Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

MỤC LỤC
CHƯƠNG 1.
CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1. Sự cần thiết hình thành giải pháp

Trang 3

1.2. Mục tiêu của giải pháp

Trang 3

1.3. Các căn cứ đề xuất giải pháp

Trang 4

1.4. Phương pháp thực hiện

Trang 4

1.5. Đối tượng và phạm vi áp dụng

Trang 4

CHƯƠNG 2.
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1. Quá trình hình thành giải pháp

Trang 5

2.2. Mô tả giải pháp

Trang 5
CHƯƠNG 3.
HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP

3.1. Thời gian áp dụng

Trang 9

3.2. Hiệu quả đạt được

Trang 9

3.3. Khả năng triển khai, áp dụng của giải pháp

Trang 10

3.4. Kinh nghiệm thực tiễn khi áp dụng giải pháp

Trang 10

CHƯƠNG 4.
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
4.1. Kết luận

Trang 11

4.2. Đề xuất, kiến nghị


Trang 11

1


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

2


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1. Sự cần thiết hình thành giải pháp
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã đề xuất 9 nhóm nhiệm vụ,
giải pháp để thực hiện mục tiêu giáo dục. Trong đó giải pháp đổi mới quản lý
giáo dục được coi là giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục
Trong trường THCS, Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong
bộ máy tổ chức, quản lý của trường. Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có
mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và các
tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển
của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt
động khác hướng tới mục tiêu giáo dục.
Trường THCS Chu Văn An có 3 tổ chuyên môn: Tổ Toán Hóa Sinh, Tổ Lý
Tin Ngoại Ngữ, Tổ Văn Sử Địa. Các tổ là những tổ ghép, không có tổ riêng biệt
nên vậy việc điều hành quản lí giáo viên để thực hiện công tác chuyên môn theo
kế hoạch từng tuần, từng tháng, từng học kì và cả năm của tổ bộ môn gặp nhiều
khó khăn. Vì vậy công tác quản lý Tổ chuyên môn cần có những biện pháp đổi

mới quản lý phù hợp góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của trường. Do
đó, bản thân tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ
chuyên môn”
1.2. Mục tiêu của giải pháp
Việc nghiên cứu đúc rút những kinh nghiệm để áp dụng chỉ đạo sinh hoạt
tổ chuyên môn có hiệu quả là thực sự cần thiết và kịp thời đối với các trường nói
chung và trường THCS Chu Văn An nói riêng. Trong phạm vi đề tài này tôi hi
vọng sẽ mang lại một cái nhìn mới mẻ và thiết thực với quan điểm đổi mới hình
thức, nội dung sinh hoạt của các tổ chuyên môn như là một trong những biện
pháp góp phần đổi mới công tác quản lý của BGH để nâng cao chất lượng giáo
dục cho nhà trường trong năm học 2015-2016 và các năm học tiếp theo.

3


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

1.3. Các căn cứ đề xuất giải pháp
Tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở trực tiếp nhất đối với các hoạt động của
giáo viên, là nền tảng để tổ chức và triển khai thực hiện các hoạt động chuyên
môn một cách cụ thể và hiệu quả. Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong
quá trình thực hiện đổi mới PPDH và KTĐG, là “trung tâm” bồi dưỡng giáo
viên nhằm giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn nói chung và thực hiện
tốt việc đổi mới PPDH và KTĐG nói riêng.
Sinh hoạt tổ chuyên môn là nơi thực hiện các hoạt động chia sẽ đồng
nghiệp về chuyên môn, là môi trường tốt nhất cho những giáo viên còn hạn chế
về năng lực và chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy, nhất là giáo viên tập sự có
dịp để trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ tay nghề.
Chính vì nhận thấy vai trò quan trọng của tổ chuyên môn nên các cấp quản
lý giáo dục có sự quan tâm sâu sắc tới hoạt động của tổ chuyên môn thông qua

các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo việc quản lý và sinh hoạt chuyên môn của tổ,
đặc biệt là công văn số 5555/BGDTĐT-GDTrH ngày 8/10/2014 V/v hướng dẫn
sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ
chức và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo
dục thường xuyên qua mạng “Trường học kết nối”.
1.4. Phương pháp thực hiện
Phương pháp nghiên cứu tài liệu và các văn bản chỉ đạo.
Phương pháp thực nghiệm thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn và
hoạt động của tổ chuyên môn nhà trường.
1.5. Đối tượng và phạm vi áp dụng
Các tổ chuyên môn trong trường THCS Chu Văn An. Các biện pháp chỉ
đạo nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn.
Đề tài có thể áp dụng rộng rãi trong phạm vi các trường THCS.

4


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

CHƯƠNG 2
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1. Quá trình hình thành giải pháp
Nắm bắt tình hình thực trạng các tổ chuyên môn của nhà trường. Trường
THCS Chu Văn An có 3 tổ chuyên môn: Tổ Toán Hóa Sinh, Tổ Lý Tin Ngoại
Ngữ, Tổ Văn Sử Địa. Do đặc thù trường ít giáo viên (21 giáo viên) nên các tổ là
những tổ ghép, không có tổ riêng biệt. Do vậy việc điều hành quản lí giáo viên
để thực hiện công tác chuyên môn theo kế hoạch từng tuần, từng tháng, từng học
kì và cả năm của tổ bộ môn gặp nhiều khó khăn.
Đúc kết kinh nghiệm các năm làm quản lý cùng với các các văn bản hướng
dẫn, chỉ đạo việc quản lý và sinh hoạt chuyên môn của tổ, đặc biệt là công văn

số 5555/BGDTĐT-GDTrH ngày 8/10/2014 V/v hướng dẫn sinh hoạt chuyên
môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lí
các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thường
xuyên qua mạng “Trường học kết nối”. Từ đó đề ra các giải pháp đổi mới hợp lý
để áp dụng vào thực tiễn
2.2. Mô tả giải pháp
2.2.1. Phổ biến, quán triệt chức năng, nhiệm vụ của Tổ chuyên môn
Đây là việc làm hết sức cần thiết ở đầu năm học, vì đa số giáo viên và cả tổ
trưởng chuyên môn nhiều khi còn chưa nắm rõ chức năng nhiệm vụ của tổ
chuyên môn dẫn tới trong công việc còn nhiều chỗ thực hiện chưa tốt.
a. Chức năng Tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ
chuyên môn liên quan đến dạy và học; Tổ chuyên môn trực tiếp quản lý giáo
viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định. Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu
trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn.
Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều
hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục và kế hoạch năm học của
nhà trường; Đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên thuộc
tổ mình quản lý.
5


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

b. Nhiệm vụ Tổ chuyên môn
Nhiệm vụ của Tổ chuyên môn quy định theo Điều lệ trường THCS:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản
lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương
trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà
trường;

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại
các thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.
2.2.2 Lựa chọn và bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó chuyên môn
Ngay từ đầu năm học Hiệu trưởng thăm dò ý kiến của tất cả CBGV trong
các tổ chuyên môn, trên cơ sở tín nhiệm của tổ, đề nghị của PHT phụ trách công
tác chuyên môn Hiệu trưởng ra quyết định bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó theo từng
năm học. Việc bổ nhiệm tổ trưởng chuyên môn cần căn cứ vào một số tiêu chuẩn
sau:
- Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch;
điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối
chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học
của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ;
đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình
quản lý.
- Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có
năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng
nghiệp, học sinh. Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập
hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương
mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử.
- Ngoài ra nhà trường còn căn cứ vào kết quả giảng dạy, thành tích bồi
dưỡng HSG tỉnh, các kỳ thi GV giỏi cấp huyện, cấp tỉnh để làm cơ sở bổ
nhiệm tổ trưởng chuyên môn.

6


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

2.2.3 Tăng cường vai trò của tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn phải được giao quyền lực thực sự để phát huy hết
vai trò của người lãnh đạo trong tổ. Vai trò của tổ trưởng chuyên môn được thể
hiện ở mặt cơ bản như sau:
- Quản lý giảng dạy của giáo viên: Bao gồm việc xây dựng kế hoạch, thực
hiện chương trình, thực hiện chuyên đề, bồi dưỡng phụ đạo học sinh, sử
dụng ĐDDH, thực hiện quy chế chuyên môn….
- Quản lý học tập của học sinh: Yêu cầu báo cáo kết quả học tập của học
sinh thuộc bộ môn quản lý để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục.
Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa để
thực hiện mục tiêu giáo dục…
- Thực hiện đánh giá, xếp loại thi đua giáo viên trong tổ, đề nghị khen
thưởng, kỷ luật, đề xuất các giáo viên ưu tú, cốt cán trong tổ tham gia các
lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ…
Tóm lại tổ trưởng chuyên môn có thể xem như là Hiệu trưởng của một
trường với giáo viên là các giáo viên trong tổ, khi đó tổ trưởng chuyên môn vừa
phát huy hết khả năng lãnh đạo của mình, vừa ý thức hơn về vai trò và trách
nhiệm của mình với tổ.
2.2.4 Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn
Sinh hoạt Tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu
trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng
cao chất lượng dạy học. Thông qua sinh hoạt Tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều
ý tưởng. Nếu thực hiện tốt việc sinh hoạt chuyên môn sẽ góp phần nâng cao chất
lượng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh. Vì vậy việc chỉ đạo sinh
hoạt tổ chuyên môn cần đổi mới theo một số nội dung sau:
- Chỉ đạo đổi mới nội dung sinh hoạt tổ CM mang đậm màu sắc chuyên
môn: Đây cũng là nội dung quan trọng. Vì nếu đổi mới được nội dung
sinh hoạt mang đậm màu sắc chuyên môn sẽ tránh được tình trạng họp tổ
qua loa, chiếu lệ. Đặc biệt là họp mang tính hành chính sự vụ.

7



Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

- Đa dạng hóa hình thức và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn: việc sinh
hoạt tổ chuyên môn không nhất thiết phải tiến hành đúng 2 lần/tháng, mỗi
lần họp không nhất thiết phải diễn ra torng một buổi và có đầy đủ thành
viên trong tổ; Nội dung sinh hoạt có thể là thống nhất nội dung phụ đạo
trong tuần tháng, cùng soạn một bài dạy khó, một bài kiểm tra môt tiết….
- Thực hiện tốt việc sinh hoạt chuyên môn trên trang mạng trường học kết
nối. Đây là một nội dung đổi mới cơ bản và quan trọng của việc sinh hoạt
chuyên môn trong năm học. Nhà trường yêu cầu mỗi giáo viên trong tổ
phải có tài khoản và tham gia thảo luận ít nhất trong 1 nhóm/HK. Việc
xây dựng chủ để và thảo luận không nhất thiết phải diễn ra tập trung và ở
trên trường đồng thời đối tượng tham gia thảo luận có thể mở rộng với các
giáo viên của trường khác.
2.2.5 Đổi mới công tác chỉ đạo, kiểm tra của BGH
Trong bất kì một hoạt động nào của nhà trường đều không thể thiếu được
vai trò chỉ đạo của BGH. Việc quản lý chỉ đạo các tổ chuyên môn sinh hoạt, hoạt
động là vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy và nâng cao chất lượng sinh hoạt
tổ cũng như chất lượng dạy và học. Từ thực tế tình hình nhà trường tôi đã tham
mưu cho Hiệu trưởng và trực tiếp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn như
sau:
- Chỉ đạo bố trí TKB hợp lý tạo thời gian thuận lợi cho các tổ chuyên môn
sinh hoạt theo định kì.
- Thường xuyên dự họp với tổ chuyên môn. Việc dự họp với tổ CM là vô
cùng cần thiết vừa nắm bắt được tình hình hoạt động CM, vừa lắng nghe
tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của anh em để từ đó đề ra những giải pháp
chỉ đạo phù hợp với từng tổ.
- Thường xuyên kiểm tra hồ sơ tổ, đặc biệt là biên bản sinh hoạt tổ chuyên

môn. Kiểm tra biên bản sinh hoạt tổ xem các tổ có sinh hoạt đủ số lần
không? Có triển khai những nội dung liên quan đến chuyên môn mà nhà
trường đã triển khai không? Nội dung sinh hoạt có bàn về chuyên môn
không hay là triển khai các công việc mang tính hành chính sự vụ.
8


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

CHƯƠNG 3
HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP
3.1. Thời gian áp dụng
Các biện pháp đổi mới dược triển khai và áp dụng từ năm học 2014-2015,
sau đó được tổng kết đánh giá và tiếp tục áp dụng có hiệu quả cho năm học
2015-2016.
3.2. Hiệu quả đạt được
Sau một thời gian dài nghiên cứu và áp dụng dù còn gặp nhiều khó khăn
song tôi cũng đã bước đầu thu được những kết quả đáng ghi nhận cụ thể như:
- Ban đầu cũng gặp đôi chút khó khăn như việc bị “gò” vào “khuôn khổ”
sinh hoạt theo định kì, thực hiện đổi mới sinh hoạt mang “màu sắc chuyên
môn” đòi hỏi tổ trưởng cũng như GV cần phải có sự chuẩn bị nội dung
trước khi họp... Tuy nhiên xét thấy những biện pháp đưa ra là hoàn toàn
mới mẻ và phù hợp với tình hình thực tiễn cũng như có tác dụng trong
việc thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp quản
lý chỉ đạo để nâng cao chất lượng giáo dục nên tổ trưởng chuyên môn và
đại đa số CBGV đều tỏ ra quan tâm và ủng hộ nhiệt tình.
- Việc sử dụng một số biện pháp mới này giúp các tổ trưởng chuyên môn
chủ động trong việc chỉ đạo hơn. Các buổi họp đã có chất lượng hơn. Đối
với các tổ có từ 2, 3 đến 4 môn sau khi họp để triển khai nhiệm vụ chung
đã tách ra chia về nhóm để sinh hoạt, bàn luận các vấn đề, nội dung liên

quan đến CM theo đặc trưng của bộ môn. Tất cả các buổi họp nhóm này
đều phải được ghi chép, phản ánh qua biên bản và nộp cho PHT CM kiểm
tra, duyệt và cuối tháng.
- Cũng nhờ áp dụng biện pháp đổi mới này mà GV đi dự họp đã không còn
“thờ ơ” như trước nữa, các buổi họp đã bàn nhiều đến chuyên môn. Mỗi
người đều có ý kiến xây dựng, tranh luận về chuyên môn. Vì vậy không
còn mang tính chất hành chính sự vụ hay qua loa chiếu lệ nữa.

9


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

- Xuất phát từ việc mạnh dạn đổi mới khâu quản lý chỉ đạo để nâng cao
chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn mà trong năm học 2015-2016 chất
lượng giáo dục của nhà trường tưng bước đã được nâng lên rõ rệt. Đặc
biệt là chất lượng “mũi nhọn”.
3.3. Khả năng triển khai, áp dụng của giải pháp
Đề tài có khả năng áp dụng trong các tổ chuyên môn trong trường THCS
Chu Văn An. Đổng thời đề tài có thể áp dụng rộng rãi trong phạm vi các trường
THCS.
3.4. Kinh nghiệm thực tiễn khi áp dụng giải pháp
Từ thực tiễn chỉ đạo tôi đã rút ra được một số bài học kinh nghiệm quý báu
trong việc quản lý chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Phải thường xuyên quan tâm theo dõi cũng như kiểm tra sinh hoạt CM
của các tổ. Qua việc nắm bắt tình hình từng tổ để động viên, khích lệ tổ
trưởng cũng như CBGV phấn đấu nỗ lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ được
giao.
- Tích cực, chủ động linh hoạt và sáng tạo trong việc quản lý chỉ đạo điều
hành. Các biện pháp đưa ra không chỉ đúng về quy chế CM mà còn phải

phù hợp với tình hình thực tế nhà trường và được đông đảo CBGV ủng
hộ.
- Tiếp tục bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ trong công
tác quản lý chỉ đạo của tổ trưởng chuyên môn. Coi đây là lực lượng nòng
cốt trong việc giúp nhà trường thực hiện các hoạt động chuyên môn và
nâng cao chất lượng giáo dục cho nhà trường.

10


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

CHƯƠNG 4
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
4.1. Kết luận
Sau một thời gian áp dụng các giải pháp, đề tài đã thể hiện tính khả thi hiệu
qua thông qua các kết quả đạt được của nhà trường.
Đề tài này đã được nghiên cứu công phu song không tránh khỏi những hạn
chế và bất cập. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của các bạn đồng nghiệp, Hội
đồng khoa học nhà trường để đề tài này được hoàn thiện hơn.
4.2. Đề xuất, kiến nghị
Tách một số tổ còn đông CBGV để thuận lợi cho các tổ chuyên môn sinh
hoạt như đã nêu ở trên. Tiếp tục đề nghị nhà trường bố trí thời gian phù hợp cho
các tổ và CBGV sinh hoạt chuyên môn theo định kỳ.
Các tổ chuyên môn cần xây dựng kế hoạch cụ thể. Tăng cường tổ chức các
buổi sinh hoạt chuyên đề bàn về đổi mới phương pháp dạy và học, kiểm tra đánh
giá, kinh nghiệm ôn luyện đội tuyển HSG...

Xác nhận, đánh giá, xếp loại của đơn vị :


Sông xoài, ngày 16 tháng 5 năm 2016

………………………………………….

(Ký và ghi rõ họ tên)

………………………………………….
………………………………………….
………………………………………….
………………………………………….
………………………………………….
………………………………………….

11

Mã Ngọc Ân


Sáng kiến kinh nghiệm : Một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ

thông có nhiều cấp học.
2. Công văn số 5555/BGDTĐT-GDTrH ngày 8/10/2014 V/v hướng dẫn sinh

hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá;
tổ chức và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung
tâm giáo dục thường xuyên qua mạng “Trường học kết nối”.
3. Website: moet.edu.vn; bariavungtau.edu.vn, google.com.vn......


12