Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi tr ường
cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non

- Mô tả sáng kiến:
Việc giáo dục môi trường không những chỉ “Cho hôm nay và cho cả ngày
mai”. Mà còn nhằm xây dựng một trường học “xanh - sạch - đẹp” và một xã
hội trong lành.
Nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra một số biện pháp tốt nhất để rèn luyện
thói quen, giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường giúp trẻ nhận th ức
được những hành động để bảo vệ môi trường hay cũng chính là để bảo vệ
sức khỏe của chính bản thân mình.
Giáo dục bảo vệ môi trường nhằm giúp cho giáo viên có ki ến th ức v ề môi
trường, ô nhiểm môi trường. Giáo viên phải là người làm g ương cho tr ẻ,
luôn có ý thức hướng dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì th ực hiện nh ững vi ệc
làm hằng ngày có ý nghĩa bảo vệ môi trường và giáo d ục tr ẻ bi ết yêu quý
gần gủi với môi trường. Mỗi giáo viên là một tuyên truyền viên về giáo


dục bảo vệ môi trường trong nhà trường, các bậc Ph ụ huynh và c ộng
đồng. Trên cơ sở đó hình thành cho trẻ kỹ năng thói quen tốt biết sắp xếp
đồ dùng đồ chơi trong lớp và ngoài trời gọn gàng ngăn nắp, biết bỏ rác
đúng nơi quy định, biết chăm sóc cây xanh và chăm sóc các con v ật nuôi…
Hình thành cho trẻ thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường, đồng thời có
phản ứng đối với các hành vi xấu như: Vứt rác bừa bãi nơi công c ộng, dẫm
đạp cây xanh, hái hoa, bẻ cành...
Bên cạnh đó còn giúp cho các bậc cha mẹ và cộng đồng có kiến thức cơ bản
về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham gia các hoạt động
làm “xanh-sạch-đẹp” môi trường và làm gương cho trẻ, giáo dục trẻ có ý thức
bảo vệ môi trường. Đó là mục tiêu của đề tài này
+ Về nội dung của sáng kiến:

Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt với đời sống con người và sự phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước, của nhân loại. Bảo vệ môi
trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, s ạch đ ẹp, b ảo
đảm cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục nh ững hậu quả x ấu do con


người và thiên nhiên gây ra cho con người. Giáo dục bảo vệ môi tr ường cho
trẻ mầm non nói chung, trẻ 5- 6 tuổi nói riêng là quá trình giáo dục có m ục
đích nhằm làm cho trẻ quan tâm đến các vấn đề của môi trường, có s ự
hiểu biết về môi trường, có thái độ, kĩ năng và hành vi tốt trong vi ệc b ảo
vệ môi trường.

Nhìn vào thực trạng hiện nay, mỗi chúng ta ai cũng nhận th ấy tình tr ạng ô
nhiễm môi trường ngày càng cao, những trận động đất, những cơn sóng
thần làm mất mát và thiệt hại về tiền của và con người, ảnh h ưởng đến
kinh tế và khả năng hồi phục sau những thiên tai ấy là r ất l ớn. M ột trong
những nguyên nhân chủ yếu là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý th ức bảo vệ
môi trường của con người. Trước thực trạng đó cần phải thực hiện nhiều
giải pháp khác nhau trong đó giải pháp giáo dục bảo vệ môi tr ường đ ược
xem là có hiệu quả, đặc biệt là giáo dục bảo vệ môi tr ường ở l ứa tu ổi
Mầm non. Vì lứa tuổi này dễ hình thành những nề nếp, thói quen tạo c ơ s ở
cho việc hình thành nhân cách tốt đẹp sau này.


Việc giáo dục bảo vệ môi trường trong tr ường chúng tôi đ ược xác đ ịnh là
một trong các nhiệm vụ quan trọng, được tiến hành trong quá trình hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào các hoạt động hằng ngày nhằm
củng cố và hệ thống hoá các kinh nghiệm mà trẻ đã tích luỹ được trong
cuộc sống hằng ngày, trong lúc trẻ quan sát, học tập, vui chơi và lao động,

chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ, tuy nhiên cũng còn hạn chế trong việc tìm
hiểu quan sát về môi trường thiên nhiên, hoạt động ngoài trời.
Vậy làm thế nào để nhanh chóng đưa trẻ vào nề nếp thói quen ngay t ừ
nhỏ, giúp trẻ nhận thức được thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi
trường xung quanh? Tôi đã suy nghĩ và thực hiện một số giải pháp sau:
Giải pháp 1. Khảo sát tình hình thực tế tại lớp.
- Để biết được thói quen, ý thức ban đầu của trẻ, vào đầu năm h ọc tôi đã
tiến hành khảo sát tại lớp, kết quả cụ thể như sau.
Bảng khảo sát đầu năm về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường c ủa
trẻ.


Tổng số: 35 trẻ
Nội dung

Trẻ đạt

%

Trẻ

%

chưa
đạt
Biết cất dọn đồ dùng đồ chơi đúng
22

62,9


13

37,1

20

57,1

15

42,9

22

62,9

13

37,1

21

60

14

40

22


62,9

13

37,1

20

57,1

15

42,9

nơi quy định.
Không vứt rác bừa bãi, biết bỏ rác
vào thùng rác.
Biết chăm sóc và bảo vệ cây xanh.
Nhắc nhở người lớn không được xả
rác bừa bãi.
Biết tiết kiệm nước khi sử dụng
Phân biệt được những hành động
đúng, hành động sai với môi trường.
Qua cuộc khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có kiến th ức trong việc b ảo v ệ
môi trường chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế, với kết quả như vậy tôi đã
mạnh dạn đi sâu vào tìm hiểu và thực hiện một số giải pháp giáo dục trẻ 5
tuổi ý thức bảo vệ môi trường.


Giải pháp 2: Tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh trong công tác

giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
Tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh trong công tác giáo d ục ý th ức
bảo vệ môi trường là một giải pháp không thể thiếu khi giáo dục cho trẻ.
Tôi luôn tìm và tải trên mạng các bài báo, phóng sự nêu cao ý th ức b ảo v ệ
môi trường của người dân rồi dán vào bảng tin của lớp. Vào nh ững lúc đón,
trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về ý th ức bảo vệ môi tr ường c ủa m ỗi
chúng ta không chỉ ở trong gia đình, mà còn ở làng, xã.
- Tôi cùng phụ huynh trao đổi về phân loại rác th ải, sau đó cho trẻ bi ết
được cần phân loại rác thải, vì một số loại rác có th ể dùng để tái chế ra
một số loại phân bón cho cây trồng.
- Tuyên truyền, vận động phụ huynh về tầm quan trọng của việc bảo v ệ
môi trường trong cuộc sống hàng ngày và nhắc nh ở phụ huynh cùng tham
gia thực hiện bằng khẩu hiệu “Mỗi người hãy trồng thêm một cây xanh là
thêm một hành động bảo vệ môi trường”. Qua đó tôi th ường cùng trẻ trò
chuyện về ích lợi của cây xanh: Cây xanh đóng góp r ất l ớn trong vi ệc b ảo


vệ bầu khí quyển, làm cho không khí trong lành, làm giảm ô nhi ễm môi
trường, giảm bụi, giảm tiếng ồn, cây xanh trồng ở rừng còn giúp ngăn
chặn lũ lụt… ngoài ra cây xanh còn cung cấp nhiều hoa th ơm quả ng ọt,
thuốc chữa bệnh.
- Làm tốt công tác vận động hỗ trợ của phụ huynh về nguồn nguyên v ật
liệu thải bỏ để giáo viên tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ ch ơi đ ơn gi ản
cho mình và làm đồ chơi để tặng người thân. Thông qua công tác tuyên
truyền, vận động này phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo
dục ý thức bảo vệ môi trường cho con trẻ không phải chỉ ở phía nhà trường
mà còn ở gia đình nữa.
Giải pháp 3: Cho trẻ cùng lao động tập thể.
- Phân nhóm trẻ, giao nhiệm vụ cho từng nhóm tìm ki ếm và s ưu t ầm các
đồ dùng, nguyên liệu để làm các tác phẩm tập thể. Biện pháp này giúp tr ẻ

tăng cường hoạt động và có ý thức làm việc theo nhóm.
- Khi tổ chức các hoạt động này tôi cho trẻ trải nghiệm, trao đổi v ới nhau.
Sau đó tôi lắng nghe ý kiến của trẻ, động viên, khuy ến khích, t ạo đi ều


kiện cho trẻ được thực hiện ý tưởng của mình. Ví dụ: tôi cho trẻ ng ồi
thành từng nhóm, sau đó tôi đến từng nhóm hỏi trẻ có nh ững nguyên li ệu
gì, với nguyên liệu này hôm nay con định làm gì, các bạn trong nhóm làm
những công việc gì, con có thấy khó khăn gì khi th ực hiện ý tưởng c ủa
mình không,…
- Vào giờ sinh hoạt chiều tôi luôn tận dụng thời gian để giáo d ục trẻ thói
quen trực nhật theo cuối ngày theo nhóm, cùng nhau chăm sóc góc thiên
nhiên của lớp, sắp xếp, lau dọn kệ đồ chơi, nhắc nhở bạn cùng nhau th ực
hiện.
- Với biện pháp này sẽ giúp trẻ có tinh thần làm việc tập th ể, đua nhau
cùng làm, bạn nào cũng muốn góp công sức của mình vào nh ững công vi ệc
của nhóm.
+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Sáng kiến có khả năng áp dụng rộng rãi cho giáo viên, phụ huynh và các c ơ
sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ từ 3 đến 6 tuổi.


- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp d ụng
giải pháp trong đơn theo ý kiến của tác giả với các n ội dung sau:
Sau khoảng thời gian áp dụng các biện pháp th ực hi ện cho nhóm tr ẻ t ại
lớp mình phụ trách, từ tháng 10/2019 đến tháng 12/2020 tôi nh ận th ấy
mức độ thể hiện hành vi về vấn đề bảo vệ môi trường của trẻ có s ự thay
đổi rõ rệt. Cụ thể là:
Bảng khảo sát cuối năm về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường c ủa
trẻ.

Tổng số: 35 trẻ
Nội dung

Trẻ đạt

%

Trẻ

%

chưa
đạt
Biết cất dọn đồ dùng đồ
30

85,7

5

14,3

32

91,4

3

8,6


chơi đúng nơi quy định.
Không vứt rác bừa bãi, biết
bỏ rác vào thùng rác.


Biết chăm sóc và bảo vệ
27

77,1

8

22,9

29

82,9

6

17,1

33

94,3

2

5.7


24

68,6

6

31,4

cây xanh.
Nhắc nhở người lớn không
được xả rác bừa bãi.
Biết tiết kiệm nước khi sử
dụng.
Phân biệt được những hành
động đúng, hành động sai
với môi trường.
Đây là một kết quả đáng mừng đối với giáo viên, các bậc ph ụ huynh và đặc
biệt là đối với trẻ.
- Mang lại lợi ích xã hội: Nâng cao hiểu biết của giáo viên, phụ huynh h ọc
sinh và cộng đồng tham gia công tác giáo dục trẻ về vấn đề làm thế nào đ ể
giáo dục trẻ có nhừng hành vi đúng đắn góp phần bảo vệ môi tr ường, gìn
giữ môi trường xanh - sạch - đẹp.
- Mang lại lợi ích kinh tế: Việc tận dụng những nguyên v ật liệu t ự nhiên
của môi trường để làm đồ chơi tự tạo cho trẻ giúp giảm thi ểu ph ần nào


việc mua đồ dung đồ chơi cho trẻ tại nhóm lớp. Bên cạnh đó còn h ạn ch ế
được kinh phí để làm sạch rác bẩn thải ra từ môi trường sinh ho ạt.
- Các thông tin cần được bảo mật: Không
d) Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến;

* Điều kiện về cơ sở vật chất:
- Các trang thiết bị cần thiết:
+ Máy tính, máy chiếu, loa, đài nhạc…
+ Tranh ảnh về môi trường sạch, môi trường bẩn; tranh h ướng d ẫn các
hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ.
+ Hót rác, xô nhựa, chổi quét, khăn lau… cho trẻ vệ sinh lớp, tr ường.
- Các tài liệu về giáo dục bảo vệ môi trường cho giáo viên và h ọc sinh:
tranh ảnh, sách, báo, truyện, thơ…
* Điều kiện về giáo viên:
+ Cô giáo luôn luôn tìm tòi học hỏi, luôn có biện pháp sáng t ạo m ới
trong giảng dạy và chăm sóc giáo dục trẻ.


+ Nắm chắc nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để dạy trẻ, tích
cực năng động trao đổi kinh nghiệm, cải tiến và vận dụng linh hoạt các
phương pháp giảng dạy.
+ Có ý thức tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trườngvào các
hoạt động trong ngày một cách linh hoạt, phù h ợp đ ể đ ạt đ ược k ết qu ả
tốt nhất mà không ảnh hưởng đến nội dung chính của các hoạt đ ộng khác.
+ Cô giáo dành thời gian, chú ý nhiều hơn đến nh ững cháu cá bi ệt đ ể
có biện pháp giáo dục phù hợp, phải động viên khen th ưởng s ửa lại k ịp
thời cho trẻ nhằm kích thích những việc làm tốt, và h ạn ch ế nh ững hành
vi xấu của trẻ.
+ Phối hợp cùng các bậc phụ huynh tuyên truyền, ph ổ biến ki ến
thức, kỹ năng giáo dục hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ tại cộng đồng.
+ Tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có để làm đồ dùng, đồ ch ơi
phục vụ trẻ trong việc giảng dạy.
+ Sử dụng linh hoạt các loại đồ dùng, tranh ảnh, th ơ, truy ện … ph ải
sinh động, đẹp mắt, hấp dẫn gần với thực tế của trẻ.



+ Học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, tham kh ảo ý kiến cấp trên,
nghiên cứu tài liệu có liên quan để nâng cao kiến thức về giáo dục bảo vệ
môi trường cho trẻ mẫu giáo, đặc biệt là trẻ 5 – 6 tuổi.
* Điều kiện về trẻ:
- Trẻ ngoan ngoãn, đi học đầy đủ.
- Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động.
- Trẻ có sức khỏe tốt.
đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối t ượng, c ơ quan,
tổ chức nào hoặc những người tham gia tổ chức áp d ụng sáng ki ến
lần đầu (nếu có);
Sáng kiến có khả năng áp dụng rộng rãi cho giáo viên và đ ồng nghi ệp công
tác trong lĩnh vực chăm sóc giáo dục trẻ trong các trường mầm non trong
huyện. Ngoài ra còn có thể áp dụng cho các bậc phụ huynh dành chăm sóc
trẻ tại nhà.