5/18/2016

TỔNG QUAN
KINH DOANH ĐIỆN TỬ

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

MỤC TIÊU
• Giải thích được khái niệm kinh doanh điện
tử và các vấn đề liên quan
• Phân tích được sự khác biệt giữa thương
mại điện tử và kinh doanh điện tử

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



NỘI DUNG
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Một số khái niệm
• Các mơ hình kinh doanh điện tử
• Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
• Cơ sở hạ tầng cho hệ kinh doanh điện tử

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



1

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

5/18/2016

TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Một số
khái niệm

Các mơ
hình
kinh
doanh
điện tử

Kiến
trúc hệ
kinh
doanh
điện tử

Hạ tầng
cơng
nghệ

MỘT SỐ KHÁI NIỆM
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Thương mại điện tử

– Electronic Commerce (EC)

• Kinh doanh điện tử
– Electronic Business (EB)

• Hệ kinh doanh điện tử
– Electronic Business System (EBS)

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… việc trao đổi thông tin qua mạng điện tử
được thực hiện tại bất kỳ giai đoạn nào
trong chuỗi cung ứng, cho dù trong nội bộ
một doanh nghiệp, giữa các doanh nghiệp
với nhau (B2B), hoặc giữa doanh nghiệp
với người tiêu dùng (B2C)”
Cabinet Office (1999)

• “… bao gồm tất cả thơng tin được trao đổi
qua trung gian điện tử giữa doanh nghiệp
và các đối tác liên quan bên ngồi của nó”
Chaffey (2009)

Khoa Hệ thống thông tin quản lý




2


5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… các giao dịch thương mại được thực
hiện thơng qua mạng Internet giữa các tổ
chức và cá nhân”
Laudon (2014)

• “… bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán
hàng và phân phối sản phẩm được mua
bán và thanh toán trên mạng Internet ... ”
WTO, OECD

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… việc tiến hành một phần hoặc tồn bộ
quy trình của hoạt động thương mại bằng
phương tiện điện tử có kết nối với mạng

Internet, mạng viễn thơng di động hoặc các
mạng mở khác”
Nghị định 52/2013/NĐ-CP

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• “… được nhìn nhận dưới nhiều góc độ …”
Góc độ

Mơ tả

CNTT

Cung cấp, phân phối thơng tin, các sản phẩm/dịch
vụ, các phương tiện thanh toán qua đường dây điện
thoại, các mạng truyền thông hoặc qua các phương
tiện điện tử khác

Kinh
doanh

Ứng dụng cơng nghệ để tự động hố các giao dịch
kinh doanh và các kênh thông tin kinh doanh

Dịch

vụ

Công cụ để các doanh nghiệp, người tiêu dùng, các
nhà quản lý cắt giảm các chi phí dịch vụ, đồng thời
nâng cao chất lượng

Trực
tuyến

Cung cấp khả năng tiến hành các hoạt động mua,
bán hàng hố, trao đổi thơng tin trực tiếp trên
Internet cùng nhiều dịch vụ trực tuyến khác

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



3


5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

SỰ TIẾN HĨA CỦA
NGÀNH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Khoa Hệ thống thông tin quản lý




Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• “… việc chuyển đổi các quy trình kinh
doanh chủ chốt thơng qua việc ứng dụng
cơng nghệ Internet” (IBM, 1997)
• “… q trình trao đổi thơng tin qua trung
gian điện tử cả bên trong tổ chức lẫn với
các đối tác bên ngồi có liên quan đến hoạt
động của tổ chức” (Chaffey, 2009)

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Việc số hóa các giao dịch và qui trình trong
một cơng ty, liên quan đến các hệ thống
thông tin dưới sự kiểm sốt của cơng ty
• Khơng bao gồm các giao dịch thương mại
liên quan đến việc trao đổi giá trị ngoài
phạm vi của tổ chức

Khoa Hệ thống thông tin quản lý

Laudon (2014)




4


5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Việc khởi xướng, thiết kế và triển khai các
quá trình kinh doanh thơng qua các phương
tiện điện tử để đạt được giá trị gia tăng với
sự tham gia của doanh nghiệp, chính phủ,
và cá nhân sử dụng
(Meier, 2009)

Khoa Hệ thống thơng tin quản lý



MỘT SỐ TÌNH HUỐNG
TRONG KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Cửa hàng bán lẻ trực tuyến (B2C)
• Thị trường dịch vụ y tế trực tuyến (B2B)
• Bỏ phiếu và bầu cử trực tuyến (A2C)
• Trao đổi tri thức qua sách điện tử (C2C)


Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

eCOMMERCE – eBUSINESS eENTERPRISE

Khoa Hệ thống thông tin quản lý

eENTERPRISE
eBUSINESS

eCOMMERCE



5


5/18/2016

LỢI ÍCH CỦA
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Tăng giá trị
– Giúp đưa ra các sản phẩm & dịch vụ có chất
lượng


• Giảm chi phí
– Giúp tối ưu hóa q trình sản xuất, kinh doanh

• Quản lý rủi ro
– Giúp tạo ra nhiều công cụ, phương án quản lý,
giảm thiểu rủi ro

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Các mơ

Các khái hình kinh
doanh
niệm
điện tử

Kiến
trúc hệ
kinh
doanh
điện tử

Cơ sở
hạ tầng


MƠ HÌNH KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Mơ hình kinh doanh
– “… Phương pháp tiến hành kinh doanh, qua đó
doanh nghiệp có được doanh thu, điều kiện cơ
bản để tồn tại và phát triển trên thị trường”
(Emfraim Turban)

– “… Kiến trúc đối với dịng hàng hóa, dịch vụ và
thơng tin, bao gồm việc mô tả các nhân tố kinh
doanh khác nhau và vai trị của chúng, mơ tả
lợi ích tiềm năng đối với các nhân tố kinh
doanh, mô tả các nguồn doanh thu”

Khoa Hệ thống thông tin quản lý

(Paul Timmers)



6


5/18/2016

MƠ HÌNH KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học


Người bán
Người mua

Người tiêu dùng
(Consumer)

Doanh nghiệp
(Business)

Doanh nghiệp
(Business)

B2B

Người tiêu dùng
(Consumer)

C2B
Priceline.com

Chính phủ
(Government)

Hải quan điện tử

Chính phủ
(Government)

B2C
(Amazon.com)


C2C

C2G

eBAY

G2C
E-Government

G2B

B2G

Khoa Hệ thống thơng tin quản lý

G2G
ELVIS
(vn – usa)



MƠ HÌNH KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Các vấn đề cần quan tâm
– Xác định sản phẩm và dịch vụ
– Xác định khách hàng mục tiêu và thị trường
bán hàng
– Đánh giá và lựa chọn trang web kinh doanh

phù hợp
– Tổ chức quy trình kinh doanh
– Mơ hình định giá và phương thức thanh tốn
– Thiết lập chính sách an ninh

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Các khái
niệm

Các mơ
hình
kinh
doanh
điện tử

Kiến trúc
hệ kinh
doanh
điện tử

Cơ sở
hạ tầng


7


5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

HỆ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Các hệ thống thơng tin hỗ trợ kinh doanh
điện tử
– CRM (Customer relationship management)
– SCM (Supply chain management)
– HRM (Human resource management)
– ERP (Enterprise resource planning)
– DSS (Decision supporting system)

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



HỆ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

Hậu cần
Bán
hàng

Chăm
sóc
khách

hàng

Cung
ứng

eBusiness
System
Kế tốn

Mua
hàng

Báo cáo

Khoa Hệ thống thơng tin quản lý



HỆ KINH DOANH ĐIỆN TỬ

Khoa Hệ thống thông tin quản lý

ERP
Internal BP
CRM

Đối tác

SCM
Source/Procurement


Partner Rel. man.
Selling/distribution

Knowledge man.
Collaboration/Decision

Nhân viên

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

Nhà cung cấp

Marketing/Sales/Services

Khách hàng


8


Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

5/18/2016

TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Các khái
niệm


Các mơ
hình
kinh
doanh
điện tử

Kiến
trúc hệ
Hạ tầng
kinh
cơng nghệ
doanh
điện tử

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

HẠ TẦNG CƠNG NGHỆ
• Kiến trúc về phần cứng, phần mềm, nội
dung và dữ liệu được dùng để đưa các
dịch vụ kinh doanh điện tử (e-business
services) đến nhân viên, khách hàng và
đối tác
(Chaffay, 2009)

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học


MƠ HÌNH HẠ TẦNG CƠNG NGHỆ
KINH DOANH ĐIỆN TỬ

Tầng dịch vụ - ứng dụng
Tầng phần mềm hệ thống
Tầng mạng – truyền thông
Tầng vật lý – lưu trữ
Tằng nội dung – dữ liệu

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



9


5/18/2016

HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Một số vấn đề cần quan tâm
– Loại ứng dụng cần phát triển
– Hình thức phát triển
– Yêu cầu về chất lượng dịch vụ
– Triển khai ứng dụng
– Tích hợp các ứng dụng
– Nền tảng, cơng nghệ và các tiêu chuẩn
– Quản trị chất lượng nội dung và dữ liệu

– Đảm bảo an tồn thơng tin
Khoa Hệ thống thông tin quản lý



SƠ ĐỒ KẾT NỐI MẠNG GIỮA
DOANH NGHIỆP VÀ KHÁCH HÀNG
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

INTERNET
Global
ISPs

Local
ISP

Local
ISP

LAN
Máy chủ
(Mail/Web)
Khách hàng

Doanh nghiệp

Khoa Hệ thống thông tin quản lý




Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

MỐI LIÊN HỆ GIỮA
INTRANET, EXTRANET& INTERNET

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



10


5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

CÁC ỨNG DỤNG INTRANET
• Được sử dụng để cung cấp các dịch vụ trực
tuyến giới hạn cho nội bộ doanh nghiệp
– Các ứng dụng liên quan tới công bố tài liệu
– Các ứng dụng nguồn điện tử
– Các ứng dụng thông tin tương tác
– Hỗ trợ cho các ứng dụng Internet

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học


CÁC ỨNG DỤNG EXTRANET
• Được sử dụng để cung cấp các dịch vụ trực
tuyến giới hạn cho các khách hàng doanh
nghiệp
– Truyền thông B2B
– Đánh giá, phản hồi, hỏi đáp
– Bán hàng và hỗ trợ khách hàng
– Quản trị tri thức và hỗ trợ khách hàng
– Quản lý lịch trình
– Họp trực tuyến

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

SƠ ĐỒ KẾT NỐI MẠNG GIỮA
DOANH NGHIỆP VÀ KHÁCH HÀNG

VẤN ĐỀ
AN TOÀN KHI KẾT NỐI MẠNG

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



11



5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

TƯỜNG LỬA

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

WORLD WIDE WEB (WWW)
• Mạng thơng tin có thể truy cập tồn cầu,
dựa vào sự trao đổi thơng tin giữa các máy
tính trên mạng, liên kết chúng với nhau
trong một tập hợp các nguồn đa phương
tiện có tương tác với nhau
(W3C)

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG CỦA WEB

Trao đổi thông tin giữa web client (browser) và web server
Khoa Hệ thống thông tin quản lý




12


5/18/2016

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

SỰ TIẾN HĨA
CỦA CƠNG NGHỆ WEB

Khoa Hệ thống thơng tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

SỰ TIẾN HĨA
CỦA CƠNG NGHỆ WEB

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



MỨC ĐỘ SỬ DỤNG
PHẦN MỀM TRONG TỔ CHỨC
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học


Kho dữ liệu
Khai phá dữ liệu

Khoa Hệ thống thông tin quản lý

Quản lý tri thức
Hệ hoạch định
nguồn lực



13


5/18/2016

CÁC PHẦN MỀM
SỬ DỤNG TRONG TỔ CHỨC
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

Phần mềm ứng dụng (khách hàng)
Phần mềm ứng dụng (đối tác và trung gian)
Quản trị mạng ngoài (extra/internet)
Phát triển ứng dụng

Quản trị dữ liệu

Máy chủ ứng dụng

Ứng dụng và dữ liệu


Máy chủ
dữ liệu chung
Quản trị mạng nội bộ (intranet)

Máy chủ web

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



MỨC ĐỘ ỨNG DỤNG CNTT
TRONG BÁN HÀNG
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

Tương tác đầy đủ, hỗ trợ tồn bộ q trình mùa hàng
Có tương tác, hỗ trợ giao dịch với người dùng
Có tương tác (cơ bản)
Có thơng tin tĩnh đơn giản
Hiện diện web ở mức cơ bản
Khơng có website

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



Kinh doanh điện tử: Giới thiệu môn học

MỨC ĐỘ ỨNG DỤNG CNTT
TRONG MUA HÀNG


(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

Không sử dụng web
Thông qua web của các tổ chức trung gian

Khoa Hệ thống thông tin quản lý

Đặt hàng điện tử thông qua EDI
Đặt hàng điện tử tích hợp với hệ thống
mua hàng của cơng ty
Đặt hàng điện tử tích hợp
với hệ thống quản lý sản
phẩm của công ty


14


5/18/2016

MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI

Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Web Services
– Tập hợp các ứng dụng được cung cấp thông
qua Internet, nhưng không nhất thiết phải trên
cùng một máy hoặc cùng một mạng
– Một số ví dụ
• Paypal, Amazon, Microsoft, Google, …
• Smartlink, Banknetvn, Onepay, …

Khoa Hệ thống thơng tin quản lý



MỘT SỐ CƠNG NGHỆ MỚI
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Phần mềm dạng dịch vụ (SaaS)
o Một dạng phần mềm chạy trên Web có thể truy
cập từ xa (máy tính, smartphone, ..) được tính
phí dịch vụ theo nhu cầu sử dụng
o Một số SaaS phổ biến: CRM, CMS, Helpdesk, …
o Một số nhà cung cấp SaaS
o Google App Suite, Saleforces, Desk.com, …
o Biaki, Misa, Avoca, …

Khoa Hệ thống thơng tin quản lý




MỘT SỐ CƠNG NGHỆ MỚI
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Điện tốn đám mây
– Mơ hình điện tốn sử dụng các cơng nghệ máy
tính và phát triển dựa vào mạng Internet. Thuật
ngữ "đám mây" ở đây chính là mạng Internet
và các kết cấu hạ tầng bên trong.
– Dữ liệu, phần mềm, dịch vụ... sẽ nằm tại các
máy chủ ảo (đám mây) trên Internet và được
truy cập tại bất kỳ thời điểm nào và từ bất kỳ
đâu thông qua hệ thống Internet

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



15


5/18/2016

MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA)
– Một bộ sưu tập của các dịch vụ giao tiếp với
nhau thông qua giao diện và thông điệp như là
các thành phần của một hệ thống phân tán.
– Hướng tới phát triển các ứng dụng độc lập với

phần cứng, hệ điều hành, ngôn ngữ, …

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



MỘT SỐ CƠNG NGHỆ MỚI
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Trao đổi dữ liệu điện tử (EDI)
– Chuyển giao thông tin từ máy tính này sang
máy tính khác bằng phương tiện điện tử, có sử
dụng một tiêu chuẩn đã được thỏa thuận về
cấu trúc thơng tin

• Mạng riêng ảo (VPN)
– Mạng dành riêng để kết nối các máy tính lại với
nhau thông qua mạng Internet công cộng.

Khoa Hệ thống thông tin quản lý



TĨM TẮT
Kinh doanh điện tử: Giới thiệu mơn học

• Một số khái niệm
• Các mơ hình kinh doanh điện tử
• Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
• Cơ sở hạ tầng cho hệ kinh doanh điện tử


Khoa Hệ thống thông tin quản lý



16