TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
‫ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ*ﺾ‬

TIỂU LUẬN MÔN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Để tài: Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử tại tập đoàn bán lẻ
Alibaba – Trung Quốc
Họ và tên: Trương Công Phú
Ngày sinh: 21/12/1996
Mã sinh viên: 1412210159
Lớp tín chỉ: TMA306(2-1617).3_LT
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Hồng Vân

Hà Nội, tháng 3 năm 2017
1


Mục lục
Lời mở đầu............................................................................................................2
I. GIỚI THIỆU VỀ TẬP ĐOÀN ALIBABA.....................................................3
1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty.......................................3
II.

ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY..............................6

III.

MÔ HÌNH KINH DOANH.........................................................................7

1. Mô hình doanh thu.................................................................................... 10
2. Mô hình chi phí.......................................................................................... 10

IV.

ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG CÔNG TY...............11

1. Công cụ tiếp thị.......................................................................................... 11
2. Công cụ bán hàng trực tuyến................................................................... 13
3. Công cụ thanh toán trực tuyến................................................................. 15
4. Ứng dụng bảo mật tài khoản.................................................................... 18
V. NHỮNG THUẬN LỢI MÀ ALIBABA CÓ ĐƯỢC KHI ÁP DỤNG
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ.................................................................................. 19
1. Những thuận lợi khi alibaba.com sử dụng những công cụ và dịch vụ
trên.................................................................................................................... 19
2. Lợi ích ứng dụng mô hình......................................................................... 20
2.1. Làm cho thị trường vận hành hiệu quả hơn..................................... 21
2.2. Cắt giảm chi phí liên quan đến mặt hàng, đẩy nhanh quá trình giao
dịch
21
2.3. Tạo nên hệ thống thông tin thị trường rộng lớn, thúc đẩy thương
mại toàn cầu.................................................................................................. 22
VI.

NHỮNG KHÓ KHĂN MÀ ALIBABA PHẢI ĐỐI MẶT.......................23

Kết Luận.............................................................................................................. 24
Danh mục tài liệu tham khảo:............................................................................. 25

1


Lời mở đầu

Sự ra đời của thương mại điện tử thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ nền kinh tế
trên toàn thế giới. Thương mại điện tử đã làm những hoạt động ngoại thương hiện nay
trở thành một thị trường toàn cầu, thị trường phi biên giới. Tuy nhiên đối với một số
nước đang phát triển nói chung và việt nam nói riêng thương mại điện tử lại là một
điều khá mới mẻ dẫu rằng việc nắm bắt xu thế và phát triển đã và đang ở cả chiều
rộng lẫn chiều sâu. Có rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng và phát triển
thương mại điện tử và trở thành điển hình trong lĩnh vực này như công ty Vietgo,
công ty cổ phần vật giá với sàn giao dịch thương mại điện tử :vatgia.com; công ty
peaceoft solution với trang web: chodientu.vn, … Song việc khai thác và ứng dụng
thương mại điện tử luôn là hai mặt của một vấn đề: Thứ nhất chúng ta đang ở giao
thời giữa kinh doanh truyền thống và phương thức kinh doanh thương mại điện tử, do
vậy luôn có sự so sánh thực dụng và ngắn hạn về tính hiệu quả giữa hai phương thức
này. Thứ hai thương mại điện tử cũng đòi hỏi phải có cách nhìn nhận khác hơn, trí tuệ
hơn và khó hơn (không theo lối tư duy cũ), việc ứng dụng và phát triển thương mại
điện tử đỏi hỏi sự nhận thức sâu rộng trong xã hội và môi trường làm việc cũng như
quản lý và hạn chế các mặt tiêu cực như việc gian lận, niềm tin, phá hoại ,... đã và
đang ở trên rất khó kiểm soát vì tính nhanh, mạnh và kỹ thuật cao của loại hình này.
Thương mại điện tử là xu thế và không thể đứng ngoài,

ở Việt Nam tuy con đường đã mở nhưng còn lắm trắc trở và cần cẩn trọng trong
từng bước đi đầu. Tập đoàn Alibaba ở Trung Quốc là một “gã khổng lồ” trong
thương mại điện tử, họ đã rất thành công trong lĩnh vực này. Sau đây, em xin được
phân tích và rút ra kinh nghiệm từ việc ứng dụng thương mại điện tử của tập đoàn
Alibaba trong lĩnh vực bán lẻ.

2


I.


GIỚI THIỆU VỀ TẬP ĐOÀN ALIBABA
1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
Alibaba với khẩu hiệu "Global Trade starts here..." là một tập đoàn thương

mại điện tử / đấu giá trực tuyến được Jack Ma thành lập vào năm 1999, có trụ sở
đặt tại Hàng Châu, Chiết Giang, Trung Quốc.

Dưới sự lãnh đạo tài năng của Jack Ma, công ty 15 năm tuổi này đã trở
thành một doanh nghiệp khổng lồ ở Trung Quốc. Ông thành công nhờ tin vào tiềm
năng kinh doanh của Internet, khi ít người Trung Quốc nghĩ về điều này.
Mùa thu năm 1999, Jack Ma cùng 17 người khác có mặt trong một căn hộ ở
Tây Hàng Châu (Trung Quốc) để lên kế hoạch xây dựng doanh nghiệp. Sử dụng
toàn bộ tiền tiết kiệm của họ (khoảng 500.000 Nhân dân tệ) để thành lập một công
ty Trung Quốc phạm vi toàn cầu. Với mong muốn công ty của mình sẽ trở thành
kho báu của các doanh nghiệp trên toàn cầu, Jack đã đặt tên cho công ty của mình
là Alibaba, với cảm hứng bắt nguồn từ câu chuyện Alibaba và 40 tên cướp.

3


Với sự khó khăn của thị trường khi mà phần đông trong số đó vẫn còn mơ
hồ về khái niệm thương mại điện tử, Jack Ma đã gặp phải thất bại đầu tiên khi
chẳng mấy chốc “nướng” hết veo số vốn khởi nghiệp của mình. Sau quá trình chạy
đôn chạy đáo khắp nơi, bằng tài ăn nói và mối quan hệ rộng rãi trong giới làm ăn,
Jack Ma đã thành công trong việc vận động được khoản đầu tư lên tới 5 triệu đô la
từ quỹ đầu tư mạo hiểm của ngân hàng Goldman Sachs.Thành công bước đầu đã
đến với Jack Ma khi cùng với Alibaba, ông đã nhanh chóng phát triển và mở rộng
quy mô với sự xuất hiện thêm của Alibaba China và Alibaba International.
Alibaba International hiện là cổng thương mại điện tử cho giao dịch giữa
các doanh nghiệp lớn nhất thế giới với 2.5 triệu người đăng ký sử dụng từ hơn 200

quốc gia. Còn với Alibaba China, nó đã trở thành website thương mại điện tử tiếng
Trung lớn nhất thế giới, với khoảng 14 triệu người đăng ký sử dụng.
Năm 2003, thành công lại đến với Jack Ma một lần nữa khi mà lần này, Jack
thuyết phục được Softbank Corp – một đối tác đến từ Nhật Bản bỏ ra số tiền đầu tư
20 triệu đô la Mỹ để giúp Jack Ma lập ra Taobao.com, cho phép người dùng tự bán
các mặt hàng của mình trên mạng. Thứ mà sau này trở thành một trong những
Website mua sắm trực tuyến có lượng giao dịch lớn nhất trên toàn cầu.

4


Năm 2005, với sự bảo thủ và khó nhằn của thị trường Trung Hoa, Yahoo đã
phải nói lời rút lui với quốc gia này và không bỏ lỡ cơ hội, Jack Ma ngay lập tức
dành lấy quyền tiếp quản các cơ sở hoạt động của Yahoo tại Trung Hoa cùng số
vốn lên tới hơn 1 tỷ đô la Mỹ. Đổi lại, Jack Ma quyết định nhường 40% cổ phần
của mình tại Alibaba cho đối tác Yahoo. Đây là thương vụ M&A lớn nhất của
Trung Quốc vào thời điểm đó.
Năm 2006: Để mua sắm trực tuyến trở nên đơn giản hơn, Alibaba và ICBC,
Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc, Ngân hàng Nong nghiệp Trung Quốc đã hợp
tác để cung cấp giải pháp chung. Từ đó dịch vụ thanh toán Alipay ra đời.
Năm 2008, Trung tâm mua sắm Taobao Shopping Center đổi tên thành Tmall.

Tmall – dịch vụ bán các mặt hàng danh tiếng cho người dùng Trung Quốc ra đời.
Tính đến thời điểm hiện tại, đây là 1 trong 3 nguồn thu chính của Alibaba.

Năm 2010, Aliexpress được mở để phục vụ cho người dùng quốc tế. Dịch vụ
này đã đánh dấu bước tiến của Alibaba vươn ra thị trường quốc tế.
Thành công lại nối tiếp thành công khi mà đến 9/9/2014, Alibaba đã đi vào
lịch sử chứng khoán Hoa Kỳ bằng đợt IPO ngoạn mục chưa từng có. Với mức giá
phiên giao dịch mở cửa đạt mức 92,7 USD/cổ phiếu, mức vốn hóa thị trường của

Alibaba tăng lên thành 228 tỷ USD, đứng thứ 12 trong top 15 công ty có vốn hóa
lớn nhất, vượt qua cả các thương hiệu mạnh như Facebook, Cocacola hay Oracle,
5


cao hơn cả Amazon và eBay cộng lại. Tất nhiên cùng với việc giá cổ phiếu tăng
đến gấp rưỡi so với dự tính của giới kinh doanh,
Jack Ma nghiễm nhiên trở thành người giàu nhất Trung Quốc với tổng tài sản ước
tính lên đến 21.9 tỷ đô la Mỹ. Được biết, hiện tại, Alibaba có quy mô 20 nghìn
nhân viên và 90 văn phòng trên toàn thế giới.

II.

ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY
Đặc điểm dễ thấy là hàng hóa trên Alibaba.com rất phong phú với số lượng

lớn. Đó là những hàng hóa mà thậm chí các công ty khó có thể mua được ở bên
ngoài. Vì vậy, họ phải lên Alibaba.com để tìm kiếm. Thông qua Alibaba, mỗi
thành viên có thể tìm thấy thông tin về công ty, hàng hoá mình cần. Sau khi đạt
được những thoả thuận về hàng hoá, dịch vụ Alibaba sẽ cung cấp các dịch vụ giúp
các công ty giao dịch “offline” với nhau. Chẳng hạn, các nhà sản xuất máy ở Thổ
Nhĩ Kỳ hay Anh sử dụng Alibaba để tìm kiếm các nhà cung cấp rẻ ở Trung Quốc
mà không phải đến tận nơi. Việc sử dụng Alibaba.com cũng giúp các doanh nghiệp
không cần gặp mặt nhau trực tiếp, tiết kiệm thời gian và đặc biệt là chi phí cực
thấp. Alibaba.com trở thành một đơn vị trung gian quan trọng.

Cụ thể các sản phẩm dịch vụ của Alibaba bao gồm:
Cung cấp các thông tin về hàng hóa và thị trường: Lượng hàng hóa, dịch vụ
trên Alibaba vô cùng lớn . Hiện tại, người ta giao dịch hơn 400000 mặt hàng ,
được phân loại trong 27 danh mục . Mỗi danh mục lại được chia thêm thành

6


các tiểu mục rồi mới đến thông tin về hàng hóa. Thông tin hàng hóa được
hiển thị dưới dạng catalog. Mỗi danh mục lại được chia nhỏ thêm thành các
tiển mục rồi mới đến thông tin hàng hóa.
Cung cáp thông tin về các công ty có mặt trên chợ: Tương tự như hàng hóa,
thông tin về các công ty cũng được phân loại trong 27 danh mục và các tiểu
mục nhỏ.
Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ giao dịch: Các dịch vụ hỗ trợ của Alibaba
nhằm giúp các công ty mua bán trên thị trường có thể dễ dàng tìm được
hàng hóa, đối tác mình cần. Các chỉ dẫn cách tiến hành giao dịch mua và
bán được hướng dẫn chi tiết trong Alibaba.com user guide.
Cung cấp dịch vụ thành viên: Hầu hết việc đăng kí thành viên đều miễn phí.
Tuy nhiên khi trở thành thành viên của Alibaba.com các công ty có được
thêm nhiều công cụ tiện ích hỗ trợ.

III.

MÔ HÌNH KINH DOANH
Nhắc đến thương mại điện tử, nếu như phương Tây Amazon là cái tên được nhớ

đến đầu tiên thì ở phương Đông, Alibaba được xem là đại diện xuất sắc nhất. Theo số
liệu của Bloomberg, giao dịch trực tuyến trên các trang web của Alibaba đạt 1.000 tỷ
trong 5 năm vừa qua. Hiện 80% thị trường mua sắm trực tuyến tại Trung Quốc bị chi
phối bởi tập đoàn Alibaba. Công ty này cũng là một trong những công ty công nghệ
được định giá cao nhất thế giới khi huy động thành công 25 tỷ USD cho đợt IPO tại
Mỹ vào năm 2013. Để làm được thành công này, Alibaba không chỉ có ... Alibaba.
Với 3 trang web chính gồm Taobao, Tmall và Alibaba.com, hệ thống của công ty này
bao trùm các nền tảng từ khách hàng tới khách hàng (C2C), doanh nghiệp tới khách

hàng (B2C), doanh nghiệp tới doanh nghiệp (B2B) và như mua theo nhóm. Có thể nói
công thức của Alibaba là "mang hàng Trung Quốc bán cho 5 tỉ dân trên thế giới".
Dưới đây là hệ thống các "chợ" tạo nên thành công của Alibaba:

7


Đầu tiên, Alibaba.com là nền tảng thương mại điện tử đầu tiên của Alibaba,
được thành lập năm 1998. Alibaba.com đi theo mô hình B2B (Business to business)
trực tuyến dành cho các doanh nghiệp nhỏ. Nghĩa là thời điểm đầu ra mắt Alibaba
không hướng tới người tiêu dùng đầu cuối. Thay vào đó, mục tiêu của nó là kết nối
các DN xuất khẩu với DN nhập khẩu. Một cách đơn giản, Alibaba.com giúp các DN
nhỏ toàn cầu có thể nhập "hàng tàu" trên môi trường trực tuyến.

Jack Ma thể hiện sự khôn ngoan khi đi từ DN trước thay vì người tiêu dùng.
Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với thị trường Trung Quốc, quốc gia được mệnh
danh là công xưởng xuất hàng hóa ra toàn thế giới. Hiện tại, phiên bản tiếng anh
của Alibaba.com là cầu nối giữa doanh nghiệp từ hơn 240 quốc gia trên thế giới.
Năm 2007, Alibaba.com tiến hành niêm yết ra công chúng trên sàn chứng
khoán Hong Kong và hủy niêm yết vào năm 2012.
Sau khi thành công với Alibaba.com, Alibaba xây dựng 1688.com, nền tảng B2B
dành riêng cho thị trường nội địa Trung Quốc vào năm 1999. 1688.com trở thành
nơi trao đổi hàng hóa cho các DN đáp ứng nhu cầu của 1 tỉ dân.
Thông qua Alibaba.com and 1688.com, tập đoàn Alibaba kết nối DN toàn thế
giới tới chuỗi cung ứng của Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với khách hàng
toàn cầu cũng đang kết nối với chuỗi cung ứng này. Các DN mua hàng, xây dựng
quan hệ với nhà sản xuất mà không cần gặp mặt. Alibaba đóng vai trò như một đại
diện trung gian đáng tin cậy. Có thể thấy, thương mại điện tử của Alibaba không
bắt nguồn từ người dùng đầu cuối (khách hàng phổ thông) mà nhắm tới DN trước
tiên. Đây là nước đi rất thành công của Alibaba.

Tới năm 2003, sau khi Alibaba.com đã thành công, Alibaba mới tung ra
Taobao là nền tảng thương mại điện tử C2C. Nhờ sự hỗ trợ đắc lực của hai sàn
B2B trong nước và toàn cầu, Taobao nhanh chóng trở thành trang mua sắm lớn
nhất của Alibaba với hơn 7 triệu nhà cung cấp tính đến năm 2014 bán đủ thứ từ
quần áo, giày dép cho đến đồ nội thất.

8


Người dùng trên Taobao hoàn toàn được miễn phí nhưng người bán hàng có
thể trả tiền quảng cáo để nhận được vị trí xuất hiện đẹp trên Taobao.Theo nghiên
cứu của iResearch, khoảng 50% dòng bán lẻ trực tuyến của người Trung Quốc
thông qua Taobao. Tuy nhiên, cũng giống như nhiều mô hình C2C khác, Taobao
phải đối mặt với những rắc rối đến từ việc bán hàng giả của những người kinh
doanh. 1 báo cáo của Trademark Working Group cho biết, Taobao được nhận định
là nền tảng trực tuyến lớn nhất về giao dịch hàng giả trên thế giới.
Đến tháng 9 năm 2008, Taobao ra mắt Taobao Mall, nay là Tmall chuyên về
dịch vụ B2C. Hiện đây là trang B2C được truy cập nhiều nhất tại Trung Quốc. Có
2 cách tham gia vào Tmall gồm những công ty nội địa tại Trung Quốc thông qua
Tmall.com và công ty nước ngoài thông qua Tmall Global. Những thương hiệu lớn
trên thế giới hiện hoạt động trên nền tảng Tmall có thể kể đến như Mango, Sony,
Levi’s, Puma,… Sau khi hoàn thành một hệ sinh thái gần như hoàn chỉnh, Alibaba
tiếp tục cho ra đời những công cụ mới như web so sánh giá, trang mua hàng theo
nhóm, cho tới bán lẻ trực tiếp,...
Có thể thấy, chiến lược phát triển của Alibaba khá rõ ràng: Bắt đầu là kết nối doanh
nghiệp, sau đó là kết nối khách hàng, và cuối cùng là kết nối doanh nghiệp với khách
hàng. Đây là một mô hình bền vững nhưng lại chỉ phù hợp với thị trường Trung
Quốc, nơi tập trung nhiều DN sản xuất cung ứng hàng hóa ra toàn thế giới.

9



1. Mô hình doanh thu
Alibaba chủ yếu kiếm tiền từ thị trường bán lẻ Trung Quốc (Taobao
Marketplace, Tmall.com và Juhuasuan) thông qua các dịch vụ tiếp thị trực tuyến
(ví dụ như trả theo thành tích, tiếp thị màn hình, chương trình Taobaoke và dịch vụ
vị trí) và hoa hồng giao dịch. Đối với các chợ bán buôn, alibaba lấy được doanh
thu bằng cách thu phí cho các thành viên và các dịch vụ giá trị gia tăng. alibaba
cũng tạo ra doanh thu từ điện toán đám mây(đến từ việc thu phí khách hàng khi sử
dụng cơ sở hạ tầng điện toán của họ) và các dịch vụ cơ sở hạ tầng Internet chủ yếu
từ thời gian và cung cấp sử dụng dựa trên các dịch vụ điện toán đám mây.Theo
Bloomberg, doanh thu từ dịch vụ điện toán và cơ sở hạ tầng Internet mới chỉ
chiếm 3,1% doanh thu trong tháng Sáu năm 2015, theo dữ liệu của Bloomberg.
Doanh thu hằng quý từ mảng dịch vụ di độnggiờ chiếm phân nửa trong tổng doanh
thu thương mại điện tử từ Trung Quốc của tập đoàn này.
2. Mô hình chi phí

10




Chi phí đầu tư:Vào tháng 7/2015, Alibaba đã tuyên bố đầu tư thêm 1

tỷ USD cho Aliyun nhằm mở rộng trung tâm dữ liệu của hãng, không chỉ trên thị
trường đại lục Trung Quốc mà còn cả Hồng Kông, Mỹ và trên toàn thế giới.


Chi phí nhân công




Chi phí cho phát triển sản phẩm



Chi phí bán hàng và marketing



Chi phí quản lý :thấp



Chi phí chống hàng giả: rất lớn



Hãng không phải trả phí lưu kho khi không có nhà kho, cũng không

cấn phí duy trì hệ thống vận chuyển. Tất cả những dịch vụ này đều được thuê ngoài.

IV.

ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG CÔNG
TY
1. Công cụ tiếp thị
Thuật ngữ Affiliate Marketing (tiếp thị liên kết) ra đời từ vài chục năm trước

nhưng chỉ đến năm 1996 mới gây được tiếng vang khi Amazon, Ebay đưa vào áp

dụng trong chiến lựơc kết nối đa chiều, kiếm tiền cho cả những đối tượng không mua,
không bán trên toàn cầu. Lúc sơ khai, tiếp thị liên kết chú trọng vào việc quảng bá sản
phẩm nên hình thức Pay Per Click ( PPC- trả tiền người quảng cáo thông qua số lần
click chuột của người xem) được ưa chuộng. Công cụ của Alibaba ra đời muộn hơn
nhưng Jack Ma đã nhận thấy hình thức CPA (Cost Per Action – trả tiền theo từng
hành động cụ thể, chủ yếu là đăng ký thành viên mới và mua hàng) là phù hợp và
minh bạch hơn cả. Hiện nay hình thức CPA được áp dụng phổ biến và công bằng nhất
cho cả ba bên: Người bán hàng – Alibaba – Người tiếp thị.

11


Tiếp thị liên kết: Bạn giới thiệu hàng hóa của nhà cung cấp, và nếu khách
hàng mua sản phẩm của DN từ nguồn của bạn, bạn mới được trả tiền hoa hồng.
Jack Ma từng nói: “Ebay là cá mập trong đại dương nhưng chúng tôi lại là cá sấu trên
sông Dương Tử. Nếu đấu trên đại dương, chúng tôi sẽ thua nhưng lại nắm chắc phần
thắng khi đánh trên sông”. Chiến lược của Alibaba đó là phần trăm hoa hồng dành
cho người tiếp thị được đẩy cao hơn so với Amazon và Ebay ít nhất 2%.

Bên cạnh đó, các nhà tiếp thị liên kết cho Alibaba còn được hưởng những
khoản tiền ngoài lề do nhà cung cấp TQ rất biết chiều lòng “người môi giới” mát
tay của họ.

Aliplugin giúp website của bạn y như một Alibaba thu nhỏ

12


Khi công cụ Aliplugin được tung ra nhằm hỗ trợ các nhà tiếp thị không cần
chọn lọc tỉ mẩn những sản phẩm riêng lẻ để đăng lên website môi giới của mình.

Aliplugin cho phép họ tải hàng trăm ngàn sản phẩm cùng những tiện ích cũng như
giao diện chẳng khác gì web gốc. Bạn bỏ ra 90 USD để mua phần mềm và hy
vọng nhận tiền ngay cả trong lúc ngủ!
Với lợi thế hàng trăm triệu sản phẩm và hơn 200.000 nhà cung cấp trên khắp
Trung Quốc, tiện ích này đang gây sốt ở các nước khác trên thế giới khi các bằng
chứng về thu nhập cao ngất ngưởng hàng chục nghìn đô mỗi tháng được công khai
nhằm khuyến khích những người yêu thích kiếm tiền từ Alibaba không thể đứng
yên!
2. Công cụ bán hàng trực tuyến
Alibaba Group xây dựng các trang Website bán hàng kết nối người tiêu dùng,
các doanh nghiệp với nhau thông qua các mô hình kinh doanh. Trong đó ba Website
Alibaba.com, Taobao.com và Tmall.com công bố thông tin về doanh nghiệp, sản
phẩm, dịch vụ, các cở sở dữ liệu,…cung cấp cho khách hàng các gợi ý, các thông tin
chính xác về sản phẩm, dịch vụ. Các trang Web này hoạt động hiểu quả, nhanh chóng
và tiện ích hơn rất nhiều so với hình thức bán hàng trước kia.

Đối với những người không ở Trung Quốc, Alibaba.com thường là website
duy nhất mà họ nhìn thấy hoặc nghe nói đến. Tuy nhiên, Alibaba.com chỉ là một
phần rất nhỏ trong toàn bộ hoạt động của Alibaba Group khi so sánh với các chợ
điện tử Taobao và Tmall. Hai nơi này có hàng triệu người dùng và chiếm phần lớn
doanh thu của Alibaba. Mặc dù Taobao và Tmall là những cái tên quá quen thuộc
với các hộ gia đình ở Trung Quốc, hầu hết người tiêu dùng nước ngoài chưa bao
giờ nghe đến chúng bởi hầu hết các dịch vụ trên đó đều chỉ dành cho những người
biết tiếng Trung Quốc – đây cũng là nhược điểm của Alibaba.

13


Alibaba.com là sàn giao dịch thương mại điểm tử B2B cung cấp một công cụ
chat Trade Manager, tương tự như Yahoo! nhưng thành viên chat là những thương

nhân trên trang Alibaba.com. Các bước mua bán hàng trên Alibaba:





Tạo tài khoản: bạn vào trang alibaba.com, bấm vào Join Free ở đầu trang,
chỉ cần có một địa chỉ mail và cung cấp vài thông tin rồi thực hiện theo yêu
cầu là hoàn tất.
Đăng nhập: sau khi tạo và kích hoạt tài khoản, bạn sẽ có tài khoản với tên truy
cập là địa chỉ e-mail khai báo lúc đăng ký. Bấm vào Sign in ở đầu trang

để đăng nhập. Bạn sẽ được đưa vào một trang web có 9 tab xếp theo hàng
ngang phía dưới logo Alibaba.com.




Sửa đổi, bổ sung thông tin tài khoản: bấm vào tab Account settings và thực
hiện thay đổi.
Sửa đổi, bổ sung thông tin công ty: bấm vào tab Company Profiles. Đây là
mục rất quan trọng, giúp đối tác biết bạn là ai, ở đâu, đáng tin hay không và
liên lạc được với bạn. Cần khai báo chính xác vào các trường tương ứng.
Nếu chỉ thực hành học hỏi kinh nghiệm, bạn cũng cần phải tạo cho mình
một profile sao cho hợp lý, đáng tin một chút.



Chào bán hàng và chào mua hàng: để chào bán sản phẩm của mình, bạn vào
tab Selling, một trang hiện ra và làm theo hướng dẫn bao gồm: chọn chủng

loại sản phẩm, tên sản phẩm, thông số, mô tả vài chi tiết sản phẩm, upload
hình ảnh sản phẩm nếu có, phương thức thanh toán, vận tải... Thông tin ở
đây chủ yếu để đối tác mua hàng hiểu sơ lược về sản phẩm của bạn, còn chi
tiết và thương lượng sẽ thực hiện khi hai bên online đàm phán.

Đối với chào mua, bạn bấm vào tab Buying và thực hiện tương tự như chào
bán, cung cấp thông tin mô sản phẩm mình cần mua để nhà cung cấp tìm tới
thương lượng cung cấp sản phẩm cho bạn.

14


Đàm phán mua bán: các mẫu chào mua hàng, chào bán hàng của các bên sẽ
được đăng lên Alibaba, khi các đối tác tìm thấy nhau, sẽ bắt đầu đàm phán, thương
lượng. Có nhiều cách để hai bên giao tiếp với nhau.







Cách 1: chat ngay trên web Alibaba. Khi đọc mẫu chào hàng, nếu người
chào hàng online trên Alibaba, thì biểu tượng online của họ sẽ sáng lên, chỉ
cần bấm vào đó là một trang chat trực tiếp hiện ra cho bạn chat với đối tác.
Cách 2: gửi thư vào hộp mail Alibaba của người chào hàng. Khi người chào
hàng đăng nhập, sẽ có thông báo mail cho họ tương tự như yahoo.com, khi
họ đọc mail, nếu bạn online thì họ cũng thấy ngay và thực hiện như cách 1.
Cách 3: xem thông tin (Company frofile) của công ty chào hàng, liên hệ qua


điện thoại, e-mail, fax... Đây cũng là cách để biết được công ty đối tác có
thực sự tồn tại hay không.



Cách 4: tải và cài đặt phần mềm Trade Manager, một ứng dụng của
Alibaba.com, tương tự Yahoo! Messenger nhưng các bạn chat là những
thương gia trên Alibaba.com.

Ngoài ra, các Website Taobao và Tmall được trang bị bộ máy tìm kiếm riêng
giúp khách hàng có thể dễ dàng tìm kiếm các sản phẩm. Và nhiều thương nhân
bán hàng trên Taobao và Tmall tham gia các cuộc đấu giá từ khóa, giống như cơ
chế đấu giá từ khóa của Google.
Ví dụ, khi một người mua hàng nhập từ khóa “máy tính”, một phần kết quả
tìm kiếm sẽ cho ra những sản phẩm của những người bán đặt mức giá đấu giá cao
nhất cho từ khóa này. Như vậy sản phẩm của họ dễ được nhìn thấy hơn và do đó
có lợi thế so với các người bán khác.
3. Công cụ thanh toán trực tuyến
Tốc độ người truy cập vào các trang web của Alibaba không chỉ dựa vào các
nhà tiếp thị liên kết mà còn nhờ việc thanh toán online hay việc đảm bảo tuyệt mật

15


và an toàn các giao dịch trực tuyến khiến Alipay đang được ưa chuộng rộng rãi, đe
dọa trực tiếp đến đế chế Paypal gạo cội.

Alipay đang thống lĩnh thị trường thanh toán qua điện thoại di động tại Trung
Quốc
Alipay là gì?

Cũng giống như Paypal, hay gần gũi hơn là Ngân Lượng, Alipay là một ví
điện tử, theo đó người dùng phải nạp tiền vào tài khoản Alipay để có thể chi tiêu
cho việc mua sắm với những người bán hàng có sử dụng Alipay để giao dịch. Bạn
có thể nạp tiền vào alipay thông qua tài khoản ngân hàng hoặc thậm chí mua một
khoản tín dụng từ một nhà cung cấp tín dụng Alipay.

16


Trong khi Paypal vẫn chứng tỏ độ phủ sóng số 1 thế giới thì Jack Ma lại kiên
quyết dừng Paypal trên các trang web của Alibaba, thay vào đó tự xây dựng nên
một công cụ thay thế là Alipay.
Vậy lí do tại sao Jack Ma sử dụng Alipay?
Alipay và Alibaba không thể thiếu cho sự thành công của nhau. Trước 2011,
Jack Ma đồng ý sử dụng Paypal là công cụ thanh toán chính cho Aliexpress, việc
bắt tay giữa 2 công ty con này đánh dấu sự hợp tác giữa Alibaba và Ebay. Vỏn vẹn
3 năm, Jack Ma tuyên bố dừng dịch vụ Paypal và thay thế bằng Alipay, cả hai bên
không bình luận nhiều về sự việc trên. Theo ước tính của Viện nghiên cứu toàn
cầu MCKinsey, doanh số bán lẻ của Trung Quốc sẽ rơi vào 650 tỷ USD, bằng tổng
doanh số bán lẻ của Mỹ, Nhật, Anh, Đức và Pháp gộp lại trong năm nay. Bên cạnh
đó, tính đến hết năm 2015, số người sử dụng Paypal là 173 triệu chỉ bằng một nửa
số người hiện đang là chủ tài khoản Alipay. Con số khổng lồ trên cho thấy việc tạo
ra một công cụ thanh toán trực tuyến là việc làm bắt buộc và Jack Ma đang nuôi hi
vọng mang “paypal của phương Đông” ra ngoài thế giới.
Không đơn thuần làm nhiệm vụ chuyển tiền qua lại giữa các đối tượng, Alipay
còn con cung cấp cho người dùng hàng trăm tiện ích phục vụ cho việc mua sắm
online. Quả thật, khi bạn đăng ký Alipay thì hãy xác định một khoản tiền một vài
17



nghìn đô nhanh chóng ra đi vì không thể kiềm chế được nhu cầu mua sắm đa dạng
đến như thế. 100% các nhà cung cấp TQ đều sử dụng Alipay do đó người mua
hàng nếu không muốn mất một khoản phí lớn thanh toán bằng thẻ tín dụng thì việc
mở một Alipay đối ứng là chuyện hiển nhiên.
Có thể nói, Jack dùng Alipay để níu ví tiền của người tiêu dùng chỉ quanh quẩn
mua hàng trên những trang web do ông tạo nên, khi ông vừa bán hàng vừa thu tiền
khi một xu cũng không thất thoát. Một ngón nghề hoàn hảo khi giữ được mối quan hệ
thường xuyên và mật thiết giữa NCC và khách hàng trên toàn thế giới.

Việc kiếm bộn tiền do lượng giao dịch khổng lồ được tiến hành qua Alipay
chủ yếu đến từ phí giao dịch, chuyển đổi ngoại tệ, hưởng lãi suất trên số dư tạm
thời. Tuy nhiên, việc kiếm lợi trước mắt không phải là mục đích chính của ông chủ
Ma, mà chính dữ liệu của hơn 300 triệu người tiêu dùng mới là mỏ vàng không
bao giờ cạn.
Theo chuyên gia marketing Eric Bradlow: “Chính số liệu mới là thứ quan
trọng hơn cả. Ví điện tử đo lường chính xác hành vi mua hàng thực tế, thói quen
mua sắm,…để điều chỉnh chiến lược thu hút đúng khách hàng trọng tâm mà không
bị quảng cáo dàn trải, gây lãng phí. Hơn hết, công ty nào sở hữu công cụ thanh
toán trực tuyến mạnh mẽ hơn sẽ có nhiều cơ hội tiếp xúc với đa dạng khách hàng
hơn. Rõ ràng, việc bán dữ liệu khách hàng chỉ là một phần thu nhâp, trong khi đó
việc phân loại được đặc điểm khách hàng mới là yếu tố tiên quyết để việc bán
hàng hiệu quả hơn.
4. Ứng dụng bảo mật tài khoản
Những kẻ lừa đảo luôn cố sử dụng nhiều phương pháp (chẳng hạn như giả
mạo email và website) để có quyền truy cập các thông tin cá nhân của thành viên
Alibaba.com. Dưới đây là danh sách các biện pháp cơ bản bạn có thể sử dụng để
đảm bảo sự an toàn của tài khoản của bạn trên Alibaba.com :
18



Xác lập Mật khẩu Mạnh: Đừng chọn mật khẩu đơn giản như là sử dụng sinh
nhật hoặc tên của bạn. Nên xác lập mật khẩu có kết hợp của chữ và số.
Đăng nhập đều đặn trên My Alibaba: Đăng nhập một cách đều đặn tài khoản
của bạn trên Alibaba.com để đảm bảo thông tin tài khoản của bạn được cập nhật
liên tục. Cảnh giác với các thực hiện mở rộng:
Đừng click vào bất cứ đường link liên kết hoặc URL nào ở bất kỳ email mà bạn
nghi ngờ thư điện tử đó được gởi đi từ một bên giả mạo Alibaba.com.Tránh hoàn
thành mẫu trong email gửi đến hỏi về thông tin cá nhân của bạn. Hãy chắc chắn bạn
đang sử dụng trang web an toàn khi nộp thẻ tín dụng hoặc thông tin nhạy cảm khác
thông qua trình duyệt của bạn. Hầu hết các trang đăng nhập Alibaba.com

có

thể

được

nhận

dạng

bởi

địa

chỉ

bắt

đầu


bằng”

Sử dụng phần mềm diệt
Virus.
Một số loại Virus máy tính ăn cắp mật khẩu và thông tin tài khoản tài chính
của bạn bằng cách ghi lại việc gõ các ký tự trên bàn phím máy tính của bạn. Vì lý
do này, tốt nhất là bạn cài phần mềm diệt Virus và cập nhật nó thường xuyên.
Tường lửa là một hệ thống được thiết kế để ngăn ngừa bên trái phép, người
ngoài trên Internet ( thường được gọi là” hacker”) không xâm nhập được thông tin
nhạy cảm lưu trữ trên máy tính của bạn. Tường lửa có thể cài như phần cứng hoặc
phần mềm hoặc cả hai.

V.

NHỮNG THUẬN LỢI MÀ ALIBABA CÓ ĐƯỢC KHI
ÁP DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
1. Những thuận lợi khi alibaba.com sử dụng những công cụ và dịch vụ trên
Đối với trademanager: Việc tạo ra một tài khoản trên alibaba.com hết sức đơn

giản, mà việc đăng ký này lại hoàn toàn không mất một khoản phí nào. Ngoài ra bạn
còn được rất nhiều lợi ích khi trở thành thành viên của alibaba.com. khi đó bạn có
19


thể đóng vai trò là một người mua hàng hay một người bán hàng, cung cấp sản phẩm
đến với khách hàng. Khi đóng vai trò là người mua hàng, khách hàng có thể hỏi đáp
trực tiếp với nhà cung cấp lúc họ có nhu cầu nên các khó khăn, vướng mắc của họ về
sản phẩm dịch vụ sẽ được alibaba.com và các nhà cung cấp của mình đáp ứng, giải
quyết ngay lập tức làm cho có thể nhanh chóng đi đến quyết định mua hàng. Còn nếu

trong vai trò của một nhà cung cấp sản phẩm thi họ có thề giao dịch với khách hàng
của mình một cách dễ dàng giúp cho khách hàng hiểu biết về họ được nhiều, quảng
bá về doanh nghiệp, sản phẩm của mình được tốt hơn. Nhờ có công cụ này mà khoản
cách giửa các nhà cung cấp sản phẩm và người mua hàng trực tuyến được rút ngắn,
các giao dịch nhờ đó cũng diễn ra dễ dàng, nhanh chóng hơn.

Ask it!: Giúp các khách hàng của alibaba.com trên toàn cầu thỏa mãn với
bất cứ câu hỏi nào của mình. Khách hàng gửi câu hỏi lại cho alibaba.com và sau
một thời gian nhất định sẽ nhận được câu trả lời trong tất cả mọi lĩnh vực liên quan
đến mua sắm và các giao dịch thương mại điện tử của alibaba.com. Như các chính
sách về thương mại gồm có vấn đề liên quan đến các văn bản, chính sách bảo
hiểm, logistics, luật pháp liên quan, các phương thức thanh toán của alibaba.com,
các hướng dẫn đối với người mới bắt đầu tham gia trên alibaba.com trong việc
muốn trở thành một nhà kinh doanh trực tuyến hay muốn tìm các nhà cung cấp
hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ tốt nhất. Ngoài ra còn có các vấn đề liên quan đến
công việc bán, marketing và các quá trình thương mại khác.
Alibaba.com còn tìm kiếm cho khách hàng những nhà cung cấp sản phẩm
hàng hóa tốt nhất đối với khách hàng khi họ mua sắm hàng hóa nhiều hay ít tùy
theo nhu cầu. Còn với cả khách hàng và người cung cấp sản phẩm tại đây thì họ sẽ
có các giải đáp để khách hàng của mình yên tâm khi mua hàng với các giao dịch
an toàn, kiểm tra được cơ bản các gian lận dịch vụ trên wedsite này.
2. Lợi ích ứng dụng mô hình
Việc là một trong những doanh nghiệp đầu tiên nhảy vào thị trường Trung
Quốc đã mang lại cho Alibaba nhiều lợi thế về tạo uy tín đối với người tiêu dùng,
20


mức độ am hiểu thị trường... Bên cạnh đó, với những thành công mà Alibaba đạt
được ở các thi trường lân cận như Thái Lan, Việt Nam,Philippin, Alibaba đã tích
lũy được những kinh nghiệm quý giá. Chính lẽ đó đã giúp Alibaba xứng đáng với

danh hiệu “ webside thương mại số 1 tại Trung Quốc.” Các công cụ mà alibaba
cung cấp cho người tiêu dùng rất đa dạng và có thể nói là dễ sử dụng đối với cả
những người không thành thạo với internet. Chính vì vậy mà nó đã trở thành
wedsite phát triển một cách nhanh chóng và thu được những khoản doanh thu lớn.
2.1.

Làm cho thị trường vận hành hiệu quả hơn

Alibaba.com là một trung gian trao đổi thông tin sau đó đã chuyển dần sang hỗ
trợ việc trao đổi các chứng từ và cuối cùng trở thành sàn giao dịch điện tử tức là
hỗ trợ và thực hiện các giao dịch trực tuyến như:
-

Cung cấp các dịch vụ cho khách hàng và thị trường một cách hiệu quả:

cung cấp các dịch vụ hỗ trợ giao dịch nhằm giúp công ty mua bán trên thi trường
có thể dễ dàng tìm được hàng hóa, đối tác mình cần.
-

Alibaba còn cung cấp các dịch vụ thành viên: Việc đăng kí hầu như là miễn

phí, các công việc có thể không lựa chọn dăng kí thành viên. Tuy nhiên khi trở
thành thành viên, các công ty có thêm nhiều các công cụ tiện ích hỗ trợ.
-

Cung cấp thông tin về hàng hóa thị trường: lượng hàng hóa và dịch vụ trên

Alibaba vô cung phong phú. Hiện tại người ta giao dịch hơn 400000 mặt hàng,
được phân loại trong nhiều doanh mục. Mỗi danh mục lại được chia nhỏ thành
nhiều tiểu mục.

2.2. Cắt giảm chi phí liên quan đến mặt hàng, đẩy nhanh quá trình giao dịch
Alibaba thực hiện các giao dịch cung ứng, mua bán nguyên, nhiên vật liệu chính
cho sản xuất, cung ứng sản phẩm từ người sản xuất tới các đại lý tiêu thụ và người
bán buôn thuộc lĩnh vực hoạt động của mạng EDI. Vì tất cả các giao dịch đều được
thực hiện thông qua mạng internet nên việc tập hợp được các thông tin để đảm
21


bảo cho thiết bị sản xuất hoạt động liên tục, công suất cao với chi phí thấp, từ đó
đẩy nhanh quá trình giao dịch của Alibaba cho các doanh nghiệp muốn tìm hiểu
thông tin, trao đổi hàng hóa, sản phẩm.
2.3. Tạo nên hệ thống thông tin thị trường rộng lớn, thúc đẩy thương mại
toàn cầu
Gửi các đơn chào bán sản phẩm của minh, tìm kiếm khách hàng trên Internet
là nội dung của dịch vụ Alibaba trên Internet. Alibaba giúp cho một công ty kết
nối Internet tham gia thị trường thế giới với hàng triệu công ty kinh doanh các loại
hàng hoá dịch vụ.Với một chi phí rất thấp, công ty tham gia Alibabba có thể giao
tiếp hàng ngày với cộng đồng công ty toàn cầu.
Lúc ban đầu Alibaba chỉ là công ty Internet nhỏ, trụ sở chính đặt tại Trung
Quốc. Nhưng sau đó, trong khi các công ty dot.com vẫn lao đao và chưa tìm lối
thoát cho mình trong cuộc khủng hoảng dot.com thì Alibaba đã nhanh chóng phát
triển thành hệ thống mạng điện tử rất thành công. Alibaba.com kết nối hàng nghìn
công ty nhỏ và vừa ở khắp mọi nơi trên thế giới, giúp họ bán được hàng hoá từ
thiết bị công nghiệp nặng đến quần áo, giày dép thời trang, máy vi tính, thiết bị
điện gia dụng, đồ chơi,…cho các tập đoàn lớn như Kmart, Toys “R” Us, Hoem
Depot, Tandy Radio Shack hay Texas Instrument.
Giờ đây, với Alibaba.com, ngồi trong văn phòng của mình tại London, Paris
hay NewYork, một giám đốc công ty có đăng ký thanh viên Alibaba.com đều có
thể sử dụng máy vi tính truy nhập vào mạng Alibaba để thực hiện một cuộc “viếng
thăm ảo” cơ sở sản xuất của nhiều công ty nhỏ và vừa rải rác khắp châu Á. Qua

màn hình, vị giám đốc ấy có thể xem xét mẫu mã nhiều loại mặt hàng, giá cả, thủ
tục thanh toán, xuất cảng và thời gian vận chuyển. Bớt tốn kém chi phí đi lại, ăn ở
tại khách sạn và đỡ tốn công sức lẫn thời gian mà hiệu quả nhanh, đó là một trong
những lợị thế mà Alibaba mang lại cho khách hàng của mình.
22


VI.

NHỮNG KHÓ KHĂN MÀ ALIBABA PHẢI ĐỐI MẶT
Trong trường hợp có biến động với sàn giao dịch, Alibaba đối mặt với nhiều

rủi ro, trước hết là rủi ro về:
Sự nhận thức thương mại điện tử còn chưa được thực sự phát triển ở các nước
châu Á: Ở Trung Quốc lúc này, mới có rất ít các công ty quan tâm đến thương mại
điện tử vì những điểm không phù hợp của các mô hình thương mại điện tử B2B
của các công ty Mỹ,Châu Âu. Thương mại giao dịch chủ yếu là thương mại truyền
thống.Đe doạ lớn nhất đối với Alibaba là nhận thức về thương mại điện tử của các
công ty Trung Quốc chưa cao. Khi dấn thân vào thương mại điện tử B2B, công ty
phải hứng chịu những rủi ro tiềm tàng cuả công ty đầu tiên lập nên sàn giao dịch
thương mại điện tử ở Trung Quốc
Sự thay đổi đột ngột của thị trường: Với sự bùng nổ internet ngày càng cao thì
số lượng xuất hiện các sàn giao dịch lớn là rất nhiều. Vì vậy nên Alibaba không thể
không tránh khỏi sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ như eBay… Khi có sự biến
động của thị trường thì Alibaba sẽ phải đối mặt với rủi ro về tài chính như mất thời
gian và công sức đi tìm các đối tác mới, cũng như là lấy lại niểm tin của khách hàng.

Ở một số thị trường khác: thị trường tiềm năng mà Alibaba hướng tới, chính
phủ các nước này thường có xu hướng khuyến khích mua hàng trực tiếp nhằm hạn
chế hàng loạt các trang bán hàng lừa đảo, bán hàng không đúng mô tả, lòng tin vào

thương mại điện tử giám sút. Và thói quen mua hàng tại cửa hàng của người dân
thì khó lòng thay đổi một sớm một chiều. Việc tạo dựng niềm tin tương đối khó và
đòi hỏi sự lâu dài.

23


Kết Luận
Thương mại điện tử đã, đãng và sẽ là hướng phát triển của thương mại Việt Nam nói
chung và trong ngành bán lẻ nói riêng. Luật thương mại điện tử chính thức có hiệu lực từ
tháng 1 năm 2006 đã chứng tỏ sự có gắng rất nhiều của nhà nước ta trong việc hoàn thiện
khung pháp lý cho thương mại điện tử. Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử và
công nghệ thông tin đã góp một phần rất lớn trong sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.
Trong xu thế hội nhập như hiện nay thì thương mại điện tử là một phần tất yếu và là xu
hướng phát triển của toàn thế giới, đặc biệt hơn là trong ngành bán lẻ- một ngành tiềm năng
của nước ta hiện nay. Trong thế giới hiện đại, Thương mại điện tử đã định hướng cho các
hành vi kinh doanh mới và phát triển nhanh chóng. Alibaba Group đã bắt kịp với thời cuộc và
gặt hái được nhiều thành công. Đây là ví dụ về mô hình kinh doanh thương mại điện tử điển
hình mà các doanh nghiệp Việt Nam cần phải học tập kinh nghiệm để có những quyết định
đúng đắn phù hợp với mô hình kinh doanh của mình.

24