lý với trình độ tiếp thu của học sinh.
Ở đây tôi muốn nêu lên một giải pháp hữu ích để giảng dạy kỹ thuật
nhảy xa “kiểu ngồi “ có hiệu quả nhất đối với đối tượng học sinh lớp 9
THCS.
Sau 2 năm áp dụng giải pháp hữu ích này tôi rút ra được 1 số bài tập mới bổ
sung cho sáng kiến này được hoàn thiện hơn nhằm nâng cao kỷ thuật và
thành tích cho HS lớp 9 THCS.
Trường THCS Đinh Lạc
Di Linh Lâm Đồng Trang 1
Gv: Lê Hồng Nghiên
B. CƠ BẢN
I/ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ HỌC SINH LỚP 9 VÀ PHÂN PHỐI
CHƯƠNG TRÌNH
1/ Đặc điểm tâm sinh lý học sinh lớp 9 :
Ở học sinh lớp 9(lớp cuối cấp II) là giai đoạn mà tâm sinh lý của các
em có những biến đổi rất lớn.là giai đoạn :”muốn trở thành người lớn” Nam
sinh muốn tỏ rõ mình là những người mạnh mẽ,nữ sinh thì ngược lại:rụt rè e
thẹn…….
Chính từ đặc điểm này nên khi dạy học sinh nam vẫn dễ dàng hơn học
sinh nữ . Mặt khác hệ cơ,xương,hệ tuần hoàn cũng chưa phát triển hoàn chỉnh
do đó trong quá trình giảng dạy càng có sự hướng dẫn và những bài tập phù
hợp với lứa tuổi và giới tính.
Điền kinh là một môn thể thao có nhiều nội dung hoạt động với các
hình thức đa dạng ,phong phú , điều kiện lên lớp khá đơn giản và phù hợp với
tâm lí hoạt động của thiếu niên và học sinh.
Nội dung các buổi lên lớp phụ thuộc nhiều vào đặc điểm tâm sinh lý
giải phẩu theo lứa tuổi khác nhau, đã có những đặc điểm khác nhau , do đó
việc lựa chọn nội dung bài tập , thời gian và tính chất thực hiện cần phù hợp
với đặc điểm của từng nhóm lứa tuổi .

Quá trình lên lớp cho thiếu niên học sinh phải nhằm giải quyết những nhiệm
vụ chủ yếu sau đây:
1) Củng cố và nâng cao sức khỏe, giúp cho cơ thể phát triển cân đối ,
khắc phục sửa chữa được các tư thế sai lệch.
2) Hình thành các kó năng, kó xảo vận động cần thiết (như đi , chạy ,
nhảy , ném…….)và sự phối hợp khác nhau với độ chính xác ngày
càng cao.
3) Giáo dục ý thức tổ chức kó luật , tính tập thể, nhanh nhẹn , thông
minh.
4) Khái quát và tích lũy những tri thức chuyên môn trong tập luyện thể
thao nói chung,điền kinh nói riêng , gây hứng thú say mê luyện tập
hàng ngày để hoàn thiện mình .
5) Phát triển các tố chất thể lực : sức mạnh ,tốc độ, sức bền,khéo léo….
2/ > Phân phối chương trình nhảy xa lớp 9 :
Quy đònh của Bộ Giáo Dục cho bộ môn nhảy xa ở lớp 9 được
phân thành 7 tiết giảng dạy và một tiết kiểm tra đánh giá kết quả học tập .
Để đáp ứng được kó thuật nhảy xa một cách hoàn chỉnh nhất – với 7
tiết không phải là nhiều, là dể dàng . Bên cạnh khó khăn của thời gian
hướng dẫn giảng dạy , thuận lợi lớn nhất là chương trình các em học sinh từ
Trường THCS Đinh Lạc
Di Linh Lâm Đồng Trang 2
Gv: Lê Hồng Nghiên
lớp 6,7,8 đã được học bộ môn nhảy xa một cách cơ bản , thì việc giảng dạy ở
học sinh cuối cấp sẽ có những thuận lợi nhất đònh.
II/ > NGUYÊN LÍ CHUNG CỦA CÁC MÔN NHẢY ( cụ thể là nhảy xa )
Sách vở tài liệu đã đề cập rất kó về nguyên lí kó thuật của các môn nhảy .
Chúng ta chỉ cần xác đònh điểm quan trọng nhất là:
Các môn nhảy có đặc điểm chung là phải tăng cường giai đoạn bay do
nỗ lực của người nhảy trong chạy đà và giậm nhảy trên đất hoặc ván để vượt
qua chướng ngại vật thẳng đứng hoặc nằm ngang.

Thành tích trong các môn nhảy được xây dựng trước hết bởi độ cao và
độ xa của q đạo trọng tâm lúc bay. Q đạo trọng tâm lúc bay phụ thuộc
phần lớn vào tốc độ bay ban đầu , góc bay. Vì vậy tốc độ bay ban đầu , góc
bay là những yếu tố quan trọng quyết đònh thành tích nhảy.
Cũng như các bài tập trong điền kinh ,mỗi một lần nhảy là một hoạt
động liên tục, trọn vẹn.Nhưng để thuận lợi hơn trong học tập và phân tích kó
thuật , người ta chia nó ra các giai đoạn sau:
1- Chạy đà và chuẩn bò giậm nhảy
2- Giậm nhảy
3- Bay trên không
4- Rơi xuống đất
III/ TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY TỪNG GIAI ĐOẠN KỸ THUẬT :
1- Trước khi bắt đầu với phân môn nhảy xa, điều đầu tiên của người
giáo viên là :
-Xác đònh khái niệm đúng về kó thuật nhảy xa-cụ thể:
Phân tích: - Yếu lónh của các giai đoạn kó thuật (4 giai đoạn )
-Làm mẫu toàn bộ các giai đoạn kó thuật.
- Kết hợp cho xem tranh ảnh .
Quan trọng nhất là kó thuật của động tác “Bước bộ trên không “
Khi đã thực hiện nhiệm vụ ở mục một xong, giáo viên mới bắt đầu
vào từng phần để giảng dạy. Khi giảng dạy nên giải thích những bài tập phục
vụ mục đích gì? Phát triển và áp dụng nó để làm gì. Theo phân phối chương
trình tiết 1 là bài tập các động tác bổ trợ . Như vậy đối với nhảy xa động
tác bổ trợ rất nhiều, mỗi bài tập lại phục vụ cho một giai đoạn kó thuật khác
nhau. Do đó tôi đã áp dụng những bài tập cụ thể nhất để tập luyện.
( Trình bày ở mục IV/Các bài tập bổ trợ)
-Hướng dẫn giảng dạy và tập luyện kỷ thuật chạy đà giậm nhảy:
-Cự li chạy đà của nam khoảng 20đến25m, nữ15 đến20m
Bài tập1: tập chạy tốc độ cao theo tín hiệu (4cmmột hàng- tư’đến 3 lần),
(Độ ngã người khi chạy ít hơn so với chạy ngắn ) ,chạy xong thong thả đi bộ

Trường THCS Đinh Lạc
Di Linh Lâm Đồng Trang 3
(Hình số 2)
Gv: Lê Hồng Nghiên
về cuối hàng để chuẩn bò lần chạy tiếp theo ( Đội hình tập theo hình vẽ số 1)
Bài tập 2 : Chạy biến tốc.
Bài tập 3: Tập động tác đánh tay trong khi chạy.
Bài tập 4 : Đặt chân giậm nhảy (hình
sô’2) giáo viên giảng giải và làm mẫu
-Đứng tại chỗ tập động tác giậm
nhảy :Đứng thẳng nhất cao chân giậm nhảy,
khi đùi gần đến điểm cao nhất liền chủ động
dùng sức ấn xuống , cẳng chân thả lỏng tự
nhiên duỗi thẳng ra , dùng cả bàn chân chạm
đất. Khi chân vừa chạm đất, liền đạp mạnh,
đồng thời chân đánh lăng và hai tay cùng phối hợp đánh theo như yếu lónh,
đưa trọng tâm lên cao
Bài tập 5:Chạy đà 2 đến 3 bước đặt chân giậm (kết hợp bật nhảy):Yêu
cầu giậm nhảy nhanh, mạnh,đạp thật thẳng, bật người lên cao (giáo viên có
thể so sánh cách đặt chân giậm với môn nhảy cao ,nhảy sào để phân biệt với
cách đặt chân giậm của nhảy xa)
Bài tập 6:Chạy đà 7 đến 9 bước kết hợp giậm nhảy (áp dụng đội hình 4
hàng dọc,kẻ 1 vạch làm phạm quy để tập giậm nhảy)
Bài tập7: chạy xuất phát thấp - Chạy cực đại
Bài tập 8:chạy tại chỗ trên nữa bàn chân trước( không đổ vai về trước)
Tóm lại:
Trường THCS Đinh Lạc
Di Linh Lâm Đồng Trang 4
Hình 4
Hình số 3

6-7-9 bước
Hình 5
Gv: Lê Hồng Nghiên
Với những bài tập đã nêu trên, tùy vào mức độ và khả năng thích ứng của
học sinh, giáo viên linh hoạt và chủ động đến dụng bài tập cho bài tập cho
học sinh tập luyện. Không thể đưa các bài tập trên vào một,hai tiết dạy,mà
nó còn phụ thuộc vào trình độ của từng lớp học và cần có sự lặp đi lập lại
trong cả quá trình tập luyện cho cả phân môn
2/Động tác bước bộ trên không:
Bất kỳ kiểu nhảy xa nào,phần đầu của giai đoạn trên không cũng dều
giống nhau, đó là tư thế bước bộ trên không . Đây là một động tác khó hình
thành đối với học sinh ,không phải trong một tiết dạy có thể hình thành ngay
được động tác này, mã cần luyện tập nhiều và ôn luyện nhiều trong các tiết
tiếp theo để hoàn thiện động tác bước bộ trên không song song với nhau. Có
như vậy học sinh sẽ kết hợp được động tác “ giậm nhảy bước bộ trên không”.
*Dạy kỹ thuật bước bộ trên không thông qua các biện pháp sau:
Bài tập 1: Chạy đà bật chân với tay đến vật
treo cao
Bài tập 2: [hình 5,6 ]phân tích từng giai đoạn
của động tác
Nhòp 1:đứng tại chỗ-(chân giậm để
sau)bước chân giậm lên 1bước,chân đánh lăng nâng
cao gối
Nhòp 2: phối hợp đánh tay .tay bên chân
giậm đánh cao lên trên .tay bên chân lăng đánh ngang
Nhòp 3:bước chân lăng tới trước để đặt xuống đất trước
Bài tập 3: Thực hiện như bài2 nhưng có bật nhẹ lên và rơi xuống bằng
chân lăng
Bài tập 4: Thực hiệân 1 bước giậm nhảy liên tục trên đường chạy,rơi
xuống bằng chân lăng

Bài tập 5: Chạy đà 3 5 7 bước,giậm nhảy giữ tư thế bước bộ trên không.
Bài tập 6 : Nhảy với đà ngăn với tay lên vật cao
CHÚ Ý: Khi giậm nhảy phải mạnh với biên độ lớn
-Tập luyện các bài tập theo trình tự từ mô phỏng đến di động
-Tập các bài tập phát triển sức bật (bỗ trợ)
-Đứng gác 1chân lên cao, chân kia nhún nhảy
-Đứng chân trên chân dưới nhảy cao lên [hình 7]
Trường THCS Đinh Lạc
Di Linh Lâm Đồng Trang 5