TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHOA LÂM NGHIỆP
----------------------
LƢƠNG THỊ ANH
ĐỀ CƢƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
Học phần: TRỒNG RỪNG
Số tín chỉ: 2
Mã số: AFF321
Thái Nguyên, năm 2015
ĐỀ CƢƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Tên học phần:
- Mã số học phần: AFF321
- Số tín chỉ: 2
- Tính chất: bắt buộc
- Trình độ: cho sinh viên năm thứ 3.
- Học phần thay thế, tương đương: không
- Ngành (chuyên ngành) đào tạo: Lâm nghiệp, Quản lý tài nguyên ừng, Nông lâm
kết hợp
2. Phân bổ thời gian trong học kỳ:
- Số tiết học lý thuyết trên lớp
:
24
tiết
- Số tiết làm bài tập, thảo luận trên lớp :
tiết
- Số tiết thí nghiệm, thực hành
:
6
tiết
- Số tiết sinh viên tự học
:
45 tiết
3. Đánh giá
- Điểm thứ 1: 20% (0,2) điểm chuyên cần
- Điểm thứ 2: 30% (0,3) điểm kiểm tra giữa kỳ
- Điểm thứ 3: 50% (0,5) điểm thi kết thúc học phần
4. Điều kiện học
- Học phần học trước: Đất; Cây rừng; Đo đạc; Lâm sinh, Côn trùng; Bệnh cây.
- Học phần song hành: Điều tra rừng; Kinh tế Lâm nghiệp; Khai thác gỗ
5. Mục tiêu của học phần:
Nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về:
Sản xuất hạt giống cây rừng, tạo cây con trong lâm nghiệp, trồng rừng và gây
trồng một số loài cây lâm nghiệp.
Kỹ năng: giúp cho sinh viên có khả năng nhận biết được một số loại hạt giống
thường được sử dụng trồng rừng phổ biến ở nước ta; Có khả năng tiến hành đánh giá
được phẩm chất hạt giống và xử lý kích thích hạt giống nẩy mầm để phục vụ công tác
trồng rừng.
6. Nội dung kiến thức của học phần:
Số tiết
Phƣơng
TT
Nội dung
Trên SV tự pháp giảng
dạy
lớp
học
Thuyết trình
Chƣơng 1. Bài mở đầu
0,2
Giới môn học gồm 2 tín chỉ trong đó có 6 tiết thực
hành.Các môn học có liên quan
Thực trạng tài nguyên rừng ở nước ta
1.1
Mục tiêu và các giải pháp xây dựng và phát triển
1.2
rừng
Chƣơng 2. Nguyên lý kỹ thuật sản xuất hạt giống
Thuyết trình
cây rừng
Câu hỏi phát
Điều tra dự đoán sản lƣợng hạt giống cây rừng
1,0
2.1.
Phương pháp cây tiêu chuẩn trung bình
vấn
2.1.1.
Phương
pháp
ô
tiêu
chuẩn
Tổng hợp
2.1.2.
2.1.3.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.2.4.
2.3.
2.4.
2.4.1.
2.4.2.
2.4.3.
2.4.4.
2.5.
2.5.1.
2.5.2.
2.5.3.
2.6.
2.7.
2.7.1.
2.7.2.
2.7.3.
2.7.4.
2.7.5.
2.7.6.
2.7.7.
2.7.8.
2.7.9.
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.
3.4.1.
3.4.2.
3.4.3.
3.4.4.
3.4.5.
3.4.6.
Phương pháp thu nhặt hạt trên mặt đất
Thu hái hạt giống cây rừng
Đặc trưng chín của hạt
Nhận biết hạt chín
Thời kỳ hạt rơi rụng
Các phương pháp thu hái hạt giống
Xử lý quả, hạt giống trong khoảng thời gian thu
hái và bảo quản
Tách hạt ra khỏi quả (Chế biến hạt giống)
Chuẩn bị trước khi tách hạt
Làm sạch quả sơ bộ
Ủ quả
Các phương pháp tách hạt
Bảo quản hạt giống cây rừng
Những nhân tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của hạt
trong bảo quản
Các phương pháp bảo quản hạt giống
Những chú ý trong bảo quản hạt giống
Hạt ngủ và quá trình nẩy mầm của hạt
Kiểm nghiệm phẩm chất hạt giống cây rừng
Nhận biết hạt giống cây rừng
Kiểm nghiệm nhanh phẩm chất hạt giống cây rừng
Tách hạt ra khỏi quả
Các phương pháp bảo quản hạt giống cây rừng
Chọn mẫu kiểm nghiệm
Cân trọng lượng hạt giống
Kiểm nghiệm độ thuần của hạt giống cây rừng
Các phương pháp xử lý, kích thích hạt giống nảy
mầm
Thí nghiệm về quá trình nẩy mầm của hạt giống cây
rừng
Chƣơng 3. Kỹ thuật sản xuất cây con
Phân loại vƣờn ƣơm
Các loại vườn ươm
Chọn địa điểm lập vƣờn ƣơm
Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh doanh
Thiết kế quy hoạch vƣờn ƣơm
Quy hoạch đất vườn ươm
Quy hoạch đất sản xuất, phi sản xuất
Kỹ thuật sản xuất cây con từ hạt
Làm đất (gieo hạt, đóng bầu)
Xử lý kích thích hạt giống trước khi gieo (mục đích,
phương pháp)
Kỹ thuật gieo hạt (Thời vụ gieo, mật độ gieo, kỹ
thuật gieo hạt nhỏ, trung bình, to)
Chăm sóc luống gieo
Cấy cây, tra dặm
Chăm sóc cây con
1,6
Thuyết trình
có minh hoạ
Câu hỏi phát
vấn
Tổng hợp
Thuyết trình
Câu hỏi phát
vấn
Tổng hợp
0,2
1,0
Thuyết trình,
minh
hoạ.
Câu hỏi phát
vấn,
tổng
hợp.
1,0
1,0
3,0
5
Thực hành
theo nhóm,
cá nhân
Thực hành
theo nhóm,
cá nhân
3,0
10
Thực hiện ở
nhà
3,0
0,1
0,4
10
2,5
Thuyết trình
Câu hỏi phát
vấn; Tổng
hợp
Tự học theo
cá nhân
Thuyết trình
có minh hoạ
Câu hỏi phát
vấn
- Tổng hợp
3.4.7.
3.4.8.
3.4.9.
3.4.10.
3.5.
3.5.1.
3.5.2.
3.5.2.1
3.5.2.2
3.5.2.3
3.5.2.4
3.5.2.5
3.5.2.6
4.1.
4.2.
4.2.1.
4.2.2.
4.2.2.1
4.2.2.2
4.2.2.3
4.3.
4.3.1.
4.3.1.1
4.3.1.2
4.3.1.3
4.3.1.4
4.3.2.
4.3.2.1
4.3.2.2
4.3.2.3
4.4.
4.4.1.
4.4.2.
4.4.3.
4.5.
4.5.1.
4.5.2.
4.6.
4.7.
4.7.1.
Đảo, hãm cây
Phân loại cây
Xuất cây đi trồng
Vệ sinh vườn ươm
Nhân giống vô tính
Khái niệm
Kỹ thuật sản xuất cây con bằng phương pháp giâm
hom
Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ lệ ra rễ của hom.
Các yêu cầu kỹ thuật cơ bản trong giâm hom cây
rừng
Kỹ thuật tạo bầu nuôi hom
Kỹ thuật tạo hom
Kỹ thuật cắm hom và chăm sóc
Các biện pháp nâng cao tỷ lệ ra rễ của hom
Chƣơng 4. Kỹ thuật trồng rừng
Phân chia khu (vùng), nơi trồng rừng
Chọn loại cây trồng
Ý nghĩa chọn loại cây trồng
Căn cứ chọn loại cây trồng rừng
Căn cứ vào mục đích kinh tế
Căn cứ vào điều kiện tự nhiên
Căn cứ vào đặc tính của loài cây để lựa chọn cây
trồng rừng.
Kết cấu rừng trồng
Kết cấu tổ thành rừng trồng
Các loài cây trong rừng trồng hỗn loài
Tỉ lệ hỗn loài
Nguyên tắc phối hợp các loài cây trong rừng trồng
hỗn loài
Phương thức và phương pháp hỗn loài
Kết cấu mật độ rừng trồng
Ý nghĩa mật độ trồng rừng.
Nguyên tắc xác định mật độ trồng rừng
Phối trí các điểm gieo trồng
Phát dọn thực bì, làm đất trồng rừng
Kỹ thuật phát dọn thực bì
Nhiệm vụ của việc làm đất trồng rừng
Phương thức và phương phâp làm đất trồng rừng
Phƣơng thức, phƣơng thức trồng rừng
Phương thức trồng rừng
Phương pháp trồng rừng
* Trồng rừng bằng gieo hạt thẳng
* Trồng rừng bằng cây con
* Trồng rừng bằng cây phân sinh
Nghiệm thu trồng rừng
Chăm sóc bảo vệ nuôi dƣỡng rừng trồng
Trồng dặm
3,0
Thuyết trình
có minh hoạ
Câu hỏi phát
vấn
- Tổng hợp
0,2
1,0
2
3
1,0
Tự học theo
cá nhân
Báo cáo kết
quả thảo luận
ở nhà
Thuyết trình
có minh họa
Câu hỏi phát
vấn
- Tổng hợp
0,8
0,5
0,5
1,0
0,2
0,5
Thuyết trình
có minh họa
Câu hỏi phát
vấn
- Tổng hợp
4.7.2.
4.7.3.
4.8.
5.1.
5.1.1.
5.1.2.
5.1.3.
5.2.
5.2.1.
5.2.2.
5.2.3.
5.3.
5.3.1.
5.3.2
5.3.3.
6.1.
6.2.
6.3.
Phát dọn thực bì lấn át cây trồng, xới vun gốc cây
Bảo vệ rừng trồng
Thiết kế trồng rừng
Chƣơng 5. Trồng rừng thâm canh và thâm canh
rừng trồng
Trồng rừng thâm canh
Khái niệm
Thực chất của trồng rừng thâm canh
Các mục tiêu và điều kiện
Thâm canh rừng
Khái niệm
Thực trạng
Nội dung
Hệ thống các biện pháp kỹ thuật trồng rừng
thâm canh và thâm canh rừng
Biện pháp mũi nhọn
.Biện pháp liên hoàn
Các mô hình ứng dụng
Chƣơng 6. Kỹ thuật trồng một số loài cây rừng
Kỹ thuật gây trồng một số loài cây đặc sản và cây
lấy quả (Hồi, Trám đen,…)
Chƣơng 6. Kỹ thuật trồng một số loài cây thông
dụng
Kỹ thuật gây trồng một số loài cây lấy gỗ
Cây Bồ đề
Cây Keo Tai Tượng,…
Kỹ thuật gây trồng và kinh doanh Tre - Trúc
Cây tre Luồng
Cây tre lấy măng Bát Độ,….
0,3
Thuyết trình
0,5
Thuyết trình
Câu hỏi phát
vấn
- Tổng hợp
Thuyết trình
Câu hỏi phát
vấn
- Tổng hợp
0,5
1,0
1,0
3,0
5
1,5
5
1,5
5
Báo cáo kết
quả thảo luận
ở nhà
Tổng hợp
Báo cáo kết
quả thảo luận
ở nhà
Tổng hợp
7. Tài liệu học tập
Mai Quang Trường- Lương Thị Anh, 2007. Giáo trình trồng rừng trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội
8. Tài liệu tham khảo
1. Canh tác nương rẫy và phục hồi rừng sau nương rẫy ở Việt Nam / Võ Đại Hải (C.b.).
- Hà Nội : Nghệ An, 2003. - 207 tr.
2. Chọn tạo giống và nhân giống cho một số loài cây trồng rừng chủ yếu ở Việt Nam =
Selection, breeding and propagation of some main plantation tree in Viet Nam / Lê
Đình Khả. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2003. - 292 tr.
3. Hiệu quả kinh tế từ trồng rừng. - Hà Nội : Văn hoá - Thông tin, 2004. - 91 tr.
4. Hỏi đáp về kỹ thuật trông rừng. - Quảng Ngãi : Thanh hoá, 2004. - 231 tr.
5. Hướng dẫn kỹ thuật thâm canh rừng tre nứa / Phạm Văn Điển (Ch.b.), Bùi Thế Đồi,
Nguyễn Viết Lâm, Trần Thị Thu Hà. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2012. - 144 tr. : hình
vẽ, bảng ; 21 cm.
T.m.: tr. 140
6. Kỹ thuật gây trồng một số loài cây đặc sản rừng : Cây thân gỗ / Lê Thị Diên, Trần
Minh Đức, Võ Thị Minh Phương,...[et al.]. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2012. - 220 tr. :
ảnh, bảng ; 21 cm.
T.m.: tr. 214-216
7. Kỹ thuật tạo rừng tre trúc ở Việt Nam / Nguyễn Ngọc Bình, Phạm Đức Tuấn. - Hà
Nội : Nông nghiệp, 2007. - 156 tr. : minh họa ; 27 cm.
ĐTTS ghi: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Trung tâm khuyến nông
quốc gia., T.m.: tr. 154
8. Kỹ thuật vườn ươm cây rừng ở hộ gia đình / Nguyễn Duy Quát, Nguyễn Hữu Vinh,
Phạm Đức Tuấn. - Tái bản lần thứ 2. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2002. - 119 tr.
9. Kỹ thuật xây dựng rừng phòng hộ những bài học và kinh nghiệm thực tiễn / Võ Đại
Hải (C.b.), Nguyễn Hoàng Tiệp. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2009. - 123 tr.
10. Khôi phục rừng và phát triển lâm nghiệp : Chương trình khoa học công nghệ cấp
Nhà nước mã số KN03 / Viện khoa học Lâm nghiệp Việt Nam. - Hà Nội : Nông
nghiệp, 1996. - 228 tr. : Minh họa ; 27 cm.
ĐTTS ghi: Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam
11. Tài liệu hướng dẫn xây dựng báo cáo nghiên cứu khả thi và kế hoạch thực hiện dự
án trồng rừng ở Việt Nam / Tổng cục Lâm nghiệp. Tổ chức hợp tác Quốc tế Nhật
Bản. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2012. - 532 tr. : minh họa ; 27 cm.. - (Dự án tăng
cường năng lực lập kế hoạch và thực thi các dự án trồng rừng)
ĐTTS ghi: Tổng cục Lâm nghiệp. Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản., Phụ lục:
tr. 479-530
12. Tìm hiểu những qui định mới về bảo vệ và phát triển rừng / Luật gia Quách Dương.
- Hà Nội : Lao động, 2005. - 247 tr.
13. Trồng cây nông nghiệp dược liệu và đặc sản dưới tán rừng / Nguyễn Ngọc Bình,
Phạm Đức Tuấn. - Tái bản lần thứ 2. - Hà Nội : Nông nghiệp, 2002. - 103 tr.
14. Trồng rừng như thế nào: Những nguyên lý và thực hành phục hồi rừng nhiệt đới /
Trạm nghiên cứu phục hồi rừng,...[et.al.]. - [K.đ] : [K.n.x.b], 2006. - 200 tr.
15. Trồng rừng sản xuất vùng miền núi phía Bắc - Từ nghiên cứu đến pháp triển / Võ
Đại Hải, Nguyễn Xuân Quát,Trần Văn Con, Đặng Thịnh Triều. - Hà Nội : Nông
nghiệp, 2006. - 200 tr.
9. Cán bộ giảng dạy:
STT
Họ và tên giảng viên
1
Lương Thị Anh
2
Đào Hồng Thuận
Trƣởng khoa
Thuộc đơn vị quản lý
Khoa Lâm nghiệp
Khoa Lâm nghiệp
Học vị, học hàm
Thạc sĩ
Thạc sĩ
Thái Nguyên, ngày 10 tháng 11 năm 2015
Trƣởng Bộ môn
Giảng viên
Lƣơng Thị Anh