ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THANH THỦY

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP
CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TIỆM CẬN CHUẨN QUỐC TẾ
TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2020


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THANH THỦY

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP
CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TIỆM CẬN CHUẨN QUỐC TẾ
TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 81 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN KIỀU OANH

HÀ NỘI – 2020

LỜI CẢM ƠN
Sau quá trình học tập và rèn luyện tại Trƣờng Đại học Giáo dục - Đại học
Quốc gia Hà Nội, bằng sự biết ơn và kính trọng, tôi xin chân thành cảm ơn Ban
Giám hiệu, các phòng, khoa của Trƣờng Đại học Giáo dục và các thầy cô giáo đã
nhiệt tình giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và
hoàn thiện bản Luận văn này.
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn và lời cảm ơn sâu sắc tới:
TS. Nguyễn Kiều Oanh, cô giáo đã trực tiếp hƣớng dẫn tôi trong suốt quá
trình thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn các Ban Giám hiệu, cán bộ quản lý, GV, nhân viên
Trƣờng Đại học Khoa học và Công Nghệ Hà Nội; cùng gia đình, bạn bè, đồng
nghiệp, đã tạo điều kiện và hỗ trợ tôi rất nhiều trong việc nghiên cứu và hoàn thành
luận văn này.
Do điều kiện về năng lực bản thân còn hạn chế, luận văn trình bày những
nghiên cứu ban đầu góp phần cho sự phát triển của đội ngũ giảng viên của Trƣờng
ĐH KHCNHN. Kính mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô trong
Hội đồng đánh giá luận văn, bạn bè và đồng nghiệp để tôi tiếp tục các nghiên cứu
làm cho luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 01 năm 2020
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thanh Thủy

i


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT


Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt
CBVC

Cán bộ viên chức

ĐH

Đại học

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GDĐH

Giáo dục đại học

GS

Giáo Sƣ

GV

Giảng viên

GVCC

Giảng viên cao cấp


KHCN

Khoa học công nghệ

NCKH

Nghiên cứu khoa học

NCV

Nghiên cứu viên

PGS

Phó Giáo sƣ

SV

Sinh viên

Trƣờng ĐHKHCNHN

Trƣờng Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội

TS

Tiến sĩ

ii



MỤC LỤC
Lời cảm ơn .................................................................................................................. i
Danh mục chữ viết tắt ................................................................................................ ii
Danh mục các bảng .................................................................................................. vii
Danh mục các hình .................................................................................................. viii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ
NGHIỆP

TIỆM CẬN CHUẨN QUỐC TẾ CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG

VIÊN TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC ...................................................6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ........................................................................... 6
1.1.1. Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên đại học ............................... 6
1.1.2. Nghiên cứu về phát triển năng lực đội ngũ giảng viên đại học ................ 7
1.2. Đội ngũ giảng viên tại các trƣờng đại học ....................................................... 8
1.2.1. Khái niệm ................................................................................................. 8
1.2.2. Nhiệm vụ và quyền của giảng viên đại học ........................................... 10
1.2.3. Phân hạng chức danh nghề nghiệp của giảng viên đại học .................... 12
1.3. Năng lực và khung năng lực nghề nghiệp tiệm cận chuẩn quốc tế của
đội ngũ giảng viên khoa học chuyên ngành tại các trƣờng đại học .................... 14
1.3.1. Khái niệm ............................................................................................... 14
1.3.2. Năng lực và năng lực nghề nghiệp của giảng viên ................................. 17
1.3.3. Đặc thù về năng lực nghề nghiệp đối với giảng viên khoa học
chuyên ngành .................................................................................................... 21
1.3.4. Bối cảnh quốc tế và yêu cầu năng lực nghề nghiệp tiệm cận chuẩn
quốc tế của giảng viên ...................................................................................... 23
1.3.5. Cấu trúc của khung năng lực nghề nghiệp tiệm cận chuẩn quốc tế

cho đội ngũ giảng viên khoa học chuyên ngành tại các trƣờng đại học........... 24
1.4. Phát triển năng lực nghề nghiệp đội ngũ giảng viên đại học ....................... 27
1.4.1. Phát triển năng lực nghề nghiệp đội ngũ giảng viên đại học ................. 27
1.4.2. Chuẩn quốc tế về năng lực nghề nghiệp của giảng viên ........................ 32
1.4.3. Các nội dung phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên ....... 34

iii


1.5. Các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội
ngũ giảng viên .......................................................................................................... 42
1.5.1. Nhân tố khách quan ................................................................................ 42
1.5.2. Nhân tố chủ quan .................................................................................... 44
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1............................................................................................46
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
NGHỀ NGHIỆP CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TẠI TRƢỜNG ĐẠI
HỌC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ HÀ NỘI ........................................................47
2.1. Giới thiệu về Trƣờng Đại học khoa học và Công nghệ Hà Nội ................... 47
2.1.1. Lịch sử hình thành .................................................................................. 48
2.1.2. Đặc điểm về cơ cấu tổ chức ................................................................... 50
2.1.3. Đặc điểm về hoạt động đào tạo của nhà trƣờng ..................................... 51
2.1.4. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội
ngũ giảng viên .................................................................................................. 53
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng thực trạng đội ngũ giảng viên trƣờng
ĐHKHCNHN ........................................................................................................... 57
2.2.1. Giới thiệu về khảo sát ............................................................................. 57
2.2.2. Kết quả khảo sát ..................................................................................... 59
2.3. Đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên Trƣờng ĐHKHCNHN ................. 65
2.3.1. Cơ cấu đội ngũ giảng viên Trƣờng ĐHKHCNHN ................................. 66
2.3.2. Thực trạng của công tác phát triển năng lực nghề nghiệp của đội

ngũ giảng viên Trƣờng ĐHKHCNHN ............................................................. 69
2.4. Các hoạt động và các biện pháp triển năng lực nghề nghiệp cho đội
ngũ giảng viên của trƣờng ĐHKHCNHN ............................................................. 70
2.4.1. Các hoạt động và các biện pháp phát triển năng lực nghề nghiệp
cho đội ngũ giảng viên ..................................................................................... 70
2.4.2. Các tiêu chuẩn và tiêu chí cụ thể đƣợc áp dụng nhằm phát triển
năng lực nghề nghiệp của giảng viên và đánh giá giảng viên .......................... 73
2.4.3. Thực hiện các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với giảng viên ................ 75
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2............................................................................................88

iv


CHƢƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ
NGHIỆP TIỆM CẬN CHUẨN QUỐC TẾ CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI .......................89
3.1. Phƣơng hƣớng phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giảng
viên Trƣờng ĐHKHCNHN .................................................................................... 89
3.1.1. Đào tạo nâng cao trình độ cho đội ngũ giảng viên ................................. 90
3.1.2. Bồi dƣỡng nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ quản lý .................... 91
3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển năng lực nghề nghiệp cho
đội ngũ giảng viên.................................................................................................... 91
3.3. Các hoạt động phát triển đội ngũ GV ............................................................ 92
3.3.1. Đổi mới công tác tuyển dụng với chính sách thu hút nhân lực chất
lƣợng cao .......................................................................................................... 92
3.3.2. Hoàn thiện công tác bố trí, sử dụng giảng viên ...................................... 93
3.3.3. Tăng cƣờng công tác đào tạo, bồi dƣỡng cho đội ngũ giảng viên ......... 93
3.3.4. Tăng cƣờng công tác kiểm tra, đánh giá giảng viên .............................. 93
3.3.5. Đầu tƣ trang bị cơ sở hạ tầng, trang thiết bị để đảm bảo điều kiện
làm việc cho giảng viên .................................................................................... 94

3.3.6. Thực hiện chế độ chính sách, chăm lo cải thiện đời sống vật chất
tinh thần cho đội ngũ giảng viên ...................................................................... 94
3.3.7. Nâng cao chất lƣợng công tác sinh hoạt chuyên môn ............................ 94
3.3.8. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học của giảng viên ...................... 94
3.3.9. Đổi mới trong nhận thức của giảng viên về môi trƣờng giáo dục ......... 95
3.3.10. Đổi mới chất lƣợng giáo dục đại học từ phƣơng pháp giảng dạy
của giảng viên ................................................................................................... 95
3.4. Các biện pháp phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên
Trƣờng ĐHKHCNHN ............................................................................................ 95
3.4.1. Tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức công tác phát
triển năng lực nghề nghiệp giảng viên ............................................................. 95
3.4.2. Tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng năng lực nghề nghiệp
tiếp cận chuẩn quốc tế cho đội ngũ giảng viên ................................................ 98
3.4.3. Xây dựng và triển khai kế hoạch giám sát và đánh giá việc thực
hiện các chƣơng trình bồi dƣỡng phát triển năng lực nghề nghiệp tiệm
cận chuẩn quốc tế cho đội ngũ giảng viên...................................................... 102
v


3.4.4. Quản lý tốt các điều kiện đảm bảo thành công quy hoạch, kế hoạch
phát triển năng lực nghề nghiệp tiệm cận chuẩn quốc tế cho đội ngũ
giảng viên ....................................................................................................... 106
3.5. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất .......... 110
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3..........................................................................................118
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .......................................................................119
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................122
PHỤ LỤC

vi



DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Đội ngũ GV Trƣờng ĐHKHCNHN .........................................................65
Bảng 2.2: Đội ngũ cán bộ của Trƣờng ......................................................................67
Bảng 2.3: Cơ cấu giảng viên theo độ tuổi trong Trƣờng ĐHKHCNHN ..................68
Bảng 2.4: Tổng hợp thâm niên công tác của giảng viên ...........................................68
Bảng 3.1: Đánh giá tính cần thiết của các biện pháp ..............................................111
Bảng 3.2: Đánh giá tính khả thi của các biện pháp .................................................113
Bảng 3.3: Chênh lệch giữa tính cần thiết và tính khả thi ........................................116

vii


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1:

Lịch sử hình thành và phát triển trƣờng KHCNHN ..............................49

Hình 2.2:

Cơ cấu tổ chức của Trƣờng ĐHKHCNH ..............................................50

Hình 2.3:

Tiến trình Bologna đƣợc áp dụng tại hầu hết các trƣờng đại học
trên 45 nƣớc châu Âu ............................................................................52

Hình 2.4:

Đội ngũ GV ...........................................................................................52


Hình 2.5:

Kỹ năng xây dựng chƣơng trình đào tạo ...............................................60

Hình 2.6:

Kỹ năng giảng dạy / Kỹ năng xử lý các tình huống giảng dạy .............62

Hình 2.7:

Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin, số liệu khi triển khai đề tài NCKH .....64

Hình 3.1:

Biểu đồ thể hiện mức cần thiết của các biện pháp ..............................112

Hình 3.2:

Biểu đồ thể hiện tính khả thi của các biện pháp ..................................114

Hình 3.3:

Đánh giá về tƣơng quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp .............................................................................................115

viii


MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 của Ban Chấp hành
Trung ƣơng Đảng khóa XI “Về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo,
đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng
định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, đã đề ra mục tiêu cụ thể trong
giáo dục đại học là tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dƣỡng nhân tài,
phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo của ngƣời
học. Hoàn thiện cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo phù hợp với quy hoạch
phát triển nhân lực quốc gia. Nghị quyết đƣa ra nhiệm vụ, giải pháp: “Phát triển
đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào
tạo”. Trong đó nhấn mạnh đến năng lực nghề nghiệp của ĐNGV. Để phát triển
đƣợc ĐNGV phải xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ nhà
giáo; thực hiện chuẩn hóa đội ngũ, giảng viên đại học có trình độ từ thạc sỹ trở
lên và phải đƣợc đào tạo bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm; đổi mới mục tiêu, nội
dung, phƣơng pháp đào tạo, có chế độ ƣu đãi đối với nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục; khuyến khích học tập nâng cao trình độ; có chính sách hỗ trợ GV trẻ về
chỗ ở, học tập và nghiên cứu khoa học. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ XI khẳng định: “Đổi mởi cơ chế quản lý giáo dục, phát triển ĐNGV và cán
bộ quản lý là khâu then chốt” [14, tr.131].
Tuy nhiên, trƣớc yêu cầu của tình hình mới, đội ngũ GV còn bộc lộ một số
bất cập hạn chế. Số lƣợng, chất lƣợng giảng viên có trình độ tiến sĩ còn thấp; Một
bộ phận không nhỏ GV, trong đó có không ít ngƣời đã đạt trình độ tiến sĩ tại một số
trƣờng sƣ phạm còn thiếu năng lực cần thiết để triển khai các hoạt động. Không ít
giáo viên còn hạn chế về năng lực ngoại ngữ và công nghệ thông tin. Năng lực
nghiên cứu khoa học của giảng viên còn thấp. Bên cạnh đó, cơ chế, chính sách phát
triển đội ngũ GV chƣa đồng bộ và còn bất cập; chính sách đãi ngộ, tôn vinh đối với
giảng viên còn chƣa tƣơng xứng với vị thể nhà giáo, chƣa tạo ra động lực để đội
ngũ giảng viên phấn đấu tự học, tự rèn luyện để nâng cao năng lực. Những bất cập
cơ chế chính sách đối với đội ngũ GV gây ảnh hƣởng không nhỏ đến chất lƣợng đào
tạo giáo viên.

1


Tuy nhiên, công tác chuẩn hóa trình độ của cán bộ, GV đại học và cao đẳng
là một yếu điểm lớn trong nền giáo dục đại học Việt Nam nói chung và tại Trƣờng
ĐHKHCNHN nói riêng. GV hiện nay phần lớn chỉ đƣợc đào tạo lý thuyết, thiếu
kinh nghiệm thực tế từ doanh nghiệp nên không bắt kịp với sự vận động, phát triển
với nền giáo dục theo định hƣớng ứng dụng nghề nghiệp nhƣ hiện nay. Thực tế này
đòi hỏi công cuộc đổi mới toàn diện nền GDĐH Việt Nam nói chung và tại Trƣờng
ĐHKHCNHN nói riêng cần phải tập trung hàng đầu và nhiều hơn cho vấn đề chất
lƣợng. Ở bậc đại học, trọng trách của một giảng viên đại học rất lớn. Họ không chỉ
là giảng bài, càng không phải giảng bài theo kiểu cũ tức “thầy đọc và trò chép” mà
phải luôn tiếp cận với kiến thức mới để cập nhật vào bài giảng và sử dụng phƣơng
pháp giảng dạy mới. Điều đó yêu cầu một GV đại học thực thụ phải là một chuyên
gia về một chuyên ngành nhất định. Chức năng này chỉ có thể hình thành qua kinh
nghiệm từ doanh nghiệp, thực tiễn nghiên cứu và triển khai. GV đại học bắt buộc
phải tham gia công việc NCKH, vận dụng những kiến thức mới vào hoạt động
giảng dạy, đồng thời có nhiệm vụ hƣớng dẫn, tổ chức SV trong những hoạt động
nhƣ đào tạo và NCKH.
Là một trƣờng đại học còn non trẻ của Việt Nam, Trƣờng ĐHKHCNHN
cũng không nằm ngoài thực trạng trên. Số lƣợng GV cơ hữu hiện nay của nhà
trƣờng chỉ khoảng 170 GV và đều là trình độ Tiến sĩ, không đủ để đáp ứng nhu cầu
đào tạo cho cả ngàn SV của nhà trƣờng. Hơn thế nữa, đa số GV của trƣờng là lực
trẻ, mới đƣợc đào tạo theo chƣơng trình 911 của chính phủ từ Pháp trở về kinh
nghiệm thực tế chƣa nhiều, nên GV mới chỉ tập trung vào nhiệm vụ dạy học mà bỏ
quên nhiệm vụ NCKH, chƣa có nhiều thời gian để tích lũy kiến thức từ thực tế để
ứng dụng vào việc giảng dạy các mô đun nên bài giảng chƣa thu hút, lôi cuốn ngƣời
học. Từ đó, số lƣợng các công trình nghiên cứu của nhà trƣờng rất hạn chế. Từ thực
tế trên cho thấy đội ngũ GV hiện tại của Trƣờng ĐHKHCNHN đang thiếu và chƣa
trải nghiệm nhiều đã gây ra không ít khó khăn cho nhà trƣờng trong việc thúc đẩy đổi

mới đào tạo theo định hƣớng nghề nghiệp - ứng dụng. Công tác phát triển ĐNGV của
trƣờng đã đƣợc chú trọng và đạt đƣợc những kết quả nhất định song vẫn còn nhiều
bất cập, hạn chế: Chƣa xây dựng đƣợc khung năng lực cụ thể của ĐNGV, chƣa chú
trọng phát triển năng lực ĐNGV; việc kiểm tra, đánh giá GV không đƣợc chú trọng,
2


sức ép đối với GV phải tự đào tạo, bồi dƣỡng không cao, việc sàng lọc cán bộ thiếu
cơ sở… Do đó ĐNGV ngày càng tăng nhƣng sự thay đổi để nâng cao năng lực, chất
lƣợng đội ngũ vẫn chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu.
Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Phát triển năng lực nghề nghiệp
cho đội ngũ giảng viên tiệm cận chuẩn quốc tế tại trường đại học khoa học và công
nghệ Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Từ nghiên cứu thực trạng công tác phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội
ngũ GV tiếp cận chuẩn quốc tế tại Trƣờng ĐHKHCNHN và từ đó đƣa ra những giải
pháp để nâng cao việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên tiệm
cận chuẩn quốc tế tại trƣờng ĐHKHCNHN nói riêng và phát triển năng lực cho đội
ngũ GV các trƣờng đại học và cao đẳng trong nƣớc nói chung.
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ GV tiệm cận
chuẩn quốc tế.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ GV
Trƣờng ĐH KHCNHN tiệm cận chuẩn của một số trƣờng đại học tại nƣớc ngoài.
4. Câu hỏi nghiên cứu
- Dựa trên cơ sở lý luận nào để phát triển năng lực cho đội ngũ giảng viên đại
học tiệm cận chuẩn quốc tế?
- Những thực trạng ĐH KHCNHN có thể tồn tại và phát triển trong điều kiện
mà nhân lực KH&CN ở tình trạng còn khá yếu kém(thiếu chất lƣợng và số lƣợng
nhân lực KH&CN) là gì?

- Cần làm gì và cần có những giải pháp nào để phát triển năng lực nghề
nghiệp theo chuẩn quốc tế cho đội ngũ GV Trƣờng ĐHKHCNHN?
5. Giả thuyết khoa học
Có thể vận dụng phƣơng thức quản lý nguồn nhân lực dựa trên năng lực vào
phát triển ĐNGV trƣờng ĐH theo tiếp cận năng lực nhằm đề xuất một hệ thống giải
pháp đảm bảo tính đồng bộ, tính thực tiễn và tính khả thi bằng cách xây dựng khung
năng lực GV trƣờng, góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho mỗi GV và toàn
ĐNGV trƣờng ĐHKHCNHN.

3


6. Nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý phát triển và phát triển năng lực nghề
nghiệp GV đại học cao đẳng.
Phân tích và đánh giá thực trạng việc phát triển năng lực nghề nghiệp GV
tiệm cận chuẩn quốc tế tại Trƣờng ĐHKHCNHN.
Đề xuất biện pháp nhằm phát triển năng lực nghề nghiệp cho giảng viên tiệm
cận chuẩn quốc tế tại Trƣờng ĐHKHCNHN. Đồng thời, tiến hành khảo nghiệm, thử
nghiệm nhằm khẳng định tính cần thiết và tính khả thi của giải pháp đã đề xuất.
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
7.1. Khách thể khảo sát:
Công tác phát triển năng lực chuyên môn cho đội ngũ giảng viên trƣờng
ĐHKHCNHN.
7.2. Giới hạn về nội dung nghiên cứu:
Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp, chiến lƣợc phát triển năng lực nghề
nghiệp cho đội ngũ GV Trƣờng ĐHKHCNHN theo chuẩn của một số trƣờng đại
học tại nƣớc ngoài.
7.3. Giới hạn thời gian khảo sát:
Về thời gian: Dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu, đánh giá hiện trạng đƣợc thu

thập trong giai đoạn 2016 – 2019.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu phân tích, tổng hợp các
nguồn tài liệu lý luận
Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Phƣơng pháp điều tra xã hội học bao
gồm hai phƣơng pháp chính là phƣơng pháp định lƣợng và phƣơng pháp định tính.
Nhóm phƣơng pháp phỏng vấn sâu.
Phƣơng pháp chuyên gia
Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm
Phƣơng pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Phƣơng pháp thống kê toán học, sử dụng phần mềm thông dụng hoặc chuyên
dụng để xử lý các kết quả điều tra, xử lý số liệu.

4


9. Những đóng góp của đề tài
- Đề tài sẽ hoàn thiện thêm một bƣớc những vấn đề lý luận cơ bản về chiến
lƣợc phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên tiệm cận chuẩn quốc tế
tại các Trƣờng ĐH KHCNHN, một cơ sở giáo dục Đại học có sự hợp tác chặt chẽ
với các trƣờng đại học của Cộng hòa Pháp.
- Khảo sát, đánh giá và vận dụng đƣợc cơ sở lý luận để phân tích đƣợc hiện
trạng đội ngũ giảng viên trƣờng Trƣờng ĐHKHCNHN hiện nay. Phát hiện những
hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế về phát triển năng lực nghề nghiệp theo
chuẩn quốc tế của giảng viên của nhà trƣờng làm căn cứ để đề xuất những nhiệm vụ
chiến lƣợc phát triển năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên tiệm cận chuẩn
quốc tế tại Trƣờng ĐHKHCNHN.
- Đề xuất các nhiệm vụ chiến lƣợc phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội
ngũ GV tiệm cận chuẩn quốc tế tại Trƣờng ĐHKHCNHN.
10. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo luận
văn dự kiến đƣợc trình bày trong 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ
GV tiệm cận chuẩn quốc tế tại các cơ sở giáo dục đại học
Chƣơng 2: Cơ sở thực tiễn của quản lý phát triển năng lực nghề nghiệp
cho đội ngũ GV tại Trƣờng ĐHKHCNHN.
Chƣơng 3: Các biện pháp phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ GV
tiệm cận chuẩn quốc tế tại Trƣờng ĐHKHCNHN trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

5


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP
TIỆM CẬN CHUẨN QUỐC TẾ CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên đại học
Các nghiên cứu về quản lý và phát triển ĐNGV nhƣ: “Những định hƣớng
phát triển ĐNGV cho thế kỷ XXI” của UNESCO (1994); “Phát triển ĐNGV” của
Marriss Dorothy (2010); “Những chiến lƣợc hiệu quả dành cho GV và các nhà lãnh
đạo giáo dục trong kỷ nguyên toàn cầu hóa” của Lee Little Soldier (2009); “Một số
suy nghĩ về vấn đề quản lý ĐNGV góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo ở một
trƣờng đại học” của Phan Quang Xƣng (2004); “Công tác xây dựng, nâng cao chất
lƣợng ĐNGV cơ hữu và những chính sách phát triển ĐNGV...” của Nguyễn Vũ
Minh Trí (2009); “Một số biện pháp phát triển ĐNGV trẻ” của Nguyễn Thế Mạnh
(2009); “Chính sách quốc gia về phát triển ĐNGV đại học Việt Nam” của Trần
Khánh Đức (2009); “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” của
Đặng Bá Lãm.... đã chỉ rõ việc phát triển ĐNGV đủ về số lƣợng, hợp lý về cơ cấu,
đạt chuẩn về chất lƣợng để thực hiện tốt mục tiêu, nội dung và kế hoạch đào tạo,

đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô, vừa nâng cao chất lƣợng và hiệu quả GDĐH; chỉ
ra những điểm hạn chế căn bản trong chính sách quản lý, phát triển ĐNGV ở Việt
Nam hiện nay.
“Nghề giảng dạy ở thế giới thứ ba” của Phillip G.Altbach (2003); “Nghề
giảng dạy theo quan điểm quốc tế và so sánh: Những xu hƣớng ở châu Á và thế
giới” của Akira Arimoto (2013); “Nghề giảng dạy ở Việt Nam” (2013) của Phạm
Thành Nghị; “Nhà giáo Việt Nam và thời đại” của Nguyễn Cảnh Toàn (2004);
“Nghĩ về chuẩn mực và chất lƣợng giáo dục đại học” của Hà Minh Đức (2004);
“Đổi mới giáo dục đại học để thực hiện thành công sự nghiệp CNH, HĐH đất nƣớc
và hội nhập quốc tế” của Trần Hữu Phát (2004); “Ứng dụng phƣơng thức quản lý
chất lƣợng tổng thể (TQM) và đào tạo GV dạy hiệu quả” của Nguyễn Thị Ngọc
Bích (2004)... có chung nhận xét rằng GV là ngƣời truyền thụ các kiến thức tinh hoa
của nhân loại, đồng thời là ngƣời tổ chức, chỉ đạo, hƣớng dẫn SV lĩnh hội tri thức

6


một cách chủ động và sáng tạo. GV còn là nhà giáo dục, ngƣời định hƣớng nghề
nghiệp cho SV trong tƣơng lai, góp phần trực tiếp, tích cực vào việc hình thành và
phát triển nhân cách cho SV.
1.1.2. Nghiên cứu về phát triển năng lực đội ngũ giảng viên đại học
Tác giả Nguyễn Hữu Châu nghiên cứu thực trạng chất lƣợng ĐNGV trong
giáo dục đại học: Phối hợp với các trƣờng đại học, cao đẳng, Viện Chiến lƣợc và
Chƣơng trình giáo dục đã khảo sát đánh giá giảng viên 5 trƣờng dân lập và các
trƣờng đại diện cho các khối ngành đào tạo. Theo tác giả, năng lực chuyên môn
ngoài 8 tiêu chí về kiến thức và kĩ năng chuyên môn tƣơng tự nhƣ đánh giá giáo
viên trung học chuyên nghiệp, còn bổ sung 3 tiêu chí để đánh giá giảng viên của
giáo dục đại học, các tiêu chí gồm: Có khả năng gắn kết giảng dạy, NCKH với
thực tiễn lao động sản xuất; Có khả năng hƣớng dẫn SV làm NCKH; Có khả năng
cộng tác với đồng nghiệp làm NCKH. Năng lực sƣ phạm cũng giống nhƣ đánh giá

năng lực sƣ phạm của giáo viên trung học chuyên nghiệp. Khảo sát dựa vào 11
tiêu chí về đánh giá kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sƣ phạm của giảng viên đại
học, cao đẳng. Tác giả đề xuất đƣợc 7 giải pháp nâng cao chất lƣợng đại học,
trong đó có giải pháp về “Đổi mới công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dƣỡng và sử
dụng giảng viên và cán bộ quản lý” tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục đại học
thực hiện tốt công tác đánh giá GV [9]
Cũng nghiên cứu về mô hình năng lực của GV kỹ thuật, theo tác giả Đặng
Thành Hƣng: Để thực hiện thành công các hoạt động nghề nghiệp thì nhà giáo
cần đạt đƣợc 4 nhóm kĩ năng dạy học cơ bản bao gồm: Những kĩ năng nghiên
cứu ngƣời học và việc học; Những kĩ năng lãnh đạo và quản lí ngƣời học, việc
học; Những kĩ năng thiết kế dạy học và hoạt động giáo dục; Những kĩ năng dạy
học trực tiếp [36].
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu về năng lực ĐNGV đã chỉ ra đƣợc
mối quan hệ giữa năng lực và tri thức kỹ năng kỹ xảo, cấu trúc nhân cách ngƣời
giáo viên và định nghĩa đƣợc năng lực giáo viên; xây dựng tiêu chí đánh giá năng
lực chuyên môn, năng lực sƣ phạm của ĐNGV. Tuy nhiên, các công trình nghiên
cứu mang tính khái quát cao, chƣa có nghiên cứu cụ thể nào đề cập đến năng lực
ĐNGV cho trƣờng đại học.
7


1.2. Đội ngũ giảng viên tại các trƣờng đại học
1.2.1. Khái niệm
1.2.1.1. Giảng viên
Theo tác giả Nguyễn Thạc, Phạm Thành Nghị: Giảng viên là một cán bộ
khoa học, nắm vững các phƣơng pháp khoa học về giảng dạy và giáo dục, biết sử
dụng thành thạo các phƣơng tiện kỹ thuật trong giảng dạy, thƣờng xuyên rèn luyện
để nâng cao trình độ chuyên môn của mình, tham gia tích cực vào công tác nghiên
cứu khoa học và đời sống xã hội. Đó là ngƣời tiên tiến của xã hội [14]. Theo tác giả
Nguyễn Thị Tình: Giảng viên đại học là chủ thể của hoạt động sƣ phạm trong lĩnh

vực giáo dục đại học, có các chức năng giảng dạy, giáo dục, nghiên cứu và phổ biến
khoa học, tổ chức các hoạt động sƣ phạm và tự bồi dƣỡng để góp phần đào tạo các
chuyên gia trong các lĩnh vực cho đất nƣớc [18].
Điều 70, Luật Giáo dục 2005 quy định: “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo
dục đại học, trƣờng cao đẳng nghề gọi là giảng viên” [23].
Nhƣ vậy, giảng viên là những nhà giáo giảng dạy ở các trƣờng đại học có
tiêu chuẩn, chức trách nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định của Nhà nƣớc và
những quy định đặc thù của từng trƣờng. Giảng viên là những nhà giáo giảng dạy
ở các khoa, bộ môn và trung tâm của trƣờng, có các chức năng giảng dạy, giáo
dục, nghiên cứu và phổ biến khoa học, tổ chức các hoạt động sƣ phạm và tự bồi
dƣỡng để góp phần đào tạo các sinh viên sƣ phạm ở các chuyên ngành đào tạo để
trở thành những giáo viên kỹ thuật, giáo viên dạy nghề; ngoài ra, GV còn đào tạo
sinh viên đại học trở thành những kỹ sƣ công nghệ cung cấp nguồn nhân lực cho
thị trƣờng lao động.
1.2.1.2. Đội ngũ giảng viên
Theo Virgil K.Rowland’: ĐNGV là những chuyên gia trong ngành giáo dục,
họ nắm vững tri thức và hiểu biết dạy học và giáo dục nhƣ thế nào và có khả năng
cống hiến toàn bộ tài năng và sức lực của họ cho giáo dục. Theo Từ điển Giáo dục
học: “Đội ngũ giáo viên là tập hợp những ngƣời đảm nhận công tác giáo dục và dạy
học, có đủ tiêu chuẩn đạo đức, chuyên môn và nghiệp vụ quy định” [34].
Đội ngũ GV là tập hợp những ngƣời làm nghề dạy học giáo dục, đƣợc tổ
chức thành một lực lƣợng cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo
8


dục đã đề ra cho tập thể đó, tổ chức đó. Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau
thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ qui định của pháp luật,
thể chế xã hội. Nhƣ vậy, theo nghĩa hẹp, đội ngũ GV là những thầy giáo, cô giáo,
những ngƣời làm nhiệm vụ giảng dạy và quản lý giáo dục trong các trƣờng đại học.
Theo nghĩa rộng, đội ngũ GV đại học là những ngƣời làm nghề học thuật

(academic profession), là viên chức làm nghề dạy học từ bậc cao đẳng, đại học trở
lên, đƣợc tổ chức thành một lực lƣợng, cùng chung nhiệm vụ, thực hiện các mục
tiêu giáo dục đã đề ra cho tập hợp đó. Họ làm việc có kế hoạch, gắn bó với nhau
thông qua môi trƣờng giáo dục, qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ
pháp luật.
Nhƣ vậy, có thể hiểu ĐNGV là một tập hợp những ngƣời cùng làm nhiệm vụ
giảng dạy và giáo dục ở các trƣờng đại học, cao đẳng, có đủ tiêu chuẩn về đạo đức,
chuyên môn nghiệp vụ theo quy định. Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau
thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật,
thể chế xã hội. ĐNGV chính là nguồn nhân lực chất lƣợng cao, nguồn nhân lực đặc
biệt của giáo dục đại học, là lực lƣợng quyết định đảm bảo chất lƣợng đào tạo của
nhà trƣờng. ĐNGV các trƣờng là tập hợp những nhà giáo, nhà quản lý, nhà khoa
học tham gia giảng dạy, nghiên cứu khoa họcvà chuyên giao công nghệ trong các
khoa của trƣờng. Họ có chung các tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn, mục tiêu hoạt
động. Họ gắn bó với nhau bằng trách nhiệm và lợi ích theo quy định của pháp luật
và của cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền.
Đặc điểm đội ngũ giáo viên
Nếu xét trên phƣơng diện nguồn nhân lực thì đội ngũ giáo viên chính là
nguồn nhân lực chất lƣợng cao và đội ngũ giáo viên có những đặc điểm sau:
Những thành viên trong đội ngũ đã đƣợc tuyển chọn tƣơng ứng với một hệ
thống các tiêu chí về tƣ tƣởng, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và năng
lực nghề nghiệp;
Các thành viên đƣợc liên kết với nhau trên cơ sở thực hiện mục tiêu, nhiệm
vụ, chức năng mà Nhà nƣớc đã giao phó đối với hoạt động đào tạo ở đại học;
Mỗi thành viên, mỗi bộ phận của đội ngũ thực hiện những chức trách và
nhiệm vụ chuyên biệt tùy thuộc vào vị trí và đặc điểm của môi trƣờng hoạt động,

9



song đều chịu sự quản lý thống nhất về thể chế, về tổ chức, về chuyên môn theo qui
định của Nhà nƣớc;
Đội ngũ giáo viên hoạt động trong môi trƣờng đào tạo nhằm hình thành nhân
cách nghề nghiệp cho đối tƣợng đào tạo, vì thế nó mang đậm sắc thái văn hóa sƣ
phạm trong các mối quan hệ giữa thầy với thầy, giữa thầy với trò, giữa nhà trƣờng
với xã hội.
1.2.2. Nhiệm vụ và quyền của giảng viên đại học
Theo Điều 54, Luật Giáo dục đại học 2012 quy định về giảng viên:
Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là ngƣời có nhân thân rõ ràng, có
phẩm chất, đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trình độ về
chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại điểm e khoản 1 Điều 77 của Luật Giáo dục;
Chức danh của giảng viên bao gồm trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính,
phó giáo sƣ, giáo sƣ;
Trình độ chuẩn của chức danh giảng viên giảng dạy trình độ đại học là thạc
sĩ trở lên. Trƣờng hợp đặc biệt ở một số ngành chuyên môn đặc thù do Bộ trƣởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Hiệu trƣởng cơ sở giáo dục đại học ƣu tiên tuyển
dụng ngƣời có trình độ từ thạc sĩ trở lên làm giảng viên;
Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chƣơng trình bồi dƣỡng nghiệp
vụ sƣ phạm, quy định việc bồi dƣỡng, sử dụng giảng viên [22].
Giảng viên trƣờng đại học thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định
tại Điều 55 của Luật Giáo dục đại học (2012) cụ thể sau đây:
Giảng dạy theo mục tiêu, chƣơng trình đào tạo và thực hiện đầy đủ, có chất
lƣợng chƣơng trình đào tạo;
Nghiên cứu, phát triển ứng dụng khoa học và chuyển giao công nghệ, bảo
đảm chất lƣợng đào tạo;
Định kỳ học tập, bồi dƣỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn
nghiệp vụ và phƣơng pháp giảng dạy;
Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của giảng viên;
Tôn trọng nhân cách của ngƣời học, đối xử công bằng với ngƣời học, bảo vệ
các quyền, lợi ích chính đáng của ngƣời học;


10


Tham gia quản lý và giám sát cơ sở giáo dục đại học, tham gia công tác
Đảng, đoàn thể và các công tác khác;
Đƣợc ký hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học với các cơ sở giáo
dục đại học, cơ sở nghiên cứu khoa học theo quy định của pháp luật;
Đƣợc bổ nhiệm chức danh của giảng viên, đƣợc phong tặng danh hiệu Nhà
giáo nhân dân, Nhà giáo ƣu tú và đƣợc khen thƣởng theo quy định của pháp luật;
Các nhiệm vụ và quyền khác theo quy định của pháp luật [22].
Điều 45, Điều lệ trƣờng đại học (2014) quy định GV phải thực hiện các
nhiệm vụ cụ thể sau:
Chấp hành các quy chế, nội quy, quy định của nhà trƣờng;
Thực hiện quy định về chế độ làm việc đối với chức danh giảng viên do Bộ
trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;
Đƣợc bảo đảm trang thiết bị, phƣơng tiện, điều kiện làm việc để thực hiện
nhiệm vụ theo quy định của pháp luật; đƣợc cung cấp thông tin liên quan đến nhiệm
vụ và quyền hạn đƣợc giao;
Đƣợc hƣởng lƣơng, phụ cấp, trợ cấp và các chính sách khác theo quy định
của pháp luật; giảng viên trong các trƣờng đại học công lập làm việc ở vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đƣợc hƣởng phụ cấp và chính sách ƣu đãi
theo quy định của Chính phủ [11].
Theo Thông tƣ liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 28/11/2014
của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ quy định mã số và tiêu chuẩn chức danh
nghề nghiệp viên chức giảng dạy trong các cơ sở GDĐH công lập, chức danh nghề
nghiệp của GV gồm: GV, GV chính và GV cao cấp.
Từ các quy định nêu trên, có thể đƣa ra khái niệm: GV trong cơ sở GDĐH
công lập là ngƣời đƣợc tuyển dụng theo vị trí việc làm và chức danh nghề nghiệp,
làm việc theo chế độ hợp đồng, có nhân thân rõ ràng; có phẩm chất, đạo đức tốt; có

sức khỏe; có năng lực, kỹ năng chuẩn về chuyên môn, nghiệp vụ, đảm nhiệm công
tác giảng dạy, NCKH và các hoạt động khác thuộc một chuyên ngành đào tạo của
trƣờng đại học công lập (khái niệm này không áp dụng đối với GV thỉnh giảng).
Theo nhƣ thống kê của Bộ giáo dục và đào tạo thì số lƣợng GV đại học ngày
càng giảm qua các năm. Mặc dù nhƣ vậy trên thực tế thì hiện nay có không ít GV
11


chƣa đáp ứng các tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, trình độ đào tạo, bồi dƣỡng
theo quy định của pháp luật. Vậy để trở thành GV đại học cần đáp ứng những điều
kiện theo thông tƣ liên tịch 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV.
1.2.3. Phân hạng chức danh nghề nghiệp của giảng viên đại học
Theo Điều 2 Thông tƣ 36/2014/TTLT-BGDDT-BNV thì chức danh nghề
nghiệp viên chức giảng dạy trong các cơ sở GDĐH công lập đƣợc chia làm 3 hạng
chính bao gồm:
GV cao cấp (hạng I)
GV chính (hạng II)
GV (hạng III)
Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp dành cho GV đại học
GV cao cấp (hạng I)
Theo quy định tại Điều 4 Thông tƣ 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV thì tiêu
chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dƣỡng của GV cao cấp là:
Có bằng tiến sĩ phù hợp với vị trí việc làm, chuyên ngành giảng dạy.
Có chứng chỉ bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho GV.
Có chứng chỉ bồi dƣỡng GV cao cấp (hạng I).
Có trình độ ngoại ngữ bậc 4 (B2) theo Thông tƣ 01/2014/TTLT-BGDĐT.
Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản
theo quy định tại Thông tƣ số 03/2014/TT-BTTTT.
Ngoài ra, GV cao cấp còn cần đáp ứng các tiêu chuẩn về năng lực chuyên
môn, nghiệp vụ, cụ thể là có kiến thức chuyên sâu về các môn học đƣợc phân công

giảng dạy và có kiến thức vững vàng của một số môn học có liên quan trong chuyên
ngành đào tạo đƣợc giao đảm nhiệm; nắm vững thực tế và xu thế phát triển của
công tác đào tạo, NCKH của chuyên ngành; chủ trì thực hiện ít nhất 02 (hai) đề tài
NCKH cấp cơ sở hoặc 01 (một) đề tài NCKH cấp cao hơn đã nghiệm thu với kết
quả từ đạt yêu cầu trở lên.
Đồng thời GV cao cấp còn cần hƣớng dẫn ít nhất 02 (hai) học viên đã bảo vệ
thành công luận văn thạc sĩ hoặc hƣớng dẫn ít nhất 01 (một) nghiên cứu sinh đã bảo
vệ thành công luận án tiến sĩ, chủ trì biên soạn ít nhất 02 (hai) sách phục vụ đào tạo
đƣợc sử dụng trong giảng dạy, đào tạo.
12


GV cao cấp phải có ít nhất 06 (sáu) bài báo khoa học đã đƣợc công bố,
bao gồm: Bài báo khoa học đã đƣợc công bố trên tạp chí khoa học; báo cáo khoa
học tại hội nghị, hội thảo khoa học quốc gia, quốc tế đƣợc đăng tải trên kỷ yếu
hội nghị, hội thảo; kết quả ứng dụng khoa học, công nghệ (sau đây gọi chung là
bài báo khoa học).
Viên chức thăng hạng từ chức danh GV chính (hạng II) lên chức danh GV
cao cấp (hạng I) phải có thời gian giữ chức danh GV chính (hạng II) hoặc tƣơng
đƣơng tối thiểu là 06 (sáu) năm, trong đó thời gian gần nhất giữ chức danh GV
chính (hạng II) tối thiểu là 02 (hai) năm.
GV chính (hạng II)
Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dƣỡng của GV chính đƣợc quy định
nhƣ sau:
Có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với vị trí việc làm, chuyên ngành giảng dạy.
Có chứng chỉ bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho GV.
Có chứng chỉ bồi dƣỡng GV chính (hạng II).
Có trình độ ngoại ngữ bậc 3 (B1) theo quy định tại Thông tƣ số 01/2014/TT-BGDĐT.
Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản
theo quy định tại Thông tƣ số 03/2014/TT-BTTTT.

Đối với tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, GV chính cần phải
có kiến thức vững vàng về các môn học đƣợc phân công giảng dạy và kiến thức cơ
bản của một số môn học có liên quan trong chuyên ngành đào tạo đƣợc giao đảm
nhiệm, nắm vững mục tiêu, kế hoạch, nội dung, chƣơng trình các môn học đƣợc
phân công đảm nhiệm; nắm bắt yêu cầu thực tiễn đối với chuyên ngành đào tạo.
GV chính cần chủ trì thực hiện ít nhất 01 (một) đề tài NCKH cấp cơ sở hoặc
cấp cao hơn đã nghiệm thu với kết quả từ đạt yêu cầu trở lên đồng thời chủ trì hoặc
tham gia biên soạn ít nhất 01 (một) sách phục vụ đào tạo đƣợc sử dụng trong giảng
dạy, đào tạo. Ngoài ra để trở thành GV chính phải có ít nhất 03 (ba) bài báo khoa
học đã đƣợc công bố.
Viên chức thăng hạng từ chức danh GV (hạng III) lên chức danh GV
chính (hạng II) phải có thời gian giữ chức danh GV (hạng III) hoặc tƣơng đƣơng
tối thiểu là 09 (chín) năm đối với ngƣời có bằng thạc sĩ, 06 (sáu) năm đối với
13


ngƣời có bằng tiến sĩ; trong đó thời gian gần nhất giữ chức danh GV (hạng III)
tối thiểu là 02 (hai) năm.
GV (hạng III)
Theo quy định tại Điều 6 Thông tƣ 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV thì tiêu
chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dƣỡng đối với GV là:
Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên phù hợp với vị trí việc làm, chuyên ngành
giảng dạy.
Có chứng chỉ bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho GV.
Có trình độ ngoại ngữ bậc 2 (A2) theo quy định tại Thông tƣ số 01/2014/TT-BGDĐT.
Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản
theo quy định tại Thông tƣ số 03/2014/TT-BTTTT.
Đối với tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, GV cần nắm vững
kiến thức cơ bản của môn học đƣợc phân công giảng dạy và có kiến thức tổng quát
về một số môn học có liên quan trong chuyên ngành đào tạo đƣợc giao đảm nhiệm,

nắm vững mục tiêu, kế hoạch, nội dung, chƣơng trình các môn học đƣợc phân công
thuộc chuyên ngành đào tạo. GV phải xác định đƣợc thực tiễn và xu thế phát triển
đào tạo, nghiên cứu của chuyên ngành ở trong và ngoài nƣớc, biên soạn giáo án, tập
hợp các tài liệu tham khảo liên quan của bộ môn, chủ trì hoặc tham gia biên soạn
giáo trình, sách hƣớng dẫn bài tập, thực hành, thí nghiệm.
Ngoài ra, GV còn phải là ngƣời có khả năng tham gia NCKH và tổ chức cho
SV NCKH; ứng dụng, triển khai những kết quả NCKH, công nghệ vào công tác
giáo dục và đào tạo, sản xuất và đời sống, đồng thời có phƣơng pháp dạy học hiệu
quả, phù hợp với nội dung môn học; giảng dạy đạt yêu cầu trở lên.
1.3. Năng lực và khung năng lực nghề nghiệp tiệm cận chuẩn quốc tế
của đội ngũ giảng viên khoa học chuyên ngành tại các trƣờng đại học
1.3.1. Khái niệm
1.3.1.1. Năng lực
Khi nói đến những khả năng tiềm ẩn của một ngƣời, thể hiện trong hành
động và đƣợc đánh giá kết quả, đó tức là ta nói về năng lực. Ở cùng một hoạt động,
một ngƣời nắm vững kiến thức, kĩ năng và có kết quả tốt hơn ở mức trung bình so

14


với mọi ngƣời thì ngƣời đó đƣợc coi là có năng lực. Đã có rất nhiều nhà nghiên cứu
đã nghiên cứu về năng lực và đƣa ra những khái niệm khác nhau.
Sự kết hợp giữa tƣ duy, kỹ năng và thái độ có sẵn hoặc dạng tiềm năng giúp
hoàn thành tốt một công việc. Sự hoàn thành đạt mức độ và chất lƣợng nhƣ thế nào
sẽ phản ánh mức độ năng lực của một ngƣời.
Ngoài ra, năng lực đƣợc định nghĩa là “khả năng thực hiện một nhiệm vụ
trọn vẹn, đạt chuẩn kỹ năng tương ứng với ngưỡng quy định khi bước vào thực tiễn
lao động” (Theo cuốn Công nghệ Giáo dục kỹ thuật và dạy nghề Bộ Giáo dục
Quebec Canada).
Theo tâm lý học: “Năng lực là tổ hợp những thuộc tính độc đáo của cá

nhân phù hợp với những yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm
bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao”
Chỉ khi một ngƣời có một năng lực tƣơng ứng với một hành động hay một
công việc nào đó thì ngƣời đó đƣợc công nhận là có năng lực, đƣợc phép giải quyết
công việc đó. Và một ngƣời phải thể hiện bản thân mình có năng lực để thực hiện
tốt một việc nào đó, sẽ cho ngƣời khác thấy đƣợc và thừa nhận.
Bên cạnh đó, nhà tâm lí học Nga V.A.Cruchetxki thì năng lực là phức hợp
các đặc điểm tâm lí cá nhân, đáp ứng tốt yêu cầu và hoàn thành tốt công việc của
một ngƣời nào đó.
Ngoài ra, Theo Nguyễn Văn Cƣờng [8, tr. 44]: “Năng lực là khả năng thực
hiện có trách nhiệm và hiệu quả các hành động, giải quyết các nhiệm vụ, vấn đề
trong những tình huống khác nhau thuộc các lĩnh vực nghề nghiệp, xã hội hay cá
nhân trên cơ sở hiểu biết, kỹ năng, kỹ xảo và kinh nghiệm cũng như sự sẵn sàng
hành động.”
Trong cuốn “Tiêu chuẩn năng lực cho đánh giá” của Cơ quan Đào tạo
Quốc gia Úc năng lực đƣợc mô tả bao gồm kiến thức, kỹ năng và sự áp dụng phù
hợp những kiến thức và kỹ năng đó theo tiêu chuẩn thực hiện trong việc làm.
Ta có thể thấy kiến thức, kỹ năng và thái độ là ba yếu tố quan trọng tạo nên
năng lực. Tuy nhiên, năng lực còn phải phụ thuộc vào cả những yếu tố chủ quan và
yếu tố khách quan khác nữa. Ví dụ nhƣ về thể chất, sinh lý, hoàn cảnh hay điều
kiện, môi trƣờng làm việc,…
15