TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH


TIỂU LUẬN
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Tên đề tài:

Kinh nghiệm ứng dụng thương
mại điện tử của công ty JD.COM –
Trung Quốc
Sinh viên thực hiện

: Nguyễn Bích Thùy

Mã số sinh viên

: 1412210207

Lớp tín chỉ

: TMA306(2-1617).1_LT

Giảng viên hướng dẫn

: Ths. Nguyễn Thị Hồng Vân


Hà Nội, tháng 3 năm 2017

Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc

PHỤ LỤC
PHỤ LỤC.........................................................................................................................2
LỜI MỞ ĐẦU..................................................................................................................3
NỘI DUNG....................................................................................................................... 4
CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ JD.COM...................................................................4
1.1. Tổng quan...........................................................................................................4
1.2. Triết lý của JD.com.............................................................................................5
1.3. Quá trình hình thành..........................................................................................5
1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của JD.com trong năm 2016............................6
CHƯƠNG 2. ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA JD.COM....................7
2.1. Cơ hội không giới hạn từ Thương mại điện tử tại Trung Quốc........................7
2.2. Các kênh cung cấp của JD.com..........................................................................7
2.3. Các giá trị cốt lõi để cạnh tranh và phát triển của JD.com................................8
2.3.1. Hệ thống khách hàng lớn và có giá trị.........................................................8
2.3.2. Hệ thống tự động hoàn chỉnh trên toàn quốc..............................................9
2.3.3. Hệ thống IT ổn định và toàn diện............................................................... 10
2.3.4. Chiến trận online ở Trung Quốc: "Mèo" Alibaba vs "chó" JD................10
2.4. Bài học kinh nghiệm từ JD.com....................................................................... 12
2.4.1 Tận dụng sức mạnh của thương mai điện tử.............................................. 12
2.4.2. Shipper – Vũ khí bí mật tạo nên thành công.............................................. 12
2.4.3. Khác biệt trong việc lựa chọn khách hàng mục tiêu.................................. 13
KẾT LUẬN..................................................................................................................... 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................. 15

Trang 2


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc


LỜI MỞ ĐẦU
Với sự phát triển không ngừng của Internet và những khả năng không giới hạn mà
nó cung cấp cho người tiêu dùng, từ lâu Internet đã được coi là một công cụ tuyệt vời cho
các doanh nghiệp và các tổ chức thương mại. Chính vì thế, thương mại điện tử đã ra đời
và phát triển nhanh chóng,
Sự ra đời của thương mại điện tử đã đánh dấu sự bắt đầu của một hệ thống mới
nhằm phát triển kinh tế. Đây là hinh thức mang lại cho xã hội, các doanh nghiệp, đến
từng cá nhân một công cụ hoạt động mới, tiện lợi, dễ dàng và hiệu quả hơn nhiều. Trên
thế giới hiện nay, người ra đang gấp rút tiến vào kỷ nguyên kinh tế thông tin, trong đó
quan trọng nhất là thương mại điện tử.
Chính vì vậy, sự phát triển của doanh nghiệp thuộc lĩnh vực thương mại điện tử là
hết sức cần thiết cho sự phát triển chung của quốc gia. Tại Việt Nam, thương mại điện tử
cũng đang ngày càng phát triển và cũng có nhiều bước tiến. Một trong những đối tác lớn
của Việt Nam hiện nay là Trung Quốc. Bên cạnh ông vua bán hàng online Alibaba, Trung
Quốc còn có rất nhiều những công ty thương mại điện tử khác góp phần quan trọng trong
tổng ngành và tạo ra thị trường bán lẻ online sôi động. Đó là công ty JD.com trụ sở chính
tại Bắc Kinh, Trung Quốc.
Để đưa đến cho mọi người các góc nhìn mới từ những công ty khác, em quyết
định lựa chọn đề tài: “Ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung
Quốc” để nghiên cứu, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp ứng dụng
thương mại điện tử nói chunng và Việt Nam nói riêng.
Do trong quá trình nghiên cứu còn tồn tại nhiều sai sót do các lý do chủ quan và
khách quan, em rất mong nhận được góp ý và nhận xét từ cô để bài luận được hoàn thiện
hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!

Trang 3



Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc

NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ JD.COM
1.1. Tổng quan

JD.com hay Trung tâm thương mại Jingdong trước đây là 360buy, là một công ty
thương mại điện tử Trung Quốc với trụ sở chính ở Bắc Kinh. Đây là một trong những nhà
bán lẻ trực tuyến B2C lớn nhất ở Trung Quốc về cả số lượng giao dịch cũng như doanh
thu, là một thành viên của Fortune Global 500; và là một đối thủ cạnh tranh chính cảu
Alibaba Tmall. Trang web bằng tiếng anh là Joybuy cho phép vận chuyển giao dịch toàn
cầu, thành lập vào ngày 18 tháng 10 năm 2012.
Công ty được thành lập bởi “Richard” Liu Qiangdong vào tháng 7 năm 1998, hình
thức B2C trực tuyến bắt đầu vào năm 2004. Hình thức ban đầu cửa hàng điện tử online,
sau đó sớm đa dạng hóa, bán đồ điện tử, điện thoại, maysb tính,… Trung tâm thương mại
Jingdong đổi tên chính thành 360buy.com vào tháng 6 năm 2007 và trở thành JD.com vào
năm 2013. Cũng tại thời điểm đó, JD.com công bố logo và linh vật mới của công ty mình.
Sau gần 2 thập kỉ thành lập và phát triển, công ty đã có đến 78.3% lượng đặt hàng
qua điện thoại di động, 226.6 triệu lượng khách hoạt động hàng năm, 6906 trạm vận
chuyển cũng như lấy hàng và 256 nhà kho.
JD.com là công ty bán lẻ trực tuyến với sự phát triển gấp 3 lần trung bình ngành.
Sở hữu hơn 100 triệu tài khoản đăng ký và 30 nghìn nhà cung cấp. Lượng truy cập trung
Trang 4


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc
bình hàng ngày là khoảng 200 triệu, lượng khách tham quan đơn lẻ hàng ngày là khoảng
15 triệu, tổng lượng đơn đặt hàng hàng ngày xấp xỉ 1 triệu đơn.

Website của JD.com

1.2. Triết lý của JD.com

 Sứ mệnh: Khiến cuộc sống thành thơi và hạnh phúc hơn.
 Triết lý kinh doanh: Cộng tác, đáng tin cậy và kết bạn.
 Triết lý phát triển: Con người ở trên công ty
 Mục tiêu: Trở thành công ty đáng tin cậy nhất trên thế giới
1.3. Quá trình hình thành


Tháng 1 năm 2004: Jingdong chính thức được thành lập




Tháng 6 năm 2007: Thành lập tên miền chính www.360buy.com
Tháng 8 năm 2007: Nhận được 10 triệu đôla – khoản đầu tư đầu tiên



Tháng 1 năm 2009: Nhận được khoản đầu tư 21 triệu đôla từ Capital Today, Bull
Capital Partners và công ty tư nhân của Botao Liang

Tháng 4 năm 2011: Nhận được 1.5 tỉ đôla vốn đầu tư từ quỹ quản lý

Trang 5


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc





Tháng 2 năm 2013: Nhận được 700 triệu đôla vốn đầu tư từ Ontario Teachers’
Pension, Kingdom Holdings Company và một số nhà đầu tư khác.
Tháng 4 năm 2013: Đổi thành tên miền chính là JD.com và bắt đầu dùng linh vật
Joy.

1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của JD.com trong năm 2016

- Doanh thu ròng của bốn quý trong năm 2016 là 37.5 tỉ đôla, tăng 44% so với
năm 2015/. Doanh thu từ dịch vụ và các nguồn khác chủ yếu xuất phát từ hệ thống
thương mại điện tử của công ty tăng 66% so với năm 2015.
- Lợi nhuận gộp của năm 2016 là 5.7 tỉ đôla, tăng 62% so với tổng năm 2015.
- Số đơn hàng thực hiện bao gồm cả những mặt hàng ảo trong năm 2016 là 1.6 tỉ
đơn, tăng 55% so với 1 tỉ đơn của năm 2015. Đơn hàng đặt qua điện thoại di động chiếm
đến xấp xỉ 78.3% trên tổng số đơn trong toàn năm 2016, tăng 110% so với năm 2015.
“Chúng tôi rất vui mừng khi chứng kiến đà phát triển mạnh mẽ trên toàn bộ hội
đồng quản trị, tiếp tục chứng minh tầm nhìn của chúng tôi về kinh nghiệm thương mại
điện tử chất lượng cao sẽ chiến thắng tại thị trường Trung Quốc.” - Ông Richard Liu,
tổng giám đốc của JD.com cho biết. “Sựu tăng trưởng mạnh mẽ của JD.com phản ánh sự
đánh giá cao và tin tưởng của người tiêu dùng Trung Quốc về cam kết của chúng tôi. Khi
chúng tôi nhìn về tương lai, sự tập trung của chúng tôi vào công nghệ cao sẽ là chìa khóa
mở rộng ngành kinh doanh của chúng tôi.”
Sidney Huang, Giám đốc Tài chính của JD.com cho biết: “Chúng tôi rất vui mừng
báo cáo mức tăng trưởng hàng đầu trong quý này, và lợi nhuận tiếp tục được hưởng lợi từ
quy mô mở rộng nhanh chóng của nền tảng JD.com”. “Chúng tôi vẫn cam kết đầu tư vào
công nghệ và dịch vụ khách hàng để thúc đẩy sự phát triển bền vững lâu dài qua các khu
vực kinh doanh đã được thành lập và đang nổi lên của chúng tôi.”

Trang 6



Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc

CHƯƠNG 2. ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA
JD.COM
2.1. Cơ hội không giới hạn từ Thương mại điện tử tại Trung Quốc

Thị trường bán lẻ trực tuyến tại Trung Quốc đã và đang phát triển một cách mạnh
mẽ, tổng phần trăm khối lượng bán lẻ tăng đều qua các năm
Mô hình B2C hiện diện cho hướng đi tương lai của ngành thương mại điện tử:
Quy mô của thị trường mua sắm trực tuyến B2C đang phát triển qua từng năm, trong khi
đó thị trường C2C thì đang giảm mạnh

2.2. Các kênh cung cấp của JD.com
JD.com cung cấp cho khách hàng những công cụ và phương tiện tìm kiếm vô cùng
đơn giản và dễ sử dụng. Thanh tìm kiếm được hiển thị ngay đầu tiên khi người dùng mới
truy cập vào website. Đa phần các sản phẩm sẽ được hiển thị với ngôn ngữ tiếng Trung
Quốc và tiếng Anh để khách hàng dễ dàng tìm kiếm. Khi khách hàng tiến hành tìm kiếm
tên một loại sản phẩm, ví dụ như “tủ lạnh”, trang web sẽ đưa ra cho họ những mục gợi ý
là màu sắc, loại tủ lạnh, thương hiệu, mức giá,… Từ đó việc mua sắm sẽ trở nên vô cùng
đơn giản, giúp khách hàng tiết kiệm được thời gian và tạo ra sự thoải mái. Bên cạnh đó
website còn hỗ trợ khách hàng có thể tìm kiếm nâng cao. Cũng giống như trong tìm kiếm

Trang 7


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc
nâng cao của Google, khách hàng có thể tìm kiếm chính xác hơn đến từng cụm từ và qua
đó có thể tìm kiếm được thông tin mà mình cần một cách chính xác nhất.

- Công cụ cá nhân hóa thông tin người dùng
Đó là việc website cho phép người sử dụng đăng ký trở thành thành viên. Họ sử
dụng công cụ này để cá nhân hóa thông tin đồng thời giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn
trong công tác quản lý mạng lưới khách hàng. Người dùng sẽ cung cấp các thông tin cá
nhân cơ bản như tên, địa chỉ, số điện thoại, địa chỉ email,… để dễ dàng cho việc mua sắm
và hưởng thụ những ưu đãi nếu có.
- Công cụ chào bán
JD.com đã gia tăng giá trị sử dụng của mình sau khi giới thiệu website mới
“www.joybuy.com” đến với công chúng cho phép người sử dụng đăng ký trở thành một
nhà cung cấp sản phẩm vào năm 2016. Với giá trị hàng hóa là 5000$, phí dịch vụ 8% và
hai hình thức thanh toán là nửa tháng hoặc một tháng. Điều này đã gây ảnh hưởng lớn tới
doanh thu của Alibaba và giúp JD.com gia tăng doanh thu một cách đáng kể.
- Công cụ chào mua
JD.com thường xuyên cung cấp cho khách hàng những sản phẩm tốt nhất nhưng
lại với mức giá phải chăng. Điều này góp phần thúc đẩy nhu cầu mua sắm của người tiêu
dùng, đặc biệt mà những người có thu nhập thấp mà không đủ khả năng chi trả cho
những loại hàng hóa chất lượng cao.
2.3. Các giá trị cốt lõi để cạnh tranh và phát triển của JD.com

2.3.1. Hệ thống khách hàng lớn và có giá trị
Số lượng tài khoản đăng ký đang phát triển với một tốc độ chóng mặt. Vào năm
2012, công ty đã có đến 80 triệu tài khoản đăng ký, cho đến nay con số này đã đạt đến
100 triệu. Cả phần trăm lượng tài khoản hoạt động và khách hàng hàng năm trung bình
đêỳ cao hơn trung bình ngành.
Trang 8


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc

2.3.2. Hệ thống tự động hoàn chỉnh trên toàn quốc

JD.com được xây dựng theo hệ thống tự động hoàn chỉnh bao gồm 6 trung tâm,
hơn 1300 địa điểm giao nhận và 300 địa điểm tự nhận hàng, bao phủ 1197 quận và nước.

JD.com đã cho xây dựng nhà kho và cơ sở hạ tẩng hiện đại “đứng thứ nhất Châu
Á” tại Thượng Hải, Bắc Kinh, Giang Châu, Vũ Hán và những thành phố khác.

Trang 9


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc
2.3.3. Hệ thống IT ổn định và toàn diện
JD.com có một hệ thống ổn định bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị của công ty, để
nâng cấp toàn diện tài khoản thông qua xây dựng và tối ưu hóa hệ thống.

2.3.4. Chiến trận online ở Trung Quốc: "Mèo" Alibaba vs "chó" JD

Tập đoàn Alibaba vốn "xưng hùng" thị trường thương mại điện tử Trung Quốc bấy
lâu nay, nhưng gần đây phải luôn đề cao cảnh giác trước những cái tên mới cùng ngành.
Trong đó, JD.com là đối thủ lâu đời mang lại nhiều mối đe dọa nhất. Có lẽ phải dùng từ
"ghét nhau như chó với mèo" để miêu tả cuộc cạnh tranh giữa hai tập đoàn này, khi mà

Trang 10


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc
hài hước thay, linh vật của trang mua sắm Tmall Alibaba là mèo, còn JD.com là hình chú
cún.
Khác với Alibaba, JD.com mua hàng từ các nhà cung cấp rồi bán trực tiếp cho
khách hàng. JD.com còn duy trì thị trường cho các hãng bán hàng và trả hoa hồng cho
JD.com.

Còn Alibaba, thực chất công ty này không bán sản phẩm mà là kết nối người bán
với người mua, kiếm tiền qua quảng cáo và các dịch vụ khác cung cấp cho hàng triệu cá
nhân sử dụng thị trường.
80% doanh số bán hàng trực tuyến ở Trung Quốc thu về tay Alibaba. Vị thế này
được bảo đảm nhờ có trang Taobao sôi động với ngót nghét 8 triệu người bán, trong đó
có rất nhiều cá nhân. Ngang vai với Taobao, JD.com có Paipai, quy mô nhỏ hơn và chưa
thấy tiết lộ số lượng người bán chính xác.
Nhưng theo số liệu của iResearch, trong phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của thị
trường bán lẻ trực tuyến, bao gồm các doanh nghiệp bán hàng online và sàn thương mại
điện tử lớn như Tmall, Alibaba chỉ chiếm 58,6% trong quý đầu năm 2015, không khác
mấy so với năm ngoái, trong khi JD.com đã bật nhảy từ 19,2% lên 22,8%.
Năm trước, Jack Ma nói "rồi JD.com sẽ rơi vào thảm kịch" để rồi phải xin lỗi vì
phát ngôn này. Jeff Zhang, chủ tịch thị trường bán lẻ của Alibaba thì nói rằng "Alibaba
làm gì, JD sẽ làm theo ngay tức khắc", ông này ám chỉ tới các sáng kiến của Alibaba như
tiến vào thị trường nông thôn, nước ngoài, điện toán đám mây và thanh toán qua mạng.
Đáp lại, một văn phòng thuộc trụ sở tại Bắc Kinh của JD được trang trí với các
biểu ngữ màu đỏ với khẩu hiệu: "Chiến đấu, chiến đấu, chiến đấu đến cùng, quyết giành
hạng nhất!"
JD từng thoát khỏi án phạt vì bán hàng giả, hàng nhái trên các trang mua sắm
online. Đây là vấn đề khiến Alibaba và các công ty khác phải đau đầu. Vì thế, JD khẳng
Trang 11


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc
định rằng mình có thể đảm bảo hàng hóa được rao bán là thật, một phần vì công ty kiểm
soát kho hàng riêng.
Tháng 7 vừa qua Richard Loi, nhà sáng lập của JD phát biểu: "JD là trang mua
sắm trực tuyến Trung Quốc dành cho những ai coi trọng chất lượng và tính chân thực", có
thể coi là một lời "đá xoáy" đáp trả dành cho Alibaba.
Một nhãn hiệu cao cấp của Ý đã chọn JD.com làm nơi mở cửa hàng chứ không

phải Tmall bởi JD có hứa bằng văn bản là cấm tiệt mọi sản phẩm giả mạo, chợ đen của
họ khỏi trang web. JD.com nói mình luôn bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của các thương
hiệu dù có được có tên trong danh sách trên website hay không.
2.4. Bài học kinh nghiệm từ JD.com
2.4.1 Tận dụng sức mạnh của thương mai điện tử
Có thể nói, trong vài năm trở lại đây, thương mại điện tử nổi lên như 1 xu hướng
kinh doanh hàng đầu trên thế giới đem lại rất nhiều lợi ích cho cả người dùng và các nhà
sản xuất. Thay vì "chi đậm" cho các chiến dịch quảng cáo, các đơn vị bán hàng có thể tận
dụng sức mạnh của các hệ thống điện tử như Internet và các mạng máy tính để thúc đẩy
doanh số bán hàng.
Sớm nhận ra những điểm mạnh của thương mại điện tử, các ông lớn tới từ Trung
Quốc đã áp dụng hình thức kinh doanh này tiếp cận thị trường nội địa và các thị trường
giá rẻ. Sự thành công của họ không chỉ đến từ lượng đơn đặt hàng, mà còn đến từ cách
mà các sản phẩm được bán ra.
2.4.2. Shipper – Vũ khí bí mật tạo nên thành công
JD.com tuyển dụng hơn 24.000 người chỉ để đảm nhận việc giao hàng và đang tiếp
tục dùng thêm thặng dư vốn hơn 1.8 triệu đô la Mỹ có được sau đợt phát hành cổ phiếu ra
công chúng đầu tiên để thuê thêm nhân viên. Đối thủ Alibaba, không có hệ thống chuyển
phát riêng và đang dựa trên mối quan hệ hợp tác với nhiều công ty phân phối hàng khác.
Trang 12


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc
Ở phương tây, Amazon đang hết sức cố gắng hoàn thiện khâu cuối cùng trong quá
trình bán hàng là giao hàng từ kho đến nhà riêng của khác hàng với chi phí thấp nhất có
thể. Sự thất bại của dịch vụ giao nhận hàng Kozmo – dịch vụ chuyên giao nhận nhanh
những mặt hàng nhỏ gọn với giá thành thấp thời kỳ bong bóng công nghệ thông tin luôn
ám ảnh họ. Khác với Kozmo, khách hàng của JD.com có thể đặt hàng trước 3 giờ chiều ở
một số thành phố và nhận hàng trước 12h đêm cùng ngày mà không tốn chi phí vận
chuyển.

2.4.3. Khác biệt trong việc lựa chọn khách hàng mục tiêu
JD.com đang tập trung hơn tới các khách hàng giàu có tại các thành phố lớn nhất
Trung Quốc. Chiến lược này có thể mang lại kết quả trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ
hai thế giới đã có tốc độ tăng trưởng một quý thấp nhất trong thập kỷ qua. Kết quả đem
lại đó là tốc độ tăng trưởng của Alibaba thấp hơn nhiều so với mức 47-51% của JD.com
mặc dù mức dự báo này cũng là mức tăng trưởng thấp nhất của JD.com kể từ khi họ bắt
đầu công bố những số liệu kinh doanh này. Tại thời điểm này, JD.com đang ngày càng
khẳng định được vị thếcủa mình và trở thành website mua hàng quen thuộc đối với tầng
lớp trung và thượng lưu tại Trung Quốc.

Trang 13


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc

KẾT LUẬN
Công nghệ thông tin và mạng internet đang phát triển như vũ bão và thay đổi
nhanh chóng theo thời gian. Chính vì vậy Thương mại điện tử cũng phát triển và thay đổi
từng ngày. JD.com là một ví dụ điển hình về việc áp dụng thương mại điện tử của một
doanh nghiệp bán lẻ tại Trung Quốc.
Bài học rút ra cho các doanh nghiệp Việt Nam đã đang và sẽ tham gia vào thương
mại điện tử là một doanh nghiệp thương mại điện tử muốn thành công cần tìm được cho
mình một lối đi phù hợp, phải biết vận dụng những điểm mạnh và kinh nghiệm, đồng thời
cần tránh mắc phải những hạn chế của những doanh nghiệp đã thành công trước đó. Để
triển khai thương mại điện tử thành công, phải hiểu rất rõ về những gì doanh nghiệp đang
có và hiểu rõ về ngành hàng cũng như phân khúc khách hàng doanh nghiệp đang nhắm
tới, nhằm phát triển và chiếm tối đa thị phần trong mảng mình kinh doanh. Chất lượng
dịch vụ và kiểm soát tồn kho, thất thoát là hai khó khăn lớn nhất trong việc triển khai
thương mại điện tử nhưng nó lại là yếu tố sống còn để quyết định mô hình thương mại
điện tử của doanh nghiệp có thành công hay không. Nhưng hơn thế nữa chúng ta cũng

cần sự sáng tạo để tạo ra những bước đột phá riêng, phân tích để tìm ra những nhu cầu
còn tiềm ẩn trong ngành để xây dựng rào cản và gia tăng lợi thế cạnh tranh. Nhất là đối
với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam hiện nay, việc tập trung phát triển và mở
rộng các doanh nghiệp trong lĩnh vực thương mại điện tử là vô cùng cần thiết và cấp
bách.

Trang 14


Kinh nghiệm ứng dụng thương mại điện tử của công ty JD.COM – Trung Quốc

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Thương mại điện tử căn bản – Trường Đại học Ngoại Thương –
PGS.TS.NGƯT Nguyễn Văn Hồng (chủ biên)
2. Website: />3. Website: />4. Website: />5. Website: />
Trang 15