TÓM LƯỢC
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, để cạnh tranh thành công trên thương
trường thì sự khác biệt là rất quan trọng. Hai doanh nghiệp có thể cùng sản xuất ra một
loại sản phẩm, có công nghệ giống hệt nhau nhưng khách hàng sẽ chọn mua sản phẩm
từ doanh nghiệp này mà không mua của doanh nghiệp kia. Bởi lẽ họ tin vào cách ứng
xử, các nguyên tắc kinh doanh, tính cam kết và tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp
này hơn doanh nghiệp kia. Văn hóa doanh nghiệp là linh hồn của thương hiệu, là yếu
tố khác biệt bền vững của doanh nghiệp. Một thương hiệu tốt không chỉ là tài sản của
doanh nghiệp mà còn là tài sản của quốc gia. Mọi quốc gia đều ra sức bảo vệ những
thương hiệu của mình.
Văn hóa doanh nghiệp, các nguyên tắc cơ bản, giá trị cốt lõi không thể tách rời
khỏi tầm nhìn và sứ mệnh của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có nền tảng văn
hóa mạnh cũng là những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn và sứ mệnh tốt đẹp, biết
hài hòa, cân bằng các lợi ích giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng, giữa lợi nhuận có
được với lợi ích của cộng đồng, giữa các mục tiêu ngắn hạn với các phương châm phát
triển bền vững. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp chính là xây dựng lợi thế cạnh tranh,
lợi thế thương mại và bản sắc Việt Nam trên sân chơi của nền kinh tế toàn cầu hóa ở
thế kỷ 21.
Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững trên thị trường cần phải vạch
ra cho mình những chiến lược phát triển phù hợp với xu thế phát triển chung. Nhiều
nghiên cứu đã chỉ ra rằng: văn hóa doanh nghiệp là một tài sản vô hình của công ty,
một văn hóa doanh nghiệp mạnh giúp nâng cao vị thế doanh nghiệp, uy tín, tạo dựng
niềm tin với khách hàng và đối tác kinh doanh, thu hút nguồn lao động giỏi đến với
công ty, từ đó tạo ra những lợi ích thiết thực cho công ty như: giảm chi phí, tăng doanh
thu, tăng giá trị thương hiệu, giảm tỷ lệ nhân viên thôi việc, tăng năng suất và thêm cơ
hội tiếp cận những thị trường mới.
Xuất phát từ nhận thức trên em tiến hành nghiên cứu đề tài khóa luận “Phát triển
văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.”.Khóa luận gồm 3
chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp
Chương này hệ thống hóa một số lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh

1

1


nghiệp, bắt đầu từ việc làm rõ khái niệm phát triển văn hóa doanh nghiệp, chỉ ra những
nội dung phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân cho
đến làm rõ các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển văn hóa doanh nghiệp.
Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại
Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.
Trước hết khóa luận giới thiệu khái quát về công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân
và phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển văn hóa doanh nghiệp công ty .
Đồng thời khóa luận cũng phân tích và đưa ra các kết luận về thực trạng phát triển văn
hóa doanh nghiệp công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.
Chương 3: Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển văn hóa tại Công
ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.
Trong chương này trình bày phương hướng hoạt động của công ty TNHH Mỹ
nghệ Thiên Tân trong thời gian tới và đưa ra quan điểm phát triển văn hóa doanh
nghiệp công ty cùng những đề xuất, kiến nghị phát triển văn hóa doanh nghiệp công ty
TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.

2

2


LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực tập và làm đề tài khóa luận tốt nghiệp với đề tài “Phát
triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân” em đã nhận được

rất nhiều sự tận tình giúp đỡ.
Trước hết, em xin chân thành cảm ơn Thầy PGS, TS- Trần Hùng về những chỉ
bảo của Thầy trong quá trình hoàn thành bài khóa luận này cũng như những chỉnh sửa
mang tính thực tế của Thầy.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo của Trường Đại học Thương Mại đã
tạo điều kiện về cơ sở hạ tầng cũng như việc điều hành quản lý để cá nhân em cùng tập
thể sinh viên của trường được theo học và làm tốt nghiệp cuối khóa, đặc biệt là các
thầy cô khoa quản trị kinh doanh về những kiến thức các thầy cô đã chỉ bảo em trong
suốt quá trình học tập và rèn luyện tại nhà trường.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn Ông Lê Văn Hà – Giám đốc Công ty TNHH
Mỹ nghệ Thiên Tân cùng tập thể cán bộ, nhân viên của Công ty đã tạo điều kiện và tận
tình chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập và hoàn thành bài khóa luận này.
Cuối cùng, cho em gửi lời cảm ơn tới các bạn trong lớp đã giúp đỡ và động viên
em rất nhiều trong quá trình học tập và thực hiện tốt bài luận luận văn này.

Sinh viên

Đào Minh Trung

3

3


MỤC LỤC

4

4



DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

5

5


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Chú giải
Cán bộ công nhân viên
Hoạt động kinh doanh
Phát triển văn hóa
Trách nhiệm hữu hạn
Văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa kinh doanh

CBCNV
HDKD
PTVH
TNHH
VHDN
VHKD

.


6

6


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết nghiên của đề tài
Xu thế phát triển chung hiện nay của nền kinh tế thế giới là đang tiến dần đến
tầm cao của nền kinh tế tri thức, ở nơi đó văn hóa được coi trọng hơn bao giờ hết. Xu
thế mới tạo ra một sân chơi mới, với những luật lệ mới và những thành viên có thể đáp
ứng được luật chơi. Đó là những doanh nghiệp đã xây dựng văn hóa đủ mạnh để tự tin
hòa nhập và phát triển bền vững. Bởi vậy mà các giá trị văn hóa doanh nghiệp dần trở
thành vũ khí cạnh tranh hiệu quả của các công ty. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng: văn
hóa doanh nghiệp là một tài sản vô hình của công ty, một văn hóa doanh nghiệp mạnh
giúp nâng cao vị thế doanh nghiệp, uy tín, tạo dựng niềm tin với khách hàng và đối tác
kinh doanh, thu hút nguồn lao động giỏi đến với công ty, từ đó tạo ra những lợi ích thiết
thực cho công ty như: giảm chi phí, tăng doanh thu, tăng giá trị thương hiệu, giảm tỷ lệ
nhân viên xin nghỉ việc, tăng năng suất và thêm cơ hội tiếp cận những thị trường mới.
Trong doanh nghiệp, văn hóa là một tài sản vô hình, một vũ khí cạnh tranh sắc
bén và có một vai trò rất quan trọng ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh cũng
như sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp tích cực sẽ giúp
thu hút và gìn giữ nhân tài, gắn kết các thành viên trong doanh nghiệp, khơi dậy niềm
tin, niềm tự hào về doanh nghiệp, tạo nên sức mạnh tinh thần phát huy khả năng sáng
tạo của các nhân viên, giúp cho các hoạt động trong doanh nghiệp ổn định và giảm bớt
rủi ro trong kinh doanh…Tóm lại, văn hóa doanh nghiệp là chìa khóa cho sự phát triển
bền vững cho doanh nghiệp. Chính vì vậy, việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh
nghiệp là đòi hỏi cấp bách hiện nay và là điều đầu tiên mà doanh nghiệp cần lưu tâm
tới. Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp đang trở thành một xu hướng trên
thế giới và được nâng lên tầm chiến lược trong nhiều doanh nghiệp hiện nay.

Nhận thức được tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp, công ty TNHH Mỹ
nghệ Thiên Tân đã có những đầu tư không nhỏ đến công tác xây dựng và phát triển
văn hóa doanh nghiệp từ những ngày đầu thành lập. Công ty đã xây dựng được cho
mình một cơ chế quản lý hiệu quả tạo cho cán bộ nhân viên công ty có một môi trường
làm việc lành mạnh, thoải mái, công bình, hiện đại, năng động và hiệu quả, phát huy
tối đa năng lực làm việc, tính năng động và sức khỏe của mỗi nhân viên; Các nghi lễ,
nghi thức, phong trào, hoạt động tập thể trong công ty được tổ chức thường xuyên thể

7


hiện sự quan tâm của giám đốc công ty, luôn chăm lo đời sống vật chất của cán bộ
công nhân viên. Công ty đã có một số thành công nhất định trong việc xây dựng bản
sắc những nét đặc trưng văn hóa giá trị vô hình và hữu hình.
Tuy nhiên công ty không tránh khỏi những mặt hạn chế còn tồn tại, cần khắc
phục trong công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty. Trong quá trình thực
tập, nghiên cứu và hoàn thành đề tài khóa luận em đã có thời gian tìm hiểu về công ty,
công tác xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH Mỹ nghệ
Thiên Tân. Từ đó nhận ra một số mặt hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới nhằm
đưa ra các giải pháp, kiến nghị nhằm “phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty
TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.”
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Trong quá trình thực tập và hoàn thiện đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại
Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân” em có tham khảo 3 đề tài:
“Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH thương mại và sản xuất bao
bì Minh Tường” - Tác giả: Phạm Văn Quyết, khóa luận tốt nghiệp 2013 trường đại học
Thương Mại. Khóa luận chỉ ra biểu hiện của các giá trị điển hình cấu thành nên văn
hóa công ty Minh Tường, những ảnh hưởng của nhân tố môi trường tới việc phát triển
các giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình của Văn phòng công ty Minh Tường.
“Phát triển một số giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình của văn phòng công ty

Cổ Phần Thương Mại Phú Thái Hà Nội” - Tác giả: Vũ Thị Ngọc, khóa luận tốt nghiệp
năm 2010 trường Đại học Thương mại. Đã đưa ra những lý luận cơ bản về xây dựng
và phát triển văn hóa doanh nghiệp, luận văn đã tập trung giải quyết một số mặt tồn tại
cần khắc phục của công ty.
“Xây dựng và phát triển văn hoá doanh nghiệp tại công ty TNHH MTV Thương
mại Hà Tâm” - Tác giả: Mai Xuân Thảo, khóa luận tốt nghiệp 2012 trường Đại học
Thương Mại.
Tìm hiểu về 3 đề tài trên đã giúp em có cái nhìn cơ bản hơn về các lý thuyết văn
hóa doanh nghiệp, sự vận dụng của văn hóa doanh nghiệp vào đời sống công ty, giúp
em có thêm kiến thức và kinh nghiệm tiếp cận văn hóa doanh nghiệp nơi công ty thực
tập, phục vụ việc hoàn thành đề tài khóa luận của bản thân: “Phát triển văn hóa doanh
nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân”.

8


3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa những lý luận về văn hóa doanh nghiệp và nghiên cứu
tìm hiểu công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty nhằm đề xuất các giải
pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân. Để đạt
được mục tiêu này luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

o Hệ thống hóa lý luận về phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ nghệ
Thiên Tân.

o Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ
nghệ Thiên Tân.
o Đề xuất các giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ nghệ
Thiên Tân.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là lý luận về phát triển văn hóa doanh
nghiệp trong các doanh nghiệp.
Phạm vi nghiên cứu:
Thời gian là nghiên cứu quá trình phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty
trong 3 năm, từ năm 2014 đến năm 2016.
Không gian là Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân có địa chỉ tại: Khu phố Trang
Liệt, Phường Trang Hạ, Thị xã Từ Sơn, Thành phố Bắc Ninh.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực tập tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân để thu thập
thông tin phục vụ việc nghiên cứu đề tài em đã sử dụng hai phương pháp: Phương
pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp và phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ
cấp.
Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu sơ cấp là những dữ liệu
chưa qua xử lý, được thu thập lần đầu, và thu thập trực tiếp tại Công ty TNHH Thiên
Tân nhằm mục đích điều tra, nghiên cứu cho việc xây dựng và phát triển văn hóa
doanh nghiệp của công ty. Trong quá trình nghiên cứu hoàn thiện đề tài, em sử dụng
phối hợp một số phương pháp:
Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp thu thập thông tin của nghiên
cứu xã hội học thực nghiệm thông qua các tri giác như nghe, nhìn,… để thu nhận các

9


thông tin từ thực tế xã hội nhằm đáp ứng mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Phương pháp điều tra: Phiếu điều tra là một tập hợp các câu hỏi và các câu trả lời
được sắp xếp theo logic nhất định (bao gồm các câu hỏi trắc nghiệm khách quan và câu
hỏi mở) dành cho các đối tượng cần nghiên cứu, đây là công cụ ghi chép và lưu giữ kết
quả thu thập được trong cuộc điều tra, trong đó in sẵn nội dung và tiêu thức tìm hiểu.
Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn là một phương pháp được sử dụng

rộng rãi nhất trong việc nghiên cứu xã hội. Phương pháp này chủ yếu dùng trong
phỏng vấn trực tiếp ban lãnh đạo tại Công ty TNHH Thiên Tân với các chủ đề và nội
dung gồm mỗi đối tượng hai câu hỏi phỏng vấn.
Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp. Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu do
người khác thu thập, sử dụng cho các mục đích có thể là khác với mục đích nghiên cứu
của chúng ta. Dữ liệu thứ cấp có thể là dữ liệu chưa xử lý (còn gọi là dữ liệu thô) hoặc
dữ liệu đã xử lý. Dữ liệu thứ cấp không phải do người nghiên cứu trực tiếp thu thập.
Nhằm mục đích điều tra, nghiên cứu cho việc xây dựng và phát triển văn hóa
doanh nghiệp của công ty trong quá trình nghiên cứu hoàn thiện đề tài em tiến hành
thu thập các thông tin từ: Bản báo cáo tài chính hợp nhất hàng năm của công ty, bản
báo cáo thường niên của công ty, những bài viết trên bản giới thiệu doanh nghiệp về
văn hóa tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân
Phương pháp phân tích thống kê: Là phương pháp thống kê các dữ liệu thứ cấp
thu thập được và tiến hành phân tích, đưa ra các nhận định cụ thể nhất về công tác phát
triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân trong thời gian qua.
Phương pháp so sánh: Là phương pháp sử dụng các thông tin sơ cấp và thông tin
thứ cấp đã thu thập được so sánh chúng với nhau để từ đó rút ra các kết luận thông qua
chênh lệch của các số liệu, thông tin. Dựa vào những chênh lệch này để đánh giá các
thông tin và đưa ra các nhận định về việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.
6. Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục thì khóa luận bao
gồm 3 chương sau:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển văn hóa doanh nghiệp.
Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại
Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.
Chương 3: Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển văn hóa doanh

10



nghiệp tại Công ty TNHH Mỹ nghệ Thiên Tân.
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN
VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

1.1 Các khái niệm liên quan
1.1.1 Văn hóa và văn hóa kinh doanh
Văn hóa là một khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau,
liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người .Trong lịch sử loài
người, xuất phát từ những cách tiếp cận khác nhau đã có rất nhiều định nghĩa về văn
hóa, mỗi định nghĩa phản ánh một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau về các hoạt
động của loài người như:
Ngay từ những năm 1942-1943, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho rằng: "Vì lẽ sinh
tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn
ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công
cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những
sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức
sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với
nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” [10, t3, tr431]
Năm 1970, nghĩa là gần 30 năm sau thời điểm Hồ Chí Minh viết những lời này,
tại Hội nghị liên chính phủ về các chính sách văn hóa họp ở Vơ-ni-dơ (I-ta-li-a),
UNESCO đã thừa nhận khái niệm do Ph.Mây-ơ (F. Mayor) - nguyên Tổng Giám đốc
của tổ chức này đưa ra là khái niệm chung, chính thức của cộng đồng quốc tế về văn
hóa: “Văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ
những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tục, tập quán, lối
sống và lao động”. [11]
Theo như GS.TS Trần Ngọc Thêm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị
vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực
tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên xã hội” [12, tr27]
Văn hóa là một trong những sản phẩm của loài người, nó được tạo ra và phát

triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội .Song, chính văn hóa lại tham gia
vào việc tạo nên con người, duy trì sự bền vững và trật tự xã hội. Văn hóa là trình độ
phát triển của con người và của xã hội được biểu hiện trong các hình thức tổ chức đời

11


sống và hành động cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần do con người tạo ra.
Trên cơ sở phân tích các quan niệm trên chúng ta có thể hiểu một cách khái quát
nhất:
“ Văn hóa là toàn bộ các giá trị về vật chất và tinh thần do con người được sáng
tạo ra trong quá trình lao động (từ lao động trí óc đến lao động chân tay), được chi
phối bởi môi trường xung quanh (môi trường tự nhiên và xã hội) và tính cách của
từng tộc người. Văn hóa ảnh hướng tới tình cảm, ý nghĩ và hành vi của con người”
Càng ngày con người càng nhận thấy rằng văn hóa tham gia vào mọi quá trình
hoạt động của con người và sự tham gia đó ngày càng được thể hiện rõ nét và thành
các lĩnh vực văn hóa đặc thì như văn hóa chính trị, văn hóa pháp luật, văn hóa giáo
dục, văn hóa gia đình… và văn hóa kinh doanh.
Theo Từ điển tiếng Việt, “kinh doanh” được hiểu là “tổ chức việc sản xuất buôn
bán sao cho sinh lời”. Với nghĩa phổ thông này từ “kinh doanh” không những có nghĩa
“buôn bán” mà còn bao hàm cả nghĩa “tổ chức việc sản xuất”. Vậy có thể hiểu văn hóa
kinh doanh là lối ứng xử của cá nhân, tổ chức làm kinh tế với tất cả những gì liên
quan, phù hợp với xu thế thời đại. Do vậy, theo nghĩ hẹp có thể hiểu:
“Văn hoá trong kinh doanh là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan
niệm và hành vi do chủ thể kinh doanh tạo ra trong quá trình kinh doanh, được thể
hiện trong cách ứng xử của họ với xã hội, tự nhiên ở một cộng đồng hay một khu vực”.
[4, tr43]
1.1.2 Văn hóa doanh nghiệp
Qua nghiên cứu về văn hoá nói chung, đặc biệt là nghiên cứu về văn hoá của các
bộ lạc thời kỳ trước đây, người ta thấy rằng, mỗi một bộ lạc đều có một văn hoá riêng

biệt, trong đó, họ thường có một vật truyền của bộ lạc mình, ví dụ như việc tôn thờ
một vị thần hoặc tin vào một sức mạnh siêu phàm nào đó trong tự nhiên. Mỗi một bộ
lạc duy trì hoạt động của thành viên mình bằng cách ban ra các điều cấm kị hoặc
những nguyên tắc khắt khe bắt buộc thành viên này đối xử với các thành viên khác
trong bộ lạc và với một người xa lạ từ một bộ lạc khác ra sao. Bất kỳ một cá nhân nào
không tuân thủ lập tức sẽ bị trừng trị theo luật lệ hà khắc của bộ lạc, bị giết hoặc làm
mồi cho thú giữ. Đối với tổ chức hay một doanh nghiệp bất kỳ nào cũng sẽ đề ra các
qui tắc riêng cho hoạt động của mình, bao gồm các quy tắc và chuẩn mực bắt buộc,
những lễ nghi và thủ tục cần thiết khi thực hiện một công việc nào đó. Chúng được

12


phát triển theo thời gian và làm toát lên những đặc điểm cơ bản về hoạt động của
doanh nghiệp đó. Cũng như văn hoá, VHDN có rất nhiều quan điểm khác nhau xoay
quanh nó. Tất cả các khái niệm đó sẽ giúp chúng ta hiểu về VHDN một cách toàn diện
và đầy đủ hơn:
Theo quan điểm của George De Sainte Marie - chuyên gia Pháp về doanh nghiệp
vừa và nhỏ: “Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, huyền
thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức tạo thành nền
móng sâu xa của doanh nghiệp” [15, b]
Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO): “Văn hóa doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc
biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ
nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết” [15, b]
Theo quan điểm của chuyên gia nghiên cứu các tổ chức Edgar Schein: “Văn hóa
doanh nghiệp là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong công ty
học được trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi
trường xung quanh” [15, h]
Theo quan điểm của hai học giả là Rolff Bergman và Ian Stagg đồng thời là
giảng viên của khoa quản trị kinh doanh trường đại học Monash - Úc cho rằng: “Văn

hoá doanh nghiệp là một hệ thống các ý nghĩa biểu đạt chung bao trùm lên toàn bộ
doanh nghiệp, có tính chất quyết định tới mọi hành vi và hoạt động của toàn bộ các
thành viên trong doanh nghiệp đó” [15, g]
Tóm lại, Văn hóa doanh nghiệp là những quy phạm chung nhất của một doanh
nghiệp, nó định hướng cho một doanh nghiệp và tạo nên những giá trị khác biệt giữa các
doanh nghiệp. Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về văn hoá doanh nghiệp, nhưng
qua một số những cách hiểu trên, chúng ta có thể rút ra một khái niệm khái quát nhất:
“Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan
niệm và hành vi của doanh nghiệp, chi phối hoạt động của mọt thành viên trong
doanh nghiệp và tạo nên bản sác kinh doanh riêng của doanh nghiệp” [4, Tr234]
1.2 Các nội dung lý luận liên quan đến phát triển văn hóa doanh nghiệp
1.2.1 Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp

 Những quá trình và cấu trúc hữu hình của văn hóa doanh nghiệp
Kiến trúc đặc trưng: Bao gồm kiến trúc ngoại thất và thiết kế nội thất, đây là một
giá trị văn hóa rất quan trọng, vì tại mỗi doanh nghiệp điều đầu tiên mà khách hàng và

13


đối tác cảm nhận được khi đến làm việc là kiến trúc công ty, nó thể hiện hình ảnh và
bộ mặt của công ty trong những mối quan hệ lâu dài sau này. Phần lớn những công ty
thành đạt hay đang phát triển hoặc muốn gây ấn tượng đối với mọi người về sự khác
biệt, thành công và sức mạnh của họ bằng những công trình kiến trúc đặc biệt và đồ
sộ, đó chính là biểu tượng hình ảnh, thể hiện tính cách và bản sắc riêng về doanh
nghiệp. Bên cạnh đó những thiết kế nội thất cũng rất được quan tâm, từ những chi tiết
lớn như tiêu chuẩn về màu sắc, kiểu dáng của bao bì đặc trưng, thiết kế nội thất như
mặt bằng làm việc, quầy, bàn ghế, phòng làm việc, giá để hàng, lối đi, trang phục...
đến các chi tiết nhỏ như đồ ăn, vị trí công tắc điện, thiết bị và vị trí của chúng trong
phòng vệ sinh…tất cả đều được thiết kế sao cho tiện ích dễ sử dụng, tạo ấn tượng thân

quen thể hiện thiện trí và sự quan tâm.
Nghi lễ, nghi thức: Là những hoạt động đã được dự kiến từ trước và chuẩn bị kỹ
lưỡng dưới hình thức các hoạt động, sự kiện văn hóa-xã hội chính thức, nghiêm trang,
tình cảm được tổ chức định kỳ hay bất thường nhằm thắt chặt mối quan hệ trong doanh
nghiệp, giới thiệu về những giá trị được doanh nghiệp coi trọng và thường được tổ
chức vì lợi ích của những người tham dự. Có bốn loại nghi lễ cơ bản: Nghi lễ chuyển
giao, nghi lễ củng cố, Nghi lễ nhắc nhở, nghi lễ liên kết.
Biểu tượng: Các công trình kiến trúc, lễ nghi, giá thoại, khẩu hiệu đều chứa đựng
những đặc trưng của biểu tượng, bởi thông qua những giá trị vật chất, cụ thể, hữu hình,
các biểu trưng này đều muốn truyền đạt những giá trị, ý nghĩa tiềm ẩn bên trong. Một
biểu tượng khác là logo hay một tác phẩm sáng tạo được thiết kế để thể hiện về hình
tượng của một tổ chức, một doanh nghiệp bằng ngôn ngữ nghệ thuật phổ thông. Các
biểu tượng vật chất này có tác dụng hướng sự chú ý của người thấy nó vào một vài chi
tiết hay điểm nhấn cụ thể có thể diễn đạt được những giá trị chủ đạo mà tổ chức doanh
nghiệp muốn tạo ấn tượng, lưu lại hay truyền đạt cho người thấy nó.
Mẩu chuyện, giai thoại, tấm gương điển hình: Mẩu chuyện là những câu chuyện
thường được thêu dệt từ những sự kiện có thực điển hình về những giá trị, triết lý của
văn hóa doanh nghiệp được các nhân viên trong doanh nghiệp thường xuyên nhắc lại
và phổ biến những nhân viên mới. Một số mẩu truyện gắn với sự kiện mang tính lịch
sử và có thể khái quát hóa hoặc hư cấu thêm trở thành những giai thoại. Trong các mẩu
chuyện kể thường xuất hiện những tấm gương điển hình, đó là những hình mẫu lý
tưởng về hành vi phù hợp với chuẩn mực và giá trị văn hóa doanh nghiệp.

14


15


Ngôn ngữ, khẩu hiệu: Đây là cách diễn đạt cô đọng nhất triết lý hoạt động, kinh

doanh của một công ty, được coi như là một vũ khí quảng cáo, xây dựng thương hiệu
và cạnh tranh vô cùng quan trọng. Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng những câu chữ đặc
biệt, khẩu hiệu, ví von, ẩn dụ hay một sắc thái ngôn từ để truyền tài một ý nghĩa cụ thể
đến nhân viên và những người liên quan. Vì vậy khẩu hiệu thường rất đơn giản dễ nhớ
và cũng có tác dụng khích lệ tinh thần lao động của các thành viên trong doanh nghiệp.
Ấn phẩm điển hình: Đây là những tư liệu chính thức có thể giúp mọi người có thể
nhận thấy rõ hơn về cấu trúc văn hóa của doanh nghiệp. Chúng có thể là bản tuyên bố
sứ mệnh, báo cáo thường niên, tài liệu giới thiệu về tổ chức, công ty, sổ vàng truyền
thống, ấn phẩm định kỳ hay đặc biệt, các tài liệu, hồ sơ hướng dẫn sử dụng, bảo
hành.... Thông qua những tài liệu này doanh nghiệp làm rõ được mục tiêu, phương
châm hành động, niềm tin và giá trị chủ đạo triết lý quản lý, thái độ đối với lao động,
công ty, người tiêu dùng, xã hội; Đối với khách hàng và những người liên quan, đây
chính là những căn cứ để xác định tính khả thi, hiệu lực của văn hóa doanh nghiệp.

 Cấu trúc vô hình trong văn hóa doanh nghiệp
Giá trị: Giá trị là khái niệm phản ánh nhận thức của con người về những chuẩn
mực đạo đức và cho biết con người cần thực hiện như thế nào. Những giá trị trong văn
hóa doanh nghiệp và triết lý kinh doanh của doanh nghiệp được thể hiện thông quá các
yếu tố hữu hình, những nhắc đi nhắc lại trong các chương trình đạo đức được các
thành viên tổ chức và những người liên quan tiếp nhận, tiếp thu và dần chuyển hóa
thành cách chuẩn mực hành vi trong những hoàn cảnh nhất định.
Thái độ: Thái độ được định nghĩa là một thói quen tư duy theo kinh nghiệp để
phản ứng theo một cách thức nhất quán, thể hiện sự mong muốn hoặc không mong
muốn đối với sự vật, hiện tượng. Thái độ được hình thành theo thời gian từ sự tiếp thu,
phân tích những giá trị của văn hóa doanh nghiệp và trên cơ sở những giá trị và triết lý
đã được nhận thức. Thái độ của con người bị ảnh hưởng từ cảm giác và tình cảm,
chúng tương đối ổn định và có những ảnh hưởng nhất định tới hành động.
Niềm tin: Niềm tin là đề cập đến mọi người cho rằng làm thế nào là đúng-là sai;
là giá trị được hình thành một cách vững chắc về một cách thức hành động, trạng
thái nhất định.Nhận thức ở cấp độ niềm tin, con người luôn có xu thế hành động

chủ động, tự nguyện, bộc lộ trạng thái tình cảm thông qua sự tự giác và sự nhiệt
tình trong hành động.

16


Lý tưởng/ Sứ mệnh: Lý tưởng được định nghĩa là sự vận dụng lý luận vào thực
tiễn. Ở mức độ nhận thức này, trạng thái tình cảm của con người không chỉ là sự tự
giác và lòng nhiệt tình, mà hơn thế nữa còn là sự sẵn sang hy sinh và cống hiến. Lý
tưởng tác động mạnh mẽ đến hành động, tình cảm của nhân viên, tạo ra động lực và
những hành động cụ thể thể hiện sự cảm thông, chia sẻ và cống hiến.
Triết lý kinh doanh và cam kết hành động: Triết lý kinh doanh là những giá trị
cốt lõi mà một doanh nghiệp luôn hướng tới và đảm bảo để nó được thực hiện một
cách tốt nhất. Triết lý kinh doanh là động lực và cũng là thước đo để một doanh nghiệp
hướng tới, là nét đặc trưng riêng của mỗi doanh nghiệp, do các thành viên trong doanh
nghiệp sáng tạo ra, trở thành quan niệm ăn sâu vào tiềm thức mỗi thành viên trong
doanh nghiệp.Thông qua triết lý kinh doanh, doanh nghiệp tôn vinh một hệ giá trị chủ
đạo xác định nền tảng cho sự phát triển, gắn kết mọi người và làm cho khách hàng biết
đến doanh nghiệp.
Lịch sử phát triển và truyền thống văn hóa: Tuy có trước và tồn tại bất chấp mong
muốn và quan điểm thiết kế của người quản lý hiện nay, tuy nhiên chúng là nền tảng cho
sự hình thành và phát triển văn hóa trong doanh nghiệp, thông qua sự hình thành và lịch
sử phát triển của doanh nghiệp chúng ta hiểu được đầy đủ quá trình hình thành, vận động
và thay đổi của các giá trị văn hóa trong doanh nghiệp, những nguyên nhân và ảnh hưởng
của chúng tới quá trình vận động và thay đổi của văn hóa trong tổ chức.
1.2.2 Các cách thức xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp

 Phát triển nhỏ ở mức độ tổng thể và chi tiết
Nếu doanh nghiệp không phải chịu quá nhiều từ sức ép bên ngoài và nếu người
sáng lập ra nó vẫn còn dính dáng ít nhiều thì sự phát triển sẽ không lớn lắm, những giá

trị cốt lõi còn hát huy tác dụng sẽ tiếp tụ được duy trì. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo mới tất
yếu sẽ đem theo những giá trị mới, những giá trị này sẽ được đưa vào nền văn hóa
doanh nghiệp ở mức độ khác nhau.
Mức độ tổng thể: Cốt lõi văn hóa doanh nghiệp (những quan niệm chung) về cơ
bản vẫn được giữ nguyên nhưng các giá trị thuộc lớp văn hóa thứ nhất và thứ hai sẽ
được phát triển ở mức độ cao hơn, đa dạng hóa và đổi mới hơn. Lấy ví dụ, doanh
nghiệp sẽ có những khẩu hiệu làm việc mới, bầu không khí làm việc cũng sẽ phát triển
cho phù hợp với “với phong cách” của sếp mới.

17


Mức độ chi tiết: Phát triển ở một số bộ phận trong doanh nghiệp (phát triển các
nền tiểu văn hóa) cho phù hợp với điều kiện mới của môi trường kinh doanh. Ví dụ, ở
doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, phòng marketing sẽ tập trung hơn vào việc
nâng cao kỹ năng và trình độ. Những phát triển này, nếu tích cực và có hiệu quả, sẽ có
ảnh hưởng đến toàn bộ nền văn hóa của doanh nghiệp.

 Phát triển tự giác.
Trong trường hợp này vai trò của nhà lãnh đạo không phải là “áp đặt” những giá
trị văn hóa mới mà phải làm cho mọi nhân viên trong doanh nghiệp tự ý thức những
việc cần phải phát triển và kiểm soát quá trình phát triển. Các thành viên phải tự nhận
thức các mặt còn tồn tại của doanh nghiệp, nguyên nhân, và cùng nhau tìm cách giải
quyết vấn đề.

 Phát triển nhờ nhân rộng điển hình.
Việc này đòi hỏi nhà lãnh đạo cao nhất phải có tầm nhìn rộng để xác định xem
nền văn hóa doanh nghiệp của mình còn thiếu những yếu tố nào, cần bổ sung như thế
nào và tìm ra những cá nhân điển hình có những quan niệm chung phù hợp, có khả
năng tạo ra phát triển cho doanh nghiệp. Phong cách làm việc của họ dần dần có ảnh

hưởng đến toàn doanh nghiệp và hướng nền văn hóa phát triển theo hướng đã định.

 Phát triển nhờ phát huy một cách có trật tự những nền tiểu văn hóa tiêu biểu.
Sức mạnh của văn hóa doanh nghiệp trong thời kì này nằm trong sự đa dạng của
các nền tiểu văn hóa. Một cách có ý thức hoặc không, nhà lãnh đạo thường đánh giá
điểm mạnh yếu của các tiểu nền văn hóa này và sớm muộn sẽ nghiêng về một nền văn
hóa cụ thể. Những thành viên thuộc về nền tiểu văn hóa này sẽ được ưu ái hơn, được
thăng chức (dĩ nhiên là một cách hợp lý và có trật tự).
Ở chức vụ cao hơn các thành viên này có điểu kiện phát triển và nhân rộng các
giá trị mà họ tiếp thu được từ nền tiểu văn hóa của mình ra toàn doanh nghiệp. Thực
chất, phương pháp này là sự mở rộng của phương pháp “nhân rộng điển hình” trong
thời kì đầu của doanh nghiệp.

 Phát triển thông qua phát triển doanh nghiệp.
Sự phát triển doanh nghiệp có thể định nghĩa như một quá trình phát triển có kế
hoạch, được chỉ đạo từ trên xuống, bao gồm cả phát triển về cơ sở vật chất và con
người. Dĩ nhiên không phải kế hoạch phát triển nào của doanh nghiệp cũng bao gồm

18


cả kế hoạch phát triển văn hóa.
Để thực hiện phương pháp này, doanh nghiệp sẽ xây dựng một hệ thống thử
nghiệm song song nhằm truyền bá, giáo dục những văn hóa mới (những quan niệm
chung mới). Có thể doanh nghiệp sẽ gặp sai lẩm, thất bại và thời gian tiến hành
phương pháp này cũng rất lâu nhưng đây lại là phương pháp không gây xáo trộn và
tâm lý lo lắng cho người lao động.

 Phát triển nhờ áp dụng công nghệ mới.
Nhà lãnh đạo có thể nhờ vào ảnh hưởng của công nghệ mới để phát triển các giá

trị của nền văn hóa doanh nghiệp. Có thể nói công nghệ thông tin hiện đang ảnh hưởng
rất lớn đến doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Bên cạnh việc sử dụng thư điện tử như đã
nêu ở phần trên là việc các doanh nghiệp ngày càng chú trọng xây dựng trang web giới
thiệu về dịch vụ và sản phẩm của mình.
Ví dụ như việc tự động hóa, máy tính hóa trong các nhà máy, công sở sẽ khiến
người lao động phát triển tác phong, lề lối làm việc, sẽ phải học hỏi để sử dụng tốt
công nghệ mới (phát triển lớp văn hóa thứ nhất và thứ hai) từ đó sẽ dẫn đến sự phát
triển niềm tin và giá trị thuộc lớp văn hóa thứ ba.

 Phát triển nhờ thay thế các vị trí trong doanh nghiệp.
Những giá trị văn hóa và quan niệm chung có thể phát triển nếu như doanh
nghiệp đổi mới cấu trúc các nhóm hoặc nhà lãnh đạo. Phương pháp hữu hiệu nhất là
phát triển giám đốc điều hành. Giám đốc mới sẽ thay thế các vị trí quan trọng trong
doanh nghiệp bằng những người phù hợp với phong cách lãnh đạo và đường lối mới,
xóa bỏ dần nền tiều văn hóa vốn là gốc hình thành nên văn hóa doanh nghiệp cũ (chủ
yếu là thay thế người đứng đầu nền văn hóa đó).

 Phát triển do các vụ scandal và việc phá vỡ các huyền thoại, biểu tượng.
Đến giai đoạn này, doanh nghiệp đã có những triết lý và huyền thoại nhất định về
quá trình hình thành và phát triển của mình. Tuy nhiên, nhiều khi nhưng triết lý và
khẩu hiệu mà doanh nghiệp đưa ra lại không hoàn toàn trùng hợp với quan niệm chung
tiềm ẩn trong bản thân nền văn hóa (sự không ăn khớp giữa lớp văn hóa thứ nhất, thứ
hai và thứ ba). Lấy ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất tuyên bố về vấn đề an toàn sản
xuất cho người lao động lên hàng đầu, nhưng trên thực tế để tiết kiệm chi phí sản xuất
họ lại bỏ qua nhiều khâu đảm bảo an toàn cần thiết.

19


Trong những trường hợp trên, việc xảy ra scandal hay huyền thoại bị phá vỡ phần

nào cũng có thể dẫn đến sự phát triển văn hóa doanh nghiệp. Sẽ không có phát triển
nếu những quan niệm chung của văn hóa (bản chất của những suy nghĩ và lối làm ăn
trong doanh nghiệp) không bị phơi bày ra trước công chúng và bị chỉ trích mạnh mẽ.
Trong trường hợp doanh nghiệp nói trên, điều kiện an toàn lao động không được
đảm bảo đã khiến công nhân bị tai nạn lao động, lúc này những lời than phiền trong
nội bộ bắt đầu xuất hiện, báo giới vào cuộc và công chúng mới thật sự biết đến doanh
nghiệp “quan tâm” đến người lao động như thế nào. Nếu những vụ scandal đủ mạnh,
các vị trí lãnh đạo trong doanh nghiệp sẽ bị thay thế và tất yếu sẽ có những giá trị văn
hóa mới ra đời.
1.2.3 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp đối với hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp.
Theo những nghiên cứu của những nhà xã hội học Mỹ thì những công ty tuân thủ
và thực hiện một văn hóa doanh nghiệp chính đáng, thì giá trị của nó có thể sẽ tăng lên
200%, và có nhiều doanh nghiệp còn đạt được hiệu quả cao hơn như những công ty
General Electric (GE), Southwest, Airline, ConAgra, IBM,... Nếu bất kỳ một doanh
nghiệp nào thiếu đi yếu tố văn hóa thì doanh nghiệp đó khó có thể đứng vững và tồn
tại được, điều này được thể hiện cụ thể ở các khía cạnh sau:
Thứ nhất: Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Từ nửa sau thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX, giao lưu hàng hóa trên phạm vi
toàn cầu đã trở nên phổ biến, việc áp dụng ISO đã trở nên thông lệ quốc tế, chất lượng
không còn là công cụ tạo ra lợi thế cạnh hiệu quả mà là trở thành điều kiện cần thiết để
có thể tham gia thị trường toàn cầu. Để tạo ra lợi thế cạnh tranh trong thời kỳ này,
buộc các doanh nghiệp phải cạnh tranh bằng vốn tri thức, bằng tài nguyên của con
người, và một công cụ quản lý mới chính là : Văn hóa doanh nghiệp. Việc xây dựng và
phát triển văn hóa doanh nghiệp làm nền tảng gắn kết, thu hút, lôi kéo nhân tài trong
và ngoài doanh nghiệp, tạo ra một môi trường làm việc tốt với đời sống văn hóa cao
tạo điều kiện cho nâng cao năng lực cá nhân, tạo động lực, thúc đẩy lòng nhiệt huyết,
tính tự giác, sáng tạo và gắn kết các tư tưởng cá nhân vào hệ tư tưởng của tập thể.
Thứ hai: Tạo ra bản sắc riêng cho doanh nghiệp.
Việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp khẳng

định được tên tuổi của mình trên thương trường, in đậm hình ảnh doanh nghiệp trong

20


tâm trí của khách hàng, tạo sự nhận biết, phân biệt đối với các doanh nghiệp khác. Bản
sắc đó được thể hiện thông qua các giá trị tài sản vô hình như: sự trung thành của mỗi
nhân viên, bầu không khí làm việc như gia đình thứ hai, tinh thần trách nhiệm, lòng
nhiệt huyết của nhân viên từ đó đẩy nhanh tiến độ trong thảo luận và ra quyết định, sự
tin tưởng vào các quyết định, chính sách của doanh nghiệp… Mặt khác thông qua các
yếu tố hữu hình như: kiến trúc, nghi lễ, biểu tượng logo, bao bì, mẫu mã sản phẩm,…
tạo nên sự nhận biết, cái riêng của doanh nghiệp trong tâm trí khách hàng.
Thứ ba: Tạo ra khả năng thích ứng cao.
Có rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, chỉ có một văn hóa doanh nghiệp mạnh
mới có khả năng thích ứng cao với những thay đổi liên tục từ môi trường. Bởi vì mọi
yếu tố xã hội, khoa học công nghệ, khả năng của con người,… luôn luôn thay đổi vận
động và phát triển, chính vì vậy mà một doanh nghiệp sẽ không thể tồn tại và thành
công nếu không có sự định hướng đúng đắn cho tương lai, cùng một tập thể thống nhất
một lòng.
Thứ tư: Tạo nên giá trị tinh thần.
Làm việc trong một môi trường văn hóa lành mạnh với sự quan tâm thỏa đáng
của các cấp lãnh đạo sẽ làm cho mọi người cảm thấy lạc quan và cống hiến hết mình
cho mục tiêu của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có văn hóa doanh nghiệp ở cấp độ
cao, có ảnh hưởng lớn thì nhân viên càng cần phải hy sinh nhiều hơn, họ nhận thức được
rằng chỉ có sức mạnh tổng lực của tất cả nhân viên trong doanh nghiệp mới có thể giúp
doanh nghiệp vượt qua những tình thế khó khăn nhất và sức mạnh ấy chỉ đạt được khi
nó có một văn hóa doanh nghiệp mạnh- văn hóa của sự hi sinh, đoàn kết.
Thứ năm: Tạo sức hút cho doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp là hình ảnh phản ánh chân thực nhất về một doanh nghiệp,
qua văn hóa doanh nghiệp ta có thể cảm nhận hoạt động của doanh nghiệp đó mạnh

hay yếu, là sự khác biết mà doanh nghiệp khác không có. Thông qua hình ảnh về một
môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, đội ngũ nhân viên nhiệt huyết tận tâm sẽ
giúp thu hút nguồn nhân lực và các đối tác tiềm năng đến với doanh nghiệp. Hay đối
với khách hàng thì chính thái độ phục vụ ân cần, chu đáo, nhiệt tình và sáng tạo sẽ

21


đem lại cho khách hàng cảm giác hài lòng và hứa hẹn sự quay lại lần sau.
Thứ sáu: Văn hóa doanh nghiệp quyết định sự trường tồn của doanh nghiệp.
Văn hoá doanh nghiệp di truyền, bảo tồn bản sắc của doanh nghiệp qua nhiều thế
hệ thành viên, tạo ra khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp, truyền tải ý thức,
giá trị của tổ chức tới các thành viên trong tổ chức đó, văn hoá tạo lên một cam kết
chung vì mục tiêu và giá trị của tổ chức, nó lớn hơn lợi ích của từng cá nhân trong tổ
chức đó, văn hoá tạo lên sự ổn định của tổ chức, cụ thể văn hóa doanh nghiệp giúp ta:
giảm xung đột, điều phối và kiểm soát, tạo động lực làm việc, tạo lợi thế cạnh tranh…
thông qua việc nêu cao tinh thần làm việc tập thể vì sự thành công của tập thể.
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp.
1.3.1 Người chủ doanh nghiệp.
Người lãnh đạo có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, họ được
ví như những người chèo lái cho doanh nghiệp tiến bước ra thị trường rộng lớn đầy
cạnh tranh và thử thách. Họ là người quyết định cuối cùng cho các vấn đề quan trọng
mang tính chiến lược, và cũng là người góp phần không nhỏ trong quá trình hình thành
và phát triển văn hóa doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp phản ánh những phong
cách, ý chí, phong thái làm việc của ban lãnh đạo. Tầm nhìn xa của người lãnh đạo
quyết định tính đổi mới trong kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa doanh nghiệp.
1.3.2 Lịch sử, truyền thống của doanh nghiệp.
Đây là một trong các yếu tố cốt lõi có vai trò quyết định tới việc xây dựng và
phát triển văn hóa doanh nghiệp, là nền tảng cho sự hình thành và phát triển văn hóa
doanh nghiệp. Lịch sử hình thành của doanh nghiệp là một quá trình lâu dài của sự nỗ

lực xây dựng và vun đắp cho doanh nghiệp, là niềm tự hào cho các nhân viên trong
doanh nghiệp. Những truyền thống, tập quán, nhân tố văn hóa đã định hình và xuất
hiện trong lịch sử vừa là chỗ dựa, những cũng có thể trở thành những rào cản tâm lý
không dễ vượt qua trong xây dựng và phát triển những đặc trưng văn hóa mới.
1.3.3 Ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp.
Mỗi một ngành nghề kinh doanh đều có một môi trường kinh doanh khác nhau,
điều đó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh
nghiệp. Dựa vào đặc thù của mỗi ngành nghề mà hình thành những nét đặc trưng của
văn hóa doanh nghiệp, từ đó tạo ra bản sắc riêng cho một khối ngành kinh doanh.

22


1.3.4 Hình thức sở hữu của doanh nghiệp.
Loại hình sở hữu khác nhau hay loại hình công ty khác nhau cũng tạo ra sự khác
biệt trong văn hóa kinh doanh của doanh nghiêp. Các công ty cổ phần sẽ có những giá
trị văn hóa khác với giá trị của các công ty trách nhiệm hữu hạn và càng khác giá trị
văn hóa của các công ty nhà nước. Sở dĩ như vậy vì bản chất hoạt động và điều hành
cũng như ra quyết định của các công ty này là khác nhau. Trong các công ty nhà nước
khi giám đốc điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh dựa trên nguồn vốn 100%
của nhà nước, lại hoạt động chủ yếu trong các môi trường độc quyền và điều hành hoạt
động theo các chỉ tiêu kế hoạch mà nhà nước thông qua thì tính tự động và tự giác sẽ
thấp hơn các công ty tư nhân. Theo các nhà nghiên cứu thì các công ty nhà nước
thường có giá trị văn hóa thích sự tuân thủ, ít chú ý đến các hoạt động chăm sóc khách
hàng trong khi các công ty tư nhân lại có giá trị văn hóa hướng tới khách hàng và thích
sự linh hoạt hơn.
1.3.5 Mối quan hệ giữa các thành viên của doanh nghiệp.
Mối quan hệ giữa các thành viên trong doanh nghiệp sẽ là yếu tố ảnh hưởng
mạnh mẽ đến văn hóa doanh nghiệp cũng như sự tồn tại và phát triển của doanh
nghiệp. Một doanh nghiệp có những giá trị phù hợp để mọi thành viên cùng chia sẻ,

quan tâm, có một hệ thống định chế bao gồm các vấn đề liên quan tính chuyện nghiệp
cũng như sự hoàn hảo của công việc, sự hài hòa giữa quyền hạn và trách nhiệm, quyền
lợi và nghĩa vụ của người lao động, có quy trình giám sát, đánh giá chính xác hiệu quả
làm việc của người lao động thì sẽ thành một thể thống nhất, tạo được sự gắn bó, đoàn
kết giữa các thành viên. Từ đó doanh nghiệp có thể phát huy cao nhất nguồn lực con
người như năng lực quản lý, năng lực nghiên cứu, năng lực tiếp thu và vận dụng công
nghệ, năng lực khám phá thị trường. Với ý nghĩa như vậy nguồn lực luôn có tính quyết
định đồng thời giúp cho doanh nghiệp có thể vượt qua được những rủi ro lớn.
1.3.6 Văn hóa dân tộc, vùng miền.
Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, trong doanh nghiệp, có các nhân viên đến
từ các địa phương, các vùng khác nhau thì các giá trị văn hóa vùng miền thể hiện rất rõ
nét. Các hành vi mà nhân viên mang đến nơi làm việc không dễ dang thay đổi bởi các
quy định của doanh nghiệp. Hay nói cách khác văn hóa của công ty không dễ dàng làm
giảm đi hoặc hoại trừ văn hóa vùng miền trong mỗi nhân viên của công ty. Một số các
nghiên cứu khác cũng chỉ ra các mâu thuẫn tại nơi làm việc giữa các nhân viên đến từ

23


các vùng miền khác nhau khi họ mang văn hóa của các vùng miền khác nhau mặc dù
làm việc chung cho một công ty và chịu tác động chung của văn hóa công ty đó. Do
đó, đây cũng là yếu tố tác động đến văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp.

24


CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN
HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY TNHH MỸ NGHỆ THIÊN TÂN
2.1 Giới thiệu khái quát về doanh nghiệp.
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp.

Tên Công ty: Công Ty Mỹ Nghệ Thiên Tân (TNHH)
Địa chỉ : Khu công nghiệp Dốc Sặt – Phường Trang Hạ - Thị xã Từ Sơn – Tỉnh
Bắc Ninh
Điện thoại: 0241 6260 899
Fax: 02416260898
Email:
Công ty Mỹ Nghệ Thiên Tân được cấp giấy phép đăng ký kinh doanh số;
2300312476 cấp ngày 17/09/2007 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh cấp. Công
ty hoạt động kinh doanh và sản xuất trong lĩnh vực các sản phầm từ gỗ: Sản xuất các
sản phẩm từ tre, nứa, rơm rạ và vật liệu bện (Chi tiết: Sản xuất đồ gỗ Mỹ nghệ). Công
ty đã không ngừng cải tiến mình nhằm hiện thực hóa tối đa phương châm hợp tác thân
thiện, cùng nhau chia sẻ, hướng đến thành công.
Với tinh thần ham học hỏi cán bộ nhân viên công ty luôn phấn đấu hết mình,
nâng cao tinh thần tự giác, kỹ năng quản lý, chất lượng kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu
khách hàng và tiêu chuẩn đề ra.
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của doanh nghiệp.
Chức năng của Công ty Mỹ Nghệ Thiên Tân là công ty chuyên về lĩnh vực sản
xuất các sản phẩm từ gỗ, đồ gỗ nội thất gia đình, vật liệu thiết bị lắp đặt bằng gỗ trong
xây dựng, tư vấn thiết kế đáp ứng nhu cầu, sự hài lòng của khách hàng cả về chất
lượng, giá cả. Mang đến sản phẩm đẹp, chắc chắn và độc đáo tới khách hàng.
Nhiệm vụ của Công ty Mỹ Nghệ Thiên Tân cam kết cung cấp các sản phẩm và
dịch vụ về nội thất có chất lượng tốt nhất, hữu ích nhất cho xã hội:
+ Xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch sản xuất kinh doanh của Công ty. Làm tốt
nghĩa vụ với Nhà nước về việc nộp đầy đủ các khoản tiền cho ngân sách Nhà nước dưới
hình thức thuế thu nhập doanh nghiệp.
+ Thực hiện tốt chính sách cán bộ, tiền lương, làm tốt công tác quản lý lao động,
đảm bảo công bằng trong thu nhập, bồi dưỡng để không ngừng nâng cao nghiệp vụ,

25