Đề bài: Nghị luận về “Sự tham nhũng là cách hành xử vô nhân đạo”
Bài làm
Nhà vật lý người Đức đã từng nói “Tất cả  những điều có giá trị  trong xã hội con người 
đều dựa vào cơ  hội phát triển hòa hợp trong mỗi cá nhân”.Hiển nhiên xã hội càng phát  
triển, con người càng văn minh và thiên nhiên càng “nhân tạo”, đạo đức con người càng  
giả  hình và dần mất đi giá trị  nhân bản. Bởi đó, nhà sử  học lừng danh người Anh Alan  
Bullock đã từng phát biểu một câu nói gây “chấn động” “Sự tham nhũng là cách hành xử 
vô nhân đạo”.
Thời gian gần đây, vấn đề  về tham nhũng đang gây nên bao nỗi phiền toái cho lòng dân,  
cho sự  nhói tai, nhức đầu của những người lãnh đạo. Vậy tham nhũng là gì mà sao làm 
con người ta quên mình, bị nhấn sâu vào “vũng bùn lầy” của sự tham lam và đánh mất đi  
giá trị  của bản thân tới vậy? Theo Luật phòng chống tham nhũng ban hành 2005 đã định  
nghĩa rất đầy đủ và sát hạch. Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã 
lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ  lợi. Đơn giản được hiểu là những cán bộ, công 
chức, viên chức, sĩ quan, công nhân quốc phòng, người được giao nhiệm vụ thực hiện….  
Đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình như một phương tiện để thực hiện hành vi sai 
trái, tư  lợi nhằm mang lợi cho bản thân, cho gia đình hoặc người khác có liên quan. Vô  
nhân đạo là tính từ mạnh được hiểu là sự tàn ác, dã man, không có chút lòng thương yêu, 
quý trọng con người. Sự  tham nhũng là cách hành xử  vô nhân đạo. Bởi lẽ, những điều 
vốn dĩ không thuộc về bản thân mà lại đem chức vụ, quyền danh để  “giao tiếp, ứng xử”  
với người dân, với người bình thường bằng cách “chà đạp”, tước đi quyền lợi của người  
khác một cách tàn bạo, vô cảm.
Tham nhũng được “giấu” đi như  những con vật thông minh giấu đi những điều xấu của  
mình vậy! Nó hiện rõ đó, biết, nhưng không nhìn thấy. Hàng ngày, hàng giờ, nhan nhản  
những “ưu tư” vụ  lợi cho riêng mình như  việc tham ô tài sản từ  cán bộ, công chức có  
trách nhiệm quản lý tài sản nhà nước đã lợi dụng và chiếm đoạt tài sản. Rồi tới những  
hành vi chỉ vì vụ lợi, mong muốn nhận được tiền, tài sản, lợi ích vật chất mà đi nhận hối  
lộ, đánh mất nhân phẩm của bản thân, đánh đổi bằng những hào xu che mắt. Những  
người tham nhũng còn lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, trong khi thi  

hành công vụ  vì vụ  lợi. Thủ  đoạn của những con người “lòng tham vô đáy và tán tận  
lương tâm” này rất tinh xảo và nghệ thuật. Luôn luôn là gian dối như lập sổ sách khống, 
chứng từ  giả, tẩy xóa sổ  sách, tài liệu, giấy tờ.. có liên quan đến hai chữ  “tài sản”. Họ 
quên mình, trườn theo những đống tiền hào nhoáng, của cải vật chất xa hoa bằng bất cứ 
mánh khóe, thủ đoạn nào. Nhũng nhiễu trong lòng dân cũng bởi vụ lợi. Đâu đó vẫn “lang 
thang” kiếm việc, tất nghiệp khi không có những chiếc phong bì, những gói quà xịn để 
biếu xén cán bộ, lãnh đạo các cơ quan thì mới có việc để làm. Những hành vi không thực  
hiện trách nhiệm công vụ  mà còn đi tiếp tay, bảo kê, lờ  đi để  được nhận bổng lộc của 
những kẻ phạm pháp. Đây là một hiện tượng, hành vi hết sức nguy hại, cần phải lên án,  
đấu tranh mạnh mẽ và quyết liệt.
Tham nhũng có hai loại chính là tham nhũng lớn và tham nhũng vặt. Những con số  đã 
“chạy thoát” có khi lên tới hơn 3 tỉ đồng từ những con người có quyền chức, địa vị  trong  
đất nước, trong giao dịch… Những con số vẫn chỉ là những con số, thấm thoát, dò rỉ  đi  
đâu chẳng ai hay,  ảnh hưởng tới các dự  án lớn của quốc gia. Tham nhũng hành chính, 
tham nhũng quan liêu lại thường xuyên xảy ra và diễn biến trên diện rộng như “ôn dịch” 
vậy! Những vụ  tham nhũng tuy nhỏ  lẻ  nhưng nhiều và “tích tiểu thành đại” từ  những 
người dân và các công ty tìm cách hối lộ những người chức quyền như cán bộ xã, huyện, 
tỉnh… để  được miễn giảm một số thuế, được cấp giấy chứng nhận nhanh chóng, được  
cấp hộ  chiếu, bằng lái xe, tài sản cá nhân nhanh hơn… mà mờ  ảo… Trên mọi lãnh vực,  
không từ  một lãnh vực nào mà không “nhói tai” về  tham nhũng. Giao thông thì nhũng 
nhiễu đòi quà biếu của người vi phạm Luật giao thông. Kinh tế  thì khai tăng giá trị  sản 
phẩm để  hưởng lợi, tiết lộ  thông tin bảo mật để  tư  lợi cho bản thân. Đất đai thì kế 
hoạch, cấu kết, bè phái để nhũng nhiễu, gây khó khăn cho người sử dụng đất. Xây dựng  
chẳng có công trình nào đáng “ngưỡng mộ” bởi chạy công trình đút lót tiền, các đơn vị thi  
công bớt xén, thay đổi “thực đơn” chủng loại để “ăn” chút dư ra từ đó. Y tế­ giáo dục thì  
“vô nhân đức”. Người dân mòn mỏi, khao khát cái câu “Lương y như  từ  mẫu” mà mãi 
không xuất hiện. Giáo dục “mở  cửa” cho phong bì, cho tiệc tùng để  nâng điểm, chạy 
chức vụ  trong nhà trường, chạy biên chế, chạy công việc…Một khi rơi vào những tham  
nhũng vặt, con người ta có hướng đẩy mạnh và “phát triển” chúng lên “tầm cao mới”.  



Dẫn con người ta tới trạng thái trầm uất, làm cho người nghèo đã xa lại càng bị  cách li 
khỏi nhịp điệu phát triển xã hội, gia tăng các bất công, tác động xấu đến niềm tin của  
người dân và những người đại diện công quyền.
Tham nhũng có thể  gây ra rất nhiều hệ  lụy nghiêm trọng trên tất cả  các mảng của đời  
sống. Về chính trị, tham nhũng ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả của những bộ luật, của  
những chủ trương, chính sách từ  Nhà nước, làm mất lòng tin của nhân dân vào lãnh đạo  
của Đảng và Nhà nước, vào sự  nghiệp xây sựng đất nước, tham nhũng đe dọa sự  phồn 
vinh của đất nước, bức tường ngăn cách “sánh ngang với cường quốc năm châu”. Tham  
nhũng gây thiệt hại lớn về kinh tế của quốc gia, tập thể và công dân, những khoản tiền  
lớn đáng lo ngại từ ngân sách lại là của riêng. Tham nhũng xâm phạm, thậm chí thay đổi 
đảo lộn chuẩn mực của đạo đức xã hội, tha hóa đội ngũ lãnh đạo…
Trước tình hình đó, mỗi công dân phải có những yêu cầu về  việc phòng và chống tham 
nhũng cách quyết liệt như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu “Phải chống mọi 
rào cản, chống tiêu cực, chống tham nhũng trong bộ máy nhà nước”. Nên công khai minh 
bạch trong hoạt động của các cơ qua tổ chức, các đơn vị hành chính. Làm như vậy người  
thi hành công vụ sẽ thực hiện theo quy trình, đúng thủ tục…khi có sai phạm dễ phát hiện  
và xử lý. Minh bạch tài sản, thu nhập cán bộ công chức. Kê khai nhà, quyền sử dụng đất, 
giấy tờ, tài sản giá trị… để khi bổ nhiệm tiến chức với đúng khả năng của bản thân. Xử 
lý nghiêm các hành vi tham nhũng theo bộ  Luật hình sự  và các bộ  luật liên quan. Không  
chỉ  thu hồi, tịch thu, trả lại cho chủ sở hữu, mà nên xử  lý quyết liệt gay gắt bằng việc  
đưa đi cải tạo, giam giữ có khi hãy tử hình những hành vi sai trái, vô đạo đức trên.
“Con sâu bỏ rầu nồi canh”. Là mỗi công dân chúng ta hãy lấy “lá lành đùm lá rách”. Mỗi 
người, mỗi tổ  chức hãy thể  hiện vai trò và trách nhiệm của mình với việc tham nhũng.  
Lên án, phát hiện, động viên nhân dân tham gia tích cự vào việc tố cáo hành vi tham nhũng  
trên mọi lãnh vực. Đưa tin phản ánh về tham nhũng, hoạt động phòng chống tham nhũng  
trên phương tiện truyền thông. Cơ qua báo chí có trách nhiệm thăm dò, phỏng vấn những  
việc làm tích cực trong việc chống tham nhũng, đưa  tin khách quan chân thực, tuyên 
truyền về  việc phòng và chống tham nhũng. Là học sinh, là công dân trẻ  tuổi, khi phát 
hiện thấy hành vi sai trái, học sinh có thể  tham gia vào công tác chống tham nhũng bằng 



những hình thức đơn giản như: tố  cáo trực tiếp, gửu đơn tố  cáo, tố  cáo qua điện thoại,  
qua thông tin điện tử. Trách nhiệm to lớn  ở  mỗi cá nhân học sinh­ công dân tương lai 
mầm xanh của đất nước là thể  hiện  ở  việc học tập và tuyên truyền chủ  trương, đường 
lối Đảng, tích cực tham gia hoạt động ngoại khóa về việc phòng chống tham nhũng. Ngay 
lúc này đây! Đất nước đang mong chờ  lắm những công dân học sinh phải tự  học tập và 
rèn luyện, sống lành mạnh, trong sạch, nghiêm túc sống trung thực bằng khả  năng của  
mình, vì trung thực là đức tính cao đẹp cần phải giữ và phát huy thì sự  “vô nhân đạo”sẽ 
chẳng bao giờ xuất hiện, sẽ chẳng bao giờ làm con người ta đau khổ, tội lỗi, chết chóc,…
“Sự  tham nhũng là cách hành xử  vô nhân đạo” của nhà sử  học người Anh đã đánh động 
lương tâm, căn tính, ngõ hầu của mỗi con người chúng ta trước sự phát triển không ngừng  
của thế giới này! Câu văn như như lời thức tỉnh ngàn lần cho các cán bộ, các công chức, 
viên chức, lãnh đạo có chức quyền, đừng nên lạm dụng “danh nghĩa” mà “bóc lột” người  
dân, họ khổ lắm! Hãy sống là chính mình để ta vui, người hạnh phúc, cuộc sống ấm no,  
dân sinh an lành, đất nước phồn thịnh.