HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I

MÔN XÂY DỰNG ĐẢNG

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC 
XÂY DỰNG ĐẢNG

Hà Nội, 2018


ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
XÂY DỰNG ĐẢNG
PHẦN 1: TỔNG QUAN MÔN HỌC
1. Thông tin chung về môn học
* Tổng số tiết: 65 tiết.
(Lý thuyết: 50; Thảo luận: 15; Thực tế môn học: 0)
* Khoa giảng dạy: Xây dựng Đảng         
Số điện thoại khoa: 02438.540.216                            
* Các yêu cầu đối với môn học:
  ­ Yêu cầu đối với giảng viên:
 + Trước giờ lên lớp: Chuẩn bị đề cương, kế hoạch bài giảng, câu hỏi trước, trong và sau giảng bài; tài liệu phục vụ bài 
giảng; các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của Trung ương Đảng mới ban hành có liên quan đến bài giảng (nếu có), các công cụ 
hỗ trợ dạy ­ học, chuẩn bị nội dung giao nhiệm vụ cho học viên.
 + Trong giờ lên lớp: Giảng dạy đúng tinh thần đề cương, kế hoạch bài giảng; đảm bảo mục tiêu, chuẩn đầu ra bài giảng; chú  
trọng kiến thức trọng tâm; phát triển kỹ năng; định hướng tư tưởng, thái độ đúng đắn cho học viên; sử dụng phương pháp giảng dạy  
tích cực phù hợp và hiệu quả; kiểm tra việc học viên tự học nội dung bài giảng theo yêu cầu khoa đã gửi; thực hiện yêu cầu của giảng  
viên nhằm phục vụ tốt hoạt động dạy ­ học; chú ý thái độ, phản hồi từ học viên; định hướng cho học viện tiếp tục tự học, tự nghiên  
cứu nội dung bài giảng. 

2


+ Sau giờ lên lớp: Lắng nghe ý kiến phản hồi của học viên; định hướng cho học viên tự  học, tự  nghiên cứu, củng cố 
kiến thức bài giảng; tự rút kinh nghiệm và từng bước điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp.
 ­ Yêu cầu đối với học viên:
  + Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong Tập bài giảng; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên  
cứu của khoa đã định hướng; chuẩn bị  câu hỏi thực tiễn liên quan đến nội dung bài giảng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được 
giới thiệu trong đề cương môn học.
  + Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi  
được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu.
  + Sau giờ học: tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến  
bài giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học.
2. Mô tả tóm tắt nội dung môn học
*Vị  trí của môn học: Xây dựng Đảng là môn học quan trọng trong chương trình CCLLCT; môn học hầu như  chưa có  
trong các trường Đại học hiện nay. 
* Vai trò của môn học: Trong chương trình CCLLCT hiện nay, môn học Xây dựng Đảng giữ vai trò truyền bá lý luận, chỉ 
đạo thực tiễn công tác xây dựng Đảng CSVN hiện nay; cung cấp cho người học những nguyên lý về Đảng và xây dựng Đảng;  
những quan điểm, đường lối, nghị quyết của Đảng; những luận cứ  khoa học, phương pháp luận mácxít giúp người học nhìn 
nhận và giải quyết vấn đề một cách toàn diện trong công tác Xây dựng Đảng CSVN.

3


Môn học làm rõ những quan điểm, nội dung đường lối, nghị quyết của Đảng CSVN trong các lĩnh vực của công tác Xây dựng  
Đảng; đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học giúp người học tham gia xây dựng đường lối, nghị quyết về Đảng và xây dựng  
Đảng; góp phần đổi mới, chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm  
quyền.
3. Mục tiêu của môn học
Môn học sẽ trang bị cho học viên:

­ Về kiến thức: Những tri thức cơ bản về Đảng và công tác xây dựng Đảng như: Quan điểm của chủ nghĩa Mác­ Lênin,  
tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về Đảng và công tác xây dựng Đảng; những nguyên tắc tổ chức và hoạt  
động của ĐCSVN; công tác tư  tưởng; công tác tổ  chức, cán bộ; công tác dân vận; công tác kiểm tra, giám sát và kỷ  luật của 
Đảng; nâng cao chất lượng các TCCSĐ và đội ngũ đảng viên; công tác bảo vệ  chính trị  nội bộ  của Đảng; công tác bồi giáo  
dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đảng viên; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay. 
­ Về kỹ năng: Khả năng phân tích, tổng hợp, xem xét, đánh giá, phát hiện những vấn đề cần giải quyết trong công tác xây dựng 
Đảng nói chung và công tác xây dựng Đảng ở cơ sở nói riêng. Có khả năng xây dựng kế hoạch, đề  xuất những chủ trương, biện  
pháp khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác xây dựng Đảng ở cơ sở; phát huy vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng và đảng  
viên ở cơ sở.

4


­ Về tư tưởng: Thể hiện niềm tin, thái độ đúng đắn, nghiêm túc, chủ động, trách nhiệm trong rèn luyện tư tưởng, bản lĩnh;  
nâng cao phẩm chất đạo đức, lối sống; năng lực công tác; ý thức tổ chức kỷ luật, phong cách lãnh đạo... thực hiện nghiêm túc các  
nguyên lý, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; chủ động, trách nhiệm trong đấu tranh, phê phán cái cũ, lạc hậu, lỗi thời; phê  
phán các biểu hiện tiêu cực, lệch lạc; kiên quyết đấu tranh bảo vệ Đảng;  Chủ động, trách nhiệm, đề xuất xây dựng kế hoạch, biện 
pháp góp phần xây dựng các chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh.

5


PHẦN II
CÁC BÀI GIẢNG CỦA MÔN HỌC

 I. BÀI GIẢNG SỐ 01
1 Tên bài giảng: HỌC THUYẾT MÁC­ LÊNIN VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VÀ SỰ VẬN DỤNG, PHÁT TRIỂN SÁNG 
TẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM  
2. Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút)
3. Mục tiêu

Bài giảng này cung cấp cho học viên:
Về kiến thức: Tính tất yếu khách quan về sự ra đời của Đảng cộng sản; những nguyên tắc cơ  bản về  xây dựng đảng  
cộng sản của Mác, Ănghen và Lênin; sự vận dụng, phát triển sáng tạo những nguyên tắc cơ bản về xây dựng đảng cộng sản 
của Đảng cộng sản Việt Nam.
Về kỹ năng: 
­ Đánh giá sự sự vận dụng, phát triển sáng tạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối với quy luật ra đời của đảng cộng sản  
và các nguyên tắc xây dựng đảng cộng sản của chủ nghĩa Mác ­ Lênin.
­ Tham gia xây dựng các quy chế, quy định, nội dung, kế hoạch và biện pháp thực hiện tốt các nguyên tắc xây dựng Đảng  
tại đảng bộ, chi bộ.
Về tư tưởng: 
­ Kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên tắc xây dựng Đảng; 
6


­ Kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm, biểu hiện phủ nhận tính tất yếu ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, vi 
phạm các nguyên tắc của Đảng;
4. Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Chuẩn đầu ra

Đánh giá người học
Yêu cầu đánh giá

Sau khi kết thúc bài giảng học viên có 
thể đạt được:
* Về kiến thức: 

Hình thức đánh giá

­ Phân tích sự  vận dụng sang tao và phát tri
́

̣
ển học thuyết  ­ Tự luận

­ Hiểu được quan điểm của chủ  nghĩa  Mác ­ Lênin về  đảng trong quá trình thành lập Đảng của   ­ Vấn đáp nhóm 
Mác ­ Lênin về  tính tất yếu ra đời của  Đảng Cộng sản Việt Nam.
đảng cộng sản; Phân tích phân tích sự  ­ Phân tích sự vận dụng, phát triển sáng tạo những nguyên 
vận   dụng   sang
́   taọ   và   phát   triển   học  tắc cơ  bản về  xây dựng Đảng Cộng sản của Đảng cộng 
thuyết Mác ­ Lênin về  đảng trong quá  sản Việt Nam
trình   thành   lập   Đảng   của   Đảng   Cộng 
sản Việt Nam.
­ Hiểu được các nguyên tắc về xây dựng 
Đảng cộng sản của chủ nghĩa Mác ­ Lênin; 
Phân tích  được  sự  vận dụng, phát  triển 
sáng tạo những nguyên tắc cơ bản về xây 
dựng Đảng Cộng sản của Đảng cộng sản 
7


Việt Nam.
* Về kỹ năng: 
­ Đánh giá sự vận dụng, phát triển sáng 
tạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối 
với quy luật ra đời của Đảng cộng sản 
và các nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng 
sản của chủ nghĩa Mác ­ Lênin.
­ Tham gia xây dựng các quy chế, quy 
định, nội dung, kế  hoạch và biện pháp 
thực hiện tốt các nguyên tắc xây dựng 
Đảng tại đảng bộ, chi bộ.

   * Về tư tưởng: 
­ Kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên 
tắc xây dựng Đảng; 
­ Kiên quyết đấu tranh chống những quan 
điểm, biểu hiện phủ nhận tính tất yếu ra 
đời   của   Đảng   Cộng   sản   Việt   Nam,   vi 
phạm các nguyên tắc của Đảng;

8


5. Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
Nội dung chi tiết

Hình thức tổ 

Câu hỏi đánh giá quá trình

chức dạy học
NỘI DUNG CHI TIẾT
  1.  TƯ  TƯỞNG CỦA C. MÁC ­ PH. ĂNGGHEN VỀ  ĐẢNG CỘNG 

* Câu hỏi trước giờ lên lớp:

SẢN
 1.1 Tính tất yếu khách quan về sự ra đời các đảng cộng sản

1.   Quan   điểm   của   Mác   – 

­ Thuyết trình


Ăngghen, Lênin về sự  ra đời của 

* Đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến cách mạng xã hội; cách mạng 

Đảng cộng sản.

vô sản thắng lợi dẫn tới chuyên chính vô sản.
 * Muốn cuộc cách mạng vô sản thắng lợi phải có một lực lượng tiên 

* Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1.   Đồng   chí   phân   tích   sự   vận 

tiến, ưu tú đứng ra đoàn kết, tập hợp, lãnh đạo nhân dân. Đó chính là 

dụng, phát triển của Lênin về các 

tính tất yếu khách quan thành lập các Đảng cộng sản
 1.2 Quy luật ra đời và những nguyên tắc tổ chức, hoạt động của  
đảng cộng sản
1.2.1. Quy luật ra đời của đảng cộng sản

nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu 
mới. 
­ Thuyết trình

Đảng cộng sản ra đời là kết quả tất yếu của sự kết hợp chủ nghĩa xã  
hội khoa học với phong trào công nhân
 1.2.2. Những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của đảng cộng sản ­ Thuyết trình


2. Đồng chí hãy phân tích sự  vận 
dụng sang tao và phát tri
́
̣
ển học 
thuyết   Mác   ­   Lênin   về   đảng 
trong   quá   trình   thành   lập   Đảng 
của Đảng Cộng sản Việt Nam.

9


 Một là, Đảng cộng sản là đội tiên phong của giai cấp, có lý luận cách 

3. Đồng chí hãy phân tích sự vận 

mạng, giác ngộ và kiên quyết trong hoạt động thực tiễn. 
 Hai là, đảng cộng sản là một chính đảng độc lập, mang bản chất giai  

dụng, phát triển sáng tạo những 

cấp công nhân rõ rệt. 
Ba là,  đảng cộng sản được xây dựng trên tinh thần của nguyên tắc 
tập trung dân chủ.
Bốn là, người vào đảng phải thừa nhận thế  giới quan cộng sản chủ 

nguyên tắc cơ  bản về  xây dựng 
đảng   cộng   sản   của   Đảng   cộng 
sản Việt Nam
* Câu hỏi sau giờ lên lớp


nghĩa; hành động phù hợp mục tiêu, nhiệm vụ của đảng; tự giác phục 

Từ   lý   luận  học   thuyết   Mác   ­ 

tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của đảng.
Bốn là, người vào đảng phải thừa nhận thế  giới quan cộng sản chủ 

Lênin   về   đảng   cộng   sản,   đồng 

nghĩa; hành động phù hợp mục tiêu, nhiệm vụ của đảng; tự giác phục 
tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của đảng.
Năm là,  đảng phải thường xuyên được củng cố  vững chắc, thống 
nhất về tư tưởng và tổ chức. 
Sáu là, đảng phải có cơ cấu tổ chức phù hợp
Bảy là, đảng được xây dựng trên tinh thần của chủ nghĩa quốc tế vô  
sản, "vô sản tất cả các nước đoàn kết lại".
   2.  V.I.   LÊNIN   KẾ   THỪA   VÀ   PHÁT   TRIỂN   SÁNG   TẠO   TƯ  ­ Thuyết trình
TƯỞNG CỦA C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN VỀ  ĐẢNG CỦA GIAI  
CẤP CÔNG NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
2.1  Điều   kiện   lịch   sử   mới   và   tổ   chức   của   những   người   cách  
10

chí có thể  vận dụng như thế nào 
trong   thực   hiện   nhiệm   vụ   xây 
dựng Đảng hiện nay?


mạng Nga cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
 ­ Chủ nghĩa tư bản phát triển từ tự do cạnh tranh đến độc quyền và 

trở  thành chủ  nghĩa đế  quốc;  nhiệm vụ  lãnh đạo cách mạng vô sản 
đặt ra trước những người cách mạng Nga
 ­ Chủ nghĩa cơ hội đã lũng đoạn Quốc tế II Đảng Công nhân dân chủ 
­ xã hội  Nga ra  đời  cuối  thế  kỷ  XIX, nhưng sớm lâm vào khủng 
hoảng về chính trị, tư tưởng và chưa định hình về tổ chức
    2.2 Những nguyên tắc Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân  Thảo luận nhóm
 
Nga do V.I. Lênin khởi xướng
 2.2.1. Đảng là đội tiên phong có tổ chức và là tổ chức chặt chẽ nhất,  
giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
2.2.2. Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt  
động của Đảng
  2.2.3. Đảng được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ
  2.2.4.  Đảng gắn bó chặt chẽ  với quần chúng nhân dân, kiên quyết 
đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa rời quần chúng
 2.2.5. Đảng là một khối đoàn kết thống nhất về chính trị, tư tưởng và 
tổ chức; tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của đảng
 2.2.6. Khi có chính quyền, đảng là hạt nhân lãnh đạo chuyên chính vô  
sản và là một bộ phận của hệ thống đó
11


 2.2.7. Đảng mạnh lên do thường xuyên đấu tranh chống chủ nghĩa cơ 
hội trong đảng
2.2.8. Đảng tuân theo chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân
3.  ĐẢNG   CỘNG   SẢN   VIỆT   NAM  VẬN   DỤNG,   PHÁT   TRIỂN 
SÁNG TẠO HỌC THUYẾT MÁC ­ LÊ NIN VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN
  3.1.  Đảng ta đã vận dụng sang tao và phát tri
́
̣

ển học thuyết Mác ­  Thảo luận nhóm
Lênin về đảng trong quá trình thành lập Đảng
  3.2. Trong suốt quá trình phát triển, Đảng ta luôn vận dụng và phát   Thảo luận nhóm
triển sáng tạo những nguyên tắc xây dựng đảng của chủ nghĩa Mác ­ 
Lê nin
  3.3.  Đảng ta giữ  vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân  
của Đảng trong giai đoan cach mang hiên nay
̣
́
̣
̣
4. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA HỌC THUYẾT MÁC ­ LÊNIN VỀ  ­ Thuyết trình
ĐẢNG CỘNG SẢN        
4.1.  Học thuyết Mác ­ Lênin về  đảng cộng sản là hệ  thống lý luận  
khoa học, các đảng cộng sản cách mạng chân chính phải được xây 
dựng trên cơ sở lý luận ấy
4.2. Kinh nghiệm lịch sử  cho thấy, đảng cộng sản nào từ  bỏ  những  
nguyên tắc về  đảng trong học thuyết Mác ­ Lênin sẽ  không còn sức 
mạnh, nhất định suy yếu và thất bại 
 4.3. Sự kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết Mác ­ 
Lênin về đảng cộng sản bảo đảm cho Đảng ta luôn trong sạch, vững  
12


mạnh, hoàn thành sự  nghiệp cách mạng vẻ  vang mà giai cấp công 
nhân, nhân dân lao động và dân tộc giao phó  
6. tài liệu học tập
6.1 Tài liệu phải đọc:
­ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị ­ Xây dựng Đảng, Nxb. Lý luận 
Chính trị, Hà Nội, tr.2 ­44.

6.2 Tài liệu nên đọc:
­ Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, H.2016.
­ Chỉ thị số 23 ngày 9/2/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng học tập, nghiên cứu chủ nghĩa Mác ­  
Lênin.
7. Yêu cầu đối với học viên
  ­ Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu  
của khoa đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liên quan đến 
nội dung bài giảng để trao đổi, xây dựng bài.
  ­ Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng 
khi được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu.
 ­ Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề  liên quan  
đến bài giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học.
13


II. BÀI GIẢNG SỐ: 02
1­ Tên bài giảng: ĐẢNG CẦM QUYỀN VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT  
NAM TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
2­ Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút).
3­ Mục tiêu
Bài giảng này cung cấp cho học viên:
* Về kiến thức: 
­ Những vấn đề lý luận cơ bản về đảng cầm quyền và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam;
­ Thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ta trong hơn 30 năm qua;
­ Mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới.
* Về kỹ năng: 
­ Phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về đảng cầm quyền và phương thức lãnh đạo của Đảng; 
­ Đánh giá thực tiễn về Đảng ta cầm quyền và phương thức lãnh đạo của Đảng;
­ Tham gia xây dựng quy chế, quy định hoạt động của cấp ủy nhằm đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.
* Về tư tưởng: 

­ Kiên định vị thế cầm quyền, vai trò lãnh đạo của Đảng;
­ Thống nhất tư tưởng, có quyết tâm chính trị cao trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới;
­ Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tính tiền phong, gương mẫu trong hành động cho quần chúng noi theo
­ Kiên quyết đấu tranh với những luận điệu xuyên tac, phủ nhận vai trò cầm quyền, lãnh đạo cách mạng của Đảng.
4­ Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Chuẩn đầu ra

14

Đánh giá người học


Yêu cầu đánh giá

Hình thức đánh giá

Sau khi kết thúc bài giảng, học viên có thể đạt được:

­ Phân tích vai trò, đặc 

­ Tự luận

* Về kiến thức:

điểm cầm quyền và 

­ Vấn đáp nhóm

­ Hiểu rõ tính tất yếu, vai trò, đặc điểm cầm quyền và phương   phương thức lãnh đạo 
thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.


của Đảng.

­ Nhận thức được thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của   ­ Phân tích thực trạng, 
Đảng Cộng sản Việt Nam trong hơn 30 năm qua; các quan điểm,  quan điểm, phương 
phương hướng, nhiệm vụ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo  hướng, nhiệm vụ tiếp 
của Đảng trong điều kiện mới

tục đổi mới phương 

* Về kỹ năng:

thức lãnh đạo của Đảng 

­ Phân tích đặc điểm cầm quyền của Đảng ta

trong điều kiện mới.

­   Đánh   giá   thực   trạng,   đề   xuất   giải   pháp   góp   phần   đổi   mới 
phương thức lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới.
­ Tham gia xây dựng quy chế, quy định đổi mới phương thức 
lãnh đạo của Đảng.
* Về tư tưởng:
­ Tin tưởng, kiên định vị  thế  cầm quyền và vai trò lãnh đạo của  
Đảng.
­ Nêu cao tinh thần trách nhiệm trong đổi mới phương thức lãnh  
đạo của Đảng. 
­ Kiên quyết đấu tranh chống lại các âm mưu của các thế lực thù 
15



địch, bất mãn chính trị  đòi xóa bỏ  vai trò cầm quyền, lãnh đạo 
của Đảng.
5­ Nội dung cho tiết và hình thức tổ chức dạy ­ học
Nội dung chi tiết

Hình thức tổ chức dạy 

Câu hỏi đánh giá quá 

học

trình

1­ ĐẢNG CẦM QUYỀN VÀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM 

Câu hỏi trước giờ  lên  

QUYỀN

lớp:

1.1­ Khái niệm

Thuyết trình

1­   Vai   trò,   đặc   điểm 
cầm quyền và phương 

1.1.1­ Đảng cầm quyền: là khái niệm để  chỉ  đảng chính trị  trong thời  


thức   lãnh   đạo   của 

kỳ giành được quyền thiết lập và sử dụng bộ máy chính quyền để thực 

Đảng.

hiện mục tiêu, nhiệm vụ  của đảng cầm quyền theo hiến pháp, pháp 

Câu hỏi trong giờ  lên  

luật.
1.1.2­ Đảng cộng sản cầm quyền : là đảng đã giành được địa vị  cầm 

lớp:
1­ Đồng chí hãy chứng 

quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội thực hiện mục tiêu, lý tưởng của  

minh   cơ   sở   chính   trị, 

Đảng, phù hợp với mục đích, lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân 

pháp lý và thực tiễn để 

lao động và dân tộc.

khẳng định Đảng Cộng 

1.1.3­ Tính tất yếu về Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền


Thảo luận nhóm

­ Cơ sở chính trị: Mục tiêu, lý tưởng, đường lối của Đảng phù hợp với  Thuyết trình
16

sản Việt Nam là đảng 
cầm   quyền,   lãnh   đạo 
Nhà nước và xã hội là 


mục đích, lợi ích của nhân dân, dân tộc

một   đòi   hỏi   tất   yếu 

­ Cơ sở pháp lý: Hiến định trong Hiến pháp

khách quan.

­ Thực tiễn: Cách mạng Việt Nam dưới sự  cầm quyền, lãnh đạo của 

2­   Nêu   và   phân   tích 

Đảng gần 90 năm qua đã chứng minh vai trò của Đảng.

những   nguy   cơ   của 

1.2­ Đặc điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền 

Học viên đọc giáo trình


Đảng   ta   cầm   quyền 
hiện nay.

­ Trải qua quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ  mới dành được chính  

3­ Phân tích những nội 

quyền.

dung   đổi   mới   phương 

­ Nhiệm vụ chính trị thay đổi

thức   lãnh   đạo   của 

­ Có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân,  

Đảng. 

vì nhân dân.

4­ Đánh giá thực trạng 

­ Phương thức lãnh đạo của Đảng thay đổi căn bản

đổi   mới   phương   thức 
lãnh   đạo   của   cấp   ủy, 

­ Là Đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội.


tổ   chức   đảng   ở   địa 

­ Đảng cầm quyền, lãnh đạo trong điều kiện Nhà nước pháp quyền 

phương,   cơ   quan,   đơn 

XHCN đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện.

vị.

­ Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong khi Đảng cũng 

5­   Phân   tích   phương 

đang trong quá trình xây dựng, chỉnh đốn, nâng cao năng lực cầm quyền,  

hướng,   nhiệm   vụ   tiếp 

lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.

tục   đổi   mới   phương 

1.3­ Nguy cơ của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

Thảo luận nhóm

thức   lãnh   đạo   của 
Đảng   trong   tình   hình 


17


­ Là Đảng duy nhất cầm quyền 

Thuyết trình

mới.

­ Dễ chủ quan, duy ý chí, sai lầm về đường lối

Câu   hỏi   sau   giờ   lên  

­ Nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa

lớp:

­ Nguy cơ tụt hậu về kinh tế.

Từ  lý luận về  phương 

­ Tham nhũng, lãng phí, quan liêu.

thức   lãnh   đạo   của 

­ Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Đảng,   đồng   chí   vận 

­ Các thế lực thù địch lợi dụng để chống, phá.


dụng như  thế   nào  vào 

2. ĐỔI MỚI PTLĐ CỦA ĐẢNG CSVN TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI 

đổi   mới   phương   thức 

2.1­ Quan niệm phương thức lãnh đạo, đổi mới phương thức lãnh   Thuyết trình
đạo của Đảng, nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
2.1.1­ Quan niệm
Phương thức lãnh đạo của Đảng là hệ  thống các hình thức, phương 
pháp, biện pháp, qui trình, lề lối làm việc, tác phong công tác mà Đảng 
sử  dụng để  tác động vào các lực lượng xã hội, các tổ  chức, cá nhân..., 
biến các chủ  trương, đường lối, chính sách của Đảng thành nhận thức  
và hành động của đối tượng lãnh đạo, nhằm thực hiện bằng được các  
nhiệm vụ cách mạng do Đảng đề ra.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng là toàn bộ hoạt động của 
Đảng và những tổ  chức có liên quan nhằm thay đổi từng phần hoặc 
toàn bộ  một nội dung nào đó của phương thức lãnh đạo hiện có theo 
18

Học viên đọc giáo trình

lãnh   đạo   của   cấp   ủy, 
tổ   chức   đảng   ở   địa 
phương,   cơ   quan,   đơn 
vị.


hướng tích cực, tiến bộ, bảo đảm cho sự  lãnh đạo của Đảng đem lại 

kết quả cao hơn, nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng.
2.1.2­ Nội dung đổi mới PTLĐ của Đảng

Thảo luận nhóm

­ Việc chuẩn bị và ban hành nghị quyết.

Thuyết trình

­ Việc tổ chức thực hiện nghị quyết 
­ Đổi mới phong cách, lề lối làm việc.
­ Đổi mới công tác tổ chức và cán bộ
­ Phát huy mạnh mẽ vai trò của các tổ chức đảng và tính tiền phong, 
gương mẫu của đảng viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước, 
MTTQ và các tổ chức chính trị ­ xã hội.
­ Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát
 2.2­ Thực trạng đổi mới PTLĐ của Đảng

Thảo luận nhóm

2.2.1­ Những ưu điểm cơ bản

Học viên đọc giáo trình

­ Đã ban hành nhiều quy chế, quy định, quy trình 
­ Đổi mới phong cách, lề lối làm việc.
­ Thực hiện chế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với phát huy tính chủ động, 
sáng tạo và trách nhiệm của cá nhân, của người đứng đầu.
­ Coi trọng việc phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ  chức đảng, 
19



đảng viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước, đoàn thể.
­ Có những đổi mới trong việc ra và tổ chức thực hiện nghị quyết, kiểm  
tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết. 
­ Cải cách thủ tục hành chính có nhiều tiến bộ.
2.2.2­ Những hạn chế, khuyết điểm
­ Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trận 
Tổ quốc và các tổ chức chính trị ­ xã hội còn chậm, lúng túng, bất cập.
­ Chưa xác định rõ nội dung và phương thức cầm quyền của Đảng.
­ Chưa thật sự phát huy vai trò gương mẫu của các tổ chức đảng, đảng 
viên, 
­ Chưa khắc phục được tình trạng ban hành nhiều nghị  quyết; có một 
số  nội dung thiếu tính khả  thi, chưa tính kỹ  nguồn lực và điều kiện 
thực hiện.
­ Chưa thật tập trung lãnh đạo, chỉ  đạo tổ  chức thực hiện, kiểm tra, 
giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết; một số nghị quyết  
chậm đi vào cuộc sống. 
­ Còn biểu hiện quan liêu, cửa quyền, chưa thực sự sâu sát thực tế, cơ 
sở. 
­ Vẫn còn tình trạng nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít.

20

Học viên đọc giáo trình


2.3­  Phương hướng, nhiệm vụ  tiếp tục đổi mới PTLĐ của Đảng  Thảo luận nhóm
trong điều kiện mới
2.3.1­ Đổi mới PTLĐ đối với Nhà nước:


Thuyết trình

­  Nâng cao hiệu quả  lãnh đạo Nhà nước thể  chế  hoá đường lối của  
Đảng thành Hiến pháp, pháp luật, chính sách...
­  Lãnh đạo xây dựng Nhà nước phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ  mới,  
bảo đảm xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt  động có 
hiệu lực, hiệu quả cao.
­ Kết hợp chặt chẽ  việc lãnh đạo bằng tổ  chức đảng với lãnh đạo 
thông qua cá nhân đảng viên, nhất là người đứng đầu.
­ Thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước.
2.3.2­ Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận,   Thuyết trình
các đoàn thể:
­ Nâng cao chất lượng định hướng của Đảng đối với Mặt trận và các 
đoàn thể (về chính trị, tư tưởng, phương thức hoạt động; về tổ chức và 
cán bộ; về  mục tiêu, phương hướng phát triển, nội dung hoạt  động 
trong từng thời kỳ…).
­ Lãnh đạo thể chế hoá kịp thời các chủ trương của Đảng về dân vận, 
về đại đoàn kết, về công tác mặt trận, đoàn thể thành chính sách, pháp  
21


luật nhà nước.
­ Đổi mới cơ chế lãnh đạo, chỉ  đạo của Đảng đối với Mặt trận và các  
đoàn thể  chính trị – xã hội; xây dựng các qui chế, qui định; tăng cường  
hoạt động của ban dân vận cấp uỷ.
­ Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc hoạt động.
2.3.3­ Xây dựng các quy chế, quy định hoạt động của Đảng:

Thuyết trình


­ Xây dựng các quy chế, quy định.
­ Quy định rõ quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên.
­ Xây dựng văn hóa trong Đảng, Nhà nước, xã hội; đạo đức cách mạng.
­ Đổi mới phong cách, lề lối làm việc
­ Nâng cao chất lượng đường lối, nghị  quyết của Đảng, chính sách, 
pháp luật của Nhà nước.
­ Tăng cường lãnh đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết.
­ Đẩy mạnh cải cách hành chính.
­ Sơ kết, tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận.
6­ Tài liệu học tập
6.1­ Tài liệu phải đọc
­ Học viện Chính trị  quốc gia Hồ  Chí Minh (2018):  Giáo trình cao cấp lý luận chính trị:   Xây dựng Đảng, Nxb. Lý luận 
Chính trị, Hà Nội, 2018, tr.286 ­tr.302.
6.2­ Tài liệu nên đọc
22


­ Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ  XII, Nxb. Chính trị quốc gia ­ sự thật, Hà Nội. 
2016.
­ Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 15­NQ/TW ngày 30­7­2007 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về Tiếp 
tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị.
­ Ban Chấp hành Trung  ương: Nghị quyết số  18­NQ/TW ngày 25­10­2017 của Ban Chấp hành Trung  ương về   Một số  vấn  
đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiêu quả.
­ Ban Chấp hành Trung  ương: Nghị quyết số  26­NQ/TW ngày 19­5­2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII Về tập  
trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
7. Yêu cầu đối với học viên
  ­ Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu của 
khoa đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề  cương môn học; chuẩn bị  câu hỏi liên quan đến nội 
dung bài giảng để trao đổi, xây dựng bài.

 ­ Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi  
được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu.
­ Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến bài 
giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học.
III. BÀI GIẢNG SỐ 03
1 Tên bài: CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2. Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút)
23


3. Mục tiêu
Bài này cung cấp cho học viên:
* Về kiến thức: giúp người học nắm được cơ  sở lý luận, thực tiễn, vai trò, nội dung những nguyên tắc tổ  chức và hoạt  
động của Đảng Cộng sản Việt Nam; tình hình thực hiện các nguyên tắc và quan điểm, giải pháp tiếp tục thực hiện tốt các  
nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng hiện nay.
* Về kỹ năng: Học viên có khả năng hiểu rõ, vận dụng đánh giá thực tiễn thực hiện các nguyên tắc tại đảng bộ, chi bộ 
nơi mình sinh hoạt, từ đó rút ra những biện pháp cụ thể để thực hiện các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản  
Việt Nam hiệu quả hơn.
* Về tư tưởng: nâng cao nhận thức và niềm tin; xác định trách nhiệm trong thực hiện đúng đắn các nguyên tắc tổ chức và 
hoạt động của Đảng.
4. Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Chuẩn đầu ra
Đánh giá người học
Sau khi kết thúc bài học viên có thể đạt 
được:
* Về kiến thức:
­  Phân tích được cơ  sở  lý luận, thực tiễn, vai trò, nội dung 
những nguyên tắc tổ  chức và hoạt động của Đảng Cộng  
sản Việt Nam hiện nay.
* Về kỹ năng:

­ Vận dụng lý luận để đánh giá tình hình; đề xuất giải pháp  
góp phần thực hiện các nguyên tắc tại đảng bộ, chi bộ. 
* Về tư tưởng:
24

Yêu cầu đánh giá

Hình thức đánh giá

­ Phân tích những  ưu điểm và  ­ Tự luận
hạn chế  trong việc thực hiện  ­ Vấn đáp nhóm
các nguyên tắc tổ chức và hoạt 
động   của   Đảng  tại   đơn   vị 
đồng chí đang công tác.
­ Phân tích các biện pháp mà 
đồng chí sẽ thực hiện để thực 
hiện tốt hơn các nguyên tắc tổ 


­ Tin tưởng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong  chức và hoạt động của Đảng 
tình hình hiện nay.
tại chi bộ đồng chí.
­ Xác định trách nhiệm và thái độ đúng đắn trong tham gia thực 
hiện, bảo vệ  các   nguyên   tắc   tổ   chức   và   hoạt   động   của 
Đảng. 
5. Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
Nội dung chi tiết

 1. NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN 
CHỦ TRONG ĐẢNG


  1.1   Sự   hình   thành,   phát   triển   của  ­ Thuyết trình
nguyên tắc tập trung dân chủ  trong 
đảng cộng sản

25

Hình thức
 tổ chức dạy học

Câu hỏi đánh giá quá 
trình

* Câu hỏi trước giờ 
lên lớp:
1.  Đồng   chí   hãy   cho 
biết   tên   các   nguyên 
tắc   tổ   chức   và   hoạt 
động của Đảng Cộng 
sản   Việt   Nam   hiện 
nay.
* Câu hỏi trong giờ 
lên lớp:
1.   Tại   sao   1   nghị 
quyết   có   sự   thống 
nhất cao khi ban hành 
nhưng   lại   không   có 
giá trị thi hành?