1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài luận án
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố
Hà Nội là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, đại diện, bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tầng lớp nhân dân, tập
hợp và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện dân
chủ, hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành động của các thành
viên, tăng cường đồng thuận xã hội, giám sát, phản biện xã hội. Tham
gia xây dựng Đảng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn. Chất lượng tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn có vai trò rất
quan trọng trong vận động, tập hợp các tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ,
hội viên, đoàn viên, các tầng lớp nhân dân, các cá nhân tiêu biểu trong
các giai cấp, các tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo và người Việt Nam
định cư ở nước ngoài chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy tinh thần dân chủ,
sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, tham gia xây dựng cấp ủy, tổ chức
cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, có năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu
cao và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, góp phần thực
hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc
phòng, an ninh của các xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Những năm qua, quán triệt, thực hiện quan điểm, chủ trương
của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo
của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội đã tích cực, chủ động tham gia
công tác xây dựng Đảng. Nội dung, hình thức, phương pháp tham gia
xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
ở thành phố Hà Nội đã từng bước đổi mới, ngày càng phù hợp, hiệu
quả được cấp ủy, tổ chức đảng các cấp ghi nhận, đánh giá cao... Tuy
nhiên, trên thực tiễn, chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt

trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội còn
bộc lộ không ít những hạn chế, bất cập. Một số cấp ủy, tổ chức đảng
và cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp
nhận thức chưa đầy đủ, sâu sắc về vai trò, chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Chất lượng thực hiện chức năng, nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn và nội dung,


2
hình thức, phương pháp tham gia góp ý hoạch định đường lối, chủ
trương của Đảng, tham gia giám sát, góp ý với cấp ủy, tổ chức đảng
về công tác lãnh đạo, chỉ đạo; việc giám sát, góp ý cán bộ, đảng viên,
nhất là người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp
chưa được thực hiện có chất lượng, hiệu quả; việc hiệp thương lựa
chọn đề cử cán bộ tham gia bầu cử vào các cơ quan dân cử chưa
được thực hiện tốt.
Thành phố Hà Nội là thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam, trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, nơi đặt
trụ sở các cơ quan của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã
hội, cơ quan ngoại giao và các tổ chức quốc tế; đồng thời là trung
tâm lớn về kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, khoa học, công
nghệ của cả nước. Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục có
nhiều diễn biến nhanh chóng, khó dự báo; toàn cầu hóa và hội
nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; sự phát triển mạnh mẽ của cuộc
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, sự bùng nổ của Internet và
mạng xã hội; các nước lớn điều chỉnh chiến lược, cạnh tranh quyết
liệt; chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, dân tộc, tôn giáo, tranh
chấp lãnh thổ, tài nguyên, chủ quyền biển đảo diễn ra gay gắt,
quyết liệt. Trong nước, sau 35 năm đổi mới, thế và lực của đất

nước, sức mạnh tổng hợp quốc gia, uy tín quốc tế của đất nước
ngày càng được nâng cao. Bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, đất
nước ta còn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Nhiệm vụ
phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh
của thành phố Hà Nội; công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng
cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; xây
dựng hệ thống chính trị các cấp trong sạch, vững mạnh, tinh gọn,
hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham
nhũng, quan liêu, tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm... đã và đang đặt ra yêu
cầu khách quan phải nâng cao hơn nữa chất lượng tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp. Từ những lý do trên,
nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Chất lượng tham gia xây dựng Đảng
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà
Nội hiện nay” làm luận án tiến sĩ, chuyên ngành Xây dựng Đảng và
chính quyền nhà nước.


3
2. Mục đích, nhiệm vụ của luận án
Mục đích: Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về
chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng tham gia
xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
ở thành phố Hà Nội hiện nay.
Nhiệm vụ:
Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận
án, xác định những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết.
Làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng tham gia xây dựng Đảng
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Đánh giá đúng thực trạng chất lượng tham gia xây dựng Đảng của

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn; chỉ rõ nguyên nhân và
rút ra một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Phân tích những yếu tố tác động, xác định yêu cầu và đề xuất
giải pháp nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của luận án là
chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu
Luận án tập trung nghiên cứu chất lượng tham gia xây dựng Đảng
và nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Tập trung điều tra, khảo sát thực tế ở 10 quận, huyện của thành
phố Hà Nội. Các số liệu, tư liệu điều tra, khảo sát thực tế sử dụng trong
luận án giới hạn chủ yếu từ năm 2010 đến nay. Các giải pháp nâng cao
chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội có giá trị vận dụng đến năm 2025.
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của
luận án
Cơ sở lý luận:
Cơ sở lý luận: Là hệ thống lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt


4
Nam về quần chúng và vai trò của quần chúng; về xây dựng, phát
huy đại đoàn kết dân tộc; về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao
năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; về xây

dựng và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Cơ sở thực tiễn:
Là toàn bộ hiện thực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng
và thực tiễn tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội; các nghị quyết, chỉ thị, quy
định, báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, công tác Mặt trận của
cấp ủy các cấp ở thành phố Hà Nội; kết quả điều tra, khảo sát ở các đảng
bộ xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội của tác giả. Đồng thời, luận
án còn tham khảo, kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa
học đã được công bố có liên quan đến đề tài luận án.
Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác Lênin, đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa
học chuyên ngành và liên ngành, trong đó chú trọng các phương pháp
lôgic, lịch sử, phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, nghiên cứu lý
luận, tổng kết thực tiễn, khảo sát thực tế, điều tra xã hội học và
phương pháp chuyên gia.
5. Những đóng góp mới của luận án
Xây dựng và luận giải làm rõ nội hàm quan niệm chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Khái quát một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tham gia
xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
ở thành phố Hà Nội.
Đề xuất một số nội dung, biện pháp cụ thể, có tính khả thi trong các
giải pháp nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay.
6. Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của đề tài
Kết quả nghiên cứu của luận án làm sâu sắc thêm một số vấn
đề lý luận, thực tiễn về chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội. Kết

quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ sự
lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, tổ chức đảng và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam


5
các cấp tham khảo, vận dụng nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng
dạy, học tập môn xây dựng Đảng ở các Học viện, trường đại học,
trường chính trị tỉnh, thành phố ở nước ta.
7. Kết cấu của luận án
Kết cấu luận án gồm: mở đầu, 4 chương (9 tiết), kết luận, danh
mục các công trình của tác giả đã công bố có liên quan đến đề tài
luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài
luận án
1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu về xây dựng Đảng
Vixúc Phômphithắc (2003), “Đảng Nhân dân cách mạng Lào
lãnh đạo hệ thống chính trị trong sự nghiệp đổi mới hiện nay” [105]; Hạ
Quốc Cường (2004), “Không ngừng nâng cao trình độ lãnh đạo và trình
độ cầm quyền, tăng cường năng lực chống tha hóa, phòng biến chất và
chống rủi ro” [31; Chu Húc Đông (2004), “Kiên trì phương châm quản lý
đảng nghiêm minh, triển khai cuộc xây dựng Đảng phong liêm chính và
đấu tranh chống tham nhũng” [55]; Lý Nguyên Bồi (2004), “Thực tiễn tìm
tòi về xây dựng tổ chức cơ sở và xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng
Cộng sản Trung Quốc” [21]; Triệu Gia Kỳ (2004), “Tăng cường xây dựng
Đảng ủy địa phương, phát huy đầy đủ vai trò hạt nhân lãnh đạo” [74]; Chu

Kính Thanh (2010),“Nghiên cứu xây dựng Cương lĩnh Đảng Cộng sản
Trung Quốc” [120]; Cục Lý luận - Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng
Cộng sản Trung Quốc (2013), “Trung Quốc đối mặt với những điểm nóng
lý luận” [29]; Trương Thụ Quân (2013)“Không ngừng nâng cao trình độ
quản lý đảng viên và xây dựng Đảng theo yêu cầu khoa học hóa công tác
xây dựng Đảng” [111]; Bạch Lập Bình (2013), “Tăng cường xây dựng tác
phong cán bộ thiết thực thực hiện vì dân, thực tế, thanh liêm” [15]; Hồ
Thành Quốc (2016)“Đạo làm quan” Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2016
[114]; Savát-chăntha-prixay (2017),“Nâng cao chất lượng kiểm tra, giám
sát của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào” [116]; Đaobuala Phabavôngphet
(2018),“Nguyên tắc kiểm tra của Đảng Nhân dân cách mạng Lào - Thực
trạng và những vấn đề đặt ra” [103]…


6
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về tổ chức chính trị - xã hội
và tham gia xây dựng Đảng của các tổ chức chính trị - xã hội
Về một số tổ chức Mặt trận trên thế giới và Hội nghị Chính trị
hiệp thương nhân dân Trung Quốc (tài liệu dịch thuật phục vụ Đề tài
khoa học KH.03); V.Ia.Bônđarơ (1986), “Đảng Cộng sản Liên Xô
trong hệ thống chính trị của xã hội Xô Viết: Những vấn đề phương
pháp luận nghiên cứu” [20]; V.I.Bôndin (1995), “Sự sụp đổ của thần
tượng - những nét chấm phá chân dung M.X.Goócbachốp” [19]; Tiêu
Phong (2004), “Hai chủ nghĩa, một trăm năm” [104]…
1.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan
đến đề tài luận án
1.2.1. Nhóm các công trình nghiên cứu về tổ chức và hoạt
động của Mặt trận Tổ quốc các cấp
Lương Khắc Hiếu (2003),“Những giải pháp hữu hiệu nhằm ngăn
chặn và đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị của cán bộ, đảng viên

ở nước ta hiện nay”[65]; Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương
(2007), “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các
tổ chức chính trị - xã hội ở nước ta hiện nay” [106]; Lê Minh Thông
(2007), “Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của hệ thống chính
trị trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” [128]; Vũ
Trọng Kim (2009), “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn công tác Mặt
trận” [72]; Thang Văn Phúc (2009), “Mô hình đổi mới, hoàn thiện tổ
chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính
trị - xã hội trong hệ thống chính trị giai đoạn 2010 - 2015” [107];
Nguyễn Thọ Ánh (2010), “Thực hiện chức năng giám sát và phản biện
xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hiện nay” [2]; Ngô Văn Thạo
(2010), “Những giải pháp và điều kiện thực hiện phòng, chống suy
thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên”
[123]; Trần Hậu (2011), “Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam quá
khứ và hiện tại” [62]; Nguyễn Văn Phương (2014), “Hoạt động của
Mặt trận Tổ quốc xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh trong thực hiện
dân chủ ở cơ sở hiện nay” [109]; Nguyễn Văn Pha (2016), “Để Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện tốt vai trò giám sát và phản biện xã
hội” [102]…
1.2.2. Nhóm các công trình nghiên cứu về tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp


7
Nguyễn Thị Hiền Oanh (2005), “Vai trò của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam đối với việc thực hiện quyền làm chủ của nhân dân ở nước ta
hiện nay” [100]; Nguyễn Xuân Hằng (2009), “Mặt trận Tổ quốc Viêt
Nam thành phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng, chính quyền” [64];
Huỳnh Đảm (2011), “Phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, góp phần thực hiện thắng lợi nghị

quyết Đại hội XI của Đảng” [33]; Nguyễn Thị Lan (2012), “Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xây dựng sự đồng thuận xã hội trong công
cuộc đổi mới đất nước” [76]; Nguyễn Văn Pha (2013), “Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam tham gia phòng chống tham nhũng, góp phần xây
dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh”[101]; Nguyễn Thanh Bình
(2013), “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với việc thực hiện quy chế giám
sát công chức, đảng viên ở khu vực dân cư trong giai đoạn mới”[16];
Nguyễn Thanh Bình (2014), “Để Mặt trận làm tốt công tác phản ánh
và giám sát việc thực hiện ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân
đối với Đảng và Nhà nước trong thời kì mới” [17]; Đoàn Nam Đàn
(2014), “Phản biện xã hội của các tổ chức chính trị - xã hội ở Việt Nam
hiện nay” [34]; Lê Kim Việt (2015), “Một số vấn đề lý luận của chủ
nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội cần làm sáng tỏ trong quá trình thực hiện sự nghiệp đổi
mới ở Việt Nam” [179]; Bùi Nguyên Khánh (2015), “Phát huy dân
chủ, giám sát và phản biện xã hội để đấu tranh phòng, chống tham
nhũng” [70]; Lê Bá Trình (2017), “Phát huy vai trò giám sát của nhân
dân trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII” [134];
Nguyễn Văn Hùng (2017), “Một số giải pháp thực hiện công tác giám
sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với Bí thư
cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp” [68]; Lê Kim
Việt (2017), “Tăng cường giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận
Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân góp phần đấu tranh ngăn chặn
và đẩy lùi sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một
bộ phận cán bộ, đảng viên hiện nay” [181]…
1.3. Khái quát kết quả chủ yếu của các công
trình đã công bố có liên quan đến đề tài và
những vấn đề đặt ra luận án tập trung giải quyết
1.3.1. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình khoa học
đã công bố có liên quan đến đề tài



8
Thứ nhất, các công trình khoa học mặc dù cách tiếp cận nghiên
cứu dưới các góc độ khác nhau, dựa trên cơ sở lý luận và phương
pháp nghiên cứu khác nhau đều khẳng định vai trò to lớn của Mặt
trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có tính chất Mặt trận
đối với đời sống chính trị của các quốc gia- dân tộc. Tùy theo từng
chế độ chính trị, quan điểm của các giai cấp việc phát huy vai trò của
các tổ chức chính trị - xã hội có nội dung, phương thức khác nhau.
Thông qua, hoạt động của các tổ chức đó, Đảng cầm quyền và nhà
nước đề ra được những quyết sách đúng đắn, phù hợp với nguyện
vọng, lợi ích chính đáng của các tầng lớp xã hội; góp phần vào sự
phát triển ổn định, bền vững của mỗi quốc gia - dân tộc
Thứ hai, các công trình khoa học trong nước đã khái quát, luận
giải làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản
Việt Nam về Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam; cơ cấu tổ chức,
nguyên tắc tổ chức hoạt động, chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ
công tác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp; quá trình hình
thành, phát triển và những đóng góp to lớn của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất
nước trước đây, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc xã hội chủ nghĩa; tổng kết những kinh nghiệm lãnh đạo Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam của Đảng và kinh nghiệm tổ chức, hoạt động
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong các giai đoạn cách mạng của
nước ta. Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam nhằm tập hợp, vận động, phát huy sức mạnh
đại đoàn kết dân tộc; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã
hội; đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân
dân; tăng cường giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng

Đảng, Nhà nước và cấp ủy, chính quyền các cấp...
Thứ ba, một số công trình khoa học đã đề cập khá cơ bản,
toàn diện vị trí, ý nghĩa tầm quan trọng, nội dung, hình thức,
phương pháp tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam; trong đó, chỉ rõ nội dung tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam, gồm: tham gia xây dựng Cương lĩnh,
đường lối chính trị của Đảng; tham gia công tác cán bộ, xây dựng
đội ngũ cán bộ, đảng viên; tham gia đấu tranh phòng, chống tham
nhũng, lãng phí; tham gia giám sát tổ chức đảng, đảng viên thực


9
hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước; tập hợp, xây dựng củng cố khối đại đoàn kết dân tộc,
xây dựng đồng thuận xã hội; tham gia tuyên truyền, vận động cán
bộ, đảng viên và nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước...
Phương thức tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
được thực hiện thông qua việc giám sát và phản biện xã hội các vấn
đề liên quan đến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước và các quyết sách của cấp ủy, chính quyền địa
phương các cấp. Đồng thời, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát huy
quyền làm chủ của nhân dân, phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân
dân đối với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp, qua đó
giúp cho cấp ủy đảng, chính quyền các cấp hiểu rõ tâm tư, nguyện
vọng chính đáng của nhân dân, đề ra chủ trương, chính sách đúng
đắn, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
Thứ tư, một số đề tài khoa học, luận án tiến sĩ đã đánh giá thực
trạng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở Trung

ương và các địa phương; chỉ rõ nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế,
khuyết điểm và rút ra các kinh nghiệm có giá vận dụng thực tiễn nâng cao
chất lượng, hiệu quả tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam các cấp. Trên cơ sở phân tích có tính chất dự báo sự phát triển của
tình hình nhiệm vụ và yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong thời gian
tới; một số công trình khoa học đã đề xuất và luận giải những giải pháp
phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nâng cao chất lượng, hiệu
quả tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Đây là nguồn tư liệu, tài liệu quý giá để tác giả luận án kế
thừa chọn lọc và phát triển trong quá trình nghiên cứu về chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội. Nhìn tổng quát, có thể khẳng
định cho đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một
cách cơ bản, hệ thống về chất lượng tham gia xây dựng Đảng của
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
dưới góc độ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà
nước. Vì vậy, vấn đề: Chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội


10
hiện nay mà tác giả lựa chọn làm đề tài luận án tiến sĩ là công trình
khoa học độc lập, không trùng lặp với bất kỳ công trình khoa học
nào đã được nghiệm thu, công bố.
1.3.2. Những vấn đề đặt ra luận án tập trung giải quyết
Một là, nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam như: quan niệm, cơ cấu tổ chức, nguyên tắc hoạt động,
chức năng, nhiệm vụ, vai trò và mối quan hệ của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam. Xây dựng quan niệm và luận giải làm rõ nguyên tắc, nội dung,
phương thức tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội. Xây dựng quan niệm, luận giải
làm rõ những yếu tố quy định và tiêu chí đánh giá chất lượng tham gia
xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
Hai là, trên cơ sở khung lý luận của đề tài luận án và các tiêu
chí đã xác định, đánh giá đúng thực trạng chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội; chỉ rõ nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế, khuyết
điểm; rút ra một số kinh nghiệm có giá trị vận dụng thực tiễn nâng
cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay.
Ba là, phân tích có tính chất dự báo những yếu tố tác động đến
nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay. Xác định và
luận giải yêu cầu nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện
nay.
Bốn là, đề xuất và luận giải những giải pháp đồng bộ, có tính
khả thi nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay.
Kết luận chương 1
Chương 2
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHẤT LƯỢNG
THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC
VIỆT NAM XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn và
những vấn đề cơ bản về tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận
Tổ quốc xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
2.1.1. Xã, phường, thị trấn và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,



11
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
2.1.1.1. Khái quát về xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Thành phố Hà Nội là thủ đô của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa
Việt Nam - trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, nơi đặt trụ sở các cơ
quan trung ương của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, cơ
quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế; là trung tâm lớn về văn hóa,
giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả
nước.
2.1.1.2. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội
* Quan niệm Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội là một bộ phận của hệ thống chính
trị xã, phường, thị trấn đặt dưới sự lãnh đạo của tổ
chức cơ sở đảng; đại diện cho quyền lợi chính đáng và
hợp pháp của các tầng lớp nhân dân, nơi thể hiện ý
chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân,
phát huy quyền làm chủ của nhân dân, hiệp thương,
phối hợp và thống nhất hành động của các thành viên
nhằm góp phần xây dựng hệ thống chính trị địa
phương vững mạnh, phát triển về kinh tế, văn hóa, xã
hội và củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh của
địa phương.
* Cơ cấu tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội được thực hiện theo quy định của Luật Mặt trận Tổ

quốc Việt Nam và Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam cấp xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội bao
gồm các tổ chức thành viên: Cấp ủy, tổ chức đảng cơ sở, tổ chức
liên đoàn lao động ở các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh,
tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ
nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, các tổ chức xã hội nghề
nghiệp và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội,


12
dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài...
* Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội: Một là, Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội tổ chức và hoạt
động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật và Điều lệ Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam; Hai là, tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội được thực hiện theo nguyên
tắc tự nguyện, hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành
động giữa các thành viên; Ba là, phối hợp và thống nhất hành động,
các thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
phải tuân theo Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Bốn là, cấp ủy, tổ
chức đảng ở xã, phường, thị trấn vừa là tổ chức thành viên, vừa lãnh
đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
* Chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Chức năng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội: Căn cứ vào Điều 1, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam:
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội có
chức năng là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân cấp xã, phường, thị
trấn; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân

ở địa phương, cơ sở; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân ở
cơ sở xã, phường, thị trấn; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã
hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt
động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nhiệm vụ, quyền hạn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn ở thành phố Hà Nội. Theo Điều 3 của Luật Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam năm 2015 và Điều 2, Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
năm 2014, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ở cấp xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội có nhiệm vụ, quyền hạn:
Một là, tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện
dân chủ, tăng cường sự đồng thuận xã hội ở xã, phường, thị trấn; Hai
là, tuyên truyền, vận động nhân dân phát huy quyền làm chủ, thực hiện
đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, nghiêm chỉnh thi hành
Hiến pháp và pháp luật; Ba là, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp, chính đáng của Nhân dân xã, phường, thị trấn; Bốn là, tham gia
xây dựng Đảng, xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân xã,


13
phường, thị trấn theo Điều 9, Hiến pháp năm 2013 và Quyết định 218QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị khóa XI ban hành Quy
định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã
hội và nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; Năm
là, giám sát và phản biện xã hội theo quy định tại Điều 9, Hiến pháp
năm 2013 và Quyết định số 217- QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ
Chính trị khóa XI về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã
hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội;
Sáu là, tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân để
phản ánh, kiến nghị với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa
phương; Bảy là, thực hiện hoạt động đối ngoại nhân dân.
* Mối quan hệ công tác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,

phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay
Một là, quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc VN xã, phường, thị
trấn với đảng ủy xã, phường, thị trấn vừa là quan hệ giữa tổ chức với
thành viên và vừa là mối quan hệ phục tùng sự lãnh đạo của đảng
ủy.
Hai là, quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn với chính quyền xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội là quan hệ phối hợp công tác.
Ba là, quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn với UBMặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện, quận, thị xã là mối
quan hệ giữa chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn và chỉ đạo, hướng dẫn.
Bốn là, quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn với các cơ quan nhà nước và các tổ chức kinh tế, tổ chức
ngoài Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là mối quan hệ phối hợp công tác.
Năm là, quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn ở thành phố Hà Nội với Nhân dân.
Sáu là, quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị
trấn với các thành viên, tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp là mối quan hệ
phối hợp công tác.
* Vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
Một là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn lực lượng
rất quan trọng trong tập hợp, đoàn kết, tuyên truyền, vận động nhân dân,
thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước, các nghị quyết, chỉ thị quy định của cấp ủy, chính quyền địa


14
phương các cấp
Hai là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn là cơ sở

chính trị của cấp ủy, tổ chức đảng và chính quyền địa phương.
Ba là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị
trấn là cầu nối giữa cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền
các cấp với các tầng lớp nhân dân
Bốn là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn góp
phần xây dựng đồng thuận xã hội; tăng cường mối quan hệ mật thiết
giữa Đảng với nhân dân; nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp ủy, tổ
chức đảng các cấp.
2.1.2. Những vấn đề cơ bản về tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
* Quan niệm tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà
Nội tham gia xây dựng Đảng là tổng thể các hoạt động
thực hiện quyền và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam trong xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng, đảng
viên các cấp, trực tiếp là tổ chức đảng, đảng viên đảng
bộ xã, phường, thị trấn vững mạnh về chính trị, tư tưởng,
tổ chức và đạo đức, nhằm góp phần nâng cao năng lực
lãnh đạo, sức chiến đấu tổ chức cơ sở đảng, nâng cao
chất lượng đội ngũ đảng viên; củng cố, tăng cường mối
quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân.
Mục đích Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn tham gia
xây dựng Đảng là nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ
chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; góp
phần củng cố và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa tổ chức đảng,
đảng viên với nhân dân các xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Chủ thể lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị
trấn tham gia xây dựng Đảng là các cấp ủy, tổ chức đảng các cấp từ
Thành ủy, huyện ủy, quận ủy, thị ủy đến cấp ủy, chi bộ thôn, xóm,

khu dân cư; trực tiếp là các cấp ủy, đảng bộ, chi bộ thuộc các đảng
bộ xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Chủ thể chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
tham gia xây dựng Đảng là Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố


15
Hà Nội, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện, quận. Ủy ban Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội là chủ thể
chỉ đạo, hướng dẫn các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc và quần
chúng nhân dân thông qua thực hiện nguyên tắc hiệp thương dân chủ.
Chủ thể tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn là ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, phường, thị trấn;
Ban công tác Mặt trận ở thôn, xóm, tổ dân phố, khu dân cư; các tổ
chức thành viên và cá nhân tiêu biểu của Mặt trận Tổ quốc xã,
phường, thị trấn. Các tổ chức thành viên tham gia xây dựng Đảng
theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng tổ chức và theo
chương trình hành động chung của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn
Lực lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn là các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội,
đoàn thể quần chúng và tầng lớp nhân dân ở xã, phường, thị trấn.
Đối tượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn là cấp ủy, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ,
đảng viên ở xã, phường, thị trấn trên địa bàn thành phố Hà Nội.
* Nội dung tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Một là, nội dung tham gia xây dựng tổ chức đảng
- Tham gia xây dựng và thực hiện nghị quyết, chỉ thị, quyết
định, kết luận... của cấp ủy, tổ chức đảng ở xã, phường, thị trấn có

liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của
nhân dân; chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các
tổ chức chính trị - xã hội; tham gia góp ý vào dự thảo báo cáo chính
trị của cấp ủy, tổ chức đảng cơ sở trước mỗi kỳ đại hội.
- Tham gia giám sát tổ chức đảng, đảng viên ở xã, phường, thị
trấn thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước; góp ý với tổ chức đảng, đảng viên ở xã, phường, thị
trấn về việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước; thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền
hạn của cấp ủy, tổ chức đảng ở xã, phường, thị trấn.
- Tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; góp ý về mối quan hệ
giữa cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên với nhân dân ở xã, phường, thị trấn.


16
- Tập hợp, xây dựng củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, xây
dựng đồng thuận xã hội, tổ chức các phong trào thi đua, các cuộc vận
động và tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nghiêm đường
lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tập hợp, phản ánh ý
kiến, kiến nghị của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính
quyền các cấp, giúp cho cấp ủy, tổ chức đảng các cấp hiểu rõ tâm tư,
nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đề ra chủ trương, chính sách
đúng đắn, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
Hai là, nội dung tham gia góp ý xây dựng đảng viên
- Tham gia góp ý về việc đảng viên thực hiện đường lối, chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các nghị
quyết, chỉ thị, quyết định, kết luận của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp.
- Tham gia vào công tác phát triển đảng viên, quản lý, giáo
dục, rèn luyện đảng viên, góp ý về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối

sống vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là
người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng xã, phường, thị trấn; mối quan
hệ đảng viên với nhân dân ở xã, phường, thị trấn.
- Tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; đấu
tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức,
lối sống của cán bộ, đảng viên.
- Giám sát đội ngũ cán bộ, công chức, đại biểu dân cử được
nhân dân bầu ra đảm nhiệm các công việc trong hội đồng nhân dân,
ủy ban nhân dân, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội trong
việc thi hành đường lối, chủ trương của đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước.
* Hình thức tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn trực tiếp góp ý,
phản hiện xã hội và giám sát việc xây dựng các chủ trương, nghị
quyết lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng cơ sở (TCCSĐ).
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn tham gia giám sát
đội ngũ cán bộ, công chức của tổ chức cơ sở đảng ở thành phố Hà Nội.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
phát huy vai trò khối đại đoàn kết toàn dân, tạo cơ sở
chính trị xã hội vững chắc cho cấp ủy, chính quyền


17
địa phương.
* Phương pháp tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn phối hợp
và thống nhất hành động giữa các thành viên tham gia xây dựng tổ chức
đảng, đảng viên.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn tổ
chức các hoạt động phản biện xã hội.
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn tuyên
truyền, vận động và phát huy vai trò của các thành viên và các tầng lớp
nhân dân tham gia xây dựng Đảng.
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn góp ý
trực tiếp với cấp ủy đảng bằng văn bản và tổ chức đối thoại trực tiếp
giữa người đứng đầu cấp ủy với nhân dân.
* Những vấn đề có tính nguyên tắc tham gia xây dựng Đảng
của Mặt trận Tổ quốc VN xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Một là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng phải bảo đảm tính đảng
và tính khoa học.
Hai là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng phải bảo đảm tính
nhân dân, tính dân chủ đại diện rộng rãi, công khai, khách quan,
trung thực và có tính xây dựng.
Ba là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng phải bảo đảm nguyên tắc hiệp
thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động.
Bốn là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng phải được tiến hành trong
khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và Điều lệ Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam.
2.2. Quan niệm, yếu tố quy định và tiêu chí đánh giá chất
lượng tham gia xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
2.2.1. Quan niệm và yếu tố quy định chất lượng tham gia
xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội



18
* Quan niệm chất lượng tham gia xây dựng Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà
Nội là tổng hòa giá trị của các yếu tố, bộ phận tạo
thành chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn; phản ánh
năng lực, trách nhiệm của Mặt trận và các tổ chức
thành viên; được biểu hiện ra ở mức độ đạt được trên
thực tế so với mục tiêu, yêu cầu tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị
trấn đã xác định.
* Những yếu tố quy định chất lượng tham gia xây dựng Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Một là, phẩm chất, năng lực, trách nhiệm của chủ thể và các tổ
chức, lực lượng tham gia.
Hai là, nguyên tắc, cơ chế hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Ba là, nội dung, hình thức, biện pháp hoạt động tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội.
Bốn là, cơ sở vật chất đảm bảo và hệ thống cung cấp thông tin.
2.2.2. Tiêu chí đánh giá chất lượng tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
Một là, nhận thức, trách nhiệm, năng lực của các chủ thể, lực
lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,

phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Hai là, chất lượng thực hiện nội dung, hình thức, biện
pháp tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn.
Ba là, kết quả tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
so với mục tiêu, yêu cầu đề ra.
Kết luận chương 2
Chương 3


19
THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG
CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN
Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI
3.1. Thực trạng chất lượng tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn ở thành phố Hà Nội
3.1.1. Ưu điểm về chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Một là, nhận thức, trách nhiệm, năng lực của các chủ
thể, lực lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội đã
có nhiều chuyển biến, tiến bộ rõ nét.
Hai là, nội dung, hình thức, phương pháp tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội từng bước được đổi mới, đem lại hiệu quả, thiết thực
Ba là, tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần xây dựng

tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, nâng cao chất lượng
đội ngũ đảng viên và củng cố, tăng cường lòng tin của các tầng lớp nhân
dân với cấp ủy, chính quyền các cấp.
3.1.2. Hạn chế, khuyết điểm về chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
Ba là, tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần xây dựng
tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, nâng cao chất lượng
đội ngũ đảng viên và củng cố, tăng cường lòng tin của các tầng lớp nhân
dân với cấp ủy, chính quyền các cấp.
Hai là, một số nội dung, hình thức, biện pháp tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội chậm đổi mới, thiếu trọng tâm, trọng điểm, không
ít hoạt động còn mang tính hình thức.
Ba là, kết quả tham gia xây dựng Đảng của một số Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn còn có những hạn chế, bất cập.


20
3.2. Nguyên nhân và một số kinh nghiệm nâng cao chất
lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
3.2.1. Nguyên nhân thực trạng chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
3.2.1.1. Nguyên nhân của những ưu điểm
Một là, đường lối, chủ trương đúng đắn của Trung
ương Đảng và quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính
quyền, cơ quan chức năng các cấp ở thành phố Hà Nội

đối với của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn.
Hai là, có sự phối hợp và thống nhất hành động giữa các thành
viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán
bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
trong tham gia xây dựng Đảng.
Ba là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị
trấn ở thành phố Hà Nội đã có nhiều nỗ lực đổi mới nội
dung và hình thức, biện pháp tham gia xây dựng Đảng,
đội ngũ Mặt trận được quan tâm chăm lo, bồi dưỡng về
phẩm chất, năng lực, tích cực tham gia xây dựng Đảng.
Bốn là, sự đồng thuận, tham gia, tự giác, tích cực của các tổ
chức thành viên trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị
trấn và các tầng lớp nhân dân.
3.2.1.2. Nguyên nhân của những khuyết điểm, hạn chế
Một là, nhận thức, trách nhiệm, năng lực của một số cấp ủy, tổ
chức đảng, cán bộ, đảng viên, thành viên về vai trò, nhiệm vụ của
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn tham gia xây dựng
Đảng chưa đầy đủ, sâu sắc, có mặt chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
tham gia xây dựng Đảng trong tình hình mới.
Hai là, những bất cập trong đào tạo, bồi dưỡng, bố
trí, sử dụng, luân chuyển đội ngũ cán bộ làm công tác
Mặt trận ở xã, phường, thị trấn làm hạn chế chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.


21
Ba là, chưa thực hiện tốt sự phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc

Việt Nam xã phường, thị trấn với các cơ quan, ban ngành, các tổ
chức chính trị - xã hội địa phương.
Bốn là, cơ chế pháp lý và nguồn kinh phí, vật chất
bảo đảm cho hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn còn gặp khó khăn, chính sách đãi ngộ
cán bộ Mặt trận còn có những bất hợp lý.
3.2.2. Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội
Một là, luôn coi trọng tăng cường sự lãnh đạo của
cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì các cấp đối với
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội.
Hai là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm
công tác Mặt trận các cấp; nhất là cán bộ chủ chốt của
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn có phẩm
chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ.
Ba là, nâng cao hiệu quả phối hợp và thống nhất
hành động giữa ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội với các tổ chức
thành viên trong tham gia xây dựng Đảng.
Bốn là, coi trọng làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn
ở thành phố Hà Nội.
Năm là, coi trọng đổi mới nội dung, phương thức lãnh
đạo của cấp ủy, tổ chức đảng đối với Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn; xây dựng, hoàn thiện các quy
định pháp lý và điều kiện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội tham gia xây dựng
Đảng.

Kết luận chương 3
Chương 4
NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG, YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG
CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN


22
Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
4.1. Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay
4.1.1. Những yếu tố tác động đến nâng cao chất lượng tham gia
xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội hiện nay
Một là, tác động của tình hình thế giới, khu vực đến nâng cao
chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
Hai là, tình hình đất nước mà trực tiếp là tình hình kinh tế, chính
trị, xã hội của các quận, huyện, thị xã, thành phố Hà Nội hiện nay
Ba là, yêu cầu công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng
chính quyền, tổ chức chính trị- xã hội và các đoàn thể nhân dân ở
thành phố Hà Nội
Bốn là, khả năng tập hợp các thành viên, nhân dân của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội và
những hạn chế, khuyết điểm trong thực hiện phương châm: dân biết,
dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.
Năm là, các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh thực hiện “diễn
biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, lợi dụng chiêu bài “dân tộc”, “tôn
giáo”, “dân chủ”, “nhân quyền” để chống phá Đảng, Nhà nước

4.1.2. Yêu cầu nâng cao chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay
Một là, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
phải quán triệt và thực hiện tốt các quan điểm, đường lối của
Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước về tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Hai là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội phải bám sát chức năng, nhiệm vụ của mình trong nâng
cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng ở cơ sở hiện nay
Ba là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn phải tích cực chủ động xây dựng, thực hiện
chương trình, kế hoạch nâng cao chất lượng tham


23
gia xây dựng tổ chức đảng, đảng viên hiện nay
Bốn là, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện
nay phải gắn với điều kiện cụ thể của các xã, phường, thị trấn
4.2. Những giải pháp nâng cao chất lượng tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố
Hà Nội hiện nay
4.2.1. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm
của các tổ chức, lực lượng trong nâng cao chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội hiện nay
4.2.2. Xác định đúng nội dung, vận dụng
linh hoạt, sáng tạo hình thức, biện pháp tham

gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội
hiện nay
4.2.3. Thường xuyên củng cố, kiện toàn tổ chức và nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường,
thị trấn đáp ứng yêu cầu tham gia xây dựng Đảng ở thành phố Hà
Nội hiện nay
4.2.4. Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn với cấp ủy đảng, chính quyền, các tô
chức chính trị - xã hội và nhân dân trong nâng cao chất lượng
tham gia xây dựng Đảng ở xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà
Nội hiện nay
4.2.5. Phát huy sức mạnh tổng hợp trong nâng cao chất
lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội hiện nay
Kết luận chương 4


24
KẾT LUẬN
1. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành
phố Hà Nội là một bộ phận của HTCTcơ sở, có vai trò rất quan
trọng tham gia xây dựng Đảng, trực tiếp tham gia góp phần xây
dựng tổ chức cơ sở đảng; góp phần, kiểm tra, giám sát, xây dựng
đội ngũ cán bộ, đảng viên của tổ chức đảng; trực tiếp phát huy
quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn
dân và sự đồng thuận xã hội, tạo cơ sở chính trị xã hội vững chắc
cho cấp ủy, TCCSĐ ở thành phố Hà Nội. Để nâng cao chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội cần nắm vững quan điểm

của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, chức năng
nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, mục đích, nội dung,
hình thức, phương pháp hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn trong tham gia xây dựng Đảng trên cơ
sở đó xác định nội dung, phương thức hoạt động phù hợp.
2. Quán triệt và thực hiện các quan điểm của Đảng, chính
sách pháp luật của Nhà nước. Những năm qua, Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội đã tích cực chủ
động đổi mới, xác định đúng nội dung và vận dụng linh hoạt, sáng
tạo hình thức, phương pháp tham gia xây dựng Đảng, góp phần xây
dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, tạo điều kiện để
lãnh đạo và tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh
tế - xã hội các xã, phường, thị trấn ở ở thành phố Hà Nội. Bên cạnh
đó, các cấp ủy, tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn và các đoàn thể chính trị - xã hội đã nhận thức
đúng đắn tầm quan trọng của hoạt động tham gia xây dựng Đảng,
xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng ngang tầm nhiệm vụ. Nâng cao chất
lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn được quán triệt và thực hiện có nhiều mặt tích cực,
ưu điểm cần được nhân rộng và phát huy. Tuy nhiên, chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội cũng bộ lộ những hạn chế,
khuyết điểm. Những hạn chế, khuyết điểm đó đòi hỏi các cấp ủy, tổ


25
chức đảng, cán bộ, đảng viên phải nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh
nghiệm và có biện pháp sửa chữa kịp thời, nhất là trong điều kiện
hiện nay khi công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng đang đặt ra
những yêu cầu mới và trình độ của cán bộ, đảng viên ngày càng

được nâng cao.
3. Sự tác động của tình hình thế giới, khu vực và trong nước
đến chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội đang đặt ra những
đòi hỏi khách quan cần phải giải quyết để đáp ứng yêu cầu nâng cao
chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội. Những yêu cầu đó vừa
phản ánh tính mục đích, vừa bảo đảm sự thống nhất trong nhận
thức, hành động của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và
được thực hiện thông qua hệ thống các giải pháp. Các giải pháp đó
được xác định trên cơ sở khoa học, phản ánh đòi hỏi khách quan
của việc nâng cao chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn. Mặc dù không ngang bằng
nhau về vị trí, vai trò, nhưng các giải pháp thống nhất trong một
chỉnh thể, tạo ra sự tác động toàn diện đến nâng cao chất lượng
tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã,
phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội. Thực hiện đồng bộ các giải
pháp chắc chắn sẽ là động lực để thúc đẩy chất lượng tham gia xây
dựng Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở
thành phố Hà Nội.
4. Xây dựng Đảng và tham gia xây dựng Đảng là vấn đề
xuyên suốt trong quá trình xây dựng, hoạt động của Đảng nói
chung và trong quá trình xây dựng, lãnh đạo của các cấp ủy, tổ
chức đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn và các
tổ chức chính trị - xã hội nói riêng. Đây là vấn đề có chiều rộng và
chiều sâu cần tiếp tục nghiên cứu phát triển. Những vấn đề luận án
đã đề cập và giải quyết cần tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và tổng
kết thực tiễn làm cơ sở để nâng cao chất lượng tham gia xây dựng
Đảng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói chung và Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở thành phố Hà Nội nói riêng.