Bài tiểu luận: Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông của học sinh trung học phổ thông hiện nay
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.45 MB, 37 trang )
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG THPT NHỊ CHIỂU
BÁO CÁO
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Đề tài
Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm
khi tham gia giao thông của học sinh THPT hiện nay
Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi
Nhóm thực hiện:
1. Lê Gia An Nhóm trưởng
2. Nguyễn Thùy Linh
Giáo viên hướng dẫn:
Nguyễn Thị Đậu
Hải Dương, ngày 14 tháng 10 năm 2015
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
TÓM TẮT NỘI DUNG DỰ ÁN ………………………………………………….3
Phần I: Tổng quan vấn đề ……………………………………………………….4
1.1. Lí do chọn đề tài ………………………………………………………………5
1.2. Nội dung nghiên cứu ………………………………………………………….5
1.3. Cơ sở thực hiện đề tài………………………………………………………….6
1.3.1. Cơ sở khoa học………………………………………………………………
6
1.3.2. Cơ sở thực tiễn ………………………………………………………………8
1.4. Mục tiêu nghiên cứu …………………………………………………………..9
1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn …………………………………………………9
1.6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu………………………………………………….9
1.7. Phương pháp nghiên cứu………………………………………………………10
1.8. Tính sáng tạo của đề tài ……………………………………………………….10
Phần II: Kết quả và thảo luận.
2.1. Thực trạng của việc không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện, xe máy điện
2.2. Nguyên nhân…………………………………………………………………..11
2.2.1. Từ bản thân………………………………………………………………….14
2.2.2. Từ gia đình…………………………………………………………………..15
2.2.3. Từ phía nhà trường…………………………………………………………..16
2.2.4. Từ xã hội……………………………………………………………………..17
2.3. Hậu quả của việc đi xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ bảo
hiểm……….17
2.4. Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm của học
sinh…...19
2.4.1. Bản thân tự cảm ……………………………………………………………..19
2.4.2. Gia đình làm gương…………………………………………………………..20
2.4.3. Nhà trường định hướng………………………………………………………21
2
2.4.4. Xã hội chung tay……………………………………………………………..25
III. Kết luận và khuyến nghị……………………………………………………...29
Danh mục tài liệu tham khảo……………………………………………………….30
Phụ lục……………………………………………………………………………...31
DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Viết đầy đủ là
THPT
Trung học phổ thông
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Xe đạp điện và xe máy điện………………………………………………6
Hình 1.2. Cấu trúc tiêu chuẩn của mũ bảo hiểm…………………………………….7
Hình 1.3. Cẩn trọng với xe đạp điện không rõ nguồn gốc xuất
xứ………………….9
Hình 2.1. Hình ảnh cắt ra từ video clip……………………………………………..11
Hình 2.2. Học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm
……………………......12
Hình 2.3. Học sinh đi xe chở quá số người qui định, đội mũ không cài quai………13
Hình 2.4. Phụ huynh không chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm…………………
15
Hình 2.5. Các bác sĩ bệnh viện Việt Đức điều trị cho bệnh
nhân…………………...18
Hình 2.6. Tai nạn do xe đạp điện……………………………………………………19
Hình 2.7. Cách tham gia giao thông…………………………………………………20
Hình 2.8. Tiết chào cờ đầu tuần của trường…………………………………………
22
Hình 2.9. Chọn mũ bảo hiểm an toàn………………………………………………..22
Hình 2.10. Bản cam kết……………………………………………………………...23
3
Hình 2.11. Cuộc thi vẽ tranh tuyên truyền về đội mũ bảo
hiểm…………………….23
Hình 2.12. Danh sách học sinh vi phạm nội quy…………………………………….24
Hình 2.13. Cuộc thi An toàn cùng xe đạp điện………………………………………
25
Hình 2.14. Cảnh sát giao thông xử phạt học sinh không đội mũ bảo
hiểm………….25
Hình 2.15. Học sinh trường THPT Nhị Chiểu chấp hành quy định về an toàn giao thông……27
4
LỜI CẢM ƠN
Nghiên cứu khoa học chân chính không thể thiếu tri thức và ngọn lửa của lòng say
mê. Bên cạnh đó, sự giúp đỡ của mọi người xung quanh có ý nghĩa vô cùng quan
trọng . Trong quá trình nghiên cứu thực hiện ý tưởng, chúng tôi đã nhận được sự
giúp đỡ của cơ quan, đơn vị sau:
Trường THPT Nhị Chiểu, huyện Kinh Môn, Hải Dương
Trường THPT Kinh Môn II, huyện Kinh Môn, Hải Dương
Trường THPT Trần Quang Khải, huyện Kinh Môn, Hải Dương
Nhóm tác giả chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu các nhà trường, các
thầy cô giáo và các bạn học sinh đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho chúng tôi
thực hiện đề tài này.
5
TÓM TẮT NỘI DUNG DỰ ÁN
“Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia
giao thông của học sinh THPT hiện nay ” là đề tài nghiên cứu vấn đề mang tính
xã hội và hành vi với đối tượng học sinh trung học phổ thông. Ý tưởng đề tài xuất
phát từ một thực trạng đang rất “nóng” trong đời sống xã hội: đó là vấn đề an toàn
khi tham gia giao thông bằng xe đạp điện và xe máy điện. Vì sao chiếc mũ bảo
hiểm hữu ích kia lại bị các bạn học sinh từ chối? Cần phải làm gì để giảm thiểu
những vụ tai nạn giao thông đáng tiếc và chiếc mũ bảo hiểm sẽ là người bạn thân
thiết đồng hành trên hành trình chinh phục tri thức của các bạn học sinh? Từ cơ sở
khoa học, cơ sở thực tiễn và từ phương pháp quan sát, thu thập thông tin, thống kê
số liệu, kiểm chứng, đề tài đã hướng tới mục tiêu là chấm dứt tình trạng không đội
mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông của học sinh THPT hiện nay. Kết quả, đề tài
đã phân tích thực trạng, nguyên nhân, hậu quả của việc đi xe đạp điện, xe máy điện
không đội mũ bảo hiểm ở đối tượng nghiên cứu và đưa ra bốn giải pháp có khả
năng ứng dụng, có tính khả thi trong thực tiễn. Đề tài thể hiện niềm đam mê nghiên
cứu khoa học và ý thức trách nhiệm trước một vấn đề đang có ảnh hưởng xấu đến
sự phát triển của thế hệ trẻ những chủ nhân tương lai của đất nước.
6
PHẦN I
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ
1.1.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhân loại đã bước vào kỉ nguyên mới, một kỉ nguyên với rất nhiều thuận lợi giúp
cho con người, đặc biệt là giới trẻ có điều kiện học tập, trau dồi kiến thức và tiếp
cận với các phương tiện kĩ thuật hiện đại. Có một xã hội văn minh, hiện đại ngày
nay phần lớn cũng là do những phát minh của con người. Một trong số đó là sự phát
minh ra các phương tiện giao thông. Theo thời gian, các phương tiện giao thông
được cải tiến giúp cho con người đi lại được thuận tiện. Chính vì vậy mà hiện nay
ta ít khi bắt gặp hình ảnh các em học sinh tung tăng cắp sách đến trường. Thay vào
đó là các em được gia đình đưa đến trường bằng những phương tiện khác nhau
hoặc tự các em điều khiển các phương tiện như xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện,
thậm chí là cả xe gắn máy. Điều đó đã phần nào cho thấy sự phát triển nhanh chóng
của xã hội. Nhưng đồng thời cũng khiến nhiều người không khỏi băn khoăn khi
thấy những hình ảnh không đẹp, phản ánh ý thức của một số học sinh khi tham gia
giao thông.
Đi khắp các nẻo đường gần xa từ nông thôn đến thành thị ta đều bắt gặp những
khẩu hiệu “An toàn giao thông là hạnh phúc của mọi nhà” hay “Hãy đội mũ
bảo hiểm khi tham gia giao thông”. Thế nhưng bên cạnh những học sinh biết
lắng nghe, có ý thức tham gia giao thông, luôn nghĩ đến sự an toàn của bản thân và
mọi người thì còn có những bạn học sinh không đoái hoài hay quan tâm gì đến
những khẩu hiệu, biển báo giao thông cũng như không hề quan tâm đến an toàn của
chính bản thân mình và của người khác. Đối với những học sinh mắc “bệnh ngại”
không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe đạp điện, xe máy điện này, chúng ta cần
giúp họ hiểu rõ những nguy hại đang tiềm ẩn đối với họ. Vì vậy chúng tôi quyết
định nghiên cứu dự án với mong muốn đưa ra một số “Giải pháp nhằm chấm dứt
tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện, xe máy điện của học sinh
THPT hiện nay”. Chúng tôi mong rằng dự án này sẽ được mọi người biết đến, giúp
cho mỗi học sinh trong chúng ta hiểu đầy đủ hơn tác dụng và lợi ích của việc đội
mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Đồng thời góp phần làm giảm thiểu các vụ
tai nạn giao thông vốn đang là vấn đề nhức nhối của xã hội hiện nay. Từ đó góp
phần hình thành văn hóa giao thông trong học sinh THPT.
1.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
7
Đề tài nghiên cứu tình trạng đi xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ bảo hiểm ở
lứa tuổi học sinh trung học, với các khía cạnh sau:
Thực trạng
Nguyên nhân
Hậu quả
Giải pháp
1.3. CƠ SỞ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1.3.1. Cơ sở khoa học
Theo Điều 3, Nghị định 171/2013/ NĐCP (Nghị định quy định xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt của Chính phủ có hiệu
lực từ ngày 1/1/2014, xe máy điện và xe đạp điện được hiểu như sau:
Xe đạp điện là xe sử dụng một động cơ điện để dẫn động thay vì động cơ đốt
trong, vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 25km/h và khi tắt máy thì đạp xe đi
được.
Xe máy điện là xe gắn máy được dẫn động bằng động cơ điện có công suất lớn
nhất không lớn hơn 4kW, vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50km/h
Xe đạp điện
Xe máy điện
Hình 1.1. Xe đạp điện và xe máy điện
(Nguồn Internet)
Theo tình hình thực tế hiện nay thì học sinh đến trường chủ yếu bằng phương
tiện xe máy điện và theo đúng quy định xe máy điện được coi như xe máy (Nghị
định 71/2012/NĐCP (điều 1, khoản 2, mục 3, điểm i) ban hành ngày 19/9/2012 quy
định: Xe máy điện thuộc phương tiện giao thông cơ giới (quy định tại điều 3,
khoản 18, Luật Giao thông đường bộ). Như vậy thì loại phương tiện này bắt buộc
phải đội mũ bảo hiểm và đăng kí biển số xe.
Mặt khác với công nghệ hiện đại và nhu cầu của thị trường, xe đạp điện, xe máy
điện được các nhà sản xuất thiết kế sao cho phù hợp, tiện lợi cho việc đi lại của
con người. Lấy ý tưởng là pin của điện thoại Iphone 5S của hãng Apple, xe đạp
8
điện có thể chạy tới cả trăm km mỗi lần sạc với tốc độ khá nhanh từ 2040 km/h,
thậm chí là hơn 50 km/h. Tốc độ này có thể coi gần như bằng với tốc độ của xe
máy. Hơn thế nữa nguồn năng lượng cung cấp cho xe đạp điện không gây ô nhiễm
môi trường như các loại xe cơ giới sử dụng xăng dầu… góp phần bảo vệ môi
trường hiệu quả. Dưới cái nắng gay gắt gần 400C thì xe đạp điện lại giúp việc di
chuyển của các em học sinh nhanh và nhẹ nhàng hơn nhưng quan trọng là đảm bảo
sức khỏe. Ở những khu đô thị đông đúc và chật chội, xe đạp điện được sử dụng
như phương tiện rất hữu ích, dễ dàng di chuyển qua những khu ùn tắc. Không
những vậy, xe đạp điện còn có thể chở thêm người hay hàng hóa do yên xe thiết kế
rộng. Khi đi xe đạp điện ta có thể linh hoạt chuyển đổi từ chạy bằng năng lượng
sang chế độ chạy bằng sức đạp, tính năng đặc biệt này chỉ có ở xe đạp điện. Vì thế
khi sử dụng ta sẽ không lo lắng về vấn đề hết điện khi đang tham gia giao thông.
Bên cạnh những mặt lợi, xe đạp điện cũng có nhiều điểm bất tiện. Điển hình là
với tốc độ 2040km/h hay 50km/h trong khi hệ thống phanh không đảm bảo, đèn
chiếu sáng yếu, động cơ không phát ra tiếng động như xe máy nên rất dễ gây nguy
hiểm cho người lưu thông. Do đó khi sử dụng xe đạp điện ta cần phải đội mũ bảo
hiểm để bảo vệ bản thân và mọi người xung quanh.
Mũ bảo hiểm là vật dụng nhằm mục đích bảo vệ phần đầu của người đội mũ
khi có va đập do gặp tai nạn lúc đi xe máy, đua xe, cưỡi ngựa…Với ý nghĩ này, ở
Việt Nam, người ta gọi bóng gió là “nồi cơm điện”. Tuy nhiên theo nghĩa rộng hơn:
Mũ bảo hiểm còn chỉ đến những loại mũ sắt, mũ cối trong quân đội, các loại mũ
bảo vệ người chơi thể thao như bóng bầu dục, bóng chày, khúc côn cầu….hay các
loại mũ bảo hộ lao động…
Theo truyền thống, mũ bảo hiểm không được làm bằng kim loại mà bằng nhựa
tổng hợp như ABS, HDPE. Trong những thập niên gần đây, chất liệu được gia công
bằng sợi cacbon để có độ bền cao và nhẹ hơn. Sự thúc đẩy mạnh mẽ phong trào,
thậm chí bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi điều khiển các phương tiện hai bánh đã
từng là đề tài tranh luận nóng bỏng của nhiều người và nhiều nhà khoa học trong
những thập niên 1990. Đến nay, nhiều quốc gia đã áp dụng luật này.
Lịch sử ghi nhận mũ bảo hiểm xuất hiện cùng với chiến tranh. Từ xa xưa trong
những việc chiến tranh đầy nguy hiểm ác liệt, người Asyrat, Ba Tư đã tìm ra một
vật dụng có thể bảo vệ đầu của binh lính: đó là chiếc mũ. Lúc đầu, chiếc mũ còn
thô sơ nhưng trải qua những cuộc cải cách chiếc mũ ấy được tân trang sao cho phù
hợp và tận dụng tối ưu nhất lợi ích của nó. Vào thế kỉ thứ 1617, chiếc mũ được
làm bằng thép nhẹ như thời trung cổ nhưng vành rộng hơn. Đến năm 1914, Pháp đã
chính thức coi mũ bảo hiểm là trang bị tiêu chuẩn của người lính giúp chống lại các
mảnh kim loại văng ra mỗi khi pháo nổ. Lần lượt Anh, Đức, và các nước Châu Âu
còn lại cũng noi theo.
9
Ngày nay, mũ bảo hiểm dần dần thâm nhập vào đời sống chứ không đơn
thuần là trang bị của quân đội, thể thao,…Công nhân và kĩ sư vào phân xưởng lúc
nào mà chẳng phải đội mũ. Các vận động viên nhiều môn thể thao như đấu kiếm,
võ thuật, bóng bầu dục…rất cần mũ bảo hiểm để an toàn.
Hình 1.2. Cấu trúc tiêu chuẩn của mũ bảo hiểm
Với cấu tạo đặc biệt:
Lớp vỏ ngoài làm từ nhựa cứng.
Trong là đệm bảo vệ được làm bằng xốp, bảo vệ đầu khi va chạm.
Quai cài và có miếng giữ cằm để cố định mũ.
Kính chắn gió làm từ nhựa trong suốt.
Mũ bảo hiểm có tác dụng: Giảm va đập và hấp thu chấn động do va đập. Giảm
nguy cơ gây chấn thương sọ não.
Vì vậy, người tham gia giao thông bằng xe máy, xe đạp điện, xe máy điện cũng
được khuyến cáo đội mũ bảo hiểm. Tại Việt Nam, từ ngày 15 tháng
12 năm 2007 bắt đầu bắt đội mũ bảo hiểm đối với người ngồi trên mô tô xe máy
trên mọi tuyến đường. Ngày 1/7/2015 bắt đầu quy định đội mũ bảo hiểm đối với
người điều khiển xe đạp điện, xe máy điện.
1.3.2. Cơ sở thực tiễn
Do việc quản lý xe đạp điện, xe máy điện ở nước ta đến nay còn chưa thống
nhất, có nơi tổ chức kiểm tra, có nơi không, nên chưa có được số liệu đánh giá cụ
thể về chất lượng của loại xe này. Tuy nhiên, khi không được quản lý chặt chẽ thì
chắc chắn sẽ có những vấn đề về chất lượng, độ an toàn của loại xe này mà người
tiêu dùng phải gánh chịu. Ưu điểm nổi bật của loại xe hai bánh gắn động cơ điện
là: không trực tiếp thải ra khí gây ô nhiễm, không gây ồn, không sử dụng xăng trong
thời điểm giá xăng cao... Tuy nhiên xe lắp động cơ điện cũng có một số nhược
điểm như: không phát thải ra các chất độc hại khi chạy trên đường nhưng xe chạy
điện vẫn có tác động xấu tới môi trường. Vì ắc quy có tuổi thọ thấp nên sau một
thời gian ngắn, các ắc quy sử dụng cho xe sẽ phải thay mới. Loại “ ắc quy” này
gồm có axít, chì, các chất dẻo tổng hợp khó phân hủy sẽ là một nguồn đáng kể gây
10
ô nhiễm môi trường. PGS. TS Nguyễn Đình Hòe, Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi
trường Việt Nam đã từng cảnh báo, hàng năm, xe đạp điện có thể thải ra môi
trường hàng nghìn tấn chì và hàng triệu vỏ nhựa ắc quy độc hại, nguy hiểm khó
lường.
Ngoài ra, việc sản xuất điện năng tại các nhà máy nhiệt điện để cung cấp cho xe,
cũng là nguồn gây ô nhiễm; nguồn dự trữ năng lượng bị hạn chế nên loại xe này chỉ
có thể hoạt động trong cung độ không lớn; thời gian nạp điện cho ắc quy lâu hơn
nhiều so với việc bơm nhiên liệu vào thùng ở các xe thông dụng. Đối với các xe
hoạt động ở khu vực nhiệt đới nóng ẩm lại hay bị ngập lụt như Việt Nam thì dễ
xảy ra hư hỏng đối với động cơ điện cũng như các bộ phận điều khiển điện tử
khác. Và cuối cùng, tuổi thọ của phần lớn các loại ắc quy dùng cho xe gắn động cơ
điện chưa cao, sau một thời gian ngắn lại phải thay thế. Đây cũng là một vấn đề
phải tính toán.
Mặt khác việc phân biệt xe đạp điện thật và giả là rất khó. Trên thực tế, thị
trường xe đạp điện hiện nay có tới 90% là hàng Trung Quốc được nhập vào Việt
Nam với giá chỉ 2 3 triệu đồng. Rất nhiều chủ cơ sở kinh doanh đã gắn mác quảng
cáo là hàng chính hãng, sản xuất tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông để đội giá
cao hơn. Khi đến tay người tiêu dùng, những loại xe này thậm chí có giá lên đến 10
triệu đồng và hơn thế nữa. Nếu xe hỏng, cần bảo hành họ lại dễ dàng "hóa trang"
với đủ mọi lý do, vì với họ quan trọng nhất là xe bán được giá, tiền đã vào túi.
Hình 1.3. Cẩn trọng với xe đạp điện không rõ nguồn gốc xuất xứ.
(nguồn vtv)
Như trên đã nói, hiện nay ở nước ta rất nhiều xe điện hai bánh có tốc độ lớn tới
50 km/h, nguy cơ gây mất an toàn cao. Vì vậy để bảo vệ cho tính mạng của mình,
thì dù có quy định hay không, nhưng khi đã ngồi trên loại xe này, chúng ta cần phải
đội mũ bảo hiểm. Nhưng trên thực tế thì có rất nhiều người trong đó đặc biệt là
đối tượng học sinh THPT điều khiển loại phương tiện này không chấp hành quy
định đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm thời trang vô tư phóng với tốc độ cao
đến trường. Chính vì thế mà đã có rất nhiều vụ tai nạn xảy ra gây thiệt hại về vật
11
chất và tinh thần cho bản thân, gia đình và xã hội. Vì vậy đã đến lúc chúng ta cần
gióng lên một hồi chuông để thức tỉnh họ. Đừng từ chối chiếc mũ bảo hiểm vì nó
mang lại sự an toàn cho chính các bạn.
1.4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Xuất phát từ thực tế: Nhiều học sinh THPT không có ý thức tự giác đội mũ bảo
hiểm khi tham gia giao thông bằng xe đạp điện, xe máy điện.
Mục đích nghiên cứu của dự án là: Tìm ra giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng
không đội mũ bảo hiểm của học sinh.
1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài nhằm đóng góp giải pháp giáo dục ý thức tham gia giao thông của học
sinh trong bối cảnh hiện nay, góp phần xây dựng thế hệ người Việt trẻ không chỉ
có trình độ tri thức đáp ứng yêu cầu thời đại mà còn có lối sống văn minh, có ý thức
trách nhiệm với các vấn đề xã hội.
Đề tài giúp các bậc cha mẹ, nhà trường, nhà chức trách có góc nhìn gần hơn,
hiểu hơn về thực trạng cũng như hậu quả nặng nề của tai nạn giao thông để từ đó
nâng cao ý thức nhắc nhở hiệu quả, kịp thời.
1.6. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Với khả năng của độ tuổi, nhóm tác giả chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu
tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe đạp điện, xe máy điện ở học
sinh trung học, lứa tuổi mới lớn và đang tập làm người lớn, khoảng 15 đến 18 tuổi,
1.7. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để nghiên cứu đề tài, chúng tôi đã sử dụng những phương pháp chủ yếu sau:
Thu thập thông tin (qua quan sát thực tiễn và trên các phương tiện thông tin
đại chúng).
Điều tra, thăm dò ý kiến, lấy số liệu.
Thống kê số liệu, đối chiếu, phân tích.
1.8. TÍNH SÁNG TẠO CỦA ĐỀ TÀI
Vì sao giới trẻ ngày nay hiểu về tác dụng của mũ bảo hiểm nhưng lại tìm đủ
mọi cách để từ chối nó? Câu hỏi này đã được nhiều người đặt ra và câu trả lời
cũng có rất nhiều trên báo giấy, báo mạng, trên các chương trình truyền hình. Ở đề
tài này, tính mới là:
Nghiên cứu vấn đề ở một phạm vi hẹp, đối tượng HS trung học, và dưới
cách thức tiếp cận, lý giải, đề xuất của một nhóm tác giả cùng độ tuổi đối tượng
nghiên cứu.
Đề tài xuất phát từ thực tiễn và đưa ra những giải pháp khả thi với tình hình
thực tiễn, đặc biệt với lứa tuổi học đường.
12
13
PHẦN II
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
2.1. THỰC TRẠNG KHÔNG ĐỘI MŨ BẢO HIỂM KHI ĐI XE ĐẠP ĐIỆN, XE
MÁY ĐIỆN Ở HỌC SINH THPT HIỆN NAY
Vào thời điểm học sinh đến trường và giờ tan học bên cạnh những bạn nữ
sinh THPT thướt tha với tà áo dài trắng đang đạp xe thật duyên dáng thì vẫn còn
những học sinh cả nam, cả nữ tóc tai phấp phới, đầu không đội mũ bảo hiểm ngồi
trên những chiếc xe đạp điện, xe máy điện đa chủng loại, rực rỡ sắc màu, đủ mọi
kiểu dáng cứ vô tư phóng vù vù trên đường mà không hề bận tâm đến một ai.
Nhiều người thấy vậy không những không nhắc nhở mà còn khuyến khích. Họ còn
chê bai việc đội mũ bảo hiểm là cổ hủ, là xấu. Chẳng rõ các bạn ấy có nhận thấy
rằng tham gia giao thông như vậy là rất nguy hiểm. Nguy hiểm cho chính mình và
những người xung quanh.Thậm chí còn có những học sinh không những không đội
mũ bảo hiểm mà còn đi lạng lách, đánh võng….giữa dòng người đi lại hay cả trên
vỉa hè dành cho người đi bộ. Gần đây, tình trạng này đã gây ra không biết bao nhiêu
vụ tai nạn thảm khốc. Cảnh người đầu bạc tiễn người đầu xanh đã khiến cả xã
hội phải “bật tiếng khóc lòng”. Ai dám bảo văn minh là thế!
Hình 2.1. Hình ảnh cắt ra từ video clip: Hai nữ sinh Vĩnh Phúc không đội mũ bảo
hiểm đèo nhau trên xe đạp điện liên tục nghiêng người đánh võng, cạ gầm xe
xuống mặt đường. Nhiều người đã phát hoảng khi biết cô bé ngồi sau xe đạp
điện sinh năm 2000. Trong khi nữ sinh cầm lái được cho là thuộc lứa 9X.
(Nguồn YouTube)
Nhìn sâu hơn vào cuộc sống hàng ngày, hiện tượng học sinh đến trường không
đội mũ bảo hiểm chỉ được mọi người coi là vấn đề nhỏ, mang tính đơn giản, tầm
thường. Các cô các cậu học trò dành nhiều thời gian “lướt internet” để tìm hiểu
tường tận về những chiếc mũ thời trang, về mốt, về những trào lưu đang được
thịnh hành và cả vô số vấn đề mà giới trẻ cho là “hot”. Việc làm ấy cũng chỉ đơn
14
thuần là thỏa mãn niềm đam mê, mong muốn mình đẹp hơn, nổi bật hơn, nhận
được nhiều sự chú ý hơn của bạn bè và mọi người xung quanh. Chính vì thế,
những chiếc mũ bảo hiểm trông như nồi “cơm điện kia” đã trở thành nỗi ám ảnh
của biết bao thế hệ học sinh. Có không ít học sinh biết rõ ngày sản xuất, hãng, chất
lượng hay giá cả đắt đỏ của một chiếc mũ mốt mà họ đang săn tìm nhưng khi hỏi
về thông tin về một chiếc mũ bảo hiểm bình thường đơn giản thì họ lại không
biết. Có thể chưa hẳn là vô ý thức nhưng biết đâu đó lại là mầm mống của việc
không bao giờ đội mũ bảo hiểm bởi từ thái độ thờ ơ, không quan tâm và rồi không
bao giờ đội mũ bảo hiểm là một khoảng cách không xa.
Quan sát rộng hơn, người ta không khỏi giật mình khi thấy hiện tượng này đang
trở thành lối sống của đa số học sinh. Hằng ngày, phải tận mắt chứng kiến những
cảnh học sinh “đầu trần” đi dàn hàng, thậm chí vượt đèn đỏ dẫn đến tai nạn giao
thông mà nhiều người phải rợn tóc gáy. Bác Nguyễn Văn Tài nhà ở gần đường tỉnh
lộ chạy qua thị trấn Phú Thứ cho biết : “Hằng ngày tôi chứng kiến rất nhiều học
sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm. Ý thức chấp hành luật giao thông
đường bộ của một số học sinh chưa tốt. Nhiều học sinh chưa tự giác thực hiện các
biện pháp bảo đảm an toàn tính mạng khi tham gia giao thông hoặc chỉ thực hiện
hình thức .”
Hình 2.2. Học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm
(Nguồn Internet)
Đáng báo động hơn, tình trạng học sinh chống đối không đội mũ bảo hiểm
bằng nhiều hành vi tinh vi hơn. Có học sinh nói rằng chưa bao giờ nghe thấy quy
định phải đội mũ bảo hiểm đối với người đi xe đạp điện. Khi chúng tôi đề cập tới
vấn đề này thì có ý kiến cho rằng đội mũ bảo hiểm với phương tiện xe đạp điện là
điều vô lí: “Tôi đi xe đạp điện lâu rồi nhưng có thấy chú cảnh sát nào phạt vì không
đội mũ bảo hiểm đâu. Nếu đi xe đạp điện mà phải đội mũ bảo hiểm thì thà tôi đi
“xe đạp thường” hay xe bus còn hơn” (Một bạn học sinh cho biết). Rồi rất nhiều lí
do khác được các bạn đưa ra nhằm bao biện cho hành vi trái quy định của mình
như: xe đạp điện thì cũng là xe đạp không phải đội mũ bảo hiểm hoặc các bạn ở
15
trường cũng chẳng ai đội, một người đội sẽ thành kì quái...Chúng tôi còn bất ngờ
hơn khi có bạn còn chia sẻ “bí quyết” để tránh không bị phạt nếu bị lực lượng công
an kiểm tra: “Nếu gặp cảnh sát giao thông thì tớ sẽ đạp xe hay rút chìa. Như vậy thì
sẽ là đi xe đạp chứ không phải đi xe đạp điện nữa rồi. Đi qua khu vực kiểm tra thì
lại tra chìa khóa vào rồi đi thôi”. Chưa hết khi Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định kế
hoạch triển khai công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về việc bắt buộc đội mũ
bảo hiểm đối với học sinh khi ngồi trên xe đạp điện tham gia giao thông, trường
nào cũng phải thực hiện thì việc trốn tránh ngày càng tinh vi. Đi dọc đường theo
chân những cô cậu học trò chúng tôi thấy những chiếc mũ bảo hiểm rực rỡ treo lơ
lửng ở đầu xe, hay ý thức hơn một chút là mũ bảo hiểm đội trên đầu nhưng không
cài quai. Khi đến gần cổng trường nhìn thấy các thầy các cô đứng bắt phạt những
học sinh vi phạm thì những học sinh này mới lấy mũ ra đội ngay lên đầu để tránh bị
phạt, “bịp bợm” qua mắt các thầy cô. Phải chăng sự vô ý thức đã ăn sâu và đang
hủy hoại một bộ phận học sinh hiện nay.
Hình 2.3. Học sinh đi xe chở quá số người qui định, đội mũ không cài quai
(Nguồn Internet)
Không đội mũ bảo hiểm ở học sinh trung học có phải chỉ xuất hiện ở thành thị?
Nhóm nghiên cứu chúng tôi đã tiến hành điều tra biểu hiện không đội mũ bảo hiểm
ở học sinh THPT trên địa bàn huyện Kinh Môn một huyện miền núi, trường học xa
nơi sinh sống. Trên cơ sở phát ra 1000 phiếu khảo sát cho học sinh các trường
THPT Nhị Chiểu, THPT Kinh Môn II, THPT Trần Quang Khải nhóm nghiên cứu thu
được kết quả như sau:
Bảng 1: Kết quả khảo sát về cảm xúc, thái độ của học sinh THPT trước một
số tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống
Luôn luôn đội mũ bảo hiểm
Đội mũ bảo hiểm chống
đối, hình thức
Không bao giờ đội
16
Số lượng
%
Số lượng
%
Số lượng
%
130
13%
320
32%
550
55%
Bảng số liệu về kết quả điều tra được thể hiện trên biểu đồ dưới đây:
13%
55%
32%
Sau khi tiến hành khảo sát, chúng tôi nhận thấy ý thức chấp hành quy định an
toàn khi đi xe đạp điện, xe máy điện của học sinh là chưa cao. Chỉ có 13% số bạn
được hỏi là tự nguyện đội mũ bảo hiểm và khi ngồi lên xe là đội mũ bảo hiểm.
Còn 32% số bạn thì khẳng định mình đội là do nhà trường xử phạt chứ bản thân thì
không muốn đội hoặc đội một cách chống đối hình thức, gần tới cổng trường mới
đội để được vào trường. Có tới 55% các bạn phớt lờ quy định và cương quyết
không đội mũ bảo hiểm.
Không đội mũ bảo hiểm được chọn trên khảo sát phản ánh về nguy cơ cái xấu,
cái nguy hại trong ý thức học sinh có chiều hướng gia tăng. Khảo sát trên chưa phải
là tất cả nhưng nó cho thấy phần nào ý thức của con người hiện nay đặc biệt là thế
hệ trẻ thế hệ tương lai của đất nước. Hành vi không tốt này sẽ dần len lỏi các nơi
và nhanh chóng phát triển như những hành động không tốt khác nếu chúng ta không
có những quy định chặt chẽ và nghiêm khắc hơn.
2.2. NGUYÊN NHÂN
Vì sao ngày càng nhiều đối tượng học sinh không đội mũ bảo hiểm khi điều
khiển xe đạp điện? Vì lí do nào mà những thế hệ trẻ những chủ nhân tương lai của
đất nước lại trở lên thiếu ý thức như vậy? Có rất nhiều nguyên nhân, từ chủ quan
đến khách quan được khái quát như sau:
17
2.2.1. Từ bản thân
Trước hết phải nói ngay rằng, cũng có nhiều học sinh không đội mũ bảo hiểm là
do sự bất tiện của mũ bảo hiểm. Nhiều học sinh đều có ý kiến chung: Mũ bảo
hiểm rất nặng gây vướng víu cho người đội, không những vậy mũ bảo hiểm đảm
bảo chất lượng còn còn làm hỏng tóc, gây gàu, tạo ra mùi hôi khó chịu. Khi trời
nắng nóng đã vậy còn khi lúc trời mưa xe để ngoài trời mũ bảo hiểm bị ướt đội nên
sẽ bị ướt tóc. Ngoài ra mũ bảo hiểm còn to và cứng mang theo rất bất tiện,… Từ
những lý do mà qua tổng hợp kết quả khảo sát thì có tới 87% tổng số học sinh từ
chối chiếc “ nồi cơm điện”, bày tỏ rõ thái độ không thích đội mũ bảo hiểm.
Hiện nay, mũ bảo hiểm đã được cải tiến, ngày càng nhẹ hơn, mẫu mã đa dạng
với nhiều màu sắc hơn nhưng vẫn có nhiều học sinh vẫn không muốn chấp hành
quy định đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Bạn Trần Xuân Quỳnh, học sinh
lớp 10A trường THPT Nhị Chiểu nói rõ quan điểm: “ Mặc dù mũ bảo hiểm được
cải tiến và mẫu mã đẹp hơn, thời trang hơn nhưng quy định bắt buộc đội mũ bảo
hiểm khi đi xe đạp điện là quy định mới nên việc hàng ngày phải đội chiếc mũ đó
mình chưa quen. Nhiều bạn học sinh cũng không đội nên mình đội thì lại bị coi là
lập dị, kì quái.
Một lý do khác nữa là: khi được bố mẹ mua cho chiếc xe đạp điện, xe máy
điện một tài sản lớn đối với những học sinh chưa làm ra tiền nên nhiều bạn thích
ra oai, thể hiện. Vậy nếu đội mũ bảo hiểm thì sẽ không được thời trang, giảm
phong độ. Thậm chí có bạn thích thể hiện mình bằng cách phóng nhanh, lạng lách,
đánh võng, bốc đầu đi xe một bánh…Họ muốn khẳng định cái tôi của bản thân
nhưng lại thiếu kỹ năng về điều khiển phương tiện có tốc độ cao một cách an toàn,
thiếu kiến thức về luật an toàn giao thông.
Vì vậy mà nhiều bạn chưa ý thức được sự cần thiết phải đội mũ bảo hiểm khi đi
xe đạp điện, xe máy điện. Họ chống đối mạnh mẽ, có bạn còn dùng những lời hỗn
láo khi bị thầy cô giáo xử phạt về việc không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện
tới trường. Với những học sinh này, bệnh lười đội mũ bảo hiểm đã ăn sâu vào
trong máu và sự thiếu ý thức, không tìm hiểu đến những cái có ích, có lợi đối với
chính bản thân mình.
2.2.2. Từ gia đình
Đúc kết kinh nghiệm gia đình con cái, ông cha ta đã khuyên: “ Dạy con từ tuổi
còn thơ”, cũng tựa như uốn cây phải uốn từ lúc cây vẫn còn non. Nhưng thử hỏi
hiện nay, có bao nhiêu phụ huynh thường xuyên nhắc nhở, quan tâm đến việc con
em mình đội mũ bảo hiểm đi xe đạp điện, xe máy điện tới trường? Phải chăng vì
quá bận rộn trong việc mưu sinh hay vì chính bản thân họ cũng chưa có ý thức chấp
hành quy định an toàn giao thông?
Ta không khó bắt gặp hình ảnh cha mẹ khi đi làm hay chở con đi học không đội
mũ bảo hiểm dần dần cũng tạo lên thói quen cho con trẻ. Thói quen này sẽ theo trẻ
đến khi trưởng thành và trở thành nếp sống lẫn hành động. Con em họ sẽ không ý
thức được tác dụng và lợi ích của việc đội mũ bảo hiểm và coi đó là việc làm
không cần thiết. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến nếp nghĩ của trẻ. Thử hỏi với
18
những tấm gương tốt, chấp hành một cách nghiêm túc luật đội mũ bảo hiểm thì sao
trẻ không thể không có thói quen đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông gia đình.
Hình 2.4. Phụ huynh không chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm khi tham
gia giao thông (Nguồn vtv)
Hơn nữa, nhiều phụ huynh còn không muốn cho con em mình đội mũ bảo hiểm.
Một phần là vì giá của một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn chất lượng khá cao. Còn
một phần vì họ nghĩ rằng đội mũ bảo hiểm sẽ làm xấu vẻ đẹp bề ngoài của con,
làm vướng víu, và nhà ở gần trường thì không cần phải đội…
Sáng thứ Hai, trước cổng một trường trung học trong khu v ực huy ện Kinh Môn.
Một người mẹ chở con (là học sinh trường này) trên xe máy dừng trước cổng
trường. Trong khi xe còn nổ máy, đứa con vịn tay vào hông người mẹ bước xuống
đi vào sân trường. Cả hai mẹ con không ai đội mũ bảo hiểm. Khi cô bé đi ngang qua
cổng, một cô bé khác mang băng đỏ trên tay gọi lại, ghi tên vào sổ vì ngồi trên xe
máy mà không đội mũ bảo hiểm Người mẹ nhìn thấy lập tức tắt máy xe, đá chân
chống rồi bước đến nói với cô bé cờ đỏ: “Nhà cô ở gần trường, đâu cần phải đội
mũ bảo hiểm. Cháu không được ghi tên con cô vào sổ”.
Nét mặt cô bé cờ đỏ căng thẳng: “Bạn không đội mũ bảo hiểm, con phải ghi tên
bạn theo quy định của nhà trường”.
Ngay lập tức vị phụ huynh lớn tiếng: “Nhà cô ở gần, không cần đội mũ bảo hiểm,
con không được ghi tên con cô vào sổ… Quy định gì lạ vậy? Cô cấm con ghi đó!
…”.
Cô bé cờ đỏ òa khóc, chạy vào trong sân trường.
Người mẹ quay lại nói lớn như thanh minh với mọi người xung quanh: “Nhà cách
trường có mấy mét, cần gì đội mũ bảo hiểm!”. Nói xong, phụ huynh này rồ ga
phóng xe đi.
Đó là thực tế đang diễn ra và cũng là cách hành xử của rất nhiều phụ huynh hiện
nay. Khi phụ huynh lớn tiếng biện minh cho hành vi sai của mình là đã tác động xấu
đến con mình, là gây tổn thương cho em học sinh cờ đỏ, khiến trẻ con dần mất
niềm tin vào người lớn, vào những điều em đã được học.
Chúng ta hô hào, mong muốn con em chúng ta sống văn minh, tự giác hành động
theo lẽ đúng, vì vậy chúng ta đừng hành xử ngược lại, vì như thế là chà đạp lên
niềm tin của con trẻ. Có thể nói những suy nghĩ trên của các bậc phụ huynh là mầm
mống sâu xa của việc không đội mũ bảo hiểm.
19
2.2.3: Từ phía nhà trường
Bấy lâu nay, nhà trường luôn được coi là nơi rèn đức luyện tài cua thê hê tre.
̉
́ ̣ ̉
Nhưng giờ đây trong nha tr
̀ ương, giao duc đao đ
̀
́
̣
̣ ức, ki năng sông ch
̃
́
ưa được quan
tâm đung m
́
ưc, môt sô n
́
̣ ́ ơi con bo ngo. Viêc thiêu ki năng sông đa khiên môt bô phân
̀ ̉
̉
̣
́ ̃
́
̃
́
̣
̣
̣
hoc sinh hiên nay không y th
̣
̣
́ ức được tâm quan trong cua minh trong xa hôi. Biêu hiên
̀
̣
̉
̀
̃ ̣
̉
̣
tiêu cực như không đôi mu bao hiêm khi đi xe đap điên ngay cang nhiêu.
̣
̃ ̉
̉
̣
̣
̀ ̀
̀
Ở trương cac em chi đ
̀
́
̉ ược hoc trên ly thuyêt ma không ap dung vao th
̣
́
́ ̀
́ ̣
̀ ực tê. Co
́ ́
nhiêu điêu trai ng
̀
̀
́ ược ở thực tê cac em băt găp v
́ ́
́ ̣ ới cac nôi dung đ
́ ̣
ược day t
̣ ừ trương
̀
hoc. Nh
̣
ưng mâu thuân ây do ng
̃
̃ ́
ươi l
̀ ơn xung quanh th
́
ực hiên th
̣
ường xuyên ma cac
̀ ́
em đêu đ
̀ ược chưng kiên: Đi hang ba, bôn, v
́
́
̀
́ ượt qua đen đo, đi xe đ
̀ ̉
ạp điện không
đội mũ bảo hiểm… Như vây cac em không hoan toan tin t
̣
́
̀
̀
ưởng vao nh
̀ ưng điêu thây
̃
̀
̀
cô chi day. Vi vây, hinh anh hoc sinh đôi mu bao hiêm khi tham gia giao thông ngay
̉ ̣
̀ ̣
̀ ̉
̣
̣
̃ ̉
̉
̀
cang it đi. Thâm chi khi nhin thây hoc tro cua minh không châp hanh đung quy đinh
̀ ́
̣
́
̀
́ ̣
̀ ̉
̀
́ ̀
́
̣
cac thây cô vân d
́
̀
̃ ửng dưng không nhăc nh
́ ở. Phai chăng không đôi mu bao hiêm cua
̉
̣
̃ ̉
̉
̉
hoc sinh con băt nguôn t
̣
̀ ́
̀ ừ nguyên nhân nha tr
̀ ường con long leo trong viêc quan ly,
̀ ̉
̉
̣
̉
́
giao duc y th
́ ̣ ́ ưc hoc sinh cua minh.
́ ̣
̉
̀
2.2.4.Tư xa hôi
̀ ̃ ̣
Tai sao môt hoc sinh cua tr
̣
̣
̣
̉ ương trung hoc phô thông chi tâm t
̀
̣
̉
̉ ̀ ừ 15 > 18 tuôi lai
̉ ̣
điêu khiên xe may điên, xe đap điên v
̀
̉
́
̣
̣
̣ ơi tôc đô cao trên đ
́ ́ ̣
ường ma đâu không đôi mu
̀ ̀
̣
̃
bao hiêm? Tai sao nh
̉
̉
̣
ưng cô câu hoc tro m
̃
̣
̣
̀ ơi l
́ ơn lai lang lach đanh vong khi tham gia
́ ̣ ̣
́
́
̃
giao thông? Tai sao co nh
̣
́ ưng vu tai nan tham khôc khiên ng
̃
̣
̣
̉
́
́
ười đi ngang qua phaỉ
rung minh? Th
̀
̀
ực tế này đã, đang xảy ra và sẽ xảy ra nếu chúng ta không có biện
pháp mạnh mẽ để phòng chống, giảm thiểu nó.
Ta rất dễ dàng nhận thấy trong cuôc sông ngày hôm nay đã thiêu đi nhiêu tâm
̣
́
́
̀ ́
gương tôt đê cho thê hê cac em noi theo, lam cho cac em không biêt nhin vao ai, trông
́ ̉
́ ̣ ́
̀
́
́ ̀ ̀
vao đâu đê s
̀
̉ ửa đôi va hoan thiên minh. Thât phan cam khi gi
̉ ̀ ̀
̣
̀
̣
̉
̉
ưa phô đông ng
̃
́
ười từng
đoan xe đap điên xe may điên đ
̀
̣
̣
́
̣ ời mơi đua nhau l
́
ươt ngang qua măt ng
́
̣
ười đi đường
khoi bui mu mit, hay canh đeo 3 đeo 4 v
́ ̣
̀ ̣
̉
̀
̀
ơi nhiêu kiêu ngôi “co môt không hai”…
́
̀
̉
̀
́ ̣
không hê đôi mu bao hiêm. Nh
̀ ̣
̃ ̉
̉
ưng mọi người vẫn cứ im lặng, vẫn cứ bàng quan và
coi nó như không phải chuyện của mình. Phải chăng đó cũng là một nguyên nhân
của tình trạng học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm.
Gân đây nhât, tivi, đai bao đ
̀
́
̀ ́ ưa tin vê vu tai nan cua 3 em hoc sinh hoc tai tr
̀ ̣
̣
̉
̣
̣ ̣ ương
̀
trung hoc phô thông Ngô Quyên trên môt chi
̣
̉
̀
̣
ếc xe đap điên đa đâm vao xe buyt đi
̣
̣
̃
̀
́
ngược chiêu lam ba em đêu t
̀ ̀
̀ ử vong tai chô va nhiêu ng
̣
̃ ̀
̀ ười khac bi th
́ ̣ ương… Đây la
́ ̀
san phâm điên hinh cua viêc không đôi mu bao hiêm, thich sang tao thê hiên minh
̉
̉
̉
̀
̉
̣
̣
̃ ̉
̉
́
́
̣
̉
̣
̀
không đung n
́ ơi, đung luc. Môt vu tai nan đau long xay ra gi
́
́
̣
̣
̣
̀
̉
ưa đ
̃ ường phô, co canh
́ ́ ̉
sat giao thông, co tô dân phô, co dân quân ph
́
́ ̉
́ ́
ường… Ta không khoi kinh hoang tr
̉
̀
ươć
vu tai nan ma con kinh hoang tr
̣
̣
̀ ̀
̀
ươc s
́ ự im lăng cua chinh quyên đia ph
̣
̉
́
̀ ̣
ương. Va thê,
̀ ́
sự thờ ơ cua c
̉ ơ quan nha n
̀ ươc đa tao ra môi tr
́ ̃ ̣
ường dinh dương tôt cho hanh vi
̃
́
̀
không đôi mu bao hiêm khi tham gia giao thông cua hoc sinh ngay cang phat triên.
̣
̃ ̉
̉
̉
̣
̀ ̀
́
̉
Bên canh đo ta phai đăc biêt phai chê trach cach lam viêc cua môt bô phân c
̣
́
̉ ̣
̣
̉
́
́
̀
̣
̉
̣
̣
̣ ơ quan
chưc năng c
́
ủa nha n
̀ ươc. Đi đên đâu ta cung băt găp nh
́
́
̃
́ ̣
ững cơ sở kiêm tra, quan ly
̉
̉
́
an toan giao thông song viêc không đôi mu bao hiêm khi đi xe đ
̀
̣
̣
̃ ̉
̉
ạp điện, xe máy điện
20
của học sinh lai hêt s
̣ ́ ưc th
́ ờ ơ không được chu trong. Nh
́ ̣
ưng canh sat giao thông nay
̃
̉
́
̀
chi tuyt coi khi ng
̉
́ ̀
ươi điêu khiên mô tô xe may điêu khiên xe may ô tô vi pham con
̀ ̀
̉
́
̀
̉
́
̣
̀
khi nhưng chiêc xe đap điên v
̃
́
̣
̣ ơi tôc đô ngang xe may phong nh
́ ́ ̣
́
́
ư bay trên đường
trong luc không đôi mu bao hiêm d
́
̣
̃ ̉
̉
ường như được bo qua hoăc đ
̉
̣ ược nhăc nh
́ ở nhẹ
nhang ch
̀
ứ không bi x
̣ ử ly theo quy đinh. Nhiêu y kiên cho răng: Ly do l
́
̣
̀ ́ ́
̀
́
ực lượng
chưc năng không phat hoc sinh không đôi mu bao hiêm la do cac em con đang ngôi
́
̣
̣
̣
̃ ̉
̉
̀
́
̀
̀
trên ghê nha tr
́ ̀ ương vân ch
̀
̃ ưa thê tao ra thu nhâp, phat cung nh
̉ ̣
̣
̣
̃
ư không vì các em
chưa hiểu rõ về giá trị của đồng tiền. Phải chăng ý kiến trên có phần đúng? Thậm
chí có nhiều cảnh sát mời những nữ sinh vào chỉ để trêu ghẹo, hành động không
giống với một người có đang làm nhiệm vụ. Điều này cho thấy không chỉ ý thức
của học sinh đang “suy dinh dưỡng” nặng nề mà ý thức trách nhiệm của lực lượng
nhà nước cũng đang dần mất đi. Đây có lẽ cũng là một trong những nguyên nhân
dẫn đến tình trạng còn nhiều học sinh không thực hiện qui định của pháp luật là
phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện.
2.3. HẬU QUẢ
Theo số liệu thống kê từ Cục CSGT, tai nạn giao thông 6 tháng đầu năm 2015, toàn
quốc xảy ra 11.231 vụ tai nạn giao thông đường bộ, làm chết 4.354 người, bị
thương 10.497 người
Mô tô, xe máy là loại phương tiện chủ yếu trong các vụ tai nạn giao thông.
Nhưng chiếm một số lượng không hề nhỏ 6,09% trên tổng số các vụ tai nạn là
do có sự góp sức của xe đạp điện và xe máy điện. Vậy Xe đạp điện: Thân
thiện hay thảm họa?
Một bác sỹ Bệnh viện Việt Đức đã từng thốt lên: “Tai nạn xe đạp điện có mức
độ trầm trọng còn hơn tai nạn xe máy”. Bởi lẽ xe đạp điện có trọng lượng nhẹ,
vận tốc tối đa không quá 25 km/h, nhưng khi tháo bỏ thiết bị hạn chế tốc độ lại có
thể chạy với vận tốc 4050 km/h. Do đó, xe đạp điện dễ gây tai nạn giao thông và
21
khi xảy ra tai nạn, độ văng của xe đạp điện mạnh hơn nhiều so với xe máy, người
điều khiển xe đạp điện chấn thương cũng nặng hơn”.
Hình 2.5. Các bác sĩ bệnh viện Việt Đức đang điều trị cho bệnh nhân đi xe
đạp điện bị tai nạn giao thông nghiêm trọng
(Nguồn vtv)
Không khó có thể thấy những vụ tai nạn thương tâm do xe đạp điện, xe máy điện
gây ra. Và hậu quả để lại của nó thật nặng nề. Thiệt hại về vật chất vì hiện nay
mỗi chiếc xe đạp điện có giá không dưới mười triệu đồng. Đó là một số tiền không
hề nhỏ đối với người dân một nước nghèo đang phát triển như Việt Nam. Ngoài
thiệt hại về vật chất còn những mất mát về tinh thần. Những người bị tai nạn giao
thông nhẹ thì bị xây xát, nặng thì gẫy chân tay…thậm chí còn tử vong. Theo thống
kê thì ở Việt Nam cứ buổi sáng đi ra đường thì có 24 người không quay trở về nhà
do tai nạn giao thông. Đó là những nỗi đau không gì có thể bù đắp được.
Hình 2.6. Tai nạn nghiêm trọng do đi xe đạp điện
(Nguồn vtv)
22
Bài học từ Trung Quốc đang nhãn tiền. Năm 2015, dự kiến Trung Quốc có
khoảng 240 triệu chiếc xe đạp điện. Theo một nghiên cứu của trường Đại học Bắc
Kinh, người đi xe đạp điện hiện chiếm 57% số nạn nhân vào cấp cứu do tai nạn
giao thông ở một bệnh viện lớn ở Suzhou (Dương Tử, Trung Quốc) và 36% nạn
nhân tai nạn giao thông đi xe đạp điện bị chấn thương sọ não. Một vài thành phố
tại Trung Quốc đã cấm xe đạp điện với lý do góp phần làm tăng số vụ tai nạn giao
thông.
Chỉ vài triệu đến chục triệu đồng là có thể sở hữu một chiếc xe đạp điện chạy
nhanh như xe máy, lại không phải đăng ký, đăng kiểm, không cần giấy phép lái xe,
mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, không tốn tiền xăng. Nhưng để tránh thảm
họa tai nạn giao thông do xe đạp điện đang cận kề, rất cần sự cân nhắc và những
quyết sách chặt chẽ từ cả cơ quan chức năng và mỗi người dân.
2.4. GIẢI PHÁP
2.4.1. Giải pháp thứ nhất: Bản thân tự cảm.
Thói quen luôn đội mũ bảo hiểm của học sinh khi tham gia giao thông không dễ gì có nếu
như mỗi người không có ý thức xây dựng và duy trì. Điều quan trọng là bạn có muốn hành động
này trở thành một thói quen không thể thiếu của mình? Chỉ cần bạn có quyết tâm bảo vệ mình
và mọi người, quyết tâm ấy sẽ mách bảo bạn nên làm gì.
Khi còn là học sinh bạn cần ý thức được tầm quan trọng của bản thân đối với gia đình và
xã hội. Có có thể đôi lúc mũ bảo hiểm làm bạn khó chịu, gặp khó khăn trong lúc đi lại nhưng nó
lại là vật dụng hữu ích mỗi khi ta tham gia giao thông. Bạn hãy nhớ dù đi đâu, gần nhà hay xa
nhà luôn phải nhớ đội mũ bảo hiểm để bảo vệ chính bản thân và mọi người xung quanh. Bạn
nên gạt bỏ thái độ tiêu cực về việc đội mũ bảo hiểm làm cho bạn khó chịu, hãy nhìn nhận nó
với phương diện tích cực hơn. Bạn hãy dành chút thời gian của mình để tìm hiểu thêm lợi ích và
cách khắc phục những nhược điểm của chiếc mũ bảo hiểm giúp bạn hình thành thói quen văn
minh này dễ dàng hơn.
Điều gì khiến bạn mắc “bệnh lười” đội mũ bảo hiểm? Không đội mũ bảo hiểm sẽ tồn tại
khi bạn có qui hướng về bản thân, chọn vẻ đẹp bề ngoài, duyên dáng với vẻ đẹp hiện tại mà
không quan tâm đến an toàn của mình. Liệu vẻ đẹp bề ngoài của bạn có thể đem lại an toàn cho
bạn không. Các bạn có nghĩ rằng nếu đội mũ bảo hiểm sẽ khiến mình đẹp hơn trong mắt
người khác?
23
Hình 2.7. Cách tham gia giao thông
(Nguồn Internet)
Khi chúng tôi tiến hành khảo sát về sự lựa chọn của mọi người khi tham gia giao thông thì kết
quả thật bất ngờ: 100% các bạn đều lựa chọn hình số 1 là tham gia giao thông một cách có văn
hóa. Các bạn thấy đấy chiếc mũ bảo hiểm nặng nề kia có khiến bạn xấu đi đâu mà trái lại nó
khiến bạn đẹp hơn trong mắt mọi người. Còn hình 2 thể hiện sự thiếu ý thức của những bạn
trẻ khi tham gia giao thông, thể hiện sự coi thường tính mạng của mình và người khác.
Nếu bạn đội bảo hiểm mũ khi đi xe đạp điện, điều đó cũng chính là việc bạn thể hiện mình là
một người có văn hóa, khiến cho hình ảnh của bạn trong mắt mọi người trở nên đẹp hơn. Nếu
bạn bỏ chút thời gian để tìm hiểu về lợi ích của việc đội mũ bảo hiểm thì bạn sẽ thấy rằng đội
mũ bảo hiểm có rất nhiều lợi ích: nó bảo đảm an toàn tính mạng cho người điều khiển khi
chẳng may bị tai nạn; mũ bảo hiểm còn giúp ta che nắng che mưa; đội mũ bảo hiểm khiến bạn
cảm thấy tự tin hơn, trở thành người có văn hóa .
2.4.2. Giải pháp thứ hai: Gia đình làm gương
Một tâm hồn đẹp, một lối sống đẹp không dễ gì có nếu như ngay từ nhỏ gia
đình không quan tâm vun đắp. Nếu người lớn có trách nhiệm, có ý thức thì có lẽ
việc thực hiện quy định về an toàn giao thông sẽ không phải là vấn đề đáng báo
động như ngày hôm nay.
Gia đình đóng một vai trò rất quan trọng trong việc khơi dậy trong con trẻ
cảm xúc về cái tốt và cái xấu, ý thức về cái đáng làm và không nên làm. “Môi
trường tạo nên tính cách”, gia đình là ngôi trường đầu tiên trong cuộc đời mỗi con
người. Nếu bố mẹ ông bà thực hiện tốt thì những học sinh kia đâu có không chấp
hành quy định đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Thói quen đội mũ bảo
hiểm không phải không rèn luyện được mà do chính gia đình không có trách nhiệm
trong việc rèn luyện các kĩ năng khi tham gia giao thông của các em. Vì vậy, muốn
24
con em mình an toàn, hiểu biết về tác hại khi không đội mũ bảo hiểm cũng như
những lợi ích của mũ bảo hiểm gia đình cần phải tuân thủ luật an toàn giao thông là
tấm gương tốt cho con em mình noi theo.
Để rèn thói quen luôn đội mũ bảo hiểm cho con, bố mẹ cần nhắc nhở con cái
mình thường xuyên, quan tâm hơn khi con em mình tham gia giao thông. Gia đình
không chỉ quan tâm giáo dục kĩ năng an toàn giao thông cho con ngay từ nhỏ, dạy
trẻ nhận biết những rủi ro khi không đội mũ bảo hiểm mà còn hướng dẫn trẻ tìm
hiểu nguồn gốc sâu xa của những vụ tai nạn thảm khốc mà các em đã từng chứng
kiến.
Các nhà tâm lý học cũng đưa ra khuyến cáo, gia đình phải thay đổi thói quen
dạy con kiểu Á Đông: Chỉ kiếm tiền, cho con tiền mà không bận tâm đến dạy dỗ kĩ
năng an toàn khi tham gia giao thông, đặc biệt là khi điều khiển xe đạp điện. Bố mẹ
cần tìm hiểu về luật lệ giao thông làm nền tảng để dạy dỗ con em mình tốt hơn.
Con cái chỉ có thể hiểu được một cách rõ ràng nhất khi được cha mẹ hướng dẫn
bằng những việc cụ thể. Chính những điều này tạo bàn đạp để trẻ tiếp thu một
cách rõ ràng, vận dụng vào thực tiễn đời sống. Bên ngoài khung cửa gia đình là một
xã hội rộng lớn, do đó cha mẹ là những người đầu tiên dạy cho con khả năng phân
biệt được những vấn đề của cuộc sống; phải xây trồng những kĩ năng an toàn giao
thông để ý thức con trẻ ngày càng được nâng cao, biết noi theo cái tốt, phẫn nộ với
cái xấu, đấu tranh để loại bỏ cái xấu. Dạy con là một khoa học, cha mẹ cũng cần
học hỏi để biết được sự thay đổi tâm sinh lý của lứa tuổi HS trung học, vì khi
không hiểu đúng về con cái mình, mọi bài học, phương pháp giáo dục áp dụng cho
con sẽ khó mang lại hiệu quả.
2.4.3. Giải pháp thứ ba: Nhà trường định hướng
Trước tình trạng đi xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ bảo hiểm của
học sinh đang có nguy cơ phát triển mạnh mẽ, nhà trường có trách nhiệm gì?
Ai cũng biết với tuổi học trò, quá trình được giáo dục và trưởng thành trong
nhà trường chiếm thời gian dài và có tính quyết định. Nhưng với bối cảnh hiện nay,
giáo dục phải cải cách để không chỉ “dạy chữ’ mà quan trọng nhất là “dạy kĩ
năng”. Đã đến lúc, những hành vi vi phạm an toàn giao thông và lối sống thiếu ý
thức gây nguy hiểm cho mình và cộng đồng phải được dạy dỗ một cách khoa học
trong nhà trường. Hai yếu tố cần nhất của mỗi người là kiến thức và kỹ năng sống,
nha tr
̀ ường cần định hướng cụ thể và bồi đắp cho học sinh hai yếu tố này.
25
