CHƯƠNG 3
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
SƠ CẤP VÀ THỨ CẤP
MỤC TIÊU
1
2
3
4
Mục tiêu và chức năng của thị trường sơ cấp
Những hoạt động căn bản trên thị trường sơ cấp
Mục tiêu và cách thức phát hành chứng khoán
Phân biệt được các thị trường thứ cấp
MỤC TIÊU
1
5
Hiểu các quy định liên quan đến hoạt động của thị
trường thứ cấp
6
Nắm được tổ chức và hoạt động của sở giao dịch
chứng khoán, thị trường OTC
7
Biết cách thức giao dịch của thị trường thứ cấp
8
Hiểu nguyên tắc và kỹ thuật đặt lệnh giao dịch
chứng khoán
NỘI DUNG
1
Giới thiệu thị trường chứng khoán sơ cấp
21
Phương thức phát hành
3
IPO
4
Phát hành cổ phiếu lần đầu của DN cổ phần hóa
5
Phát hành trái phiếu chính phủ
6
Phát hành chứng khoán công ty
NỘI DUNG
Thị trường
thứ cấp
Sở
giao
dịch
chứng khoán
Thị trường OTC
1. Giới thiệu thị trường chứng khoán sơ cấp
1.2 Chức năng
Đối với nền kinh tế
1
2
3
Tăng quy mô
vốn đầu tư
cho nền kinh
tế
Hình
thành
kênh dẫn vốn
và phân bổ
vốn hiệu quả
Làm tăng giá
trị kinh tế của
nền kinh tế
1. Giới thiệu thị trường chứng khoán sơ cấp
1.2 Chức năng
Đối với chính phủ
Huy
động
vốn
thực
hiện các dự
án đầu tư
phát
triển
kinh tế xã
hội
Bù đắp thâm
hụt
ngân
sách
nhà
nước
Lạm phát do
nhập
nhẩu:
Một nền kinh
tế
bị
phụ
thuộc vào bên
ngoài thì mức
giá chung sẽ bị
giá NK đội lên
1. Giới thiệu thị trường chứng khoán sơ cấp
2.NGHIỆP VỤ CHO VAY NGẮN HẠN CỦA NHTM
1.2 Chức năng
Thu hút vốn
đầu tư có
nhiều ưu điểm
hơn so với vay
ngân hàng
Chi phí sử dụng
vốn rẻ hơn
Đối với
doanh
nghiệp
Nhiều khả
năng huy
động hơn
Tính chủ động
cao hơn
2. Phương thức phát hành
Phương
thức phát
hành
Phát hành riêng
lẻ
Phát hành ra công
chúng
2.1 Phát hành riêng lẻ
Bán riêng cho các nhà
đầu tư lớn
Phát hành
riêng lẻ
Chứng khoán của các công
ty nhỏ không có điều kiện
bán ra công chúng
2.1 Phát hành riêng lẻ
Không đủ tiêu
chuẩn phát hành
ra công chúng
Phát hành cho
người trong nội
bộ công ty
Lý do
Phát hành
Riêng lẻ
Duy trì quan hệ
kinh doanh
Số lượng vốn
cần huy động
thấp, chi phí
vốn huy động
cao nếu bán
ra công chúng
Ví dụ
• Ngày 25/12/2017 CTCP Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành
(mã chứng khoán: TTF) công bố đã phân phối hết 70 triệu cổ
phiếu trong tổng số 100 triệu cổ phiếu chào bán riêng lẻ. Giá
bán bình quân đạt 10.000 đồng/cp, thu về 700 tỷ đồng.
• Số cổ phiếu này được phân phối cho 8 cá nhân với số lượng
mỗi người mua là 8,75 triệu cổ phiếu tương đương 4,08%. 30
triệu cổ phiếu không bán hết sẽ bị hủy.
• Tại thời điểm cuối quý 3/2017, lỗ lũy kế của Gỗ Trường Thành
là 1.409 tỷ đồng. Việc phát hành cổ phiếu tuy không đạt được
1.000 tỷ như mong muốn nhưng cũng đủ để cứu nguy cho cổ
phiếu TTF khỏi án hủy niêm yết khi lỗ lũy kế vượt vốn điều lệ.
• Ngày 29/01/2018, TTF niêm yết bổ sung 70 triệu cổ phiếu
2.2 Phát hành ra công chúng
Phát hành
ra công
chúng
Phát hành chứng khoán có
quy mô và số lượng lớn ra
công chúng
Do ảnh hưởng đến nhiều người
nên cần có quy định của pháp
luật về điều kiện phát hành
2.2 Phát hành ra công chúng
Các
phương
thức
phát
hành ra
công
chúng
1
2
Phát hành
lần đầu ra
công chúng
(Initial
puplic
offering –
IPO)
IPO sơ cấp:
Bán lần đầu nhằm tăng vốn
IPO thứ cấp:
Bán từ số cổ phần hiện hữu
Chào bán sơ cấp (phân phối sơ cấp:
Phát hành chào bán cổ phiếu bổ sung
rộng rãi ra công chúng
Ví dụ
• Công ty CP A phát hành 100.000 cổ phiếu.
Trong đó:
• Bán 80.000 CP IPO sơ cấp
• Giữ lại 20.000 CP, khi cần bán IPO thứ cấp
• Sau một thời gian hoạt động công ty phát hành bổ
sung 50.000 CP cho công chúng chào bán sơ cấp
IPO của BSR ngày 17/01/2018
Phiên đấu giá tổ chức bán đấu giá 242 triệu cổ
phần, chiếm 7,79% vốn điều lệ ra công chúng.
Với mức giá khởi điểm đấu giá là 14.600 đồng/cổ
phần, BSR được định giá 2 tỷ USD.
Có 4.079 nhà đầu tư tham gia đấu giá với khối
lượng gần 652 triệu cổ phiếu, gấp 2,7 lần lượng
chào bán. Trong đó, 3.958 nhà đầu tư cá nhân
trong nước đăng ký mua 248 triệu cổ phiếu; 7 nhà
đầu tư cá nhân nước ngoài muốn mua 38.100 cp;
48 tổ chức đăng ký mua hơn 65 triệu cp và 67
nhà đầu tư nước ngoài mua hơn 338,6 triệu cp.
IPO của BSR ngày 17/01/2018
Kết thúc phiên đấu giá, mức giá trúng
bình quân lên đến 23.043 tỷ đồng, cao
hơn 57,8% giá khởi điểm. Tổng giá trị
cổ phiếu Lọc dầu Dung Quất bán được
là 5.566 tỷ đồng, cao hơn gấp rưỡi con
số dự kiến.
Ví dụ trường hợp đấu giá
• Phiên đấu giá: ngày 17/01/2018
• Công ty phát hành: Cơng ty TNHH Lọc Hóa
Dầu Bình Sơn (BSR)
• Số lượng phát hành: 242 triệucp
• Số lượng đặt mua: 652 triệu cp
• Giá khởi điểm: 14.600đ/cp
• Giá trúng cao nhất: 14,8 triệu đ/cp
• Giá trúng thấp nhất: 20.800 đ/cp
• Giá bình quân: 23.043 đ/cp
18
3. Phát hành lần đầu ra công chúng - IPO
3.1 Điều kiện phát hành
3.2 Thủ tục phát hành lần đầu
3.3 Bảo lãnh phát hành
3.1 ĐIỀU KIỆN PHÁT HÀNH
a
1
Lý do đặt ra điều kiện phát hành
b
Tiêu chuẩn định lượng
c
Tiêu chuẩn định tính
d
Điều kiện chào bán ck ra công chúng
a. Lý do đặt ra điều kiện phát hành
Nhiều nhà đầu tư nhỏ thiếu
kiến thức phân tích
Chứng khoán
Nhà đầu tư và chuyên gia phân
tích không có điều kiện theo dõi
thông tin trước khi công ty
chào bán chứng khoán
b. Tiêu chuẩn định lượng
Quy mô công ty
Thành viên sáng lập
cam kết về thời gian
nắm giữ cổ phần
Tỷ lệ bán cho
công chúng
Hoạt động hiệu quả
tục
Tiêu chuẩn
định lượng
Tổng giá trị phát hành
c. Tiêu chuẩn định tính
Trình độ và
kinh nghiệm
của
người
quản lý công
ty
Cơ cấu công
ty hợp lý,
hướng đến
lợi ích của
nhà đầu tư
Báo cáo tài
chính và các
tài liệu công
bố thông tin
phải có độ
tin cậy cao
d. Điều kiện chào bán chứng khoán ra công
chúng ở Việt Nam
Điều 12 Luật chứng khoán
Số 60/2006/QH11
Điều kiện phát hành cổ phiếu ở Việt Nam
2.NGHIỆP VỤ CHO VAY NGẮN HẠN CỦA NHTM
Cty CP muốn
phát hành cổ
phiếu ra công
chúng phải:
Vốn điều
lệ >=10 tỷ
đồng
Điều 12
Luật
chứng
khoán
Có phương án
phát hành và
PA sử dụng
vốn
HĐKD năm liền
trước năm Đ ký chào
bán có lãi và ko có lỗ
lũy kế