Ngày giảng: 11B2: Sĩ số: Vắng:
11B4: Sĩ số: Vắng:
11B5: Sĩ số: Vắng:
Tiết 13, 14 – §äc v¨n
Bµi ca ngÊt ngëng
(Ngun C«ng Trø)
I. Mục tiêu cần đạt
Gióp häc sinh:
1. KiÕn thøc:
- Con ngêi Ngun C«ng Trø thĨ hiƯn trong h×nh ¶nh “«ng ngÊt ngëng”, tiªu biĨu cho
mÉu ngêi tµi tư ë hËu k× VHT§ ViƯt Nam.
- Phong c¸ch, th¸i ®é sèng cđa t¸c gi¶.
- §Ỉc ®iĨm cđa thĨ h¸t nãi.
2. KÜ n¨ng: Ph©n tÝch th¬ h¸t nãi theo ®Ỉc trng thĨ lo¹i.
3. Th¸i ®é: Gi¸o dơc ý thøc, th¸i ®é sèng cã b¶n lÜnh, tù tin, phãng kho¸ng vµ cã kh¸t
väng ®ỵc lao ®éng, lµm viƯc x©y dùng ®Êt níc.
II. Phương tiện thực hiện:
GV: SGK, SGV Ngữ văn 11 chuẩn, Thiết kế bài soạn, Chn kiÕn thøc
HS: SGK, vở ghi, vở soạn,
III.Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ (3 phót):
TÝnh riªng trong lêi nãi c¸ nh©n ®ỵc biĨu hiƯn nh thÕ nµo? LÊy vÝ dơ minh ho¹?
2. Bài mới (38 phót):
TiÕt thø nhÊt:
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
H§1 (8 phót): Híng dÉn h/s t×m hiĨu
tiĨu dÉn
HS: §äc phÇn tiĨu dÉn, SGK.
GV: H·y cho biÕt phÇn tiĨu dÉn tr×nh
bµy nh÷ng néi dung g×? Nªu cơ thĨ
tõng néi dung?

HS: Lµm viƯc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
GVMR: -1819, đỗ đầu kì thi Hương
- 1833, làm Tham tán quân vụ
- 1834, thăng Tham tán đại thần
-1835, Tổng đốc Hải An (Hải Dương và
Quảng Yên)
- 1840 -1841: chỉ huy Quân sự ở Tây
Nam bộ
- 1948, làm Phủ doãn Thừa Thiên
- 1858, 80t vÉn d©ng sí xin cÇm qu©n ®i
®¸nh giỈc
I/ TiĨu dÉn
1. T¸c gi¶
- Nguyễn Công Trứ (1778 -1858) hiệu là Hi
Văn, quê ở làng Uy Viễn, Nghi Xuân, Hà Tónh.
- Lµ ngêi ch¨m häc nhng lËn ®Ën ®êng thi cư ®Õn
n¨m 42 ti míi ®ç gi¶i Nguyªn.
=> Lµ nhµ nho tµi tư trung thµnh víi lÝ tëng trÝ
qu©n tr¹ch d©n; cc ®êi phong phó nhiỊu th¨ng
trÇm nhng «ng vÉn sèng b¶n lÜnh, phãng kho¸ng,
tù tin vµ cã nhiỊu ®ãng gãp cho d©n cho níc.
- Sù nghiƯp: S¸ng t¸c hầu hết bằng chữ Nôm
hiƯn cßn kho¶ng 150 bµi.
->ThĨ lo¹i a thÝch: h¸t nãi (ca trï) và có nhiều
đóng góp cho sự phát triển của thể hát nói
trong VHVN.
2. T¸c phÈm
HĐ2 (10 phút): Hớng dẫn h/s đọc
hiểu văn bản
HS: Đọc VB

GV: Nhận xét cách đọc

GV: Bố cục của VB có thể chia
thành mấy phần?
HS: Thảo luận theo bàn, trả lời.
HĐ3 (20 phút): Hớng dẫn h/s đọc
hiểu chi tiết văn bản
GV: Cảm hứng chủ đạo của bài thơ
đợc thể hiện tập trung qua từ ngữ
nào? Nó xuất hiện mấy lần, vị trí của
những lần xuất hiện ấy?
HS: Làm việc cá nhân, trả lời.
GV: Theo em từ ngất ngởng ở đây
có phải đợc sử dụng với ý nghĩa 1
ngời cao to vợt hẳn xung quanh nhng
trong t thế nghiâng ngả ko vững
chắc? Nếu ko nó thể hiện điều gì? vì
sao?
- Xut x - hon cnh sỏng tỏc : bi th c
sỏng tỏc sau nm 1848 l nm Nguyn Cụng Tr
cỏo quan v hu.
- Th loi: Hỏt núi cũn gi l ca trự, vn lut t
do, kt hp song tht lc bỏt, lc bỏt vi kiu núi
li ca hỏt chốo.
- ti: Bi hỏt núi cú ti c ỏo. õy l bi
duy nht cp trc din n phong cỏch, thỏi
ngụng nghờnh, khinh i ngo th trờn c s
mt nhn thc rừ rt v y v s khỏc bit
gia cỏ nhõn v cng ng giai cp. Bi hỏt núi
cú tớnh cht t thut c nõng lờn tm trit

lý sng.
-> T/p kiệt xuất, thể hiện rõ tài năng, cá tính,
phong cách sống của NCT.
II/ Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc
2. Giải nghĩa từ khó (sgk)
3. Bố cục
- Phần 1 (6 câu thơ đầu): tài năng và danh vị xã
hội của nhà thơ.
- Phần 2 (12 câu tiếp): Phong cách sống khác đời
(ngao du, giải trí, phẩm chất và bản lĩnh đứng trớc
số phận thăng trầm, chìm nổi của thế thái nhân
sinh).
- Phần 3 (còn lại): Khẳng định phong cách khác
đời, ngợc đời của NCT.
III/ Đọc hiểu chi tiết văn bản
1. Nhan đề và cảm hứng chủ đạo của bài ca
- Cảm hứng chủ đạo của bài thơ đợc thể hiện tập
trung qua từ ngất ngởng, xuất hiện 5 lần ở nhan
đề và trong t/p.
+ ngất ngởng: ở thế ko vững, nghiêng ngả nh
chực ngã.
+ ngất ngởngở câu kết giữ vị trí tổng kết tinh
thần của cả bài.
+ ngất ngởng xuất hiện ở cuối 3 khổ thơ có giá
trị nhấn mạnh cảm hứng chủ đạo. Đặc biệt ở câu
4, câu12 ko chỉ có ý nghĩa biểu đạt loài ngời mà
đợc kết hợp nhằm diễn đạt sự thừa nhận, khẳng
định của công luận: NCT đồng nghĩa với tay ngất
ngởng, nhà thơ có nghĩa là ông ngất ngởng.

HS: Thảo luận theo nhóm, thời gian
5 phút, trả lời.
GV: Em biết gì về quan niệm về lễ
và danh giáo của nhà Nho?
HS: Trao đổi theo bàn, trả lời
GV: PC ngông: Trên cơ sở nhận thức
rõ rệt và đầy đủ về sự khác biệt giữa
cá nhân và tầng lớp quan lại giữa
chốn triều trung. Đây chính là sự đối
lập giã một bậc tài danh có PC một
nhà nho chân chính với tầng lớp
quan lại PK bất tài, vô dụng.
=> ngất ngởng nhằm diễn tả một t thế, một thái
độ, một tinh thần, một con ngời vơn lên trên thế
tục (sống giữa mọi ngời mà dờng nh ko nhìn thấy
ai, đi giữa c/đ mà chỉ biết có mình) một con
ngời khác đời và bất chấp mọi ngời.
* Kiến thức mở rộng: Nhà Nho quan niệm về
lễ và danh giáo:
+ Đề cao đạo trung hiếu, tuy coi trọng tài nhng
đức vẫn đề cao hơn.
+Khuân mẫu ứng xử: sự nghiêm cẩn, khiêm tốn,
lễ ghi phép tắc -> phục tùng lễ do đó thủ tiêu cái
cá nhân, đề cao lí trí thủ tiêu t/cảm tự nhiên (phi
ngã).
=> ngất ngởng chính là sự ngang tàng, phá
cách, phá vỡ khuân mẫu hành vi khăc kỉ phục lễ
của nhà nho để hình thành 1 lối sống thật hơn,
dám là chính mình, dám khẳng định bản lĩnh cá
nhân. Ngời ngất ngởng dám xm thờng lễ, đối lập

với lễ, phá lễ, bỏ qua danh giáo (lễ giáo nho gia)
mà theo tự nhiên.
=> Thái độ phong cách ngông nghênh, khinh đời
ngạo thế phong cách sống nhất quán kể cả khi
làm quan hay về hu.
3. Củng cố (3 phút): Cảm hứng chủ đạo của bài thơ
4. Hớng dẫn học bài (1 phút): Học thuộc lòng bài thơ
- Soạn tiếp bài.
Ngy ging: 11B2: S s: Vng:
11B4: S s: Vng:
11B5: S s: Vng:
Tit 13, 14 Đọc văn
Bài ca ngất ngởng
(Nguyễn Công Trứ)
I. Mc tiờu cn t
Giúp học sinh:
1. Kiến thức:
- Con ngời Nguyễn Công Trứ thể hiện trong hình ảnh ông ngất ngởng, tiêu biểu cho
mẫu ngời tài tử ở hậu kì VHTĐ Việt Nam.
- Phong cách, thái độ sống của tác giả.
- Đặc điểm của thể hát nói.
2. Kĩ năng: Phân tích thơ hát nói theo đặc trng thể loại.
3. Th¸i ®é: Gi¸o dơc ý thøc, th¸i ®é sèng cã b¶n lÜnh, tù tin, phãng kho¸ng vµ cã kh¸t
väng ®ỵc lao ®éng, lµm viƯc x©y dùng ®Êt níc.
II. Phương tiện thực hiện:
GV: SGK, SGV Ngữ văn 11 chuẩn, Thiết kế bài soạn, Chn kiÕn thøc
HS: SGK, vở ghi, vở soạn,
III.Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ (3 phót):
§äc thc lßng bµi th¬ “Bµi ca ngÊt ngëng?

2. Bài mới (38 phót):
TiÕt thø hai:
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
H§1 (35 phót): Híng dÉn h/s ®äc –
hiĨu chi tiÕt v¨n b¶n
GV: C©u th¬ ch÷ H¸n më ®Çu bµi th¬
cã ý nghÜa g×?
HS: Lµm viƯc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
GVMR: Quan niƯm “tỊ gia, trÞ qc,
b×nh thiªn h¹”
GV: H·y cho biÕt t¹i sao NCT biÕt
lµm quan lµ gß bã, lµ mÊt tù do (vµo
lång) nhng «ng vÉn ra lµm quan?
HS: Th¶o ln theo bµn, thêi gian 2
phót, tr¶ lêi.
GV: Con ®êng lµm quan cđa NCT
ntn?
HS: Lµm viƯc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
GV: Em có nhận xét gì về cách
dùng từ H¸n ViƯt ë ®©y?
HS: Lµm viƯc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
GV: Sau khi c¸o quan vỊ hu NCT ®·
sèng ntn?
HS: Lµm viƯc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
III/ §äc – hiĨu chi tiÕt v¨n b¶n
1. Nhan ®Ị vµ c¶m høng chđ ®¹o cđa bµi ca
2. Tµi n¨ng vµ danh vÞ x· héi cđa nhµ th¬
(phÇn 1)
- C©u 1: Vai trß quan träng cđa kỴ sÜ trong vò trơ,
c/®.

- Tuy cho việc làm quan là mất tự do là “vào
lồng” song vẫn ra làm quan vì đó là phương
tiện để ông thể hiện tài năng và hoài bão của
mình., một sự dấn thân tự nguyện.
- Con ®êng lµm quan nhiỊu th¨ng trÇm: Thđ khoa,
tham t¸n, ... nhưng khi nhìn lại ông không hề
che giấu niềm tự hào, kiêu hãnh về tài năng và
vì đã cống hiến hết mình.
- HƯ thèng tõ H¸n ViƯt: tht ng÷ chØ chÕ ®é quan
chøc cò, k® tµi n¨ng cđa NCT, thĨ hiƯn sù uy
nghiªm, trang träng.
- NghƯ tht: ®iƯp tõ “khi”, nhÞp th¬ 3/3 ->©m
®iƯu nhÞp nhµng.
=> ông là người có tài năng xuất chúng, tận
tâm với sự nghiệp và lập nhiều công trạng, thể
hiện tài “kinh bang tế thế” ko ln cói, sèng
liªm khiÕt, th¼ng th¾n dï lµm quan bÞ th¨ng gi¸ng
thÊt thêng -> “NgÊt ngëng” trong khi hµnh ®¹o.
3. Mét phong c¸ch sèng kh¸c ®êi
- Sèng rÊt kh¸c ngêi:
+ cưỡi bò vàng có đeo nhạc ngựa, lại treo mo
cau vào đuôi bò
+ Dẫn các cô gái trẻ lên chơi chùa, đi hát ả
GV: T sao NCT l¹i d¸m sèng nh
vËy?
HS: Trao ®ỉi theo bµn, tr¶ lêi.
GV: Em cã nhËn xÐt g× vỊ 3 c©u th¬
ci?
HS: Lµm viƯc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
GV: Em cã nhËn xÐt g× vỊ vÇn, nhÞp

cđa bµi th¬ nµy?
HS: Trao ®ỉi theo bµn, tr¶ lêi.
GVMR: C¸c t/g xem träng nhu cÇu
c¸ nh©n thêng chän thĨ th¬ nµy.
H§2 (3 phót): Híng dÉn h/s tỉng kÕt
GV: Bµi th¬ cã gi¸ trÞ g× vỊ mỈt nghƯ
tht, néi dung ?
đào
+ Chuyện được – mất, khen - chê thò phi của
thiên hạ ông để ngoài tai, không quan
tâm, cái quan trọng là được sống thảnh
thơi, vui thú.
+ Sèng tù nhiƯn ko gièng mµ PhËt còng ko ph¶i.
-> NCT d¸m sèng nh vËy v× «ng ®· tho¸t khái
nh÷ng rµng bc th«ng thêng, nh÷ng thÕ
lùc tinh thÇn vÉn ngù trÞ xa nay: chÝnh lµ sù
®ỵc mÊt trong c/s vµ sù ®¸nh gi¸ cđa c«ng
ln. §iỊu nµy thĨ hiƯn mét b¶n lÜnh, mét
nh©n c¸ch cøng cái hÕt søc trong ®/s -
phong thái ung dung, yêu đời, chẳng
vướng bụi trần, cách sống nhập thế tích
cực, đầy bản lónh.
=>“NgÊt ngëng” trong c/s ®êi thêng.
- 3 c©u th¬ ci: lêi k® vỊ tµi n¨ng, nh©n c¸ch,
phÈm chÊt cđa NCT.
+ C©u 17,18: thĨ hiƯn b¶n lÜnh tù t«n cđa nhµ th¬,
k® lÝ tëng trung qu©n vµ ý thøc vỊ tr¸ch nhiƯm kĨ
sÜ n¬i «ng.
+ C©u kÕt: lêi k® trän ®êi chung thủ tríc sau nh
mét vµ pc sèng “ngÊt ngëng” gi÷a triỊu ®×nh ko ai

cã ®ỵc.
4. Vµi nÐt nghƯ tht
+ VÇn: C1 – T; C2,3 – B; C4,5 – T (t¬ng tù)
-> Gieo vÇn tù do
+ NhÞp th¬: C1: 4/3
C2: 3/2/3
C3: 3/3/3
C4: 3/5
+ Sè tiÕng trong c©u ko ỉn ®Þnh: 7, 8, 10, ...
-> giäng ®iƯu hÊp dÉn ko bÞ gß bã v× vËy thÝch hỵp
cho viƯc bµy tá t tëng, t/c¶m tù do phãng tóng
tho¸t ra ngoµi khu«n khỉ.
IV/ Tỉng kÕt
1. VỊ nghƯ tht
Bµi th¬ cã kÕt cÊu râ rµng gãp phÇn lµm nỉi bËt
chđ ®Ị. Ng«n ng÷ trong s¸ng, c©u th¬ cã nh¹c
®iƯu, t¹o lªn sù hÊp dÉn ®Ỉc biƯt
2. Néi dung
Qua một bài thơ giàu tính nhạc, NCT đã bộc lộ
đợc cái tôi đầy tài năng và đầy ý thức về bản
thân. Đồng thời cũng qua bài thơ này ta thấy ông
còn là ngời có lòng Trung sâu sắc, có lí tởng đối
với đạo Nho.
3. Củng cố (3 phút): HS đọc ghi nhớ.
4. Hớng dẫn học bài (1 phút): Học thuộc lòng bài thơ
- Soạn tiếp bài: Bài ca ngắn đi trên bãi cát
.
Ngy ging: 11B2: S s: Vng:
11B4: S s: Vng:
11B5: S s: Vng:

Tit 15 Đọc văn
Bài ca ngắn đi trên bãi cát
(Sa hành đoản ca Cao Bá Quát)
I. Mc tiờu cn t
Giúp học sinh:
1. Kiến thức:
- Sự bế tắc, chán ghét con đờng danh lợi tầm thờng đơng thời và niềm khát khao đổi
thay.
- Thành công trong việc sử dụng thơ cổ thể
2. Kĩ năng: Đọc hiểu theo đặc trng thể loại.
3. Thái độ: Giáo dục ý thức, thái độ sống có bản lĩnh, tự tin, phóng khoáng và có khát
vọng đợc lao động, làm việc xây dựng đất nớc.
II. Phng tin thc hin:
GV: SGK, SGV Ng vn 11 chun, Thit k bi son, Chuẩn kiến thức
HS: SGK, v ghi, v son,
III.Tin trỡnh dy hc
1. Kim tra bi c (3 phút):
Tính riêng trong lời nói cá nhân đợc biểu hiện nh thế nào? Lấy ví dụ minh hoạ?
2. Bi mi (38 phút):
Tiết thứ nhất:
Hot ng ca thy v trũ Kin thc c bn
HĐ1 (6 phút): Hớng dẫn h/s tìm hiểu
tiểu dẫn
HS: Đọc phần tiểu dẫn, SGK.
GV: Hãy cho biết phần tiểu dẫn trình
bày những nội dung gì? Nêu cụ thể
từng nội dung?
HS: Làm việc cá nhân, trả lời.
I/ Tiểu dẫn
1. Tác giả (1809 - 1855)

- Cao Bỏ Quỏt t Chu Thn, hiờ Mn ng,
Cỳc Hiờn
- Quờ quỏn : huyn Gia Lõm, tnh Bc Ninh (nay
thuc qun Long Biờn, H Ni)
- L ngời cú ti nng nổi tiếng văn hay chữ tốt, có
GVMR: - ng thi c ln n, ch
c nhõn vo nm 1831, nhiu ln vo kinh
ụ Hu thi Hi nhng khụng .
- Tng tham gia cuc khi ngha chng
triu ỡnh nh Nguyn v mt vo nm
1855 trong mt trn ỏnh.
HĐ2 (7 phút): Hớng dẫn h/s đọc
hiểu văn bản
HS: Đọc VB
GV: Nhận xét cách đọc
GV: so sánh bản dịch thơ với nguyên
tác, em thấy có điểm gì khác biệt?
HS: Thảo luận theo bàn, trả lời.
HĐ3 (22 phút): Hớng dẫn h/s đọc
hiểu chi tiết văn bản
GV:Cm nhn chung ca em sau
khi c xong bi th?
Hc sinh cú th tr li vi nhiu
cm nhn khỏc nhau. Sau ú gv
cht li : bi th th hin cm xỳc,
suy t ca con ngi i trờn bói cỏt.
GV: Nhng cm xỳc suy t y c
th hin qua nhng hỡnh nh, chi tit
no trong bi th?
HS cú th tr li: hỡnh nh bói cỏt

v con ng.
GV: Hóy tỡm trong bi th nhng
cõu th nờu lờn hỡnh nh v c
im ca bói cỏt?
uy tín lớn trong giới trí thức đơng thời. (Thần Siêu,
Thánh Quát)
- Là ngời có khí phách hiên ngang, có t tởng tự do,
ôm ấp hoài bão lớn, mong muốn sống có ích cho
đời.
- Th vn ụng bc l thỏi phờ phỏn mnh m
ch phong kin trỡ tr, bo th v cha ng
t tng khai sỏng cú tớnh cht t phỏt, phn ỏnh
nhu cu mi ca xó hi Vit Nam trong giai
on gia th k XIX.
2. Tác phẩm
- Hon cnh sỏng tỏc : c lm trong nhng ln
i thi Hi, qua cỏc tnh min Trung y cỏt trng
nh Qung Bỡnh, Qung Tr.
- Th loi: Bi th c vit theo th hnh, mt
th th c cú tớnh cht t do phúng khoỏng,
khụng gũ bú v s cõu, di ca cõu, niờm lut,
bng trc, vn iu.
II/ Đọc - hiểu văn bản
2. Đọc
2. Giải nghĩa từ khó (sgk)
3. Đối chiếu bản dịch
- Câu 1 dịch thiếu từ dài.
- Nguyên tác VB có 16 câu, dịch thơ thành 17 câu
(do câu 11,12).


III/ Đọc hiểu chi tiết văn bản
1. Hỡnh nh bói cỏt v con ng
- í ngha t thc
+ Bói cỏt di - li di
+ i mt bc lựi mt bc
GV: Hình ảnh bãi cát gợi lên cho
chúng ta những cảm nhận gì?
GV: Hình ảnh bãi cát trong bài thơ
không chỉ là hình ảnh tả thực mà
còn mang ý nghĩa tượng trưng. Ý
nghĩa tượng trưng đó là gì?
Gv có thể giới thiệu thêm trong thi ca
Trung Quốc và Việt Nam thời trung đại,
hình tượng con đường (chữ Hán : lộ, đồ)
khá phổ biến nhưng ý nghĩa ở mỗi trường
hợp cụ thể lại khác nhau.(Hµnh lé nan –
Lý B¹ch)
GVMR :có thể nói bãi cát không chỉ
tượng trưng về con đường đời, con
đường công danh nhọc nhằn của trí
thức đương thời mà cho cả trí thức
mọi thế hệ. Những điều mà CBQ
đặt ra thời bấy giờ đến này vẫn còn
ý nghĩa.
GV: Hình ảnh con người đi trên
đường được thể hiện qua những câu
thơ nào? đó là hình ảnh con người
như thế nào?
HS: Lµm viÖc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
Bốn câu thơ tiếp theo tác giả tiếp

tục đề cập đến danh lợi (gv đọc 4
câu thơ tiếp theo). Qua 4 câu thơ ấy
tác giả muốn nói gì về danh lợi?
HS: Lµm viÖc c¸ nh©n, tr¶ lêi.
GV: Trước những phường danh lợi
như vậy tác giả đã thể hiện thái độ
như thế nào? Cách dùng những câu
hỏi, câu cảm thán trong bài thơ có
tác dụng gì?
+ Đứng làm chi trên bãi cát
→ Hình ảnh bãi cát dài mênh mông bãi cát này
nối tiếp bãi cát khác, gợi ra một con đường như
bất tận, mờ mịt, vô vàn gian lao vất vả, đầy thử
thách.
-> Thiªn nhiªn ®Ñp d÷ déi, kh¾c nghiÖt cña miÒn
Trung níc ta.
- Ý nghĩa tượng trưng
Con đường công danh của tácgiả
+ Bãi cát
Đường đời bế tắc đối với tầng
lớp trí thức trong xã hội phong kiến .
→ Bãi cát là hình ảnh tượng trưng về con
đường đời, con đường công danh nhọc nhằn của
tác giả và của biết bao trí thức đương thời .
2. Hình ảnh người đi đường và tâm sự của tác
giả
- Hình ảnh người đi đường
+ Khồng học – tiên ông phép ngủ
Trèo đèo, lội suối - giận khôn vơi!
→ thể hiện nỗi chán nản của tác giả vì tự mình

hành hạ mình theo đuổi công danh.
tất tả
+ Danh lợi say (nhiều), tỉnh (ít)
ngược xuôi
→ Sự cám dỗ của bả công danh đối với người
đời. Nhận định mang tính khái quát về những kẻ
ham danh lợi đều phải chạy ngược xuôi nhọc
nhằn được nhà thơ minh họa bằng hình ảnh
người đời thấy ở đâu có quán rượu ngon đều đổ
xô đến, mấy ai tỉnh táo thoát khỏi sự cám dỗ của
rượu. Danh lợi cũng là một thứ rượu làm say
người.
- Tâm sự của tác giả