Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011

Nghiên cứu Y học

TÌM HIỂU MỨC ĐỘ HÀI LÒNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
CỦA NGƯỜI HIẾN MÁU ĐỐI VỚI CÔNG TÁC TỔ CHỨC HIẾN MÁU
TẠI THÁI NGUYÊN NĂM 2011
Nguyễn Thế Tùng*, Phạm Thị La*, Vũ Bích Vân**, Cao Minh Phương**,Nguyễn Kiều Giang**

TÓM TẮT
Để người hiến máu nhận được dịch vụ hiến máu an toàn, chất lượng và thân thiện thì việc tìm hiểu sự hài
lòng của người hiến máu là rất cần thiết. Vì vậy, chúng tôi đã tiến hành khảo sát sự hài lòng của người hiến máu
tại các điểm hiến máu cố định và lưu động tại tỉnh Thái Nguyên trong năm 2011.
Mục tiêu: Đánh giá mức độ hài lòng của người hiến máu ở các điểm hiến máu tại Thái Nguyên năm 2011.
Đối tượng nghiên cứu: 500 người tham gia hiến máu tình nguyện tại Thái Nguyên trong năm 2011.
Phương pháp nghiên cứu: mô tả cắt ngang với cách chọn mẫu thuận tiện.
Kết quả: 61,9% người được hỏi hài lòng với công tác tổ chức hiến máu, 16,6% số người cảm thấy chấp
nhận được và có 21,5% là không hài lòng. Địa điểm và thời gian tổ chức hiến máu, trang thiết bị phục vụ, sự
chuyên nghiệp, thân thiện của nhân viên y tế, và đặc biệt là lời cảm ơn, sự chăm sóc tận tình, chu đáo của nhân
viên sau hiến máu là những yếu tố ảnh hưởng rất nhiều đến sự hài lòng của người hiến máu.
Từ khóa: sự hài lòng, dịch vụ hiến máu, người hiến máu.

ABSTRACT
IDENTIFYING SATISFIED LEVELS AND SOME FACTORS RELATED TO BLOOD DONOR IN
ORGANIZATION TASK THE BLOOD DONATION IN THAI NGUYEN IN 2011
Nguyen The Tung, Pham Thi La, Vu Bich Van, Cao Minh Phuong, Nguyen Kieu Giang
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 15 - Supplement of No 4 - 2011: 417 - 420
Blood Donor get to safety, service quality and friendly so to learn the satisfaction of blood donors is necessary.
Therefore, we examined 500 blood donors donate blood in Thai Nguyen province in 2011.
Objective: Indentifying satisfied levels to blood donor in organization task the blood donation in thai nguyen
in 2011.

Subject: 500 blood donors in Thai Nguyen province in 2011.
Method: Short cut description.
Results: 61.9% of respondents satisfied with the organization of blood donation, 16.6% of people feel is
acceptable and 21.5% is not satisfied. Venue and time donation of blood, equipment service, professional and
friendly medical staff, professional, friendly medical staff, and especially thank, the care dedicated, attentive care
workers after blood donation are many factors affecting the satisfaction of the blood donors.
Key word: Satisfaction, blood donation services, blood donor.
trọng phát triển dịch vụ truyền máu an toàn,
ĐẶT VẤN ĐỀ
thân thiện luôn là mục tiêu quan trọng và cần
Đối với mỗi Trung tâm truyền máu, việc chú
thiết nhất. Vì vậy, việc chăm sóc người hiến máu
*Trường Đại học Y - Dược Thái Nguyên, ** Trung tâm Huyết Học -Truyền máu Thái Nguyên
Tác giả liên lạc: ThS.BS Nguyễn Thế Tùng, ĐT: 0912266250, Email:

Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học

417


Nghiên cứu Y học

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011

để họ có được dịch vụ tốt, qua đó sẽ duy trì
được lực lượng người hiến máu đông đảo và ổn
định. Quá trình tổ chức hiến máu qua các năm
cho chúng ta thấy: chính người hiến máu sau
khi được trải nghiệm dịch vụ, họ đã hài lòng với
công tác hiến máu thì họ sẽ tiếp tục tham gia

hiến máu và chính họ sẽ là những nhân tố quan
trọng và tích cực nhất vận động người thân và
bạn bè cùng tham gia hiến máu(1,4).

Tiêu chuẩn chọn đối tượng
+ Tình nguyện đăng ký hiến máu.

Từ sau khi thành lập Trung tâm Huyết học Truyền máu Thái Nguyên, công tác tổ chức hiến
máu luôn được coi trọng. Dưới sự chỉ đạo của
Ban chỉ đạo vận động hiến máu của Tỉnh, Trung
tâm Huyết học - Truyền máu đã phối hợp chặt
chẽ với Hội chữ thập đỏ Tỉnh Thái Nguyên tổ
chức được nhiều đợt hiến máu tại Thái Nguyên,
số đợt hiến máu đã tăng lên nhanh chóng theo
hàng năm. Năm 2010 trung tâm đã tổ chức được
34 đợt hiến máu với khoảng 12,000 người tham
gia hiến máu.

- Địa điểm: Tại Trung tâm Huyết học Truyền máu Thái Nguyên và các điểm hiến máu
lưu động.

Để người hiến máu nhận được dịch vụ an
toàn, chất lượng và thân thiện, cũng như tạo cho
họ thói quen coi việc tham gia hiến máu là việc
làm có ý thức tự giác cao, coi mỗi lần hiến máu
là một lần niềm vui được chia sẻ cho người bệnh
thì việc tìm hiểu sự hài lòng của người hiến máu
nhằm nâng cao chất lượng công tác tổ chức hiến
máu, đem lại dịch vụ hấp dẫn dành cho người
hiến máu là thực sự cần thiết. Vì vậy chúng tôi

tiến hành nghiên cứu này nhằm mục tiêu sau:
1. Đánh giá mức độ hài lòng của người hiến
máu ở các điểm hiến máu tại Thái Nguyên năm
2011.
2. Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến sự
hài lòng của người hiến máu qua công tác tổ
chức hiến máu.

ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
500 người hiến máu tình nguyện tham gia
hiến máu ở các điểm cố định, lưu động tại
Thái Nguyên.

418

+ Có đủ điều kiện sức khỏe theo quy định,
đã được tư vấn, khám tuyển và được các bác sỹ
kết luận là đủ điều kiện hiến máu, tham gia hiến
máu theo đúng quy trình.

Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Thời gian: Từ tháng 02/2011 đến 08/2011.

Phương pháp nghiên cứu
Thiết kế nghiên cứu: mô tả cắt ngang.
Cách chọn mẫu:
+ Chọn mẫu thuận tiện.

Kỹ thuật thu thập số liệu

Phỏng vấn trực tiếp và sử dụng bảng hỏi để
đánh giá mức độ hài lòng của người hiến máu
và các yếu tố liên quan.

Xử lý số liệu
Trên phần mềm SPSS 16.0.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Một số đặc điểm chung của đối tượng
nghiên cứu
Bảng.1: Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.
Đặc điểm
Nam (%) Nữ (%)
Tuổi
69,7
64,6
18-25
30,3
35,4
> 25
Điểm hiến Lưu động
47,5
53,2
máu
52,5
46,8
Cố định
Nghề
35,1
CB-CNVC 33,8

nghiệp
53,2
55,7
HS-SV
13,0
9,2
Khác
Lần hiến
73,8
77,1
Lần đầu
máu
26,2
22,9
Nhắc lại

Chung(%)
67,1
32,9
50,3
49,7
34,4
54,5
11,1
75,4
24,6

Nhận xét: Người hiến máu < 25 tuổi chiếm tỷ
lệ cao (67,1%); nhóm học sinh - sinh viên tham
gia hiến máu chiếm 54,5%; tỷ lệ người hiến máu

lần đầu là 75,4%, hiến máu nhắc lại là 24,6%.

Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học


Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011
Mức độ hài lòng của người hiến máu đối
với công tác tổ chức hiến máu và một số
yếu tố liên quan
Bảng 2: Mức độ hài lòng của người hiến máu với
công tác tổ chức hiến máu
Yếu tố tác động

Thời gian tổ chức hiến
máu
Địa điểm tổ chức hiến
máu
Trang thiết bị an toàn
Thời gian chờ hiến máu
Bác sỹ khám
Kỹ thuật viên lấy máu
Chăm sóc sau hiến máu
Mức độ hài lòng chung

Mức độ hài lòng (%)
Không Chấp nhận Hài lòng
hài lòng
được
54,1
14,6

31,3
45,6

13,2

41,2

16,1
30,3
2,1
1,3
1,1
21,5

11,7
26,4
14,8
15,9
19,4
16,6

72,2
43,3
83,1
82,8
79,5
61,9

- 61,9% người được hỏi hài lòng với công tác
tổ chức hiến máu, 16,6 % số người cảm thấy

chấp nhận được, và có 21,5 là không hài lòng.
- 83,1% người được hỏi hài lòng với đội ngũ
y bác sỹ, trang thiết bị an toàn và chăm sóc sau
hiến máu. 54,1% người được hỏi không hài lòng
với thời gian hiến máu, 45,6% không hài lòng
với địa điểm hiến máu.
Bảng 3: Một số yếu tố liên quan tới mức độ hài lòng
của người hiến máu

Lần hiến
máu

Lần đầu
Nhắc lại
Cố định

Điểm
hiến
Lưu động
máu
Nghề CBCNVC (1)
nghiệp HSSV (2)
Khác (3)

- Điểm hiến máu lưu động có tỷ lệ người
hiến máu hài lòng thấp hơn điểm hiến máu cố
định (42,5% và 57,3%), sự khác biệt có ý nghĩa
thống kê với p < 0,05.
Bảng 4: Tỷ lệ hài lòng trong một số nhóm người hiến
máu

Người hiến máu

Được
hướng
dẫn, chăm
sóc sau
hiến máu
chu đáo
Được cảm
ơn sau
hiến máu

Có (n = 48 )

Không
(n = 332)

Mức độ hài lòng (%)
Hài lòng
Không hài
lòng
n
%
n
%
35 72,9
13 27,1

178


53,6

154

46,4

Có (n = 65 ) 47
Không
151
(n = 325)

72,3
46,5

18
174

27,7
53,5

p

p<
0,05

p<
0,05

Nhận xét:


Nhận xét:

Đặc điểm

Nghiên cứu Y học

Mức độ hài lòng (%)
p
Không Chấp nhận Hài
hài lòng
được
lòng
14,6
35,2
50,2
p<
14,9
20,3
64,8 0,001
17,6
25,1
57,3 p <
30,6
26,9
42,5 0,05
8,4
12,6
12,1

34,2

36,1
33,7

57,4 P1-2 >
51,3 0,05
p1-3 >
54,2
0,05
p2-3 >
0,05

Nhận xét:
- Người hiến máu nhắc lại có tỷ lệ hài lòng
cao hơn người hiến máu lần đầu (64,8% và
50,2%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p
< 0,001.

Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học

- 72,9 % người hiến máu được hướng dẫn
chăm sóc chu đáo cảm thấy hài lòng, tỷ lệ này
cao hơn so với nhóm người không nhận được
được chăm sóc (53,6%), sự khác biệt có ý nghĩa
thống kê với p < 0,05.
- Nhóm người được cảm ơn sau sau hiến
máu có tỷ lệ hài lòng cao hơn so với nhóm
không được cảm ơn (72,31% và 46,46%), sự khác
biệt có ý nghĩa thống kê với p < 0,05.

BÀN LUẬN

Tại Trung tâm Huyết học -Truyền máu Thái
Nguyên, công tác tổ chức hiến máu luôn được
coi trọng. Tuy nhiên, tỷ lệ người hiến máu
không hài lòng với dịch vụ vẫn còn ở mức khá
cao (21,5%), có 16,6% cảm thấy chấp nhận được
và 61,9% cảm thấy hài lòng với dịch vụ. Vì vậy,
Trung tâm cần phải tiếp tục coi trọng hơn nữa
công tác tổ chức hiến máu để tăng tỷ lệ người
hiến máu hài lòng với dịch vụ trong các năm tới.
Khi người hiến máu hài lòng họ sẽ tiếp tục hiến
máu nhắc lại và vận động người thân, bạn bè
tham gia hiến máu qua đó chúng ta mới có được
một nguồn máu an toàn và ổn định. Để tăng
được tỷ lệ hài lòng thì công tác tổ chức hiến máu
phải thật chuyên nghiệp, từ khâu tuyên truyền
vận động đến bố trí địa điểm, sắp xếp thời gian

419


Nghiên cứu Y học

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011

hiến máu..., bên cạnh đó trang thiết bị an toàn,
sự chuyên nghiệp, thân thiện, trân trọng người
hiến máu của nhân viên y tế, của đội tình
nguyện viên tham gia chăm sóc người hiến máu
cũng là những yếu tố cực kỳ quan trọng.
Về các yếu tố liên quan đến mức độ hài

lòng của người hiến máu, chỉ có 50% người
hiến máu lần đầu tiên cảm thấy hài lòng với
công tác tổ chức hiến máu, tỷ lệ này thấp hơn
hẳn so với tỷ lệ hài lòng của người hiến máu
nhắc lại (64,8%). Có sự khác biệt như vậy theo
chúng tôi là do lần hiến máu đầu tiên người
hiến máu còn rất bỡ ngỡ, thực sự chưa hiểu về
công tác tổ chức hiến máu, chưa biết quy trình
hiến máu, chính vì vậy họ cần được động
viên, hướng dẫn thật kỹ trước khi hiến máu.
Việc phải đợi một khoảng thời gian lâu từ khi
đăng ký hiến máu đến khi được hiến máu tạo
cho họ một áp lực tâm lý không nhỏ, mặt
khác nếu nhân viên y tế, đội tình nguyện viên
không giải thích, hướng dẫn quy trình đầy
đủ, không thân thiện, đồng cảm với họ sẽ gây
tâm lý không tốt, chính những điều này làm
cho người hiến máu lần đầu cảm thấy không
hài lòng với công tác tổ chức hiến máu(2).
Người hiến máu nhắc lại đã hiến máu và hiểu
được quy trình cũng như thời gian tối thiểu
của quy trình hiến máu an toàn, họ đã nhận
được những dịch vụ thân thiện, an toàn. Tuy
nhiên, vẫn còn một tỷ lệ khá cao người hiến
máu nhắc lại không hài lòng (14,9%), điều này
cho thấy cần luôn tạo sự hài lòng cho người
hiến máu, không kể là hiến máu lần đầu hay
hiến máu nhắc lại, tuy nhiên đối với người
hiến máu lần đầu cần quan tâm và hướng dẫn
chi tiết hơn nữa(3)

Đối với việc chăm sóc, phục vụ người hiến
máu có ảnh hưởng đến mức độ hài lòng, nghiên
cứu cho thấy tỷ lệ người hiến máu được chăm
sóc chu đáo và được cảm ơn sau khi hiến máu là
rất thấp (Bảng 4). Điều này cho thấy nhân viên y
tế ngoài việc thực hiện tốt chuyên môn đảm bảo

420

an toàn cho người hiến máu, thì việc cần phải
giao tiếp, hướng dẫn đầy đủ, tỏ ra chuyên
nghiệp và thân thiện với người hiến máu là vô
cùng quan trọng, có thể coi đây là yêu cầu băt
buộc với người làm công tác tiếp nhận máu. Xã
hội ngày càng phát triển, dân trí ngày càng được
nâng cao thì việc phải có được một dịch vụ
chuyên nghiệp, thân thiện là yêu cầu bắt buộc
đối với mọi Trung tâm truyền máu, từ đó mới
duy trì được nguồn máu an toàn và ổn định.

KẾT LUẬN
- 61,9% người được hỏi hài lòng với công tác
tổ chức hiến máu, 16,6% số người cảm thấy chấp
nhận được, và có 21,5% là không hài lòng. 83,1%
người được hỏi hài lòng với đội ngũ y bác sỹ,
trang thiết bị an toàn. 54,1% người được hỏi
không hài lòng với thời gian hiến máu, 45,6%
không hài lòng với địa điểm hiến máu.
- Địa điểm và thời gian tổ chức hiến máu,
trang thiết bị phục vụ, sự chuyên nghiệp, thân

thiện của nhân viên y tế, và đặc biệt là lời cảm
ơn, sự chăm sóc tận tình, chu đáo của nhân viên
y tế chăm sóc người hiến máu sau khi hiến máu
là những yếu tố ảnh hưởng rất nhiều đến sự hài
lòng của người hiến máu.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

2.

3.

4.

Đỗ Trung Phấn, Ngô Mạnh Quân và cộng sự (2001), “Vận động
hiến máu nhắc lại một biện pháp đảm bảo an toàn truyền máu
có hiệu quả”, Kỷ yếu công trình nghiên cứu khoa học Huyết học –
Truyền máu 1999-2001, Nhà xuất bản Y học, tr. 274-280.
Duraisamy G. (2007), “National blood transfusion programmer
and transfusion transmitted in Malaysia”, The 18th Asia Pacific
regional congress international society of blood transfusion, Beijing
China, pp. 19-20.
Nguyễn Đức Thuận, Ngô Mạnh Quân, Nguyễn Anh Trí (2008),
“Nghiên cứu phát triển nguồn người hiến máu có chất lượng,
thường xuyên và an toàn từ Tỉnh Vĩnh Phúc cung cấp cho Trung
tâm truyền máu khu vực Hà Nội”, Tạp chí Y học Việt Nam Tháng 3 số 2/2008, tr. 652-656.
WHO BCT/01.03 (2009), “Stories and souvenirs from World
Health day 2009 together with useful informational blood
safety”, Safe blood starts with me! Blood saves lives!, Original

English, pp. 20-107.

Chuyên Đề Truyền Máu Huyết Học