Tuần : 18
Tiết 67
ND:
MẸ HIỀN DẠY CON
(Hướng dẫn đọc thêm)
1. Mục tiêu:
a. Kiến thức:
- Hoạt động 2: Học sinh biết: bước đầu về Mạnh Tử. Biết những sự việc chính trong
truyện.
- Hoạt động 3: Học sinh hiểu: Ý nghĩa của truyện. Hiểu cách viết truyện gần với viết kí, viết
sử ở thời trung đại
b. Kó năng:
- Học sinh thực hiện được: Đọc hiểu văn bản truyện trung đại Mẹ hiền dạy con. Nắm bắt
và phân tích được các sự kiện trong truyện.
- Học sinh thực hiện thành thạo: Kể lại được truyện. Tự nhận thức giá trị của tình u
thương và phương pháp giáo dục con cái trong cuộc sống.
c. Thái độ:
- Thói quen: giáo dục HS về tình cảm mẹ con, về ý thức học tốt
và ý thức về việc: môi trường sống có ảnh hưởng đến việc
phát triển nhân cách con người.
- Tính cách: Tích hợp giáo dục mơi trường: Liên hệ về ảnh hưởng của mơi trường đối
với việc giáo dục.
- Tích hợp giáo dục kó năng sống:
+ Kó năng tự nhận thức giá trò của tình yêu thương và
phương pháp giáo dục con cái trong cuộc sống.
+ Đảm nhận trách nhiệm với người khác. Giao tiếp, phản
hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghó / ý tưởng, cảm nhận
của bản thân về những giá trò nội dung và nghệ thuật của
truyện
2.Nội dung bài học: -Ý nghĩa của truyện Mẹ hiền dạy con.
3.Chuẩn bò:
GV: Tranh “Mẹ hiền dạy con”.
HS: Đọc văn bản, tìm hiểu ý nghóa truyện.
4. Tổ chức các hoạt động học tập:
4.1. Ổn đònh tổ chức và kiểm diện:1 phút
6A1:
6A2:
6A3::
4.2. Kiểm tra miệng: 5 phút
Truyện “Con hổ có nghĩa” thuộc thể loại truyện nào trong truyện trung đại Việt Nam?
(2đ)
Truyện hư cấu.
Biện pháp nghệ thuật chủ yếu trong truyện là gì? (2đ)
Nhân hố.
Truyện đề cao điều gì? Tìm một số câu câu ca dao, tục ngữ nói về việc nhớ ơn (4đ)
Đề cao ân nghĩa, thuỷ chung, khuyến khích việc nhớ ơn và đền ơn.
Nội dung bài học hơm nay nói về điều gì? Có mấy sự việc? (2đ)
Dạy con của mẹ thầy Mạnh Tử. Có 5 sự việc.
Nhận xét, chấm điểm.
4.3.Tiến trình bài học:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung bài học.
Hoạt động 1: 1 phút. Vào bài: Để
giúp các em nẵm vững kiến thức về
truyện Trung đại, tiết này, cô sẽ hướng
I. Đọc- hiểu văn
dẫn các em tìm hiểu bài” Mẹ hiền dạy
bản:
con”.
1. Đọc:
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc –hiểu
văn bản. 8 phút
2. Chú thích:
GV hướng dẫn HS đọc, GV đọc, gọi HS
SGK/151
đọc.
GV nhận xét, sửa sai.
Theo dõi văn bản em thấy truyện có mấy sự việc?
Truyện kể theo ngơi thứ mấy?
Mạnh tử là ai?
- Truyện được tuyển dòch từ sách Liệt
nữ truyện của Trung Quốc, được Ôn Như
Nguyễn Văn Ngọc và Tử An Trần Lê
Nhân dòch. Truyện nổi tiếng xưa nay ở
Trung Quốc cũng như ở nước ta.
Bậc hiền triết nổi tiếng ở Trung Hoa thời chiến quốc.Ơng
được suy tơn là Á thánh của đạo Nho (sau Khổng Tử). Tại
văn miếu ở Hà Nội, xung quanh tượng Khổng Tử có tượng
II. Phân tích văn
Mạnh Tử được đặt thờ cùng với ba vị khác
bản:
Lưu ý một số từ ngữ khó SGK.
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản
15 phút
GV kẻ bảng u cầu học sinh điền 5 sự việc diễn ra
trong q trình dạy con của người mẹ.?
Sự
việc
1
2
3
4
5
Con
Mẹ
Nhà gần nghĩa địa bắt
chước : đào, chơn, lăn,
khóc
Gần chợ: nơ nghịch bắt
chước bn bán điên đảo
Gần trường bắt chước
học lễ phép, cắp sách vở.
Hỏi mẹ: Hàng xóm giết
lợn làm gì.
Dọn nhà từ nghĩa địa
ra gần chợ.
Bỏ học về nhà.
Dọn nhà đến gần
trường học.
Vui lòng.
Nói đùa: sửa chữa =
cách mua thịt lợn về
cho con ăn.
Cắt đứt ngay tấm vải
đang dệt.
Qua các sự việc ta thấy bà mẹ đã hai lần
1. Suy nghó và hành
động của bà mẹ:
quyết đònh dời nhà và một lần đònh cư.
Đó là vì chỗ ở hay vì Mạnh Tử?
Mạnh Tử.
Tại sao các quyết đònh chuyển nhà và
đònh cư lại là vì con?
Người mẹ hiểu tính tình Mạnh Tử (hiếu
động, bắt chước giỏi), hiểu được tác
động của hoàn cảnh tới tính chất trẻ
thơ (có thể xấu, có thế tốt).
Ý nghóa dạy con của bà mẹ trong 3 sự việc
đầu là gì?
-Muốn con thành
người tốt,
cần tạo cho con môi
trường sống trong sạch.
- Dạy con chữ tín, khơng được
nói dối.
.
Tích hợp giáo dục mơi trường: GD HS ý thức
về môi trường sống ảnh hưởng
lớn đến sự phát triển nhân cách
của con người.
Em có thể tìm những câu tục ngữ nói về nội dung này?
Gần mựïc thì đen, gần đèn thì sáng…
bầu thì tròn, ở ống thì dài…
Ở sự việc thứ tư, người mẹ đã dạy con
điều gì?
Em có thể tìm một vài câu nói về chữ tín.
Lời nói đi đơi với việc làm. Một lần bất tín, vạn lần mất
tin.
GV kể chuyện: Tăng Sâm là một trong số học trò xuất sắc
của Khổng Tử ( ở Văn Miếu trong tứ phối bốn vị được thờ
cúng có Tăng Sâm) . Ngày còn bé, một hơm mẹ đi chợ,
Tăng Sâm đòi đi theo . Mẹ dỗ: “ Ở nhà mẹ mua cho miếng
gan lợn mà ăn”. Ra chợ, khơng còn gan lợn để mua. Về nhà,
- Nghiêm khắc với khuyết điểm
để giữ chữ tín với con, bà đã mổ lợn nhà lấy một miếng gan của con, dạy con lòng say mê học
cho con ăn.
tập.
Sử dụng kĩ thuật động não.
Từ chuyện mẹ thầy Mạnh Tử, và mẹ thầy Tăng sâm em có
suy nghĩ gì về chữ tín?
Chữ tín giúp ta thành cơng trong cuộc sống.
Bức tranh trong SGK minh hoạ cho sự việc nào? Tại sao
tác giả lại chọn sự việc đó để minh hoạ?
Đó là cách dạy con hay nhất, vừa cụ thể dễ hiểu, vừa
kiên quyết khiến con thấm thía.
Môi trường giáo dục
Như vậy ta thấy với khuyết điểm của con, mẹ đã như thế
con thành người, về
nào?
phương pháp dạy con trở
thành bậc vỹ nhân.
Thái độ nghiêm khắc trong dạy con có
phải là biểu hiện của tình thương trong
tấm lòng người mẹ không, vì sao?
Là biểu hiện của tình thương vì mục
đích muốn con thành người tốt đẹp, giỏi
giang…
Tích hợp giáo dục kó năng sống: Kó năng
tự nhận thức giá trò của tình yêu thương
và phương pháp giáo dục con cái trong
cuộc sống.
Qua đó, cho ta hiểu thêm về điều gì?
Mạnh Tử có người mẹ hiền, Mạnh Tử
là người con ngoan. Đâu là biểu hiện
con ngoan của Mạnh Tử?
Biết vâng lời me,ï học tập chuyên
cần.
Mẹ hiền và con ngoan, 2 yếu tố đó đã
kết hợp để tạo thành quả như thếù
nào?
Đặt tên truyện là “øMẹ hiền dạy con”
và kết thúc truyện, tác giả viết “Thế
chẳng…hay sao?” Điều đó có ý nghóa gì?
HS thảo luận nhóm, triønh bày.
Mạnh Tử trở thành một bậc đức cao
tài rộng, nổi tiếng sau này.
Như vậy, em thấy bà mẹ của thầy
Mạnh Tử là người thế nào?
GD HS ý thức được tình u thương và phương pháp
giáo dục con trong cuộc sống.
Truyện có nét gì đặc sắc về nghệ
thuật?
Tích hợp giáo dục kó năng sống: Kó năng
giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực,
trình bày suy nghó / ý tưởng , cảm nhận
của bản thân về những giá trò nội
dung và nghệ thuật của truyện.
Truyện nói lên điều gì?
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK – 153.
Hoạt động 4: Luyện tập. 5 phút
Hướng dẫn cho HS cách làm bài tập 1
trong vở bài tập cho HS về nhà làm.
Từ chuyện mẹ con thầy Mạnh Tử, em có
suy nghó gì về đạo làm con của mình?
Phải biết vâng lời cha mẹ, cố gắng
chăm ngoan học giỏi, hiếu thảo với cha
mẹ và giúp đỡ gia đình.
GD HS lòng kính yêu cha mẹ, học tập
Bà mẹ thầy Mạnh
Tử – một người mẹ
tuyệt vời : yêu con,
thông minh, khéo léo,
nghiêm khắc trong việc
dạy dỗ giáo dục con .
2. Nghệ thuật:
- Xây dựng cốt truyện
theo mạch thời gian với
năm sự việc chính về
mẹ con thầy Mạnh Tử
- Có nhiều chi tiết
giàu ý nghóa, gây xúc
động đối với người
đọc.
3.Ý nghĩa :
Truyện nêu cao tác dụng của mơi
trường sống đối với sự hình thành
và phát triển nhân cách của trẻ.
- Vai trò của bà mẹ trong việc dạy
dỗ con nên người.
III. Luyện tập:
Bài1: Phát biểu cảm
nghó.
Bài 2: Nêu suy nghó:
Bài 3:
- Công tử, hoàng tử,
đệ tử
tử : con.
-Tử trận, bất tử, cảm
tử tử:chết.
tốt.
Gọi HS đọc bài tập 3.
Các yếu tố Hán việt “tử” được đề
cập đến ở trong bài được dùng với
nghóa nào?
Nhắc HS làm bài vào vở bài tập.
4.4. Tổng kết: 5 phút
GV treo bảng phụ giới thiệu bài tập:
Cách hiểu nào đúng nhất về hai chữ “mẹ hiền” trong truyện
mẹ hiền dạy con?
A. Người mẹ hiền lành, dòu dàng.
B. Người mẹ thông minh và vô cùng nghiêm khắc.
C. Người mẹ rất yêu con và chiều chuộng con.
D. Người mẹ thương yêu con đúng mực và biết cách dạy con
nên người.
Nêu ý nghóa của truyện “Mẹ hiền dạy con”?
: Truyện nêu cao tác dụng của mơi trường sống đối với sự hình thành và phát triển nhân
cách của trẻ. Và vai trò của bà mẹ trong việc dạy dỗ con nên người.
4.5Hướng dẫn học tập: 5 phút
Đối với bài học tiết này:
- Học thuộc phần bài ghi. Làm BT1 vào vở bài tập.
- Tập kể lại truyện. Nhớ nét chính về nội dung và nghệ thuật
của truyện.
- Suy nghó về đạo làm con của mình sau khi học xong truyện.
Đối với bài học tiết sau:
- Soạn bài: “ Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng”: Đọc văn
bản, tìm hiểu ý nghóa truyện, trả lời các câu hỏi trong SGK 164165.
5. Phụ lục:
- Sách giáo viên văn 6.( Nhà xuất bản Giáo dục)
- Thiết kế bài giảng Ngữ văn 6 ( Nhà xuất bản Hà Nội)
- Học và thực hành theo chuẩn kiến thức kỹ năng Ngữ văn 6 ( Nhà xuất bản GD Việt Nam)