Đây là hình thức
vận động nào?
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
TƯ BẢN CHỦ NGHĨA
PHONG KIẾN
CHIẾN HỮU NÔ LỆ
CÔNG XÃ NGUYÊN THỦY
TIẾT 8 - BÀI 4
NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG,
PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT
VÀ HIỆN TƯỢNG
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Câu chuyện thành
ngữ: “Tự tương
mâu thuẫn” (Lấy
giáo đâm khiên)
3
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Nhóm 1: Lấy ví dụ
về mâu thuẫn
trong tự nhiên?
Nhóm 2: Lấy ví dụ
về mâu thuẫn trong
xã hội?
Nhóm 3: Lấy ví dụ
về mâu thuẫn trong
tư duy?
4
Mâu thuẫn: Là trạng thái xung đột, chống đối
nhau, trái ngược nhau.
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Khái niệm mâu thuẫn trong Triết học
Mâu thuẫn là một chỉnh
thể, trong đó có hai mặt
đối lập vừa thống nhất
với nhau, vừa đấu tranh
với nhau.
6
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Một
chỉnh
thể?
Đấu
tranh?
Mặt đối
lập?
Thống
nhất?
7
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Chỉnh thể là thể, khối thống nhất trong đó các
bộ phận có quan hệ chặt chẽ, không thể tách rời.
8
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
a) Mặt đối lập của mâu thuẫn
PHIẾU HỌC TẬP
Hãy điền từ còn thiếu vào chỗ trống để tạo thành các cặp từ
ngữ mang ý nghĩa trái ngược nhau?
Điện tích âm
Thiện
Màu trắng
Chủ nghĩa tập thể
Cao
Nhận thức đúng
Di truyền
Đồng hóa
Lớn
Giai cấp thống trị
9
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
a) Mặt đối lập của mâu thuẫn
Cặp trái nghĩa nào tạo thành hai mặt đối lập của
mâu thuẫn triết học? Tại sao?
Điện tích âm Điện tích
dương
Màu trắng
Màu đen
Cao
Di truyền
Giai cấp
thống trị
Thấp
Biến dị
Giai cấp bị
trị
Thiện
Ác
Chủ nghĩa tập thể Chủ nghĩa cá
nhân
Nhận thức đúng Nhận thức sai
Đồng hóa
Dị hóa
Lớn
Bé
10
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
a. Mặt đối lập của mâu thuẫn
- Khái niệm:
Khuynh hướng
Tính chất
Đặc điểm
Trong
quá
trình
VĐ,
PT
Chúng
phát triển
theo
những
chiều
hướng trái
ngược
nhau
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
a. Mặt đối lập của mâu thuẫn
- Lưu ý:
Hai mặt đối lập phải tồn tại
trong một chỉnh thể thì mới tạo
thành một mâu thuẫn triết học.
12
Sản xuất
Tiêu dùng
Trong XHPK:
Nông
dân
Địa
chủ
Không có đồng hóa thì không có nguyên liệu (các chất đặc
trưng) cho dị hóa phân hủy .
Không có dị hóa thì không có năng lượng cho đồng hóa tổng
hợp các chất .
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
b. Sự thống nhất giữa các MĐL
Thống
nhất
Thống
nhất
là sựhiểu
phùtheo
hợp,
nhất
trí thông
với nhau,
khônglà
nghĩa
thường
mâu thuẫn nhau,
gì? hợp lại
thành một khối.
16
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
b. Sự thống nhất giữa các MĐL
Nền kinh tế
có thể thiếu sản xuất
hoặc tiêu dùng được
không?
17
Nếu thiếu giai
cấp địa chủ
hoặc giai cấp
nông dân có
tạo thành chế
độ PK không?
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
b. Sự thống nhất giữa các MĐL
Trong mỗi mâu thuẫn 2 MĐL cùng tồn tại
trong cùng 1 sự vật, chúng liên hệ gắn bó
với nhau, làm tiền đề tồn tại cho nhau.
Triết học gọi đó là sự thống nhất giữa các
MĐL
19
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
c. Sự đấu tranh giữa các MĐL
Các mặt đối lập trên chúng có những
biểu hiện gì?
Những biểu hiện đó có ý nghĩa gì đối
với mâu thuẫn?
Triết học nói về khái niệm đấu tranh
như thế nào?
20
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu hỏi: Theo em, trong các ví dụ sau, đâu là VD Mâu thuẫn thông
thường? Đâu là VD Mâu thuẫn Triết học?
A. Trọng và Nam cãi nhau trong lớp.
TT
B. Trong cơ quan, anh Nghĩa và chị Trang mâu thuẫn với nhau
TT
C. Quá trình đồng hóa và dị hóa diễn ra trong cùng một tế bào
TH
D. Mỹ tấn công I-ran
E. Điện tích âm và điện tích dương của cùng một nguyên tử
F. GC vô sản chống lại GC tư sản trong XH TBCN
TT
TH
TH
c. Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập
Đấu tranh là sự tác động, bài trừ, gạt bỏ
nhau giữa 2 mặt đối lập.
23
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Sắp xếp các cặp từ sau đây theo cột mâu thuẫn
triết học – Mâu thuẫn thông thường:
To – Nhỏ; Thống trị - Bị trị; Trắng – Đen; Cao –
Thấp; Sản xuất – Tiêu dùng; Số lượng - Chất
lượng; Đồng hóa – Dị hóa; Dũng cảm – Hèn
nhát; Phải – Trái; Di truyền – Biến dị.
24
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
Sắp xếp các cặp từ sau đây theo cột mâu thuẫn
triết học – Mâu thuẫn thông thường:
MT Triết học
MT Thông thường
Thống trị - Bị trị
To – Nhỏ
Sản xuất – Tiêu dùng
Trắng – Đen
Số lượng - Chất lượng
Cao – Thấp
Đồng hóa – Dị hóa
Phải – Trái
Dũng cảm – Hèn nhát
Di truyền – Biến dị
25