MỤC LỤC
MỤC LỤC...............................................................................................................
DANH MỤC VIẾT TẮT.........................................................................................
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.........................................................................................1
NỘI DUNG...........................................................................................................2
I – CƠ SỞ LÝ LUẬN........................................................................................2
1. Một số khái niệm:...........................................................................................2
1.1. Công tác xã hội:.......................................................................................2
1.2. Sức khỏe:..................................................................................................2
1.3. Sức khỏe tâm thần:...................................................................................2
1.4. Chăm sóc sức khỏe tâm thần:...................................................................2
1.5. Cộng đồng:...............................................................................................3
1.6. Chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng:...................................3
2. Nguyên nhân dẫn đến rối loạn tâm thần:........................................................3
2.1. Các nguyên nhân sinh học:......................................................................3
2.2. Các nguyên nhân tâm lý cá nhân:............................................................4
2.3. Các nguyên nhân xã hội và môi trường:..................................................4
3. Thực trạng các vấn đề về sức khỏe tâm thần:................................................5
3.1. Thực trạng các bệnh về sức khỏe tâm thần trên thế giới:.........................5
3.2. Thực trạng bệnh tâm thần tại Việt Nam:..................................................5
4. Nhiệm vụ và vai trò của Công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần:
............................................................................................................................6
5. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về chăm sóc sức khỏe tâm thần và xây
dựng các mô hình trong chăm sóc sức khỏe tâm thần:......................................7
II. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CTXH VỚI CHĂM SÓC SỨC KHỎE
CHO NGƯỜI TÂM THẦN DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG:..................................8
1. Mô tả địa bàn nghiên cứu:..............................................................................8
1.1. Vị trí:........................................................................................................8
1.2. Chức năng:...............................................................................................8
1.3. Đối tượng phục vụ:..................................................................................8

1.4. Nhiệm vụ, quyền hạn:..............................................................................9
1.5. Cơ cấu tổ chức bộ máy Trung tâm Chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm
thần Hà Nội gồm:..........................................................................................10
2. Thực trạng người tâm thần trên địa bàn thành phố Hà Nội:........................10
3. Về chức năng và nhiệm vụ của phòng Nghiệp vụ Công tác xã hội:............11
4. Hoạt động công tác xã hội với chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng
đồng:.................................................................................................................12
5. Đánh giá hoạt động CTXH với chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng
đồng:.................................................................................................................15
III – ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP:..............................................................................17
KẾT LUẬN.........................................................................................................19
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................


DANH MỤC VIẾT TẮT
1.
2.
3.
4.

CTXH : Công tác xã hội
UBND: Ủy ban nhân dân
HĐND: Hội đồng nhân dân
Sở LĐTB&XH: Sở Lao động Thương binh và Xã hội


LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sức khỏe tâm thần là một trong những vấn đề ngày càng được quan tâm
trên toàn thế giới vì sự ảnh hưởng của nó đến nền kinh tế của mỗi quốc gia, đến

chất lượng cuộc sống của con người. Theo WHO, nó gây nên chi phí lớn cho cá
nhân, gia đình và cộng đồng. Hiện nay, trên thế giới có khoảng 450 triệu người
đang mắc các bệnh liên quan đến sức khỏe tâm thần. Tại Việt Nam, theo ước
tính có khoảng 14,2% dân số mắc các bệnh liên quan đến sức khỏe tâm thần
nhưng công tác điều trị mới tập trung vào các đối tượng động kinh hoặc rối loạn
tâm thần nặng. Nhóm bệnh có tỷ lệ mắc cao trong cộng đồng và các bệnh có khả
năng điều trị được như trầm cảm, lo âu, mất ngủ,…chiếm đến 80% gánh nặng
bệnh tâm thần cộng đồng chưa là trọng tâm của các chương trình chăm sóc sức
khỏe tâm thần cộng đồng. Điều này đặt ra một vấn đề đó là tìm kiếm một mô
hình, dịch vụ có thể đáp ứng nhu cầu và có khả năng tiếp cận đến tất cả các bệnh
nhân.
Chăm sóc sức khỏe tâm thần nhằm nâng cao chất lượng cuốc sống, giúp cá
nhân tận hưởng cuộc sống một cách tốt nhất. Các dịch vụ chăm sóc sức khỏe
tâm thần trên thế giới hiện nay có thể chia làm ba nhóm chính: Dịch vụ chăm
sóc sức khỏe tâm thần được lồng ghép trong dịch vụ chăm sóc sức khỏe chung;
Dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần ở các cơ sở chuyên khoa; Dịch vụ chăm
sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng. Trong đó, chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng
đồng có thể coi là mô hình phù hợp và hiệu quả nhất trong thực tiễn hiện nay.
Với vai trò là sinh viên ngành Công tác xã hội trong tương lai sẽ hỗ trợ và giúp
đỡ cho đối tượng yếu thế, tôi xin chọn chủ đề “Hoạt động Công tác xã hội với
chăm sóc sức khỏe cho người tâm thần dựa vào cộng đồng tại Trung tâm
chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần thành phố Hà Nội” làm đề tài báo
cáo trong môn học Công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần lần này.

1


NỘI DUNG
I – CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Một số khái niệm:

1.1. Công tác xã hội:
Theo hiệp hội nhân viên Công tác xã hội quốc tế (IFSW) “Công tác xã hội
thúc đẩy sự thay đổi trong xã hội, các phương pháp giải quyết vấn đề trong mối
quan hệ của con người và nâng cao năng lực, giải phóng con người nhằm thúc
đẩy hạnh phúc của con người. Bằng việc sử dụng các lý thuyết về hành vi của
con người và các hệ thống xã hội, Công tác xã hội can thiệp vào những thời
điểm con người tương tác với môi trường của họ. Các tiêu chí về nhân quyền và
công bằng xã hội là nền tảng của Công tác xã hội.”
1.2. Sức khỏe:
Sức khỏe là trạng thái không bệnh về thể chất, tinh thần và thoải mái về
xã hội và không chỉ đơn thuần là không có bệnh tật.
1.3. Sức khỏe tâm thần:
Theo tổ chức Y tế Thế giới WHO (2014) đã đưa ra khái niệm về: “Sức
khỏe tâm thần là một trạng thái thoải mái, trong đó mỗi cá nhân nhận thức tiềm
năng riêng của mình, có thể đối phó với những căng thẳng của cuộc sống, có thể
làm việc tốt và có hiệu quả và có thể đóng góp cho mình hoặc cộng đồng của
mình”.
1.4. Chăm sóc sức khỏe tâm thần:
Chăm sóc sức khỏe tâm thần là không chỉ bó hẹp trong việc điều trị bệnh
tâm thần mà nó còn đảm bảo trạng thái khỏe mạnh về mặt tinh thần, dựa trên
khía cạnh cơ bản sau:
- Khả năng tận hưởng cuộc sống: Đó là khả năng sống với hiện tại và trân
trọng những gì mình có; khả năng học được kinh nghiệm từ quá khứ và lên kế
hoạch cho tương lai mà không trăn trở, không dấn sâu vào những kỷ niệm đau
buồn, sự nuối tiếc hay những điều không thể thay đổi hoặc dự đoán được trong
tương lai.
- Khả năng phục hồi: Khả năng bình phục sau những trải nghiệm khó khăn
hoặc những sự kiện đau buồn trong cuộc sống như trải qua mất mát, đổ vỡ, thất
nghiệp;… khả năng chống chọi với những đau khổ tâm lý trong những sự kiện
2



đó mà không mất đi sự lạc quan cũng như niềm tin của mình.
- Khả năng cân bằng: Khả năng thiết lập một sự cân bằng trước rất nhiều
phương diện của cuộc sống như thể chất, tâm lý, tinh thần, xã hội và kinh tế.
- Khả năng phát triển cá nhân: Khả năng tự nhận biết năng lực và sở thích
của cá nhân, nuôi dưỡng những khả năng của mình để đạt được sự phát triển tối
đa.
- Sự linh hoạt: Khả năng thích nghi trong những tình huống mới, khả năng
tự điều chỉnh mong đợi của mình về cuộc sống, về chính bản thân mình và về
người khác để giải quyết vấn đề gặp phải và để cảm thấy dễ chịu hơn.
1.5. Cộng đồng:
Cộng đồng là một nhóm xã hội của các cơ thể sống chung trong cùng
một môi trường thường là có các mối quan tâm chung.
1.6. Chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng:
Chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng là chăm sóc sức khỏe
tâm thần ngay tại cộng đồng và dựa vào cộng đồng, trong đó nhấn mạnh đến
nguồn lực từ cộng đồng (gồm chính quyền địa phương, y tế cộng đồng, hàng
xóm, gia đình và bản thân người có rối loạn tâm thần).
Chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng là biện pháp chiến lược
nằm trong sự phát triển của cộng đồng về chăm sóc sức khỏe tâm thần, bình
đẳng về cơ hội hòa nhập xã hội cho người có rối loạn tâm thần. Chăm sóc sức
khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng được triển khai với sự phối hợp chung của
chính bản thân người có rối loạn tâm thần, gia đình và cộng đồng bằng những
dịch vụ y tế, dịch vụ hỗ trợ tâm lý xã hội, giáo dục, hướng nghiệp thích hợp.
2. Nguyên nhân dẫn đến rối loạn tâm thần:
Rối loạn tâm thần hiếm khi xảy ra vì một nguyên nhân đơn lẻ mà phần
lớn chúng đến từ nguyên nhân khác nhau bao gồm:
2.1. Các nguyên nhân sinh học:
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tâm thần có thể là gen, chấn thương não,

u não, mất cân bằng hóa học trong não, nhiễm khuẩn, dùng thuốc, rượu hay ma
túy liều cao hoặc kéo dài, tuổi tác, suy dinh dưỡng, bệnh mãn tính như bệnh tim,
suy giảm chức năng thận và gan, đái tháo đường.

3


2.2. Các nguyên nhân tâm lý cá nhân:
Các yếu tố tâm lý cá nhân như thiếu tự tin vào bản thân, suy nghĩ tiêu cực
về một ai đó cũng là nguyên nhân dẫn đến vấn đề về sức khỏe tâm thần vì họ
luôn ở trong trạng thái lo lắng sợ hãi khi được giao một công việc bất kỳ hoặc tự
ra quyết định về một việc gì đó. Nếu không có sự hỗ trợ kịp thời, trạng thái lo
lắng, căng thẳng kéo dài này dễ dàng đẩy họ vào những rối nhiễu tâm thế và ảnh
hưởng lớn tới sức khỏe tâm trí.
Ngoài ra, một trong số những nguyên nhân dẫn đến rối loạn tâm thần có
thể xuất phát điểm từ hoàn cảnh gia đình khác nhau. Trẻ em sẽ phải trải qua
những sự kiện khác nhau như thấy được hiện tượng bạo hành gia đình, bố mẹ ly
dị, cha mẹ chết, trẻ bị bỏ rơi, thiếu sự quan tâm của người thân trong gia đình.
Những sự kiện này không chỉ tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh
thần của trẻ tại giai đoạn đó mà còn đến sức khỏe tâm thần ở các giai đoạn sau
này.

2.3. Các nguyên nhân xã hội và môi trường:
Các yếu tố về môi trường và xã hội của mỗi cá nhân được xem như là sự
bao bọc đồng thời cũng là những nguyên nhân gây ra các vấn đề về sức khỏe
tâm thần. Một xã hội an toàn, môi trường lành mạnh sẽ đảm bảo đời sống tinh
thần của người dân trong cộng đồng. Tuy nhiên, cuộc sống hiện nay đang có
nhiều nguy cơ rình rập xuất phát từ tự nhiên và xã hội như thiên tai, lũ lụt hay
bạo lực học đường, tai nạn giao thông. Chúng tác động trực tiếp và sâu sắc tới
đời sống kinh tế và tình cảm của mỗi người từ đó mà các vấn đề về sức khỏe

tâm thần nảy sinh.
Các yếu tố về xã hội như vấn đề về tội phạm, các sự kiện gây căng thẳng
4


như xung đột gia đình, thất nghiệp, mất người thân, khó khăn kinh tế, vô sinh và
bạo lực là các yếu tố căng thẳng có thể gây ra mất cân bằng hóa chất trong não
bộ dẫn đến các rối loạn tâm thần và sẽ tiến triển thành bệnh khi xảy ra các sự
kiện căng thẳng trong cuộc sống.

3. Thực trạng các vấn đề về sức khỏe tâm thần:
3.1. Thực trạng các bệnh về sức khỏe tâm thần trên thế giới:
Rối loạn tâm thần xảy ra không phân biệt giới, tuổi tác, chủng tộc, tôn
giáo, điều kiện kinh tế.
Theo WHO, trên thế giới hiện có khoảng 450 triệu người mắc các rối
loạn tâm thần hoặc lệch lạc trong các vấn đề tâm lý và thái độ cư xử.
Trung bình có 800.000 người tự sát/năm, 86% số này ở các nước có thu
nhập thấp và trung bình, 50% nằm trong độ tuổi 15 – 44 với những rối loạn tinh
thần có thể chữa trị được.
Theo thống kê toàn cầu, dự báo đến năm 2030 thì 2/3 ca bệnh tăng lên sẽ
thuộc các nhóm nước có thu nhập thấp và trung bình. Phần lớn người có vấn đề
về sức khỏe tâm thần và gia đình của họ thường có xu hướng phủ nhận những
tình trạng bệnh tật của bản thân và thành viên trong gia đình mình. Một trong
những lý do dẫn đến tình trạng này là vì người có bệnh về sức khỏe tâm thần
thưởng bị cộng đồng xã hội kỳ thị, phân biệt đối xử.
3.2. Thực trạng bệnh tâm thần tại Việt Nam:
Các bệnh tâm thần thường gặp ở Việt Nam như:
- Bệnh tâm thần phân liệt.
- Bệnh động kinh.
- Chậm phát triển tâm trí.

- Mất trí tuổi già.
- Trầm cảm.
5


- Lo âu.
- Lạm dụng chất kích thích, ma túy, chất gây nghiện,…
Theo thống kê của bệnh viện Tâm thần Trung Ương I nghiên cứu cứ 10
người cho thấy có đến 15% số người dễ gặp phải các vấn đề về sức khỏe tâm
thần là người lạm dụng rượu bia, chất kích thích,…rối loạn ở dậy thì 0,9%; mất
trí tuổi già 0,9%; phụ nữ trầm cảm sau sinh ở các nước phát triển 10 – 20%;
người khuyết tật người mắc các bệnh tâm thần phổ biến như: tâm thần phân liệt
0,47%; động kinh 0,33%; rối loạn trầm cảm 2,8%; chậm phát triển trí tuệ 0,63%,
…
Hiện nay, mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Việt Nam gồm 2
mạng lưới do Bộ Y tế và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quản lý. Mạng
lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần của ngành y tế gồm Viện sức khỏe tâm thần
quốc gia, hai bệnh viện chuyên khoa tâm thần tuyến trung ương, 32 viện tâm
thần tỉnh, 33 khoa tâm thần thuộc bệnh viện đa khoa tỉnh, 33 khoa tâm thần
trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng ở tuyến huyện và xã (phường) với
mức độ bao phủ hơn 70% trạm y tế xã/phường trên cả nước. Mạng lưới chăm
sóc sức khỏe tâm thần của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quản lý bao
gồm 26 trung tâm điều dưỡng phục hồi chức năng tâm thần tại 25 tỉnh thành
trong cả nước. Với những tỉnh, thành phố không có trung tâm chuyên biệt thì
công tác chăm sóc cho đối tượng trên được thực hiện trong Trung tâm bảo trợ xã
hội tỉnh.
4. Nhiệm vụ và vai trò của Công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm
thần:
Ở Việt Nam do Công tác xã hội chỉ mới được xây dựng và phát triển
trong vòng mười năm gần đây nhưng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần

cũng tham gia vào các hoạt động cụ thể trong quá trình giúp đỡ người tâm thần
như:
- Phát triển và cải thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội trong đó có luật
pháp, chính sách, chương trình, dịch vụ liên quan tới sức khỏe tâm thần.
- Trợ giúp các cá nhân, gia đình giải quyết và đối phó với vấn đề về sức
khỏe tâm thần.
- Kết nối cá nhân, gia đình với hệ thống dịch vụ và nguồn lực trong xã hội
để giải quyết vấn đề liên quan tới sức khỏe tâm thần.
6


- Thúc đẩy các tổ chức xã hội cung cấp dịch vụ và nguồn lực hoạt động có
hiệu quả cho việc trợ giúp người có vấn đề sức khỏe tâm thần.
Ngoài việc hỗ trợ những cá nhân có vấn đề về sức khỏe tâm thần bằng
các dịch vụ trị liệu và quản lý trường hợp, nhân viên Công tác xã hội tập trung
nhiều vào việc điều phối, thúc đẩy trị liệu nhóm và gia đình người có vấn đề tâm
thần, hỗ trợ tìm kiếm nguồn lực, biện hộ để chắc chắn rằng tiếng nói của thân
chủ được quan tâm, thực hiện hoạt động hỗ trợ phục hồi, tái hòa nhập cộng
đồng.
5. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về chăm sóc sức khỏe tâm thần và xây
dựng các mô hình trong chăm sóc sức khỏe tâm thần:
Việt Nam hiện nay cũng không có chính sách riêng về chăm sóc sức khỏe
tâm thần, mà một số nội dung chính sách được đề cập đến trong các chương
trình, quyết định khác nhau do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Ngày 10/10/1998, Chính phủ bổ sung dự án bệnh viện chăm sóc sức khỏe
tâm thần vào chương trình mục tiêu quốc gia về phòng chống một số bệnh xã
hội. Nghị quyết 1215/QĐ-TTg ngày 22/07/2011 của Chính phủ phê duyệt đề án
“Trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người rối nhiễu tâm trí, người tâm
thần dựa vào cộng đồng giai đoạn 2011 – 2010”.
Đề án quốc gia 1215 thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng và Nhà nước

trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh tâm thần và được xem là
một bước tiến mới trong chăm sóc người tâm thần tại Việt Nam. Mục tiêu đặt ra
là đến năm 2020, 90% số người tâm thần lang thang và tâm thần có hành vi
nguy hiểm cho gia đình và cộng đồng được phục hồi chức năng luân phiên tại
các cơ sở Bảo trợ xã hội; 90% người rối loạn tâm trí được tư vấn, trị liệu tâm lý
và sử dụng các dịch vụ Công tác xã hội khác; và 100% các gia đình có người
bệnh tâm thần, 70% người rối nhiễu tâm trí được nâng cao nhận thức và trợ giúp
mô hình dựa vào cộng đồng. Đặc biệt, đề án này đã đưa vào một khái niệm mở
rộng bên cạnh “người bệnh tâm thần” giống như các đối tượng của ngành y tế đã
và đang làm, đề án 1215 xác định thêm đối tượng người rối nhiễu tâm trí – mở
rộng sang các đối tượng bị bệnh khác như trầm cảm, lo âu, tâm thần do các chất
kích thích, chất gây nghiện,…Với việc xác định đối tượng này tất yếu sẽ phải đi
tới mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng và như thế một sự
chuyển mình của hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Việt Nam đã bắt đầu.

7


Hơn nữa, lần đầu tiên một dự án được xây dựng cho lĩnh vực mới trong chăm
sóc y tế hoàn toàn không lệ thuộc kinh phí quốc tế khi đến từ ngân sách quốc gia
chiếm 40% (3.340 tỷ đồng) và sự đóng góp của gia đình đối tượng chiếm 60%
(5.000 tỷ đồng)
II. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CTXH VỚI CHĂM SÓC SỨC KHỎE
CHO NGƯỜI TÂM THẦN DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG:
1. Mô tả địa bàn nghiên cứu:
1.1. Vị trí:
Trung tâm Chăm sóc và Nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội là đơn vị sự
nghiệp công lập trực thuộc Sở LĐTB&XH, được tổ chức và hoạt động theo Quy
chế hoạt động của Trung tâm do Giám đốc Sở LĐTB&XH phê duyệt.
Địa điểm: Xã Thụy An, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội.


1.2. Chức năng:
Trung tâm Chăm sóc và Nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội có chức
năng tiếp nhận, quản lý, nuôi dưỡng, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng
cho người mắc bệnh tâm thần theo quy định của pháp luật, tổ chức nuôi dưỡng,
dạy văn hóa cho trẻ em kém phát triển về trí tuệ từ 6 – 18 tuổi đi lang thang,
được thu gom chuyển đến.
1.3. Đối tượng phục vụ:
Người mắc bệnh tâm thần thuộc các loại tâm thần phân liệt, rối loạn tâm
thần đã được cơ quan y tế chuyên khoa tâm thần chữa trị nhiều lần những chưa
thuyên giảm và có kết luận bệnh mãn tính, sống độc thân không nơi nương tựa
hoặc gia đình thuộc diện hộ nghèo, diện đặc biệt khó khăn không tự lo được
cuộc sống; trẻ em kém phát triển về trí tuệ từ 6 – 18 tuổi đi lang thang, được thu
gom chuyển đến.
8


1.4. Nhiệm vụ, quyền hạn:
- Xây dựng, thực hiện kế hoạch tiếp nhận, phân loại, quản lý, nuôi dưỡng,
chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng cho người bệnh tâm thần theo quyết
định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Tổ chức phân loại, khám chữa bệnh, lao động liệu pháp, phục hồi chức
năng, hoạt động văn hóa, thể dục thể thao nhằm nâng cao sức khỏe và ổn định
tinh thần cho người bệnh phù hợp với điều kiện của Trung tâm.
- Tư vấn và tập huấn cho gia đình người bệnh tâm thần về phương pháp
chăm sóc, trợ giúp người bệnh.
- Tư vấn, giúp đỡ người bệnh tâm thần trở về với gia đình, tái hòa nhập
cộng đồng, hỗ trợ việc chăm sóc người bệnh tâm thần tại gia đình và cộng đồng.
- Thực hiện các biện phép hỗ trợ khẩn cấp đối với người bệnh liên quan đến
rối loạn khủng hoảng tâm lý, tư vấn, hướng dẫn, giới thiệu các đối tượng người

bệnh tâm thần thuộc thể nhẹ tới các dịch vụ phù hợp.
- Tổ chức quản lý, bảo vệ bệnh nhân, giữ gìn an ninh trật tự tại Trung tâm,
cho người tâm thần và một số dự án về việc làm, thực hiện giảm nghèo và các
chương trình kinh tế - xã hội có liên quan.
- Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng về chính sách, pháp luật, nghiệp vụ, chuyên
môn trong lĩnh vực nuôi dưỡng, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng người
bệnh tâm thần cho cán bộ, viên chức và người lao động của Trung tâm và các
đối tượng có liên quan.
- Tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm và áp dụng các mô hình tiên tiến trong
quản lý, nuôi dưỡng, chăm sóc, điều trị, phục hồi sức khỏe cho người bệnh vào
hoạt động của Trung tâm.
- Thực hiện các chế độ, chính sách đối với người bệnh theo quy định của
Nhà nước, phối hợp với chính quyền địa phương nơi Trung tâm đặt trụ sở và các
địa phương có đối tượng nuôi dưỡng tại Trung tâm để thực hiện việc quản lý,
nuôi dưỡng, chăm sóc và hỗ trợ đối tượng tái hòa nhập cộng đồng.
- Tổ chức nuôi dưỡng, dạy văn hóa cho trẻ em kém phát triển về trí tuệ từ 6
– 18 tuổi đi lang thang, được thu gom chuyển đến.
- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và báo cáo đột xuất về hoạt động của
9


Trung tâm với Sở LĐTB&XH và các cơ quan có liên quan theo quy định.
- Quản lý về tổ chức, biên chế, cán bộ, viên chức, lao động và tài sản, tài
chính của Trung tâm theo quy định của pháp luật.
- Cung cấp dịch vụ đối với cá nhân, gia đình có nhu cầu về quản lý, chăm
sóc, nuôi dưỡng và phục hồi chức năng cho người tâm thần tại Trung tâm và ở
cộng đồng.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do cấp có thẩm quyền quyết định.
1.5. Cơ cấu tổ chức bộ máy Trung tâm Chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm
thần Hà Nội gồm:

- Lãnh đạo trung tâm gồm: Giám đốc và 3 phó giám đốc.
- Các phòng chức năng:
+ Phòng Tổ chức – Hành chính
+ Phòng Nuôi dưỡng - Đời sống
+ Phòng Phục hồi chức năng và Lao động trị liệu
+ Phòng Y tế
+ Phòng Nghiệp vụ Công tác xã hội
+ Phòng Chăm sóc bệnh nhân sa sút – cách ly
+ Phòng Chăm sóc bệnh nhân thuyên giảm
2. Thực trạng người tâm thần trên địa bàn thành phố Hà Nội:
Theo báo cáo năm 2017, tổng số người bị bệnh tâm thần điều trị ngoại
trú là 19543 người, trong đó tâm thần phân liệt có 8338 người, động kinh có rối
loạn tâm thần là 7249 người, các bệnh lý tâm thần khác có 3956 người. Trên địa
bàn thành phố có khoảng 10000 người tâm thần được cấp thẻ bảo hiểm y tế
miễn phí và hưởng trợ cấp hàng tháng tại cộng đồng. Có 927 người tâm thần
phân liệt, rối loạn tâm thần đang quản lý, nuôi dưỡng tại các Trung tâm Bảo trợ
xã hội của thành phố. Trong những năm trở lại đây số người tâm thần được nuôi
dưỡng tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội ngày càng tăng. Cụ thể: năm 2012 là
631 người, năm 2013 là 674 người, năm 2014 là 697 người, năm 2015 là 732
người, năm 2016 là 778 người, năm 2017 là 927 người.
Nhận định của các nhà nghiên cứu về tâm thần học, rối nhiễu tâm trí là
một vấn đề sức khỏe cộng đồng, biểu hiện sự lệch lạc về sức khỏe tâm thần. Đây

10


không phải là bệnh mới, là sự nhìn nhận mới về tình trạng sức khỏe, tâm trí theo
hướng dự phòng. Nếu không được chuẩn đoán và can thiệp kịp thời, người bệnh
có thể rơi vào trạng thái trầm uất, cô đơn, dần xa lánh bạn bè, người thân, rối
loạn giấc ngủ, không ăn uống, bỏ học, bỏ nhà đi lang thang, hành động hủy hoại

thân thể hoặc toan tính tự tử. Khi đó, việc điều trị bệnh trở nên rất khó khăn. Các
dạng rối loạn thường gây hậu quả về sức khỏe tâm thần như: động kinh, khuyết
tật thần kinh, tổn thương não, lạm dụng rượu, nghiện ma túy…Số người tâm
thần, người rối nhiễu tâm trí ngày càng gia tăng, nguyên nhân do áp lực công
việc, sự thay đổi về môi trường, lối sống, sự thiếu hiểu biết về sức khỏe tâm thần
cùng với những hạn chế của hệ thống dịch vụ công tác xã hội như: chưa có
mạng lưới các cơ sở phòng và trị liệu rối nhiễu tâm trí, các dịch vụ trị liệu tâm
lý; chưa có dịch vụ công tác xã hội trong chăm sóc và phục hồi chức năng cho
người tâm thần tại cộng đồng.
3. Về chức năng và nhiệm vụ của phòng Nghiệp vụ Công tác xã hội:
- Thứ nhất, xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức thực hiện các nhiệm
vụ về tư vấn, giáo dục, tuyên truyền và các nghiệp vụ khác về công tác xã hội
liên quan đến chăm sóc, nuôi dưỡng người tâm thần.
- Thứ hai, thực hiện các lĩnh vực công việc liên quan đến quản lý hồ sơ
nhân thân đối tượng phối hợp với tổ tiếp nhận làm thủ tục tiếp nhận và bàn giao
đối tượng.
- Thứ ba, thực hiện nhiệm vụ tổng hợp, báo cáo định kỳ, đột xuất với các
cơ quan chuyên môn về công tác quản lý đối tượng. Báo cáo quân số đối tượng
hàng ngày cho Ban Giám đốc.
- Thứ tư, thực hiện các công việc tiếp dân và tư vấn, tiếp thu, giải thích các
ý kiến của gia đình đối tượng về hoạt động của Trung tâm.
- Thứ năm, tiếp cận các địa phương, gia đình có người tâm thần, định
hướng và giới thiệu cung cấp dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng người tâm thần cho
các cá nhân có nhu cầu.
- Thứ sáu, chuyên trách xây dựng, tổ chức các công tác tuyên truyền và các
hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục – thể thao trong đơn vị.
- Thứ bẩy, chủ động tiếp cận, đề xuất tổ chức tập huấn, triển khai thực hiện
các mô hình, phương pháp tư vấn, giáo dục điều trị tâm lý và nghiệp vụ công tác
xã hội mới trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
11



- Thứ tám, tham mưu, đề xuất các biện pháp triển khai, thực hiện các
chương trình, dự án, nguồn tài trợ của các cá nhân, tổ chức trong việc hỗ trợ
điều trị tâm lý cho người tâm thần.
- Thứ chín, làm việc với các cơ quan chức năng có thẩm quyền đăng ký tạm
trú, khai báo vắng mặt, khai tử, chứng tử,…cho đối tượng.
- Thứ mười, thực hiện các nhiệm vụ khác được Ban Giám đốc Trung tâm
giao cho.
4. Hoạt động công tác xã hội với chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng
đồng:
Trong những năm qua Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm chỉ đạo và đầu tư
nguồn lực cho công tác an sinh xã hội, quyết định nhiều cơ chế chính sách trợ
giúp các đối tượng bảo trợ xã hội tại cộng đồng hoặc nuôi dưỡng, điều trị tại các
cơ sở Bảo trợ xã hội trong đó có người tâm thần như: Luật người khuyết tật,
Nghị định số 136/2013/NĐ-CP ngày 21/10/2013 của Thủ tướng Chính phủ về
chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội. Trong đó, có quy định chính
sách và chế độ trợ giúp cho người khuyết tật dạng thần kinh, tâm thần trí tuệ
sống tại cộng đồng được hưởng trợ cấp hàng tháng là 525.000 đồng, 700.000
đồng và 825.000 đồng/người/tháng, đối tượng sống tại các cơ sở Bảo trợ xã hội
mức nuôi dưỡng là 1.050.000 và 1.400.000 đồng/người/tháng theo độ tuổi và
mức độ khuyết tật, một số khoản trợ cấp khác như mua sắm tư trang, vật dụng
phục vụ sinh hoạt, thuốc chữa bệnh, mai tang phí,…hỗ trợ gia đình, cá nhân trực
tiếp hoặc nhận chăm sóc, nuôi dưỡng người khuyết tật đặc biệt nặng tại cộng
đồng.
Bên cạnh các chủ trương, chính sách của Nhà nước, Thành ủy, HĐND,
UBND thành phố Hà Nội luôn quan tâm chỉ đạo ban hành các chính sách an
sinh xã hội trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội. Theo số liệu do Sở Y tế Hà Nội
cung cấp có 584/584 xã, phường, thị trấn triển khai các hoạt động như tập huấn,
khám sàng lọc phát hiện bệnh nhân mới, khám và cấp phát thuốc điều trị ngoại

trú hàng tháng cho khoảng 70% bệnh nhân tâm thần tại các xã, phường, thị trấn;
người tâm thần được sống ổn định, hòa nhập tại cộng đồng (đạt trên 80%), tỷ lệ
các hành vi gây rối, gây hại giảm dần (đạt dưới 25%). Công tác tiếp nhận, chăm
sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng người tâm thần tại các cơ sở bảo trợ xã hội
dựa trên cơ sở bệnh án điều trị do các bệnh biện chuyên khoa tâm thần cung cấp.

12


Những hoạt động cơ bản của công tác xã hội đối với bệnh nhân tâm thần
bao gồm các nội dung chính sau:
- Hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng:
Chăm sóc nuôi dưỡng người tâm thần là việc thực hiện các hoạt động
khacvs nhau để đáp ứng nhu cầu hằng ngày của người tâm thần nhằm đảm bảo
người tâm thần được trợ giúp và hòa nhập xã hội.
Mục đích của hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng hướng đến việc cung ứng
các dịch vụ cho người tâm thần nhằm trợ giúp cho bản thân người tâm thần khắc
phục những khó khăn trong sinh hoạt và có thể hòa nhập xã hội.
Việc chăm sóc nuôi dưỡng đối tượng là một trong những nhiệm vụ cơ
bản, chủ yếu của các cở sở bảo trợ xã hội nói chung và trung tâm tâm thần nói
riêng. Người tâm thần thuộc nhóm yếu thế do sự khiếm khuyết tâm thần, các
chức năng xã hội của họ có thể bị mất hoặc suy giảm, vì thế họ rất cần được
chăm sóc và nuôi dưỡng.

- Hoạt động kết nối nguồn lực:
Nhân viên công tác xã hội là người cung cấp các thông tin về các dịch vụ,
chính sách và giới thiệu cho người tâm thần tiếp cận với những nguồn lực, chính
sách để tăng nguồn lực trong giải quyết vấn đề. Thực hiện kết nối nguồn lực là
một hoạt động nhằm khai thác được tiềm năng, phát huy các nguồn lực khác
nhau, hình thành nên một mạng lưới các nguồn lực trợ giúp cho tiến trình giải

quyết vấn đề của người tâm thần. Kết nối nguồn lực với người tâm thần.

13


Thông qua khảo sát thì trong thời gian vừa qua có 100% người tâm thần
của Trung tâm nhận được sự hỗ trợ về nguồn lực. Sở dĩ, có tới 100% số người
tâm thần nhận được sự hỗ trợ về nguồn lực là do Trung tâm là cơ sở bảo trợ xã
hội đầu tiên dành riêng cho người tâm thần chịu sự quản lý của Nhà nước. Bên
cạnh đó, Trung tâm là kết quả của tình hợp tác với các ban ngành. Chính vì vậy,
mà họ luôn nhận được nguồn lực hỗ trợ từ nhà nước, chính quyền địa phương và
cộng đồng.
- Hoạt động hướng nghiệp – việc làm:
Nhân viên công tác xã hội cũng là người hướng nghiệp và dạy nghề,
cung cấp và tạo việc làm cho người tâm thần. Đây là hoạt động rất quan trọng
nhưng cũng vô cùng khó khăn đối với người tâm thần. Bởi lẽ, học nghề và có
việc làm để đảm bảo cuộc sống là mong muốn của nhiều người tâm thần. Bên
cạnh đó, những khó khăn do bệnh tâm thần cũng làm cho họ khó học nghề cũng
như khó có cơ hội việc làm hơn những người không tâm thần.
Mục đích của hướng nghiệp – việc làm là giúp cho người tâm thần tìm
kiếm việc làm, có cơ hội khẳng định bản thân, tự lập trong cuộc sống, tạo ra thu
nhập để không phải dựa dẫm vào gia đình, người thân. Vì thế, hoạt động hướng
nghiệp – việc làm vô cùng ý nghĩa và quan trọng đối với người tâm thần nói
chung và người tâm thần tại Trung tâm nói riêng.
Chính vì thế, 100% người tâm thần qua khảo sát đều cho rằng mục đích
của hoạt động hướng nghiệp – việc làm được triển khai tại đây nhằm hướng tới
việc giúp cho người tâm thần có được nghề phù hợp với bản thân, đáp ứng nhu
cầu của thị trường lao động. Qua đó, người tâm thần thay đổi suy nghĩ, nỗ lực
phấn đấu để giảm bớt sự lệ thuộc vào người thân và gia đình, chất lượng cuộc
sống của họ được cải thiện.

- Hoạt động giáo dục:
Để đảm bảo người tâm thần có thể tự vươn lên trong cuộc sống, tham gia
và hòa nhập một cách đầy đủ và bình đẳng vào xã hội thì việc xã hội tạo điều
kiện tốt đã để người tâm thần có cơ hội tiếp cận các dịch vụ giáo dục là điều vô
cùng quan trọng. Tuy nhiên, mỗi người tâm thần có những nhu cầu mong muốn,
năng lực nhận thức và mức độ tâm thần khác nhau nên làm thế nào để tiếp cận
các dịch vụ giáo dục một cách phù hợp nhất với họ. Với vai trò là người trợ giúp
và cung cấp dịch vụ cho người tâm thần thì nhân viên công tác xã hội cần phải

14


nắm được các phương thức hoạt động giáo dục cho người tâm thần.
Người tâm thần với những khiếm khuyết về tinh thần cùng với sự mặc
cảm của bản thân đã làm cho họ gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các
thông tin chính sách, tiếp cận với tri thức nhân loại. Vì vậy, việc tổ chức các
hoạt động giáo dục cho người tâm thần là một hoạt động cần thiết và hết sức
nhân văn.
Trong thời gian qua, Trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần
tại Hà Nội đã có nhiều cố gắng trong việc chỉ đạo, phối hợp triển khai việc bảo
vệ, chăm sóc phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí,
tạo điều kiện cho họ hòa nhập cộng đồng.
5. Đánh giá hoạt động CTXH với chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng
đồng:
a.

Ưu điểm:

Nhìn chung, quan niệm của người dân về chuyện trong nhà có người bị
tâm thần còn nặng nề. Đồng thời, không có kinh nghiệm đối phó trước những

cơn tâm thần tái phát hoặc quá mệt mỏi, bất lực trước sự phá phách của đối
tượng nên thường họ đưa người tâm thần vào sống trong trung tâm. Nhu cầu về
các trung tâm điều trị tâm thần hiện rât lớn, khiến cho hệ thống các cơ sở vật
chất điều trị bị quá tải. Khác với dịch vụ việc làm và các cơ sở chăm sóc xã hội
dựa vào cộng đồng khác thì Trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần
Hà Nội cung cấp chăm sóc tâm thần toàn diện dựa vào đối tượng – gia đình, môi
trường xã hội. Đây có thể coi là sự lựa chọn linh hoạt cho đối tượng, rút ngắn
thời gian lưu trú tại trung tâm theo hình thức giam giữ truyền thống, duy trì
được mối quan hệ với cộng đồng nên có thể nhanh chóng vượt qua những sang
chấn tâm lý, cơ hội thuyên giảm hoặc khỏi hẳn bệnh cao hơn. Mục tiêu là cải
thiện sức khỏe và điều kiện phúc lợi cho người bệnh.
Xét về khía cạnh xã hội, cách điều trị này cũng thể hiện tình người nhiều
hơn nữa. Với bệnh tâm thần, yếu tố này đặc biệt quan trọng. Hơn nữa, điều này
còn thúc đẩy các chương trình, dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần đến gần
người dân hơn bao giờ hết, đảm bảo sự tiếp cận và bao phủ đến mọi đối tượng.
Việc phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng là một quá trình không hề ngắn.
Tuy nhiên, tại Trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần với hoạt động
dựa vào cộng đồng đã đảm bảo sự điều trị và trợ giúp song song khi đối tượng
15


được điều trị một cách khoa học. Hình thức này còn nâng cao năng lực và khả
năng, chăm sóc đối với người tâm thần tại cộng đồng. Ngoài ra, còn có dịch vụ
hỗ trợ việc làm hiệu quả để đối tượng tâm thần được tham gia lao động, làm
việc. Đây cũng là một trong những yếu tố giúp cho đối tượng có thể phục hồi
được chức năng của bản thân và tái hòa nhập cộng đồng một cách nhanh chóng.
Đặc biệt, với việc chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần dựa vào cộng
đồng xét về mặt kinh tế đây là một hình thức phù hợp với khả năng chi trả của
gia đình đối tượng khi điều trị cho người nhà trong một thời gian dài và mang
tính cấp thiết trong thời buổi nền kinh tế có nhiều biến động như hiện nay.

b.

Hạn chế:

Với những ưu điểm và tính năng vượt trội mà Trung tâm chăm sóc và
nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội đem lại trong quá trình hoạt động, phát triển
vẫn có những hạn chế, khó khăn cần lưu ý và nhìn nhận. Có rất nhiều yếu tố ảnh
hưởng đến công tác xã hội đối với người tâm thần như: yếu tố thuộc về nhân
viên công tác xã hội, yếu tố thuộc về bản thân người tâm thần, cơ sở vật chất,
kinh phí cho hoạt động, trình độ học vấn của cán bộ Trung tâm, những yếu tố
thuộc về nhận thức của gia đình, cộng đồng…Trong đó, yếu tố chính đặc điểm
của bệnh nhân tâm thần là 90%, từ chính những năng lực trình độ của nhân viên
công tác xã hội 70%, từ nhận thức của lãnh đạo cơ quan 65%, từ kinh phí hoạt
động của Trung tâm 45%,…
Những mặt hạn chế được thể hiện cụ thể như sau:
- Quan điểm về chăm sóc và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người
rối nhiễu tâm trí giữa các ngành các cấp thiếu toàn diện chỉ hạn chế trong lĩnh
vực, ngành riêng lẻ. Do đó, người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí chưa được
chăm sóc toàn diện về y tế, tâm lý trị liệu và chăm sóc của gia đình. Người tâm
thần, người rối nhiễu tâm trí còn gặp nhiều sự kỳ thị của dân cư của cộng đồng.
- Công tác phát hiện và can thiệp sớm, trị liệu rối nhiễu tâm trí cho người bị
tâm thần chưa được quan tâm đúng mức; nhiều người tâm thần bị rối nhiễu tâm trí
và gia đình của họ chưa được tư vấn, trị liệu kịp thời đã trở thành bệnh tâm thần.
- Đời sống của người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí còn nhiều khó khăn
cả về vật chất lẫn tinh thần, nhiều người thuộc diện hộ nghèo; phần lớn người
khuyết tật tâm thần chủ yếu sống dựa vào người thân, gia đình, họ hàng và trợ
cấp xã hội hằng tháng. Việc đi lại, giao tiếp xã hội và tiếp cận các dịch vụ xã hội
16



gặp nhiều khó khăn. Số người tâm thần có nhu cầu chữa bệnh quá tải so với khả
năng thực tế của các bệnh viên tâm thần của thành phố.
- Cơ số thuốc điều trị cho người tâm thần tại cộng đồng còn thiếu, chưa có
tiêu chí lựa chọn người tâm thần để phục hồi chức năng luân phiên tại cơ sở bảo
trợ xã hội, kết hợp với phục hồi chức năng tại cộng đồng.
- Số cán bộ, nhân viên công tác xã hội, cộng tác viên chăm sóc sức khỏe
tâm thần làm việc tịa cộng đồng còn thiếu về số lượng, chưa được đào tạo về
công tác xã hội trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần.
III – ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP:
- Ở tầm vĩ mô, Đảng và Nhà nước cần có sự quan tâm và điều chỉnh các
chính sách, dự án, chương trình quốc gia về công tác chăm sóc sức khỏe tâm
thần. Từ đề án 32, 1215 và dự án chăm sóc sức khỏe người tâm thần dựa vào
cộng đồng phối kết hợp thiết kế mô hình hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần
với hai nhánh song song là các hoạt động dự phòng, phát hiện sớm, can thiệp
điều trị sớm và phục hồi chức năng sớm được thực hiện và quản lý bởi đội ngũ
đa ngành cùng hỗ trợ cơ sở chăm sóc điều trị tập trung ở các tuyến dưới, lồng
ghép với các bệnh viện tâm thần, trung tâm bảo trợ xã hội cho đối tượng là
người tâm thần.
- Về phía Trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội:
+ Cần đưa ra tuyển dụng nhân sự dựa trên khung pháp lý của Đảng và Nhà
nước đưa ra với những nhiệm vụ rõ ràng.
+ Cần phát huy các chức năng nhiệm vụ tiếp nhận, quản lý, nuôi dưỡng,
chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng cho người mắc bệnh tâm thần theo quy
định của pháp luật; tổ chức nuôi dưỡng, dạy văn hóa cho trẻ em kém phát triển
về trí tuệ từ 6 – 18 tuổi đi lang thang, được thu gom chuyển đến.
+ Trung tâm cần phải phát triển hơn nữa Đề án “Mô hình cơ sở phòng trị
liệu rối nhiễu tâm trí” tại Trung tâm nhằm mục đích phòng ngừa sớm cho người
rối nhiễu tâm trí có nguy cơ cao bị tâm thần góp phần giảm bớt mức độ gia tăng
trên địa bàn. Mặt khác, giúp cho các gia đình phát hiện sớm người thân bị rối
nhiễu tâm trí để có biện pháp chăm sóc kịp thời tránh gây ra các tổn thương

bệnh lý tâm thần suốt đời và các hậu quả do người tâm thần gây ra.
+ Nâng cấp phạm vi, quy mô bệnh viện, cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu

17


thực tế phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, khám, điều trị và phục hồi
chức năng cho người bệnh.
+ Đào tạo, nâng cao trình độ của cán bộ nhân viên có đủ năng lực và
chuyên môn. Không ngừng học hỏi, giao lưu nâng cao kiến thức, chuyên môn,
nghiệp vụ nghề nghiệp, hội nhập những tiến bộ của thế giới kịp thời, ứng dụng
phù hợp với tổng quan tình hình nước nhà.
+ Cần có những kế hoạch, mục tiêu cụ thể với các hoạt động để kết nối
thông tin, gắn kết lâu dài giữa Trung tâm với gia đình người bệnh và chính
quyền địa phương trong công tác quản lý chăm sóc bệnh nhân.
+ Tiếp tục quan tâm đến các hoạt động tập huấn, nghiên cứu khoa học hay
các chương trình dành cho bệnh nhân và gia đình bệnh nhân thúc đẩy mối quan
hệ không chỉ hai chiều giữa cán bộ Trung tâm – bệnh nhân mà còn là mối quan
hệ đa chiều cán bộ Trung tâm – bệnh nhân – gia đình bệnh nhân – cộng đồng xã
hội.
- Về phía nhà trường, sinh viên:
+ Nhà trường cần xây dựng chương trình học bên cạnh đào tạo chuyên môn
ngành công tác xã hội thì đào tạo chuyên sâu công tác xã hội trong chăm sóc sức
khỏe tâm thần tại trung tâm mới đạt hiệu quả tốt.
+ Tạo điều kiện thực tế, thực hành cho sinh viên được trải nghiệm, vận
dụng khả năng trong môi trường thực tế để tự bản thân sinh viên nhìn nhận, trải
nghiệm, đúc kết kinh nghiệm.
+ Tích cực đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên công tác xã hội có chuyên
môn, nghiệp vụ chuyên nghiệp là nguồn nhân lực dồi dào để đáp ứng nhu cầu
của các Trung tâm hiện nay.


18


19


KẾT LUẬN
Công tác chăm sóc và nuôi dưỡng sức khỏe người tâm thần ngày càng
được quan tâm và phát triển. Trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần
Hà Nội tuy còn có những mặt hạn chế nhưng bên cạnh đó đã đem đến những giá
trị lợi ích thiết thực. Ở đây, có đội ngũ cán bộ được đào tạo từ nhiều chuyên
ngành khác nhau như giáo dục đặc biệt, bác sỹ, tâm lý, công tác xã hội, luật,
điều dưỡng,..cũng là một yếu tố thuận lợi cho việc đáp ứng với tính chất đặc thù
của công tác khám, trị liệu tâm lý, phục hồi chức năng cho người tâm thần, rối
nhiễu tâm trí. Hơn nữa, việc dựa vào cộng đồng để phục hồi chức năng cho
người tâm thần đã tiết kiệm được chi phí, thời gian, tận dụng được nguồn lực tối
đa từ gia đình và cộng đồng đặc biệt mang tính nhân văn sâu sắc. Sự hiệu quả,
phù hợp của việc chăm sóc dựa vào cộng đồng của Trung tâm cũng đã giúp cho
việc tái hòa nhập xã hội và đảm bảo được công tác chăm sóc đạt được hiệu quả
một cách tối ưu.
Trải qua quá trình hình thành và phát triển Trung tâm chăm sóc và nuôi
dưỡng người tâm thần Hà Nội đang ngày khắc phục những mặt hạn chế của
mình và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ xã hội trong lĩnh vực chăm sóc
sức khỏe tâm thần, góp phần phòng ngừa, hạn chế người bị rối nhiễu tâm trí,
mắc bệnh tâm thần, huy động sự tham gia của xã hội, gia đình và cộng đồng
trong việc trợ giúp, tạo điều kiện thuận lợi cho người tâm thần, người rối nhiễu
tâm trí có hoàn cảnh khó khăn ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng.

20



TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình CTXH trong chăm sóc sức khỏe tâm thần
( ThS. Nguyễn Thị Thanh Hương)
2. Tài liệu : “Phục vụ hội nghị tuyên truyền và khảo sát nhu cầu tư vấn, hỗ
trợ phòng và trị liệu rối nhiễu tâm trí”
(Sở Lao động Thương binh và Xã hội – Hà Nội)
3. Tailieu.com – Công tác xã hội tâm thần từ thực tiễn trung tâm chăm sóc
và nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội.