Tiểu luận Thương mại Điện tử

Mục lục:
I.

Giới thiệu về công ty Cổ phần Sữa Việt Nam Vinamilk...................................2
I.1. Lĩnh vực kinh doanh:..................................................................................2
I.2. Doanh thu.....................................................................................................2
I.3. Thị trường kinh doanh:...............................................................................3

II.

Thực trạng triển khai ERP tại Công ty Cổ phần Sữa Vinamilk:........................3
II.1.

Tổng quan tại Việt Nam:........................................................................3

II.2.

Tại công ty Vinamilk..............................................................................6

II.2.1. Trước khi triển khai ERP:...............................................................6
II.2.2. Triển khai ERP.................................................................................6
III.

Nhận xét:...........................................................................................................8
III.1. Khó khăn:...............................................................................................8
III.2. Thuận lợi:...............................................................................................9
III.3. Bài học:..................................................................................................9

Trang 1

Tiểu luận Thương mại Điện tử

I. Giới thiệu về công ty Cổ phần Sữa Việt Nam Vinamilk
Vinamilk là công ty sữa lớn nhất Việt Nam liên tục trong hơn 40 năm qua kể từ
khi thành lập vào năm 1976.

I.1.

Lĩnh vực kinh doanh:

•

Sản xuất, kinh doanh sữa và các sản phẩm từ sữa và nước giải khát

•

Kinh doanh thực phẩm công nghệ, thiết bị phụ tùng, vật tư, hóa chất và
nguyên liệu.

•

Kinh doanh bất động sản, kho bãi, vận tải, bốc xếp

•

Kinh doanh rượu bia, chè, cafe, chè uống

•


Sản xuất mua bán bao bì, in trên bao bì

•

Sản xuất mua bán sản phẩm nhựa

•

Phòng khám đa khoa

I.2.

Doanh thu

Năm 2016, tổng doanh thu Vinamilk đạt được là 43.932.164 triệu đồng. Nhìn
vào biểu đồ doanh thu 5 năm gần đây của Vinamilk, nhận thấy rằng công ty đã rất nỗ
lực duy trì ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó luôn ổn định mức doanh thu
với tỷ lệ tăng trưởng nhất định. Và mục tiêu chiến lược của công ty là đến năm 2017,
doanh thu sẽ đạt mức 3 Tỷ USD – một con số mà bất cứ một doanh nghiệp Việt Nam
nào cũng mơ ước.
Biểu đồ 1- Doanh thu Vinamilk 2012-2016

Doanh thu Vinamilk trong 5 năm gần đây
50,000,000,000,000 ₫
45,000,000,000,000 ₫
40,000,000,000,000 ₫
35,000,000,000,000 ₫
30,000,000,000,000 ₫
25,000,000,000,000 ₫

20,000,000,000,000 ₫
15,000,000,000,000 ₫
10,000,000,000,000 ₫
5,000,000,000,000 ₫
0₫
2016

2015

2014

2013

2012

Trang 2


Tiểu luận Thương mại Điện tử

I.3.

Thị trường kinh doanh:

• Trong nước:
➢ Bán buôn: Vinamilk sẽ phân phối đến các siêu thị và nhà hàng với số lượng lớn.
➢ Bán lẻ: Vinamilk xây dựng chuỗi các cửa hàng đại lý của mình trên toàn quốc, đây
là nơi diễn ra các hoạt động bán lẻ của Vinamilk
•


Ngoài nước
➢ Xuất khẩu: Hiện nay Vinamilk đã tiến hành xuất khẩu trên 60 nước
lớn trên thế giới, và đã xây dựng được các nhà máy liên doanh ở

Nga, New Zealand,...

II. Thực trạng triển khai ERP tại Công ty Cổ phần Sữa
Vinamilk:
II.1.

Tổng quan tại Việt Nam:

Việc triển khai ERP tại Việt Nam mới được chú ý nhiều từ năm 2003. Theo tạp chí
PCWorld (Thế giới Vi Tính. Số 87 tháng 1.2008), các công ty triển khai sớm các dự án
ERP ở Việt Nam có thể kể đến Bảo Minh (triển khai năm 2003), Thép Miền nam (năm
2003), Vinatex (năm 2003). Trong những năm tiếp theo các dự án ERP quy mô lớn được
triển khai đồng loạt tại các công ty như SaiGon Coop, Bibica, Savitex, Tổng công ty lương
thực Miền nam, Vinamilk. Các doanh nghiệp nhỏ hơn cũng đã bắt đầu triển khai với các
giải pháp phù hợp với quy mô và có những doanh nghiệp đã tạo những quy trình sản xuất
rất hiện đại nhờ ứng dụng ERP. Tuy nhiên nhìn chung các doanh nghiệp Việt Nam vẫn
đang ở giai đoạn bắt đầu triển khai các ứng dụng này, hầu hết các dự án đề chỉ tập trung
vào các chức năng tài chính kế toán và một phân hệ hậu cần – kho vận như vật tư, mua
hàng và rất ít khi triển khai phân hệ sản xuất. Có lẽ còn quá sớm để nói đến sự thành công
hay thất bại của các dự án này. Điều có thể khẳng định được, đó là: hành trình ứng dụng
ERP tại Việt Nam đã khởi động và ngày một sôi nổi, nhộn nhịp. Thể hiện ở số dự ERP các
công ty triển khai ngày càng tăng, số nhà cung cấp giải pháp ERP ngày càng tăng. Những
năm trước, thị trường ERP dường như chỉ có Oracle tấn công cả thị trường doanh nghiệp
lớn lẫn doanh nghiệp vừa và nhỏ. Năm 2007 thị trường ERP Việt Nam thực sự trở nên sôi
động, đánh dấu bằng việc tham gia của một loạt các


Trang 3


Tiểu luận Thương mại Điện tử
“đại gia” ERP như: SAP, Tectura, Atos, Soltius... Ngay cả IBM, một tên tuổi lớn vốn
chỉ được biết đến tại Việt Nam trong lĩnh vực phần cứng cũng đã có động thái quay trở
lại thị trường phần mềm Việt Nam. Để chứng minh đẳng cấp là nhà cung cấp giải pháp
quản trị doanh nghiệp số 1 thế giới của mình, dù vào sau, SAP đã nhanh chóng ký kết
đối tác chiến lược với chính những nhà tư vấn triển khai giải pháp ERP của Oracle là
FPT, Pythis... Bên cạnh đó, SAP còn phát triển đối tác đào tạo tại Việt Nam và phối
hợp với các trường đại học để cung cấp nguồn nhân lực cho phát triển lâu dài. Trong
khi đó, với nhiều nỗ lực, nhưng tới nay Microsoft vẫn chưa có chỗ đứng trên thị trường
ERP ở Việt Nam.
Hình 2.1 Số lượng các dự án ERP đã và đang được triển khai tại Việt Nam từ
2004 đến 2006 “Nguồn: Thế giới Vi Tính. Số 87 tháng 1.2008”

Năm 2007 cũng được xem là năm thử thách đối với các giải pháp ERP trong nước
mà điển hình là sự ra đi của một số tên tuổi khá nổi tiếng và sản phẩm đã có ít nhiều thành
công. Theo ông Nguyễn An Nhân, giám đốc Pythis, mặc dù thị trường ERP sôi động
nhưng thực tế “vẫn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về sự thành công và mong manh về lãi, lỗ với
các nhà triển khai”. Đồng quan điểm đó, ông Nguyễn Văn Khương, giám đốc EFFECT
chia sẻ: “Đầu tư cho việc phát triển và triển khai sản phẩm ERP là một bài toán mạo hiểm
thực sự. Nếu doanh nghiệp nội địa chỉ trông vào doanh thu từ ERP thì ngay trong một vài
năm đầu nguy cơ kinh doanh thua lỗ là không tránh khỏi. Đầu tư ERP là

Trang 4


Tiểu luận Thương mại Điện tử
đầu tư dài hơi, mặt khác yêu cầu kỹ thuật của hệ thống phần mềm và yêu cầu trình độ

nhân lực triển khai ERP rất cao. Trong khi quá trình triển khai kéo dài, luôn tiềm tàng
nhiều rủi ro như: biến động nhân sự, không lường trước độ phức tạp của dự án... hay
do khách hàng quản lý dự án không tốt, không thống nhất giữa các phòng, ban, trình
độ nhân sự yếu... đều dẫn đến đình trệ dự án ERP”. “Nguồn: Thế giới Vi Tính. Số 87
tháng 1.2008”
Đến thời điểm này, có thể thấy, việc phát triển ERP tại Việt Nam là xu hướng
không thể quay ngược. Hơn ai hết, các doanh nghiệp, nhất là các tập đoàn, công ty lớn
phải chịu sức ép cạnh tranh từ gia nhập WTO và niêm yết trên thị trường chứng khoán
hiểu rõ sự cần thiết phải ứng dụng ERP. Chính vì thế, thị trường ERP tại Việt Nam năm
qua đã ghi nhận sự chuyển biến lớn từ lượng sang chất. Các doanh nghiệp tư nhân lớn như
Kinh Đô, Phong Phú, PV Drilling... đã nhập cuộc với các hợp đồng lên tới hàng triệu USD
và sẵn sàng cho cuộc “đại phẫu” quản lý. Theo ông Nguyễn Chí Đức, tổng giám đốc Exact
Software,“nhìn chung năm qua, thị trường ERP Việt Nam tăng trưởng cao ở hầu hết các
phân khúc, đặc biệt trong phân khúc các công ty vừa và nhỏ. Rất nhiều công ty do ý thức
được tầm quan trọng của hệ thống ERP đã không chỉ hoạch địch ngân sách lớn cho ERP
mà còn sử dụng các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp nhằm làm tăng hiệu quả ứng dụng
ERP.” “Nguồn:Thế giới Vi Tính. Số 87 tháng 1.2008”

Ông Vương Quân Ngọc, phó giám đốc trung tâm Dịch Vụ FPT ERP thì nhận
xét: “Việc “nhập cuộc” hiện nay hầu hết chỉ tập trung ở nhóm doanh nghiệp tư nhân
hoặc cổ phần đã niêm yết trên thị trường chứng khoán. Với lộ trình cổ phần hóa và
niêm yết như hiện nay chắc chắn thị trường ERP sẽ tiếp tục nóng trong năm 2008,
2009, đặc biệt với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực có tính cạnh tranh cao như: ngân
hàng, tài chính, bảo hiểm, viễn thông và một số cơ quan chính phủ.” Còn bà Ninh Thị
Tố Uyên, giám đốc chi nhánh FAST tại TP.HCM thì nhận định: “Doanh nghiệp vừa sẽ
là đối tượng quan tâm nhiều nhất vì số lượng các doanh nghiệp này phát triển nhanh và
mạnh nên nhu cầu về ERP cao hơn”. “Nguồn: Thế giới Vi Tính. Số 87 tháng 1.2008”
Tóm lại: Có thể thấy, thị trường ERP Việt Nam đã thực sự sôi động đặc
biệt là năm 2007. Nhận thức về tầm quan trọng của ERP đối với hoạt
động quản lý của các doanh nghiệp đã nâng cao hơn rất nhiều so với

các năm trước. Thách thức của hội nhập đòi hỏi các công ty phải thay
đổi phong cách quản lý dựa trên nền tảng công nghệ.
Trang 5


Tiểu luận Thương mại Điện tử

II.2.

Tại công ty Vinamilk

II.2.1. Trước khi triển khai ERP:
Quy trình quản lý hàng hóa đầu vào và đầu ra cũng hoàn toàn thủ công, điều
này đã dẫn đến một số hậu quả như lượng hàng tồn kho quá nhiều trong khi sản phẩm
đầu ra lại tiêu thụ quá chậm hay việc sử dụng máy móc và công nhân đều chưa đạt hết
công suất… tất cả những điều này đều đã gây ra tốn kém trong cả quá trình sản xuất
của Vinamilk, trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty.
Trong hạch toán, kế toán thủ công Vinamilk vẫn thường gặp phải những sai sót
mà nhân viên thường mắc phải. Với hạch toán theo kiểu thủ công, các cán bộ quản lý
của Vinamilk cũng không dễ dàng gì khi kiểm tra các bước toán và các quy trình.
Từ những lý do cụ thể này, Vinamilk đã tìm giải pháp và khắc phục một cách có
hiệu quả tình trạng trên bằng việc sử dụng hệ thống thông tin hoạch định nguồn lực
doanh nghiệp ERP.

II.2.2. Triển khai ERP
1. Chuẩn bị cơ sở hạ tầng và nhân lực:
Phòng CNTT của Vinamilk được thành lập với 26 nhân viên chia ra thành nhiều
nhóm: nhóm hỗ trợ máy tính, nhóm mạng, nhóm máy chủ- cơ sở dữ liệu, nhóm lập trình
và nhóm hỗ trợ Solomon. Vinamilk đã hợp tác với IBM để xây dựng và triển khai cơ sở hạ
tầng CNTT theo yêu cầu bao gồm hệ thống máy chủ thuộc dòng IBM Blade Center

System X (chạy bộ vi xử lý intel); hệ thống lưu trữ SAN của IBM DS8100 dung lượng
10TB nặng 1 tấn, được điều khiển bằng 2 máy chủ IBM system p- Vinamilk là khách hàng
đầu tiên của IBM áp dụng hệ thống này( chỉ riêng hệ thống này có chi phí tới 2,5 triệu
USD); hệ thống phục hồi sự cố và phần mềm quản lý ứng dụng.

2. Triển khai:
Quá trình triển khai ERP tại Vinamilk thực chất đã trải qua 3 đợt chính Ngày 15
3 2005, Hệ thống ERP sử dụng giải pháp Oracle E Business Suite của Oracle do Pythis
bắt đầu triển khai gồm các phân hệ chính là tài chính - kế toán, quản lý mua sắm - quản
lý bán hàng, quản lý sản xuất và phân tích kết quả hoạt động (Business Intelligence Trang 6


Tiểu luận Thương mại Điện tử
BI). Công việc chuyển giao công nghệ diễn ra trên toàn công ty cổ phần Sữa Việt Nam
- Vinamilk với 13 địa điểm, bao gồm trụ sở chính tại TP.HCM, xí nghiệp kho vận và
các chi nhánh, nhà máy trên toàn quốc.Việc chia nhỏ quá trình giúp công ty tiếp cận hệ
thống được dễ dàng hơn, cùng các bên liên quan giải quyết những vấn đề phát sinh,
giúp cho các đợt tiếp theo mở rộng thêm qui mô, áp dụng thêm các công nghệ kĩ thuật
mới sẽ giảm thiểu rủi ro, suôn sẻ và thành công hơn.
Vinamilk hiện đang ứng dụng đồng thời ba giải pháp ERP quốc tế của Oracle,
SAP, và Microsoft. các hệ thống nói trên đã được Vinamilk lựa chọn cho từng yêu cầu
cụ thể, tùy theo các chức năng, đặc điểm riêng của từng hệ thống cho các công việc cụ
thể do đó có thể tích hợp và làm chủ cả 3 giải pháp ERP quốc tế này và VINAMILK đã
đưa ra được các giải pháp tốt nhất nhằm giúp giải quyết bài toán kinh doanh
3. Kết quả:
Sau 8 tháng vận hành ERP trên toàn công ty, Vinamilk đã có thể sơ bộ kết luận về
hiệu quả ứng dụng. Hệ thống giúp công ty thực hiện chặt chẽ, tránh được rủi ro trong công
tác kế toán; với sự phân cấp, phân quyền rõ ràng, công tác tài chính - kế toán thuận lợi hơn
nhiều so với trước đây. Các khâu quản lý kho hàng, phân phối, điều hành doanh nghiệp,
quan hệ khách hàng và sản xuất đã được công ty quản lý tốt hơn, giảm đáng kể rủi ro; giữa

bán hàng và phân phối có sự nhịp nhàng, uyển chuyển hơn; các chức năng theo dõi đều
tiến hành theo thời gian thực. Trình độ nhân viên CNTT tại Vinamilk đã được nâng cao
hơn so với trước. Hạ tầng CNTT được kiện toàn, đồng bộ, chuẩn hoá và củng cố. Công ty
cho biết từ năm 2002 đến nay, Vinamilk đã đầu tư cho CNTT tổng cộng 4 triệu USD
(trong đó có phần ERP) và khẳng định, nhờ có đầu tư sâu, rộng nên Vinamilk đủ sức tiếp
thu các giải pháp lớn. Về cơ cấu tổ chức của công ty, ngoài việc nâng cao kiến thức của
nhân viên, hệ thống đã đáp ứng tốt nhu cầu của người sử dụng. Việc quản lý trở nên tập
trung, xuyên suốt, có sự thừa hưởng và kịp thời.
Ngay khi triển khai thành công hệ thống Microsoft Dynamics SL, Vinamilk đã
đồng thời đưa ERP và giải pháp bán hàng bằng PDA cho các nhà phân phối để củng cố
năng lực quản lý.Đã có 33 nhà phân phối (NPP) của Vinamilk trên toàn quốc tham gia vào
mạng lưới triển khai ERP-PDA. Dự kiến đến cuối 2007, con số này sẽ tăng lên là 78 NPP .
Vinamilk đã triển khai Microsoft Dynamics SL và Palm Z22 cho 10 NPP ở HN và 23 NPP
tại TP.HCM. Mười sáu NPP khác ở khu vực Đông Nam Bộ đang trong giai

Trang 7


Tiểu luận Thương mại Điện tử
đoạn hoàn tất cài đặt phần mềm. Dự kiến, đến cuối năm nay, Vinamilk sẽ triển khai
xong phần mềm cho 78 NPP và đến tháng 7 2008 là 187 NPP. Mạng lưới các NPP
được Vinamilk tăng lực sẽ còn tiếp tục dược mở rộng.

III. Nhận xét:
III.1.

Khó khăn:

Tuy Pythis là một doanh nghiệp chuyên cung cấp các giải pháp phần mềm tại Việt
Nam nhưng khả năng đáp ứng của Pythis cho toàn bộ quá trình ERP của Vinamilk là chưa

đủ. Có thể thấy, là nhà cung cấp hàng đầu nhưng nguồn nhân lực, công nghệ và năng lực
của Pythis cũng chỉ có hạn. Tầm của Pythis có thể là đối tác chiến lược của Oracle tại Việt
Nam nhưng để hoàn toàn phát huy hết khả năng của Oracle tại một doanh nghiệp lớn như
Vinamilk là chưa thể được. Do đó, Vinamilk mua cả giải pháp phần mềm của Oracle và
SAP để hoàn thiện hơn khả năng quản lý công nghệ ở mức cao. Có thể Vinamilk muốn
mua giải pháp của Oracle cho các năng lực quản lý lõi và riêng CRM ( Customer
Relationship Management ) của SAP để củng cố khả năng quản lý khách hàng

ở mức cao nhất. Ở một mức nào đó, các chức năng ERP của Oracle ở mảng CRM chưa
được phát huy, một phần là do năng lực, nhân lực không đủ (mà nguyên nhân chính là
do Pythis) điều này khiến cho chi phí dành cho ERP tại Vinamilk lại bị đội lên một lần
nữa. Đồng thời, khả năng đồng bộ hóa cho qua trình quản lý của các giải pháp cũng bị
giảm đáng kể.
Những số liệu từ khách hàng và nhà cung cấp đưa vào vẫn thông qua hệ thống
nhập tay từ các nhân viên nghiệp vụ của mình nhận chứng từ của nhân viên nghiệp vụ
đối tác. Do vậy, có độ trễ và thiếu chính xác.
Chi phí để đầu tư cho ERP và để đưa nó vào hoạt động hoàn chỉnh là tương đối lớn
không chỉ về năng lực phần cứng, phần mềm và cả năng lực con người. Hệ thống phần
cứng cần được đầu tư lớn để có khả năng chạy được tất cả các module. Hệ thống phần
mềm thì cũng cần thường xuyên phải cập nhật các phiên bản mới nhất dùng cho việc quản
lý một cách hiệu quả nhất. Khi hệ thống phần cứng và phần mềm có thể mua được thì một
vấn đề khác cần được nhắc đến như là một vấn đề quan trọng, then chốt. Đó là năng lực,
nhân lực cần có để sử dụng được hệ thống đó. Việc đầu tư cho nhân lực

không phải ngày một ngày hai mà còn là một quá trình dài. Vinamilk muốn sử dụng hệ
Trang 8


Tiểu luận Thương mại Điện tử
thống ERP thì không chỉ phải đầu tư cho cơ sở hạ tầng mà còn phải chú trọng đến

nguồn nhân lực có đủ trình độ để triển khai hệ thống. Nguồn nhân lực này không
những phải am hiểu về tình hình chung của Vinamilk mà còn phải đủ khả năng vận
hành hệ thống. Muốn vậy thì Vinamilk phải đào tạo nhân lực đủ trình độ để sử dụng hệ
thống và thêm vào đó là đưa nhân viên của mình thực hành trên hệ thống thật sự để
tích lũy thêm kinh nghiệm để đạt được hiệu quả cao nhất khi sử dụng hệ thống.
Phần triển khai CRM và distribution cho các vendor là những module khác hẳn các
module trong core central mà Vinamilk đã mua. Nghiệp vụ đã vươn ra để kiểm soát thị
trường, kiểm soát năng lực nhân viên kinh doanh, kiểm soát cạnh tranh của đối thủ....

Điều ấy quá xa lạ với các nhân viên và các nhà tư vấn triển khai ERP thông thường
Ngoài ra, điểm đặc biệt của Vinamilk là hiện công ty đang ứng dụng đồng thời
ba giải pháp ERP quốc tế của Oracle, SAP, và Microsoft. Do đó, làm cách nào để kết
hợp được 3 giải pháp một cách hiện quả cũng là một thách thức.

III.2.
•

Thuận lợi:
Sự cam kết và hỗ trợ mạnh mẽ của ban lãnh đạo Vinamilk - định hướng
đúng và đi đến cùng

•

Vinamilk đã phân công đội ngũ có chuyên môn tham gia tích cực vào dự án

•

Đội ngũ CNTT của Vinamilk chuyên nghiệp, làm việc bài bản và qui củ.

•


Ngoài ra, dự án còn được hỗ trợ bởi hệ thống quản lý sản xuất của Vinamilk,
của nhà cung cấp giải pháp là Oracle và nhà tư vấn độc lập là công ty TNHH
KPMG

•

Kinh nghiệm chính mà Pythis chia sẻ là các bên tham gia (Pythis, Vinamilk,
Oracle và cả KPMG) cùng xác định rõ mục tiêu nhưng không đi quá chi tiết
vào những vấn đề không quan trọng, đồng thời luôn luôn có người đứng ra
giải quyết các vấn đề phát sinh

III.3.
•

Bài học:
Các doanh nghiệp thường gặp phải những khó khăn chính liên quan đến việc
học để tiếp thu công nghệ; thay đổi quy trình trong doanh nghiệp cho phù hợp
với quy trình phần mềm; thay đổi cơ cấu tổ chức của công ty. Do vậy, muốn
triển khai ERP, doanh nghiệp cần có đủ cán bộ có năng lực, dám chấp nhận

Trang 9


Tiểu luận Thương mại Điện tử
và biết cách thay đổi. Quan trọng nhất là sự cam kết của lãnh đạo và năng
lực quản lý được các thay đổi mà ERP yêu cầu.
•

Hạ tầng CNTT cần phải được đồng bộ hóa, chuẩn hóa và củng cố.


•

Cần có sự hợp tác hỗ trợ từ các đối tác và nhà tư vấn.

Trang 10