PHÁT HIỆN VÀ XỬ TRÍ
TIM BẨM SINH
Ở TRẺ SƠ SINH
TS. BS. VŨ Minh PhÚc
NỘI DUNG
1. Mở đầu
2. Đánh giá và xử trí trẻ sơ sinh
nghi ngờ có TBS
1. Mễ ẹAU
Tuan hoứan baứo thai
1. MỞ ĐẦU
Tuần hòan chuyển tiếp
Qp = (Ppa – Ppv) / PVR
PVR giảm ngay sau sanh Qp
Qp máu về tim trái và áp lực tim trái
Tách khỏi nhau máu về tim phải và áp lực tim
phải
đóng PFO
PGE2 / máu ( SX từ nhau, chuyển hóa ở
phổi) đóng ống ĐM
PAP = ½ áp lực ĐMC trong 24 giờ sau sanh
1. MỞ ĐẦU
Tuần hòan sơ sinh bình thường
CO = SV x HR
SV lệ thuộc 3 yếu tố sau:
Tiền tải hay sự dãn ra của tâm thất trước khi co bóp
Hậu tải hay kháng lực mạch máu
Sức co bóp cơ tim
Cơ tim SS tương đối cứng và có ít sợi cơ co bóp
hơn người lớn
Ở SS muốn CO, không SV mà sẽ HR
Dự trữ calcium trong lưới cơ tương nội bào cơ tim
tháp CO ở SS rất nhạy với calcium
1. MỞ ĐẦU
Chỉ có một số lọai TBS nặng có biểu hiện
triệu chứng trong thời kỳ SS cần xử trí
Kết quả sẽ tùy vào:
– Đánh giá đúng lúc và chẩn đóan chính xác
tật TBS
– Đánh giá nhanh những tổn thương cơ quan
thứ phát
Sự liên kết giữa sản, nhi, ngọai khoa
Siêu âm tim bào thai : 16-20 tuần tuổi
thai
1. MỞ ĐẦU
TBS nặng?
TBS tím, không lệ
thuộc ống ĐM
TBS tím, Qp lệ
thuộc ống ĐM
TBS, Qs lệ thuộc
ống ĐM
TOF
TGA
Coarc
Truncus art
TA
VAS nặng
TAPVR
PS nặng, PA
IAA
Tật Ebstein
TOF + PA
HLHS
Ebstein nặng
1. MỞ ĐẦU
TBS tím không lệ thuộc ống ĐM
- TOF *
10%
- Truncus art 1-3%
- TAPVR
1%
- Ebstein
< 1%
* Có thể lệ thuộc ỐĐM
1. MỞ ĐẦU
TBS tím không lệ thuộc ống ĐM
TOF
1. MỞ ĐẦU
TBS tím không lệ thuộc ống ĐM
Truncus
arteriosus
Ebstein’s
TOF
anomaly
1. MỞ ĐẦU
TBS tím không lệ thuộc ống ĐM
Total anomaly pulmonary venous return
(TAPVR)
1. MỞ ĐẦU
TBS tím - Qp lệ thuộc ống ĐM
- TGA
5%
- Tricuspid atresia 1-3%
- Pulmonary atresia <1%
(with IVS)
- TOF + PS nặng Hoặc PA
1. Mễ ẹAU
TBS tớm - Qp leọ thuoọc oỏng ẹM
TGA
TA
1. Mễ ẹAU
TBS tớm - Qp leọ thuoọc oỏng ẹM
PA
TOF + PA
1. MỞ ĐẦU
TBS tím - Qs lệ thuộc ống ĐM
-Coarctation
-Aortic stenosis nặng
-Interrupted aortic arch
-Hypoplastic left heart
syndrome
8-10%
3-6%
1%
1%
1. Mễ ẹAU
TBS tớm - Qs leọ thuoọc oỏng ẹM
Coarctation
Critical aortic stenosis
1. Mễ ẹAU
TBS tớm - Qs leọ thuoọc oỏng ẹM
Interrupted aortic arch
1. Mễ ẹAU
TBS tớm - Qs leọ thuoọc oỏng ẹM
Left heart hypoplastic syndrome
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.1. Tại phòng sanh
Phải sanh ở những trung tâm sản khoa
gần trung tâm tim mạch nhi nếu SA
tim bào thai thấy những tật TBS:
– Cần phẫu thuật tim hoặc thông tim ngay
– Lệ thuộc ống ĐM để có máu lên phổi
hoặc lên ĐMC
Nên cố gắng để sanh tự nhiên và đủ
tháng
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.1. Tại phòng sanh
Phải trang bò đầy đủ:
–
Phác đồ hồi sức sơ sinh chung
–
Dụng cụ HSCC ngưng tim ngưng thở
–
Thuốc điều trò:
toan máu (NaHCO3)
RLĐG (Calcium, Magnesium)
giảm thể tích nặng (Glucose 10%, máu)
–
Thuốc tăng sức co bóp cơ tim (dopamine,
dobutamine, epinephrine), atropine
–
PGE1 (prostagladin E1)
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.1. Tại phòng sanh
Cẩn thận khi cho chỉ đònh thở O2 ở trẻ SS có TBS
–
nhóm TBS có sinh lý bệnh như tim 1 thất (O2 làm dãn
mạch phổi Qp Qs)
–
Nhóm TBS lệ thuộc ống ĐM (O2 làm đóng ống ĐM)
Phải cho thở O2 ở những trẻ TBS
–
có bệnh phổi đi kèm
–
TBS tím tắc nghẽn bên phải, TGA có PaO2 < 30 mmHg
Nói chung phải duy trì SaO2 = 80-85%
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.1. Tại phòng sanh
Đảm bảo đường hô hấp
Nếu cần đặt NKQ, cho trước khi đặt:
– Atropin
– an thần
– dãn cơ
để tránh nguy cơ
– nhòp chậm
– thiếu O2
– toan máu
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.1. Tại phòng sanh
Đặt catheter ĐM và TM rốn hoặc ngọai biên
TTM PGE1 cho tật TBS lệ thuộc ống ĐM
ĐM còn: 0,01g/ kg/ phút
ĐM nhỏ lại, đã đóng: 0,05-0,1g/ kg/
phút
Tác dụng phụ của PGE1:
hạ HA,
thở yếu, ngưng thở
sốt
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.1. Tại phòng sanh
Nếu có sốc
Truyền Glucose 10% 80 ml/ kg/ ngày
Nếu có biểu hiện suy tim, suy thận
Truyền Glucose 10% 60 ml/ kg/ ngày
TTM dopamine (3-5 g/ kg/ phút)
2. ĐÁNH GIÁ – XỬ TRÍ SS NGHI TBS
2.2. Đánh giá trẻ SS nghi TBS
Khám
- Mạch và đo HA tứ chi
- Mạch nhẹ ở chi dưới +
HA chi trên > HA chi
dưới
10mmHg
hẹp eo ĐMC
thiểu sản cung ĐMC
đứt đọan cung ĐMC,
PDA lớn
-Mạch nhẹ 4 chi:
tắc nghẽn tim bên trái