PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục toàn diện cho
trẻ mầm non. Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm
hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh, bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp
dẫn. Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút
trước cảnh vật có nhiều màu sắc, hay một bông hoa đẹp, bức tranh sinh động,
đồ chơi ngộ nghĩnh…Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật
thường được nảy sinh từ tuổi ấu thơ. Vì vậy, việc giáo dục thẩm mỹ cần được
bồi dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm mầm những tài năng nghệ thuật cho
tương lai.
Trong chương trình giáo dục mầm non, có rất nhiều hoạt động, môn
học nhằm phát triển toàn diện cho trẻ, là cơ sở nhân cách của con người mới,
trẻ biết sáng tạo, lao động trong tương lai. Và hoạt động tạo hình là một môn
học mà cấp học nào cũng được học, cho nên hoạt động tạo hình trong trường
mầm non đóng một vai trò quan trọng để phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất hữu
hiệu, nó là tiền đề giúp trẻ học tiếp lên bậc tiểu học... Hoạt động tạo hình là
một môn học mang tính nghệ thuật, giúp cho trẻ mở rộng hiểu biết, phát triển
khả năng tri giác, hình thành khả năng tư duy, phát triển cảm xúc, tình cảm, trí
tưởng tượng, sự khéo léo, tính kiên trì…Đặc biệt là phát triển thẩm mỹ, nghệ
thuật, tính sáng tạo, phản ánh thế giới xung quanh một cách tích cực, biết yêu
quý và trân trọng cái đẹp, có tình yêu con người, yêu thiên nhiên, con vật, cỏ
cây hoa lá…
Thế nhưng trong thực tế việc tổ chức hoạt động “ Tạo hình ” ở những
năm gần đây còn chưa cao, còn áp đặt trẻ theo khuôn mẫu, chưa phát huy
được sự sáng tạo của trẻ và sự linh hoạt của giáo viên. Đặc biệt trong lớp Mẫu
giáo nhỡ của tôi có nhiều học sinh mới đi học, chưa được tiếp xúc với hoạt
động tạo hình nhiều.
1
Nhận thức được vai trò của người giáo viên qua những năm chăm sóc
và giáo dục trẻ tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm và vận dụng một số
biện pháp để giúp trẻ học tốt hoạt động tạo hình nhằm phát triển cho trẻ về:
Đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể lực và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban
đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực và sáng tạo.
Từ đó tôi rút ra sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giúp trẻ 4- 5
tuổi hứng thú với hoạt động tạo hình trong trường mầm non”
Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm:
Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động,
mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng tư duy, khả năng tri giác, phát triển
thẩm mỹ và biết yêu quý, trân trọng cái đẹp . Đặc biệt giúp trẻ có các kỹ năng
vẽ - tô màu, cắt – xé – dán, nặn, xếp hình và thể hiện được sự sáng tạo của trẻ.
Qua hoạt động này giúp tôi linh hoạt hơn, tìm cách vận dụng được
phương pháp giáo dục áp dụng vào bài giảng, hướng dẫn trẻ làm quen với
hoạt động tạo hình đạt kết quả cao.
Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
+ Đối tượng: Tìm hiểu một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi hứng thú
với môn tạo hình.
+ Phạm vi: Trẻ 4 – 5 tuổi đang theo học tại Trường mầm non Long
Biên – quận Long Biên – thành phố Hà Nội, năm học 2013 – 2014.
2
3
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong toàn bộ hệ
thống các hoạt động của trẻ lứa tuổi mầm non và được coi là một trong những
con đường cơ bản để tiến hành giáo dục thẩm mỹ , giáo dục toàn diện cho thế
hệ trẻ ngay từ những năm đầu cuộc sống. Chính vì thế là một giáo viên mầm
non tôi muốn được nâng cao nhận thức của bản thân, đồng thời góp phần nhỏ
bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ phát triển toàn diện.
Hoạt động tạo hình đem đến cho trẻ ấn tượng về cái đẹp và những cảm
xúc chân thật, những phẩm chất tốt đẹp của nhân cách con người. Hoạt động
tạo hình không những giúp trẻ phát triển khả năng cảm nhận, cảm thụ cái đẹp
trong cuộc sống, trong nghệ thuật mà còn giúp trẻ hình thành lòng mong
muốn và thể hiện vẻ đẹp của sự vật, hiện tượng xung quanh, để qua đó biểu lộ
thái độ, tình cảm của mình. Đặc biệt là dạy cho trẻ nói lên được ý tưởng sản
phẩm của mình ( chỉ số 36 ).
Sự hình thành và rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ ở trường mầm non
phụ thuộc vào thành tựu tâm lý học, giáo dục trẻ em, … các kết quả nghiên
cứu về đặc điểm tìm ra các phương pháp, biện pháp phù hợp với từng độ tuổi
để dạy trẻ học tạo hình một cách có hiệu quả. Trẻ 4 – 5 tuổi đang ở giai đoạn
tiếp tục hoàn thiện các bộ máy chức năng. Ở giai đoạn này vận động của trẻ
còn còn ở mức độ thấp, trẻ ghi nhớ có chủ đích, tư duy trực quan hình tượng.
Các kỹ năng cầm bút, thao tác cầm kéo cắt dán, xé dán, … còn vụng về. Trẻ
mẫu giáo nhỡ rất cần đến việc gây hứng thú, tạo niềm say mê cho trẻ đối với
hoạt động tạo hình. Qua hoạt động tạo hình, trẻ tạo ra được sản phẩm của bản
thân trẻ qua sự tri giác, suy nghĩ, liên tưởng, khả năng khái quát hóa, cụ thể
hóa , sử dụng tích cực vốn kinh nghiệm tạo hình để phát triển các vận động
tạo hình của tay điều khiển thực hiện một số kỹ thuật tạo hình. Đặc biệt là rèn
4
cho trẻ sự khéo léo và phát huy được khả năng sáng tạo của mình.Và để tạo ra
được một sản phẩm đẹp trước hết trẻ phải hiểu được về cái đó, có tình cảm
với nó và có kỹ năng tạo ra nó thì trẻ mới hoàn thành sản phẩm đó được.
Chính các hoạt động đó sẽ làm phát triển tình cảm thẩm mỹ của trẻ.
Trong giáo dục mầm non ngày càng nâng cao chất lượng dạy học và
nhằm đáp ứng kịp thời sự thay đổi của đất nước. Vì vậy, nếu trẻ không được
bồi dưỡng , phát huy một lĩnh vực nào đó, chẳng hạn như hoạt động “ Tạo
hình ” thì sẽ hạn chế đến sự phát triển của trẻ. Hơn nữa, đối với trẻ mẫu giáo 4
– 5 tuổi việc cho trẻ hoạt động “ Tạo hình ” cũng là một vấn đề cần thiết nhằm
phát triển kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và thể hiện nghệ thuật. Thông qua hoạt
động “ Tạo hình ” đem đến cho trẻ ấn tượng về cái đẹp và những cảm xúc
chân thật, những phẩm chất tốt đẹp của nhân cách con người.
Như vậy, nhiệm vụ của người giáo viên trực tiếp hướng dẫn dạy trẻ là
tạo được sự hứng thú của trẻ, khơi dậy ở trẻ khả năng sáng tạo, tích lũy cho trẻ
các kỹ năng tạo hình và kỹ năng truyền đạt được ý tưởng của mình đến mọi
người. Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng đòi hỏi sự nỗ lực của cả cô và trò.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy số trẻ hứng thú với hoạt động tạo
hình còn thấp, kỹ năng tạo hình của trẻ còn kém, chưa phát huy được khả
năng sáng tạo của trẻ. Vì vậy, tôi thường xuyên chú trọng vào việc tổ chức
hoạt động tạo hình cho trẻ theo các chủ điểm. Tuy nhiên, trong quá trình thực
hiện tôi còn gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi
- Được sự quan tâm tạo điều kiện của Ban Giám Hiệu.
BGH thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và thăm lớp dự giờ,
tổ chức thi làm đồ dùng, đồ chơi giữa các lớp cho chị em đồng nghiệp học tập
và rút kinh nghiệm.
5
Ban giám hiệu dự giờ
Đặc biệt, là được sự quan tâm, tạo điều kiện của Phòng GD&ĐT Quận
Long Biên đã về thăm trường, thăm lớp, dự giờ và gớp ý cho tôi những điều
rất bổ ích. Từ đó giúp cho tôi tiếp tục phát huy được ưu điểm và khắc phục
những mặt còn tồn tại của mình để trong quá trình tổ chức các hoạt động cho
trẻ đạt kết quả tốt hơn.
- Bản thân là giáo viên có trình độ trên chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình
yêu mến trẻ. Tự ý thức được tầm quan trọng của việc hướng dẫn trẻ hoạt động
tạo hình. Bản thân có khả năng tạo hình, hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình,
tạo ra các đồ dùng đồ chơi tự tạo để phục vụ cho môn học rất phong phú và đa
dạng mang tính thẩm mỹ cao, thu hút và gây hứng thú được trẻ.
- Lớp học rộng rãi, thoáng mát.
- Trẻ ở lớp ngoan, hứng thú tham gia các hoạt động.
6
- Được sự tín nhiệm, tin cậy của phụ huynh và được đa số phụ huynh
luôn hưởng ứng tham gia các hoạt động phát động của lớp.
Một số đồ dùng tự tạo tôi đã làm:
Một số con vật được làm từ nguyên liệu nhựa
7
Con chim được làm bằng vỏ hướng dương
8
Một số con vật tại góc sách truyện
Tranh biển đảo được làm từ đất nặn, giấy màu, nhũ…
9
Xếp dán đàn gà
2. Khó khăn
- Bản thân là một giáo viên trẻ kinh nghiệm còn chưa nhiều.
- Nhận thức của trẻ chưa đồng đều.
- Số ít phụ huynh còn chưa quan tâm tới con.
- Số trẻ trong lớp đông, trong đó có 30% trẻ mới đi học, trẻ vẫn chưa
đồng đều về chất lượng, còn trẻ nhút nhát trong khi thể hiện ý tưởng của mình.
Điều đó dẫn đến thực trạng:
TT
Nội dung giáo dục
Tổng số
Số trẻ đạt
Tỷ lệ
1
Trẻ hứng thú tham gia hoạt động
61
33
54%
2
Kỹ năng vẽ, tô màu
61
26
43%
3
Kỹ năng cắt, xé, dán
61
18
29.5
4
Kỹ năng nặn
61
14
23%
5
Kỹ năng xếp hình
61
16
26%
6
Trẻ thể hiên sự sáng tạo
61
10
16%
Để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy nghĩ nghiên cứu
và tìm ra một số biện pháp giúp trẻ hứng thú và học học tốt môn tạo hình.
III. CÁC BIỆN PHÁP
1. Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp
Vào đầu năm học trẻ chưa có nề nếp thói quen tập trung trong giờ học
bởi vì trẻ mới chuyển từ mẫu giáo bé lên chưa quen với môi trường hoạt động
của lớp nhỡ. Một mặt do ở lớp tôi số trẻ mới chuyển trường đi học nhiều, trẻ
mới rời gia đình đến lớp với cô và các bạn, mọi sự vật hiện tượng xung
quanh còn rất mới lạ với trẻ. Vì vậy tôi thấy việc tạo nề nếp cho trẻ ngay từ
10
đầu năm học rất quan trọng. Và đặc biệt là tạo nề nếp cho trẻ mà làm cho trẻ
cảm thấy gần gũi với cô và các bạn, tạo sự hứng thú cho trẻ khi đến lớp.
Để cho trẻ đạt được kết quả cao trong một tiết học thì nề nếp của trẻ là
bước khởi đầu của một tiết học. Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn
nhiệt tình, khoa học của cô giáo, ngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, luôn
thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt động nghệ thuật.
Tôi đã rèn nề nếp cho trẻ bằng cách: Xếp xen kẽ các bạn mạnh dạn với
các bạn nhút nhát, xen kẽ bạn nam với bạn nữ. Chia tổ, đặt ten tổ, bầu ra tổ
trưởng để quán xuyến, nhắc nhở thành viên đội mình. Đặc biệt trong hoạt
động tạo hình, tôi tổ chức như vậy để giúp trẻ biết hoạt động theo tổ, theo
nhóm để trẻ thi đua giữa các tổ với nhau.
Tôi luôn động viên trẻ trong tiết học, tạo sự gần giũ với trẻ, uốn nắn tác
phong ngồi cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, trẻ trả lời câu hỏi
của cô rõ ràng, mạch lạc, đủ câu…
ẢNH TRẺ NGỒI BÀN HỌC
2. Biện pháp 2: Tạo cho trẻ có cảm xúc với cái đẹp qua môi trường
lớp học giúp trẻ có húng thú hơn với hoạt động động tạo hình.
Thời gian trẻ ở lớp với cô và các bạn rất nhiều và cô giáo phải tạo được
sự thu hút, hấp dẫn đối với trẻ khi đến lớp. Tôi trang trí lớp học ấm cúng,
nghệ thuật để gây cảm xúc, ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình.
Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp lớp học, sắp xếp đồ dùng đồ
chơi. Lớp học của tôi gây ấn tượng đầu tiên cho trẻ là góc chủ điểm. Vừa thể
hiện được nội dung chủ điểm đang học vừa tạo sự thu hút của trẻ khi đến lớp
và hoạt động tạo hình.
11
Góc chủ điểm
Trên đây là góc chủ điểm với tiêu đề là: “ Bé yêu cây xanh và những
ngày Tết vui vẻ ” Môi trường lớp học hướng trẻ vào xuyên suốt chủ điểm
đang học. Khi trẻ đến lớp thấy môi trường lớp học cẩm cúng và đẹp mắt đã
kích thích sự tìm tòi, khám phá của trẻ vào hoạt động tạo hình. Trẻ phải nghĩ
xem, cô làm như thế nào để làm được như vậy, nó khơi dậy trí tưởng tượng,
hứng thú cho trẻ để trẻ tự tạo ra được sản phẩm đẹp như vậy.
Tại góc hoạt động của trẻ: Góc bán hàng.
12
Góc bán hàng
Trẻ rất yêu thích góc bán hàng, đặc biệt là các bạn gái. Góc bán hàng
gần gũi, quen thuộc với trẻ vì nó gắn liền với cuộc sống hiện thực của trẻ. Khi
tham gia vào hoạt động góc, trẻ được nhập vai vào “ Người chủ quán” và “
Người khách hàng ” nhằm phát triển ở trẻ khả năng giao tiếp. Nhìn vào các
sản phẩm của góc, chúng ta dễ dàng nhận thấy những sản phẩm đó đều là
những đồ dùng, đồ chơi tự tạo của cô và trẻ. Điều đố rất bắt mắt với trẻ về
màu sắc, kiểu dáng, chất liệu … Đó là những bộ quần áo khỏe mạnh, những
chiếc váy xinh, đôi dép đẹp,... Đặc biệt là những đĩa quả xinh xắn đựng những
loại quả rất ngon và đẹp mắt. Từ đó kích thích trẻ tưởng tượng, khám phá,
tìm tòi cách làm để tạo ra được những sản phẩm đẹp hơn thế. Để làm được
điều đó, trẻ sẽ hứng thú vào hoạt động tạo hình, cụ thể là hoạt động nặn. Trẻ
sẽ chú ý tới sự hướng dẫn của cô, tích cực vào hoạt động để phát huy khả
năng sáng tạo của mình vào hoạt động tạo hình.
13
Đặc biệt là góc trẻ hoạt động tạo hình. Trẻ trực tiếp được làm quen với
hoạt động tạo hình với các kỹ năng do tôi lựa chọn tại hoạt động góc. Trẻ được
trổ tài làm ra những sản phẩm trưng bày tại góc. Trẻ rất hứng thú vào hoạt động
và làm được những sản phẩm trên kết hợp cùng với tôi và các cô giáo ở lớp.
Góc bé khéo tay
Trẻ sử dụng các kỹ năng: vẽ, cắt dán và sử dụng khả năng tưởng tượng,
sáng tạo của mình làm những con vật yêu thích, những loại rau quen thuộc,
những bông hoa, cây hoa đẹp với nhiều màu sắc.
Trên tường tôi treo những bức tranh hoa mai, tranh các loại hoa để góp
phần thu hút trẻ vào hoạt động tạo hình nhiều hơn nữa. Bởi vì những bức
tranh đó được tôi sử dụng rất nhiều nguyên vật liệu khác nhau, đặc biệt là thổi
màu nước tạo thân cây, sau đó sử dụng hoa, lá nổi gắn lên.
14
Tranh treo tường
Và còn nhiều các góc chơi khác cũng thu hút trẻ vào hoạt động tạo hình:
Trẻ được vẽ, tô màu là lô tô để chơi trong góc toán
Bé vui học toán
15
Góc sách truyện
Chính vì vậy, việc tạo môi trường lớp học hấp dẫn cho trẻ là một việc
làm vô cùng cần thiết và quan trọng góp phần gây hứng thú và nâng cao chất
lượng tạo hình cho trẻ.
3. Biện pháp 3: Hướng dẫn phải dựa vào lấy trẻ làm trung tâm.
Trong giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói chung nên lấy trẻ làm
trung tâm. Là giáo viên của lớp, tôi luôn là người động viên, khuyến khích trẻ
sáng tạo. Từ đó trẻ thể hiện được ý muốn , tình cảm, cảm xúc và những hiểu
biết của trẻ đối với sự vật trẻ muốn lựa chọn. Khi trẻ lựa chọn được nội dung
mình cùng làm thì tôi là người giáo viên sẽ gợi mở cho trẻ tự biết rằng: Trẻ sẽ
làm như thế nào? Và sản phẩm của mình khi hoàn thành sẽ như thế nào?
16
Trong quá trình trẻ tạo hình, trẻ mong muốn được tự thể hiện với những
phương tiện khác nhau. Sự thể hiện đó mang tính cá nhân, bởi trẻ luôn tiếp
cận với sự vật, hiện tượng xung quanh theo đặc tính riêng của mình.
VD: Sau khi trẻ được biết yêu cầu, nhiệm vụ của bài thì trẻ sẽ tự lựa
chọn vào nhóm nguyên vật liệu mình thích. Có trẻ thích sử dụng màu sáp, có
trẻ thích sử dụng màu nước , sử dụng đất nặn hay sử dụng kết hợp các nguyên
vật liệu để thể hiện cái có ý nghĩa đối với cá nhân trẻ. Trẻ đã lự chọn đất nặn
để miết cây hoa của mình.
Tranh của bạn Mai Chi
Tôi tăng cường các câu hỏi gợi ý trẻ giúp trẻ củng cố và áp dụng những
kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau. Tôi động viên trẻ suy
nghĩ, tìm cách giải quyết vấn đề và tự trẻ miêu tả những gì mình biết và có thể làm.
Tôi luôn đặt ra cho trẻ những câu hỏi mở để trẻ tư duy, suy nghĩ, liên
tưởng như: “ Vì sao con biết ”, “ Nếu như vậy thì sao ”, “ Con có suy nghĩ
17
như thế nào ”, “ Con có cách nào khác không ” trong quá trình trẻ làm. Những
lời nói, cử chỉ, hành động của cô rất quan trọng, tạo cho trẻ thấy được rằng
mình được đánh giá tốt hay khá qua sản phẩm của mình. Khi cho trẻ trưng
bày sản phẩm, những lời khen, động viên của cô trẻ rất thích. Ví dụ: “ Ôi bức
tranh ngôi nhà này đẹp quá ” hay “ Cô rất thích bức tranh này ”.
Cô khai thác trên trẻ, lấy trẻ làm trung tâm. Tăng cường gợi mở cho trẻ
để trẻ nói lên được ý tưởng, cách làm của mình. Trẻ được ngắm, quan sát của
các bạn sau đó đưa ra nhận xét của mình về những bức tranh đó. Trẻ biết đặt
tên “Tổ ấm gia đình”, “Gia đình thân yêu” hay “Tôi yêu ngôi nhà của tôi”…
Tại các giời hoạt động tạo hình tao luôn tạo cho trẻ một không khí hào
hứng, từ tiết học hướng trẻ sang trò chơi để thi xem bạn nào giỏi, thi xem bạn
nào khéo tay và trẻ rất tích cực đã hoàn thành tốt sản phẩm của mình treo lên
giá trưng bày.
Cuộc thi vễ tranh về gia đình của mình.
18
4. Biện pháp 4: Sử dụng các nguyên vật liệu
Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được.
Cho nên, để hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo
hình là vô cùng quan trọng. Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ
dễ kiếm. Có thể trẻ tự kiếm như: Lá cây, phế liệu, vỏ hộp, thùng catoong,
bông, vải vụn, len, cúc áo… Hay những đồ dùng, dụng cụ được sản xuất như:
Giấy màu, giấy báo, kéo, hồ dán, băng dính các loại… Chính sự đa dạng của
nguyên vật liệu tạo hình đã tạo cho trẻ cơ hội được lựa chọn, khuyến khích
khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ. Từ đó, trẻ thể hiện sản phẩm của mình qua
các kĩ năng: vẽ. tô màu, cắt, dán, vẽ, nặn,…
Đặc biệt, khi lựa chọn các nguyên vật liệu tạo hình tôi luôn chú ý tới
đặc điểm điểm chúng đảm bảo:
+ Nguyên vật liệu luôn đảm bảo sự an toàn, không độc hại, không có
cạnh sắc nhọn…
+ Nguyên vật liệu rẻ tiền, dễ kiếm, dễ bảo quản như: Như các nguyên vật
liệu mua được ở địa phương, các vỏ hộp, vỏ ốc, vải vụn, len, hạt các loại quả…
+ Nguyên vật liệu dễ sửa chữa, dễ cầm, phù hợp với tầm tay của trẻ
+ Nguyên vật liệu tạo cơ hội cho trẻ lựa chọn, sắp xếp các nguyên vật
liệu, tạo sự quan sát, trí tưởng tượng cho trẻ…
Một số nguyên vật liệu tạo hình tôi đã lựa chọn:
19
Vỏ sữa, lõi giấy
Lá cây khô
20
Vỏ thuốc, vỏ đựng bóng đèn
21
Vỏ ngao
5. Biện pháp 5: Tích hợp với các môn học khác
Trong quá trình dạy trẻ ở môn tạo hình tôi có thể tích hợp với nhiều
môn học khác. Bởi khi tích hợp với các môn khác đòi hỏi ở tôi sự sáng tạo,
linh hoạt và sự khéo léo khi vận dụng. Trong quá trình vận dụng tích hợp cần
lựa chọn nội dung phù hợp, logic, tránh quá trình hoạt động trở lên rời rạc, bị
chắp vá.
VD:
- Tích hợp với hoạt động âm nhạc: Khi dạy trẻ “Cắt dán khăn mặt”
(Tiết đề tài) thì: Vào bài tôi cho trẻ hát và vận động bài hát: “ Chiếc khăn tay
(Tích hợp với hoạt động âm nhạc). Khi trẻ thực hiện cắt dán khăn mặt,
tôi bật các bài hát nhạc không lời có trong chủ điểm “ Bản thân bé và gia
đình” để cho trẻ say mê làm việc.
22
- Tích hợp với hoạt động là quen với toán: Khi cho trẻ nhận biết các
hình thì cuối tiết cho trẻ vẽ trang trí các hình hay nặn các hình.
Hỏi trẻ vẽ như thế nào? Hỏi trẻ kỹ năng nặn? Để nặn được các con
dùng kỹ năng gì? Nặn như thế nào? Sau đó cho trẻ vẽ, nặn, cô động viên trẻ.
- Tích hợp với hoạt động làm quen với văn học: Sau khi học xong bài thơ
“Hoa kết trái” cho trẻ vẽ, nặn các loại quả, tạo quả nhồi bông. Cô định
hướng cho trẻ vào hoạt động vẽ hoặc nặn.
Có thể vào bài bằng một bài đồng dao hoặc đố một câu đố gây hứng thú
cho trẻ.
- Tích hợp với hoạt động khám phá khoa học: Đây là hoạt động cung
cấp cho trẻ nhiều kiến thức về tự nhiên xã hội, về cỏ cây hoa lá và các con
vật. Khi trẻ được khám phá và trải nghiệm về những điều mới lạ trong cuộc
sống, tôi định hướng cho trẻ vẽ, nặn, ghép về hoa, quả, các con vật…
Sau khi cho trẻ khám phá về một số loại quả, tôi cho trẻ chia làm hai
đội, thi giữa đội: Đội 1: Vẽ các loại quả vỏ sần sùi.
Đội 2: Vẽ các loại quả vỏ nhẵn.
6. Biện pháp 6: Học tạo hình mọi lúc, mọi nơi
Như chúng ta đã biết, sản phẩm của hoạt động tạo hình là sản phẩm rất
có ý nghĩa với trẻ, nó mang tính cá nhân trẻ. Trong những sản phẩm đó chứa
đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó và cũng là “ Ngôn ngữ riêng ”
để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra.
Ngoài giờ hoạt động tạo hình, tôi còn tận dụng các giờ khác để rèn kỹ
năng tạo hình cho trẻ:
* Thông qua hoạt động đón trả trẻ và hoạt động chiều: Tôi có thể trao
đổi với phụ huynh về khả năng, năng khiếu vốn có của mình và của trẻ để
cùng phối hợp với gia đình.
Trong lúc chờ phụ huynh tới đón con, tôi chuẩn bị một số đồ dùng tạo
hình cho trẻ thực hiện. Mỗi hôm chỉ sử dụng một số kỹ năng tạo hình. Có thể
23
cho trẻ nặn ( vẽ theo ý thích ). Những lúc này tôi chỉ cần đến bên trẻ và hỏi
con nặn gì? Con nặn như thế nào? Động viên khuyến khích trẻ làm. Sau khi
nhận xét xong cho trẻ trưng bày sản phẩm của mình ở góc nghệ thuật để bố
mẹ cùng quan sát. Với những bài nhận xét tốt trẻ thường thích thú và giới
thệu với bố bẹ về sản phẩm của mình. Từ đó kích thích trẻ hoạt động tích cực,
ham muốn được hoạt động tạo hình.
Trẻ vẽ, tô màu các lô tô vào hoạt động chiều để phục trong các hoạt
động ngày hôm sau
* Thông qua hoạt động ngoài trời: Trẻ được làm quen với môi trường
xung quanh, khi đi dạo chơi trẻ được nhìn ngắm vật thật, được sờ nắm. Khi
cho trẻ hoạt động ngoài trời tôi chuẩn bị cho trẻ nhiều nguyên vật liệu để trẻ
được thực hiện. Có thể cho trẻ cho trẻ dùng phấn để trẻ vẽ lên nền, chuẩn bị
đất ặn cho trẻ nặn và tôi định hướng cho trẻ vẽ, nặn theo chủ đề.
VD: Trẻ dùng phấn vẽ, dùng đất để nặn các con vật trẻ thích, trẻ có thể
dùng lá làm các con vật.
* Thông qua hoạt động góc: Góc “ Bé trổ tài ” trẻ được tạo ra sản phẩm
của mình bằng các kỹ năng tạo hình theo các chủ đề.
VD: Trẻ có thể sử dụng giấy vẽ, bút màu để tạo thành một bức tranh về
các loài hoa thi nhau đua sắc. Cô chuẩn bị các nguyên vật liệu cho trẻ lựa
chọn thực hiện
Trong hoạt động góc trẻ được sử dụng kỹ năng cắt dán trẻ cắt được
những bông hoa, chiếc lá để dán lên thân cây tạo thành cây hoa mai để mang
ra góc xây dựng trưng bày.
24
Trẻ hoạt động góc
Hay ở góc bán hàng, trẻ được thử tài sáng tạo của mình để cắm những
giỏ hoa với nhiều kiểu hoa khác nhau với nhiều màu sắc rực rỡ. Điều đó thu
hút được nhiều trẻ tham gia thăm qua và mua hàng.
Trẻ chơi tại góc bán hàng.
25