Malaysia
I-
Giới thiệu chung.
- Malaysia là một quốc gia quân chủ lập hiến liên bang tại Đông Nam
Á. Thành phố thủ đô là Kuala Lumpur, song nơi đặt trụ sở của chính
phủ liên bang là Putrajaya. Tiểu vương Abdullah Sultan Ahmad Shah
(trong ảnh), người đứng đầu bang Pahang đã được chọn làm Quốc
vương mới của Malaysia.
- Quốc gia bao gồm 13 bang và ba lãnh thổ liên bang. Malaysia bị tách
làm hai phần qua biển Đông: Malaysia bán đảo và Borneo thuộc
Malaysia. Malaysia có biên giới trên bộ với Thái Lan, Indonesia, và
Brunei, trong khi có biên giới trên biển với Singapore, Việt Nam, và
Philippines.
- Năm 2019, dân số Malaysia là 32,5 triệu, đứng thứ 44 trên thế giới
trong bảng xếp hạng dân số các nước và vùng lãnh thổ.
- Malaysia cũng trải qua các thăng trầm trong lịch sử với sự xâm lược
của Nhật và Anh.
- Malaysia là một xã hội đa tôn giáo và Đạo Hồi là tôn giáo chính thức
của Malaysia.
- Ngôn ngữ chính thức tại Malaysia là tiếng Malaysia, đây là một hình
thái tiêu chuẩn hóa của tiếng Mã Lai, tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ thứ
hai đang dùng. Tiếng Anh Malaysia là một hình thái của tiếng Anh bắt
nguồn từ tiếng Anh Anh.
- Malaysia là một xã hội đa dân tộc, đa văn hóa và đa ngôn ngữ, gồm
52% người Malay và các bộ tộc bản xứ khác, 30% người Trung Quốc,
8% người Ấn Độ.
- Malaysia là một nền kinh tế thị trường định hướng nhà nước tương
đối mở và công nghiệp hóa mới. Nhà nước đóng một vai trò quan
trọng trong hướng dẫn hoạt động kinh tế thông qua các dự án kinh tế
vĩ mô, song vai trò này đang giảm xuống.
IIKinh tế
1. Thương mại.
- Malaysia là một đất nước giàu có về khoáng sản như thiếc, sắt, bô xít, vàng,
dầu mỏ,.. Do đó, ngành công nghiệp khai thác cũng rất phát triển đóng góp
rất lớn vào GDP của cả nước.
- Bên cạnh đó, đất đai của Malaysia lại rất phì nhiêu, chủ yếu là đất đỏ và
laterit, thích hợp với các loại cây trồng có giá trị như cao du, dầu cọ, dừa.
Rừng chiếm 70% diện tích cả nước với nhiều loại gỗ quý. Nền nông nghiệp
của Malaysia đóng góp 8,4% GDP cả nước(2017), các sản phẩm chính là:
dầu cọ, cao su, gạo, trái cây nhiệt đới, dừa,…
- Hiện nay, công nghiệp chiếm phần lớn nhất trong GDP 36,9%
(2017) mặc dù nhiều hoạt động chính vẫn còn cần thêm
nhiều lao động. Các ngành như thiết bị điện, điện máy và
ứng dụng, hóa chất và dệt may phát triển mạnh rất đáng
chú ý. Mục tiêu phát triển chính là sản xuất hàng hóa xuất
khẩu và giảm lượng hàng nhập khẩu cùng loại.
- Những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Malaysia là Trung Quốc , Singapo,
Hoa Kỳ và Hồng Kong. Và đây cũng là những thị trường nhập khẩu lớn nhất
của Malaysia. Các mặt hàng Malaysia xuất khẩu chủ yếu là xăng dầu, sản
phẩm linh kiện điện tử, chất dẻo, hóa chất, nguyên phụ liệu dệt may…và
nhập khẩu các mặt hàng nông nghiệp, phương tiện vận tải,…
- Mức đóng góp của ngành dịch vụ vào GDP cả nước là 54,7% (2017). Các
ngành dịch vụ thế mạnh của Malaysia là tài chính ngân hàng, du lịch, chăm
sóc y tế,..
2. Đầu tư
Các đối tác đầu tư chủ chốt của Malaysia là Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, EU,
Singapore,…
Trong những năm gần đây, quan hệ thương mại Malaysia và Trung Quốc
phát triển nhanh chóng. Đầu tư của Trung Quốc vào Malaysia đạt khoảng
2,36 tỷ USD năm 2018, tăng gần 350% so với năm 2013.Và Trung Quốc
hiện nay cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Malaysia sau Ấn Độ và
Liên minh châu Âu (EU). Nền kinh tế lớn nhất châu Á cũng là đối tác
thương mại lớn nhất của Malaysia và nhà đầu tư lớn nhất vào công nghiệp
sản xuất Malaysia.
Malaysia và Singapore có quan hệ hợp tác sâu rộng trong nhiều lĩnh vực,
nhất là thương mại và đầu tư. Singapore hiện là đối tác thương mại lớn thứ
hai của Malaysia, sau Trung Quốc.
Nhật Bản cũng là một đối tác lớn của Malaysia . Đầu tư của Nhật Bản tại
Malaysia tập trung vào lĩnh vực chế tạo, đặc biệt là ngành điện và điện tử.
50% trong số khoảng 1.400 công ty Nhật Bản đang hoạt động tại Malaysia
thuộc lĩnh vực chế tạo.
Đối với lượng vốn chuyển vào Malaysia trong những năm gần đây có xu
hướng giảm. Lượng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ròng đổ vào
Malaysia trong năm 2017 giảm 12,77% so với năm trước đó theo số liệu của
Cơ quan Thống kê Malaysia. Cơ quan Thống kê Malaysia cho hay trong
năm ngoái, lượng vốn FDI chủ yếu được rót vào khu vực dịch vụ (chiếm
48,2% tổng số vốn), nhất là lĩnh vực tài chính và bảo hiểm, hoạt động thông
tin và truyền thông.Khai mỏ và khai thác đá là lĩnh vực hút FDI nhiều thứ
hai (31,2%), tiếp đến là khu vực chế tạo (15,7%).
Thị trường chứng khoán Malaysia mất sạch toàn bộ lượng vốn nước ngoài
đổ vào trong năm 2018.
Đối với dòng vốn đầu tư ra nước ngoài , năm 2017 Malaysia ghi nhận số
tiền đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (DIA) ròng thấp hơn trong năm ngoái.
Châu Á là điểm đến hàng đầu các dòng DIA của Malaysia, chiếm 50% tổng
vốn đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của nước này, tiếp đến là châu Mỹ và
châu Âu. Tại châu Á, DIA của Malaysia chủ yếu đổ vào Singapore và
Indonesia
3. Lao động.
Dân số Malaysia năm 2019 là 32,58 triệu người(48,34% là nữ). Trong đó
người Mã Lai và người bản địa chiếm đa số(55%), người Hoa (30%),Người
Ấn Độ 10%, người Âu và dân tộc thiểu số bản địa 5%. Trong khi đó cùng
với sự phát triển kinh tế trong nước và sự đầu tư nước ngoài mạnh mẽ nên
Malaysia thu hút được rất lớn lao động nhập cư từ các nước đang phát
triển. Hiện Malaysia có khoảng 3,1 triệu lao động nước ngoài đang làm
việc đến từ 14 quốc gia, chủ yếu là các nước Đông Nam Á và Nam Á như:
Việt Nam, Lào, Campuchia,Ấn Độ,Thái Lan,…. Bên cạnh các hình thức
lao động nước ngoài di cư vào Malaysia để làm việc, cũng có một bộ phận
không nhỏ người nước ngoài đến Malaysia để sinh sống, học tập hoặc đầu
tư. Chính phủ Malaysia thực hiện chính sách “Second Home” khuyến
khích người nước ngoài đầu tư vào thị trường bất động sản, cũng như việc
chi phí sinh hoạt và học phí rẻ nên thu hút nhiều sinh viên và nhà đầu tư
nước ngoài vào Malaysia.
III-
Hợp tác kinh tế.
1. Hợp tác giữa Malaysia với Myanmar.
1.1 Thương mại
a, Thương mại hàng hóa.
Myanmar là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Malaysia trong khu vực
ASEAN và là đối tác thương mại thứ 38 của Malaysia trên thế giới.
Hai nước đã xác định các lĩnh vực hợp tác chủ chốt vì lợi ích chung, bao
gồm thương mại và đầu tư, nguồn nhân lực, giáo dục, du lịch, an ninh, hàng
không, xây dựng kỹ thuật và năng lực.
Hiện tại doanh số nhập khẩu của Myanmar đối với các mặt hàng từ Malaysia
chỉ đạt 4,3% , có nghĩ ra có rất nhiều cơ hội mà Malaysia có thể nắm bắt để
nâng con số này lên cao hơn nữa như đẩy mạnh xuất khẩu khoáng sản các
loại…
Malaysia và Myanmar đều có đường bờ biển dài, cảng biển, giao thông
đường thủy khá phất triển. Đường bờ biển của Myanmar khá dài -> trao đổi,
hoạt động xuất nhập khẩu giữa 2 quốc gia diễn ra sôi nổi, vận tải biển, dịch
vụ logistics kèm theo cũng phát triển => cơ hội: Malaysia dễ dàng xuất,
nhập khẩu hàng hóa của mình sang đó Cảng Tanjung Pelepas, Malaysia
b, Thương mại dịch vụ.
Malaysia được biết đến là 1 quốc gia có dịch vụ y tế rất phát triển nhờ có
thiết bị máy móc và năng lực con người. Cơ hội hợp tác với Myanmar rất có
tiềm năng vì có thể cung cấp được các dịch vụ liên quan đến y tế giá vừa rẻ
nhưng chất lượng cao cho quốc gia đối tác.
1.2 Đầu tư
* Về phía Malaysia.
Có nhiều lý do để Malaysia trở thành sự lựa chọn của các nhà đầu tư
- Đây là nơi quy tụ đông đúc các tôn giáo và chủng tộc như người Hồi
giáo Mãlai, người Ấn Độ, người Hoa và nhiều các nhóm sắc tộc khác
nhưng người dân lại chung sống rất hòa bình và hòa hợp.
- Malaysia là một đất nước an toàn và có tỷ lệ tội phạm thấp. Luật pháp
và bầu không khí kinh doanh thuận lợi.
- Malaysia luôn mở cửa cho những người nước ngoài vào làm ăn và họ
có thể mua bất động sản mang tên mình, điều không thể có được ở
hầu hết các nước Đông Nam Á.
- Cơ quan xúc tiến đầu tư Malaysia (MIDA) rất chuyên nghiệp trong
việc hỗ trợ các nhà đầu tư muốn tìm hiểu cơ hội làm ăn cũng như
muốn thành lập công ty hay mở cửa hàng tại Malaysia.
- Malaysia còn có mối quan hệ tốt với tất cả các nước trên thế giới và
không hề thù địch với bất cứ nước láng giềng nào. Với những điều
kiện thuận lợi trên, chắc chắn Myanmar không thể từ chối được một
thị trường đầy tiềm năng này.
* Về phía Myanmar.
Trong vài năm vừa qua , chính phủ Myanmar đã áp dụng nhiều biện pháp
nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách bền vững và trong sạch, bao
gồm một tỷ giá hối đoái, giảm các rào cản thương mại, cải cách chính sách
thuế và quản lý. Chính phủ thông qua một số các đạo luật mới trong thương
mại và đầu tư nhằm phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế , cũng như nới lỏng
một số rào cản hành chính để kinh doanh ở Myanmar. Theo luật đầu tư mới,
chính phủ cho phép thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) dưới hình thức
100% Vốn nước ngoài hoặc liên doanh.
Các lĩnh vực mở cửa cho FDI bao gồm sản xuất, dịch vụ, xây dựng cơ sở hạ
tầng, kinh doanh bán lẻ và bán buôn. Hơn nữa các Công ty nước ngoài được
hưởng ưu đãi thuế trong ba đến bảy năm đầu hoạt động và nhiều hình thức
ưu đãi khác về thuế thu nhập hoặc thuế xuất - nhập khẩu.
Các cơ hội đầu tư trong lĩnh vực giao thông vận tải , sản xuất , bất động sản
và năng lượng/điện rất tiềm năng. Nhận thấy rằng cả hai nước đều có những
lợi ích có thể thu được trong tương lai, cơ hội hợp tác hai nước sẽ ngày càng
phát triển.
1.3 Về lao động
Chính phủ Malaysia đầu tư mạnh vào giáo dục, muốn tạo ra một nguồn nhân
lực có sức cạnh tranh, có tay nghề và có tri thức nhằm đảm bảo rằng đất
nước sẽ đạt được mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2020.
Malaysia và Myanmar mở rộng hợp tác về phát triển nguồn nhân lực đã
nhiều năm qua. Mỗi năm Myanmar có hàng chục nghìn người di cư hợp
pháp đến học tập và làm việc tại Malaysia, đặc biệt là xuất khẩu lao động.
Do nhu cầu nguồn nhân lực của Malaysia nên nước này đã có những chính
sách mở cửa đối với việc thu hút du học sinh và người lao động đến từ
Myanmar.
2. Hợp tác giữa Malaysia và Thái Lan.
2.1 Về thương mại
Giá trị thương mại xuyên biên giới giữa Thái Lan và Malaysia trong năm
ngoái là 26,5 tỷ USD.
Thương mại song phương giữa Malaysia và Thái Lan có xu hướng tăng.
- Giá trị thương mại năm 2011 ở mức 22,95 tỷ USD.
- Năm 2015, cả Ngân hàng Negara Malaysia(BNM) và Ngân hàng Thái
Lan (BOT) đều đồng ý thúc đẩy việc sử dụng nhiều tiền tệ hơn để giải
quyết thương mại giữa hai nước.
- Năm 2016, tổng thương mại kết hợp là 20 tỷ USD, với thương mại biên
giới chiếm hơn 60% con số.
- Năm 2018, việc khuyến khích thương mại và đầu tư xuyên biên giới lớn
hơn sẽ giúp cả Malaysia và Thái Lan đạt được 30 tỷ đô la Mỹ . Hiện nay,
Phòng Thương mại và Ủy ban Thương mại Thái Lan (TCC / BOT) đã đệ
trình các đề xuất để thúc đẩy thương mại biên giới, chiếm hơn 60% giao
dịch hiện tại giữa hai nước.
- Đề đạt về việc xây dựng cây cầu kết nối Golok ở Thái Lan với Rantau
Panjang ở Kelantan, trên cơ sở chi phí chung, để tạo thêm cơ hội thúc
đẩy thương mại biên giới để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng chảy
thương mại, đầu tư và du lịch giữa hai nước thông qua việc di chuyển
xuyên biên giới của các phương tiện thương mại và du lịch, bao gồm việc
mở rộng các cơ sở tại các điểm ra vào biên giới chung.
- Các ngân hàng trung ương của Malaysia và Thái Lan đã thúc đẩy việc sử
dụng tiền tệ nhiều hơn để giải quyết thương mại giữa hai nước, trong nỗ
lực mới nhất của các nền kinh tế mới nổi nhằm giảm sự tiếp xúc với toàn
cầu ngày càng biến động.
- Hợp lý hóa các thủ tục và yêu cầu pháp lý để các doanh nhân Malaysia có
thể kinh doanh dễ dàng hơn.Ngoài ngành công nghiệp du lịch đang phát
triển nhanh chóng của Sabah và xuất khẩu các mặt hàng chính như dầu
cọ, lâm nghiệp và dầu khí, Shafie cho biết ngành ô tô dự kiến sẽ là nguồn
thu mới cho Nhà nước. Các ngành công nghiệp chế biến gỗ như gỗ xẻ, gỗ
dán và veneer cũng đã được thúc đẩy để tận dụng lợi thế so sánh đặc biệt
của Nhà nước liên quan đến sự dồi dào của tài nguyên thiên nhiên.
- Giảm băng đỏ quan liêu tại các cửa khẩu biên giới với Thái Lan, một
động thái mà ông nói có thể thúc đẩy thương mại giữa hai nước.
2.2 Về đầu tư
- Có hơn 1.000 công ty Malaysia hoạt động tại Thái Lan trong các lĩnh vực
khác nhau như sản xuất, ngân hàng, hàng không và các công ty khác.
- Cả hai nước đều nhấn mạnh vào phát triển kinh tế và kết nối đường sắt và
đường bộ dọc biên giới của họ.
- Sáu lĩnh vực mà các nhà đầu tư Malaysia thực hiện nhiều giao dịch biên giới
là dầu mỏ và năng lượng, cao su, ô tô, đường và gạo và du lịch. Các lĩnh vực
mà các nhà đầu tư Thái Lan quan tâm bao gồm sản xuất thực phẩm halal và
cao su.
- Có hơn 1.000 công ty Malaysia hoạt động tại Thái Lan trong các lĩnh vực
khác nhau như sản xuất, ngân hàng, hàng không và các công ty khác.
- Cả hai nước đều nhấn mạnh vào phát triển kinh tế và kết nối đường sắt và
đường bộ dọc biên giới của họ.
- Malaysia và Thái Lan đã bắt đầu các nghiên cứu sơ bộ về liên kết đường sắt
cao tốc (HSR) giữa hai nước.
2.3 Về lao động
- Malaysia và Thái Lan hợp tác trong việc trao đổi hệ thống thông tin thị
trường lao động trực tuyến, tạo ra lực lượng lao động cạnh tranh hơn, tăng
cường tính di động và nâng cao hiệu quả của thị trường lao động trong việc
tăng cường kết nối. Việc trao đổi thông tin thị trường lao động sẽ giúp hai
nước lấp đầy khoảng trống trong thị trường việc làm tiểu vùng để di cư lao
động sẽ trở thành mục tiêu phù hợp với nhu cầu và sự sẵn có của lao động.
- Hiện nay, các cơ sở đào tạo việc làm đang được hồi sinh để cải thiện nguồn
nhân lực khu vực một cách tập trung, đáng kể và tăng cường dịch vụ thông
tin thị trường lao động tích hợp ở hai quốc gia, như một biểu hiện cụ thể của
huy động lao động trong khu vực tiểu vùng.