BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH
NGÔ THI ̣THÙ Y TRANG
PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI
NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM –
CHI NHÁNH GIA LAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
TP.HCM - NĂM 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH
NGÔ THI ̣THÙ Y TRANG
PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI
NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM –
CHI NHÁNH GIA LAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 8 34 02 01
Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐỖ THI ̣HÀ THƯƠNG
TP.HCM - NĂM 2018
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Chúng ta đang sống trong một thời đại mới, thời đại của toàn cầu hoá, hội nhập
và phát triển. Một đất nước muốn tồn tại và đi lên trong môi trường này, cần có một
nền kinh tế mở, năng động và bền vững. Để làm được điều đó không thể thiếu sự đóng
góp của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV), những hạt nhân đóng vai trò vô cùng
quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Các ngân hàng, các tổ chức tín dụng cho rằng
DNNVV là một thị trường đầy tiềm năng. Hiểu được điều này Ngân hàng TMCP Đầ u
tư & Phát triể n Viê ̣t Nam (BIDV) nói chung và Ngân hàng TMCP Đầ u tư & Phát triể n
Viê ̣t Nam – Chi nhánh Gia Lai (BIDV Gia Lai) nói riêng cũng đã lựa chọn DNNVV là
khách hàng mục tiêu chiến lược của mình.
Hiện nay, nền kinh tế nước ta vẫn trong giai đoạn đang phát triể n, các doanh
nghiệp hoạt động vẫn gặp nhiề u khó khăn do sự không ổn định của lãi suất thị trường,
dẫn đến hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng của các Ngân hàng thương ma ̣i (NHTM) đố i với DNNVV
khó phát triể n, hiệu quả kinh doanh không cao và bộc lộ những hạn chế nhất định.
Bằng việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu như phương pháp thống kê, so
sánh, phân tích, tổng hợp số liệu, phương pháp điều tra khảo sát, luận văn nhằm phân
tích thực trạng phát triển hoạt động tín dụng đố i với DNNVV tại BIDV Gia Lai trong
giai đoạn 2013 -2017. Từ đó, đánh giá những thành tựu và ha ̣n chế nhằm đề xuất các
giải pháp phát triển hoạt động tín dụng đố i với loa ̣i hin
̀ h doanh nghiê ̣p này tại Chi
nhánh. Qua đó góp phầ n đưa BIDV Gia Lai là một trong những chi nhánh dẫn đầu
trong hoạt động tín dụng đố i với DNNVV và đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của
khách hàng.
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là: NGÔ THI ̣THÙ Y TRANG
Sinh ngày: 24 tháng 11 năm 1989 – ta ̣i: Gia Lai
Hiê ̣n công tác tại: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Gia
Lai.
Là học viên cao học lớp: CH18C1 của Trường Đại học Ngân hàng TP.Hồ Chí Minh.
Cam đoan đề tài: “Phát triển tín dụng đố i với Doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa tại Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Lai”.
Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng.
Mã số: 8 34 02 01
Người hướng dẫn khoa ho ̣c: TS. Đỗ Thi ̣Hà Thương.
Luâ ̣n văn đươ ̣c thực hiê ̣n ta ̣i Trường Đa ̣i ho ̣c Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
Luận văn này chưa từng được trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một trường đại
học nào. Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là
trung thực, trong đó không có các nội dung đã được công bố trước đây hoặc các nội
dung do người khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn được dẫn nguồn đầy đủ trong
luận văn.
TP.Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 10 năm 2018
Người thực hiện luận văn
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của quý
thầy cô công tác tại trường Đại học Ngân Hàng TP.HCM, bạn bè và tập thể đồng
nghiệp đang công tác tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh
Gia Lai.
Trước tiên, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô Trường Đại học
Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh đã truyề n đa ̣t cho tôi nhiều kiến thức quý báu trong
thời gian qua.
Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn TS. Đỗ Thi ̣ Hà Thương, người hướng dẫn
khoa học của luận văn đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này.
Sau cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia điǹ h và đồng nghiệp đã giúp đỡ, ta ̣o
điề u kiê ̣n và hỗ trợ, góp ý cho tôi trong suốt thời gian tôi học tập và nghiên cứu.
Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả mọi người.
Xin trân trọng cảm ơn!
TP.Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 10 năm 2018
Người thực hiện luận văn
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIÊT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
DANH MỤC CÁC HÌ NH
PHẦN MỞ ĐẦU ...............................................................................................................i
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................i
2. Mu ̣c tiêu của đề tài ................................................................................................ iii
2.1 Mục tiêu tổng quát ............................................................................................... iii
2.2 Mục tiêu cụ thể .................................................................................................... iii
3. Câu hỏi nghiên cứu ................................................................................................ iv
4. Đố i tươ ̣ng và pha ̣m vi nghiên cứu ........................................................................iv
4.1 Đối tượng nghiên cứu ...........................................................................................iv
4.2 Phạm vi nghiên cứu .............................................................................................. iv
5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................iv
5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu ...............................................................................iv
5.2 Phương pháp xử lý dữ liệu ..................................................................................... v
5.3 Phương pháp phân tích .......................................................................................... v
6. Nô ̣i dung nghiên cứu .............................................................................................. vi
7. Đóng góp của đề tài...............................................................................................vii
8. Tổ ng quan nghiên cứu ..........................................................................................vii
9. Bố cu ̣c luâ ̣n văn ....................................................................................................... x
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀ NG CHO
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ............... 11
1.1 Một số vấn đề cơ bản về doanh nghiệp nhỏ và vừa ......................................... 11
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa ................................................................ 11
1.1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa ........................................................... 12
1.1.3 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa ............................................................... 14
1.2 Cơ sở lý luâ ̣n về tín dụng ngân hàng ................................................................. 17
1.2.1. Khái niê ̣m tín du ̣ng ngân hàng ......................................................................... 17
1.2.2 Khái niệm tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .................... 17
1.2.3 Đặc điểm của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ............... 18
1.2.4 Phân loa ̣i tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ...................... 19
1.2.5 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ................... 21
1.3 Phát triể n tín du ̣ng ngân hàng đố i với doanh nghiêp̣ nhỏ và vừa .................. 22
1.3.1 Quan điểm về phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa................ 22
1.3.2. Sự cần thiết phát triể n tín du ̣ng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .................. 24
1.3.3. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triể n tin
́ du ̣ng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
........................................................................................................................................ 26
1.3.4. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp
nhỏ và vừa ...................................................................................................................... 29
1.4 Kinh nghiệm về phát triển tín dụng ngân hàng đố i với doanh nghiệp nhỏ và
vừa .............................................................................................................................. 35
1.4.1 Kinh nghiệm của mô ̣t số quố c gia trên thế giới ................................................ 35
1.4.2 Kinh nghiê ̣m ta ̣i Viê ̣t Nam ................................................................................ 36
1.4.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho BIDV .............................................................. 37
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1............................................................................................... 39
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP
NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT
NAM CHI NHÁNH GIA LAI ..................................................................................... 40
2.1 Giới thiệu ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Gia
Lai ............................................................................................................................... 40
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ....................................................................... 40
2.1.2 Cơ cấu bộ máy tổ chức ..................................................................................... 41
2.1.3 Tiǹ h hiǹ h hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh của BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017 ...... 42
2.2 Thực trạng tín dụng đố i với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Gia Lai .... 45
2.2.1 Tình hình dư nơ ̣ cho vay DNNVV ta ̣i BIDV Gia Lai ...................................... 45
2.2.2 Doanh số cho vay DNNVV ta ̣i BIDV Gia Lai ................................................. 46
2.2.3 Tỷ trọng dư nợ cho vay DNNVV ..................................................................... 47
2.2.4 Số lươ ̣ng khách hàng DNNVV ......................................................................... 49
2.2.5 Cơ cấ u dư nơ ̣ cho vay đố i với DNNVV theo kỳ ha ̣n ........................................ 50
2.3 Thực trạng phát triể n tín dụng đố i với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV
Gia Lai ....................................................................................................................... 52
2.3.1 Tố c đô ̣ tăng trưởng dư nơ ̣ cho vay DNNVV .................................................... 52
2.3.2 Tố c đô ̣ tăng trưởng doanh số cho vay DNNVV ............................................... 53
2.3.3 Hê ̣ số sử du ̣ng vố n vay của các DNNVV ......................................................... 54
2.3.4 Hê ̣ số thu nơ ̣...................................................................................................... 55
2.3.5 Tỷ lê ̣ nơ ̣ quá ha ̣n cho vay DNNVV .................................................................. 55
2.3.6 Tỷ lệ nợ xấ u đối với DNNVV .......................................................................... 57
2.3.7 Tỷ lê ̣ cho vay có TSBĐ .................................................................................... 59
2.3.8 Thu nhập từ hoạt động tín dụng đối với DNNVV ............................................ 60
2.4 Khảo sát ý kiế n đánh giá của các doanh nghiệp nhỏ và vừa về quan hê ̣ tín
du ̣ng với BIDV Gia Lai ............................................................................................ 62
2.5 Đánh giá sự phát triể n hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng ngân hàng đố i với doanh nghiệp
nhỏ và vừa ta ̣i BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017 ................................................ 65
2.5.1 Những mă ̣t đa ̣t đươ ̣c ......................................................................................... 65
2.5.2 Những mă ̣t hạn chế ........................................................................................... 68
2.5.3 Nguyên nhân ..................................................................................................... 69
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ......................................................................................... 81
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP NHỎ
VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
CHI NHÁNH GIA LAI ................................................................................................ 82
3.1 Quan điể m và đinh
̣ hướng về phát triể n tín du ̣ng ngân hàng đố i với doanh
nghiêp̣ nhỏ và vừa ..................................................................................................... 82
3.1.1 Quan điể m của Đảng và Nhà nước về trơ ̣ giúp, phát triể n DNNVV ................ 82
3.1.2 Đinh
̣ hướng phát triể n tiń du ̣ng chung của Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát
triển chi nhánh Gia Lai ................................................................................................... 83
3.1.3 Đinh
̣ hướng phát triể n tiń du ̣ng đố i với DNNVV của Ngân hàng TMCP Đầu tư
và phát triển chi nhánh Gia Lai ...................................................................................... 84
3.2 Giải pháp phát triển tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV chi nhánh
Gia Lai ....................................................................................................................... 85
3.2.1 Giải pháp về thay đổ i quan điể m trong phát triể n tín du ̣ng .............................. 85
3.2.2 Giải pháp về công tác tìm kiế m khách hàng, mở rô ̣ng thi ̣phầ n ....................... 86
3.2.3 Giải pháp về tăng cường hoa ̣t đô ̣ng marketing, chăm sóc khách hàng ............ 86
3.2.4 Giải pháp về đa da ̣ng hóa các sản phẩ m tiń du ̣ng dành cho DNNVV .............. 87
3.2.5 Giải pháp về xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp trong hoạt động tín dụng
........................................................................................................................................ 88
3.2.6 Giải pháp về cải tiế n quy trin
̀ h tiń du ̣ng, đơn giản hóa thủ tục vay vốn và rút
ngắn thời gian giải quyết hồ sơ ...................................................................................... 89
3.2.7 Giải pháp về xây dựng chính sách khách hàng riêng đối với DNNVV. .......... 90
3.2.8 Giải pháp về hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng theo hướng phù hợp với
DNNVV tại Việt Nam .................................................................................................... 92
3.2.9 Giải pháp về nguồn vốn cho vay ...................................................................... 93
3.2.10 Giải pháp tổ chức bô ̣ máy hoa ̣t đô ̣ng, năng lực quản trị điều hành, kiểm soát
rủi ro trong công tác tín dụng ......................................................................................... 93
3.2.11 Giải pháp về chính sách đãi ngộ đối với cán bộ quản lý khách hàng ............. 94
3.3 Mô ̣t số kiế n nghi để
̣ phát triể n hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng đố i với doanh nghiệp nhỏ
và vừa ......................................................................................................................... 95
3.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước .................................................................. 95
3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam .................... 97
3.3.1 Kiế n nghi ̣đố i với DNNVV ............................................................................. 100
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC.
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT
BIDV
BIDV Gia Lai
Ý NGHĨA
Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Gia Lai
CB QLKH
Cán bô ̣ Quản lý khách hàng
DN
Doanh nghiê ̣p
DNNVV
Doanh nghiê ̣p vừa và nhỏ
NH
Ngân hàng
NHNN
Ngân hàng Nhà Nước
NHTM
Ngân hàng thương mại
NHTMCP
Ngân hàng thương mại cổ phầ n
NHTW
Ngân hàng trung ương
QLKH
Quản lý khách hàng
SXKD
Sản xuấ t kinh doanh
TMCP
Thương mại cổ phần
TCTD
Tổ chức tín dụng
TSBĐ
Tài sản bảo đảm
VCB
Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
Vietinbank
Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
DANH MỤC CÁC BẢNG
TÊN CÁC BẢNG
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Bảng 1.4: Phân loại DNNVV tại Việt Nam
Bảng 2.1 Tình hình hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh của BIDV Gia Lai giai
đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.2 Tình hình dư nơ ̣ cho vay DNNVV ta ̣i BIDV Gia Lai giai
đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.3 Doanh số cho vay DNNVV ta ̣i BIDV Gia Lai giai đoa ̣n
2013-2017
Bảng 2.4 Tỷ tro ̣ng dư nơ ̣ cho vay DNNVV ta ̣i BIDV Gia Lai giai
đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.5 Số lươ ̣ng khách hàng DNNVV phân theo ngành ta ̣i BIDV
Gia Lai từ 2013-2017
Bảng 2.6 Cơ cấ u dư nơ ̣ cho vay đố i với DNNVV theo kỳ ha ̣n ta ̣i
BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.7 Tố c đô ̣ tăng trưởng dư nơ ̣ cho vay đố i với DNNVV ta ̣i
BIDV Gia Lai từ 2013-2017
Bảng 2.8 Tố c đô ̣ tăng trưởng doanh số cho vay đố i với DNNVV ta ̣i
BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.9 Hê ̣ số sử du ̣ng vố n vay đố i với khách hàng là DNNVV ta ̣i
BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.10 Hê ̣ số thu nơ ̣ các khoản cho vay khách hàng DNNVV ta ̣i
BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.11 Tiǹ h hiǹ h nơ ̣ quá ha ̣n cho vay DNNVV ta ̣i BIDV Gia Lai
giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.12 Tỷ lệ nợ xấ u của các DNNVV tại BIDV Gia Lai giai đoa ̣n
TRANG
4
32
36
36
37
39
40
42
43
44
45
46
47
2013 - 2017
14
15
16
Bảng 2.13 Tiǹ h hình dư nơ ̣ cho vay DNNVV theo phương thức bảo
đảm ta ̣i BIDV Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.14 Thu nhâ ̣p từ hoạt động cho vay đố i với DNNVV tại BIDV
Gia Lai giai đoa ̣n 2013-2017
Bảng 2.15 Kế t quả thăm dò ý kiế n các DNNVV đang quan hê ̣ tín
du ̣ng ta ̣i BIDV GiaLai
49
50
53
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
TT
1
2
3
4
TÊN CÁC BIỂU ĐỒ
Biể u đồ 2.1 Dư nơ ̣ cho vay theo đố i tươ ̣ng khách hàng giai đoa ̣n 2013
– 2017 ta ̣i BIDV Gia Lai
Biể u đồ 2.2 Dư nơ ̣ cho vay DNNVV phân theo kỳ ha ̣n giai đoa ̣n 2013
– 2017 ta ̣i BIDV Gia Lai
Biể u đồ 2.3 Tố c đô ̣ tăng trưởng dư nơ ̣ cho vay DNNVV giai đoa ̣n
2013 – 2017 ta ̣i BIDV Gia Lai
Biể u đồ 2.4 Tố c đô ̣ tăng trưởng doanh số cho vay DNNVV giai đoa ̣n
2013 – 2017 ta ̣i BIDV Gia Lai
TRANG
38
41
42
43
DANH MỤC CÁC HÌ NH
TT
1
TÊN CÁC HÌNH
Hiǹ h 2.1: Mô hiǹ h tổ chức của BIDV Gia Lai
TRANG
36
i
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong thời gian gần đây, DNNVV rất được coi trọng và quan tâm tại nhiều
quốc gia. Tại Việt Nam, Đại hội Đảng lần thứ XII đã khẳng định “kinh tế tư nhân là
một động lực quan trọng của nền kinh tế”. Hiện nay, DNNVV là một bộ phận quan
trọng của thành phần kinh tế tư nhân, góp phần tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập
cho người lao động, xóa đói giảm nghèo, đóng góp ngày càng nhiều cho ngân sách
quốc gia. Trong những năm qua, nhờ chủ trương đúng đắn của Đảng, chính sách
thông thoáng của nhà nước nên số lượng DNNVV tại Việt Nam phát triển rất
nhanh. Theo Báo cáo của Hiê ̣p hô ̣i DNNVV, hiện cả nước có khoảng 520 nghìn
DNNVV, chiếm 97% tổ ng số doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp khoảng 50%
GDP, 33% tổng thu ngân sách, sử dụng khoảng 60% lao động xã hội…
Tuy nhiên, đóng một vai trò quan trọng và là xương sống trong sự phát triển,
tăng trưởng của nền kinh tế nhưng DNNVV lại đang gặp rất nhiều khó khăn trong
hoạt động kinh doanh, trong đó khó khăn trong việc huy động các nguồn lực tài
chính là nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến những khó khăn kìm hãm sự phát triển
của DNNVV, thiếu vốn chính là vấn đề nan giải nhất hiện nay mà các DNNVV
đang phải đối mặt. Khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của các DNNVV hiện nay rất
thấp, chỉ khoảng 30% trong khối doanh nghiệp này tiếp cận được với vốn ngân
hàng, 70% còn lại phải sử dụng vốn tự có hoặc vay từ nguồn khác.
Đứng trước tình hình đó, nhu cầu vốn để đầu tư phát triển, mở rộng sản xuất
kinh doanh cũng như đổi mới công nghệ của DNNVV tăng cao cùng với nhu cầu
vốn của một lượng lớn DNNVV thành lập mới hàng năm đã trở thành mục tiêu tiếp
cận để phát triển tín dụng cũng như dịch vụ của nhiều NHTM, song mối quan hệ
giữa NHTM và DNNVV vẫn chưa thật sự thuận lợi và gắn bó, hợp tác với nhau.
BIDV là ngân hàng thương mại ra đời từ rất lâu đời đã khẳng định được vai
trò là công cụ đắc lực của Đảng và Chính phủ trong việc thực thi các chính sách
phát triển kinh tế - xã hội. Việc cấp tín dụng đối với DNNVV là một trong những
vấn đề mà BIDV quan tâm và đang có xu hướng đẩy mạnh tỷ trọng cho vay trong
ii
cơ cấu tổng dư nợ của ngân hàng nhằm hỗ trợ các DNNVV mở rộng hoạt động sản
xuất kinh doanh, thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Nghiên cứu đề tài “Phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Gia Lai” là hết sức cấp
thiết vì các lý do sau:
Thứ nhất, các DNNVV đóng một vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế,
đóng góp lớn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế và ngân sách Nhà nước. Do đó, việc
cấp tín dụng cho các DNNVV phát triển là điều hết sức cần thiết.
Thứ hai, nếu không tiếp cận được vốn tín dụng của ngân hàng thương mại
buộc các DNNVV phải đi vay vốn trên thị trường phi chính thức với lãi suất rất cao,
điều này sẽ cản trở sự phát triển của các DNNVV từ đó ảnh hưởng đến sự tăng
trưởng của nền kinh tế
Thứ ba, việc cho vay đối với các DNNVV giúp cho ngân hàng đa dạng hóa
được danh mục cho vay đồng thời tăng lợi nhuận cho các ngân hàng thương mại.
Tuy nhiên, nhiều DNNVV không đáp ứng đủ yêu cầu vay vốn từ phía ngân hàng
thương mại, đây là nguyên nhân chủ yếu khiến cho ngân hàng không dám mở rộng
cho vay đối với đối tượng khách hàng là DNNVV. Do đó, cần thiết phải có những
giải pháp giúp cho các DNNVV thay đổi mình, đáp ứng được yêu cầu vay vốn.
Thứ tư, cũng đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến hoạt động cấp tín dụng
cho các DNNVV nhưng các nghiên cứu này mới chỉ dừng lại ở việc đánh giá hoạt
động cấp tín dụng của ngân hàng cho các DNNVV dựa trên các số liệu thứ cấp thu
thập được từ ngân hàng mà chưa có sự đánh giá thực trạng cấp tín dụng cho các
DNNVV, những khó khăn vướng mắc trong quá trình cấp tín dụng cho các
DNNVV từ đánh giá của DNNVV - người trực tiếp đi vay để từ đó có đánh giá một
cách khách quan và toàn diện về vấn đề cấp tín dụng cho các DNNVV tại NHTM.
Thứ năm, trong chiến lược phát triển hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng của BIDV Gia Lai,
ngoài ưu tiên cho vay bán lẻ thì BIDV Gia Lai còn có chủ trương phát triển cho vay
các DNNVV, nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo chủ trương của Nhà nước.
Thị trường toàn tin̉ h Gia Lai với khoảng 2.600 DNNVV là thị trường tiềm năng lớn
iii
của BIDV Gia Lai [Theo Niên giám thố ng kê tỉnh Gia Lai 2017. BIDV Gia Lai có
nguồn vốn dồi dào để đáp ứng nhu cầu vốn cho các DNNVV, trong khi đó hiện tại
BIDV Gia Lai chỉ có số lượng khách hàng DNNVV chưa tới 200 khách hàng với dư
nợ chiếm tỷ trọng khoảng 20% trong tổng dư nợ, chưa tương xứng với khả năng
cho vay của BIDV Gia Lai và cũng thấp hơn nhiều so với thị phần của các ngân
hàng trên địa bàn đối với đối tượng khách hành này.
Qua nghiên cứu cho thấy, hoạt động tiń du ̣ng đối với DNNVV tại BIDV Gia
Lai còn tồn tại một số hạn chế như: dư nợ cho vay thấp chưa tương xứng với tiềm
năng, danh mục sản phẩm tín dụng đối với DNNVV còn ít, chưa thực sự đa dạng,
chưa phục vụ tối đa nhu cầu của khách hàng và thiếu thông tin về khách hàng vay
vốn. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cần thiết trong việc tìm ra nguyên nhân khiến
hoạt động tiń du ̣ng đối với DNNVV tại BIDV Gia Lai chưa thực sự phát triển, từ đó
đưa ra giải pháp thích hợp nhằm phát triể n hoa ̣t đô ̣ng tin
́ du ̣ng đố i với đố i tươ ̣ng
khách hàng này hơn nữa. Đây chính là lý do tôi chọn đề tài “Phát triển tín dụng đối
với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
chi nhánh Gia Lai”.
2. Mu ̣c tiêu của đề tài
2.1 Mục tiêu tổng quát
Phân tích thực trạng hoa ̣t đô ̣ng tín dụng đối với DNNVV của BIDV Gia Lai
từ đó đề xuất giải pháp khắc phục những mặt hạn chế, phát huy những ưu điểm, góp
phần phát triể n tín dụng của BIDV Gia Lai đối với DNNVV trên địa bàn tỉnh Gia
Lai.
2.2 Mục tiêu cụ thể
Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về DNNVV, tín dụng ngân hàng đối với
DNNVV, nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về phát triể n tin
́
du ̣ng đố i với DNNVV và rút ra bài học kinh nghiệm cho BIDV.
Phân tích thực trạng tín dụng DNNVV tại BIDV Gia Lai giai đoạn 2013 –
2017.
iv
Đánh giá những khó khăn, vướng mắc của BIDV Gia Lai khi cấp tín dụng
cho các DNNVV, những khó khăn, vướng mắc của DNNVV khi thực hiện vay vốn
tại BIDV chi nhánh Gia Lai
Đề xuất giải pháp khắc phục những mặt hạn chế, phát huy những ưu điểm,
góp phần phát triể n tín dụng của BIDV Gia Lai đối với DNNVV trên địa bàn tỉnh
Gia Lai.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Thực trạng cấp tín dụng cho các DNNVV tại BIDV Gia Lai trong giai đoạn
2013 – 2017 như thế nào?
BIDV Gia Lai khi cấp tín dụng cho DNNVV gặp những khó khăn, vướng
mắc gì?
Các DNNVV trên địa bàn tỉnh Gia Lai khi thực hiện vay vốn tại BIDV chi
nhánh Gia Lai gặp những hạn chế nào?
Để khắc phục những mặt hạn chế, phát huy những ưu điểm, góp phần phát
triể n hoạt động tín dụng đối với các DNNVV của BIDV Gia Lai cần thực hiện
những giải pháp nào?
4. Đố i tươ ̣ng và pha ̣m vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là giải pháp phát triển tín dụng doanh
nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Gia Lai.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại BIDV Gia Lai.
Phạm vi thời gian: giai đoạn 2013 – 2017.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Trước hết tác giả tiến hành đọc và thu thập các tài liệu có liên quan đến đề tài
như các công trình nghiên cứu khoa học, các bài báo, giáo trình nhằm hình thành cơ
sở lý luận về DNNVV và tín dụng DNNVV tại các ngân hàng thương mại. Tiếp đó
v
để phân tích thực trạng tín dụng DNNVV tại BIDV Gia Lai tác giả tiến hành thu
thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Trong đó:
Dữ liệu thứ cấp: Tác giả tiến hành thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài
chính của BIDV Gia Lai, hệ thống ngân hàng BIDV, các NHTM khác trên địa bàn
tỉnh Gia Lai, Ngân hàng Nhà nước… trong giai đoạn từ năm 2013 – 2017
Dữ liệu sơ cấp: Tác giả tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua hoạt
động khảo sát. Đối tượng được khảo sát là các DNNVV trên địa bàn tỉnh Gia Lai
nhằm thực hiện đánh giá những khó khăn của DN khi tiếp cận vốn tín dụng của
ngân hàng.
5.2 Phương pháp xử lý dữ liệu
Đối với dữ liệu định tính: phương pháp tổng hợp
Đối với dữ liệu định lượng: Tác giả sử dụng phần mềm exel để tổng hợp các
số liệu, báo cáo cần thiết cho việc phân tích.
5.3 Phương pháp phân tích
5.3.1 Phương pháp thống kê mô tả
Trong nghiên cứu có các số liệu được thu thập và phân tích bằng phần mềm
Excel, tác giả thực hiện phân tích thống kê mô tả các chỉ tiêu liên quan đến kết quả
hoạt động kinh doanh, kết quả hoạt động tín dụng, tỷ trọng cho vay các DNNVV
trong tổng dư nợ của BIDV Gia Lai, cơ cấu cho vay các DNNVV theo ngành nghề,
theo quy mô.... Ngoài ra, tác giả còn thực hiện thống kê mô tả các đánh giá kết quả
khảo sát nhằm phân tích những khó khăn và vướng mắc của ngân hàng và của các
DNNVV trong quá trình tiếp cận và cấp tín dụng.
5.3.2 Phương pháp so sánh
Tác giả tiến hành so sánh theo không gian và thời gian. Việc so sánh theo
thời gian nhằm so sánh đánh giá được tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay, tốc độ tăng
tỷ trọng cho vay đối với các DNNVV qua các năm. Tác giả sử dụng phương pháp
so sánh theo không gian nhằm so sánh tỷ trọng dư nợ cho vay đối với các DNNVV
tại BIDV Gia Lai so với hệ thống BIDV, so với các ngân hàng thương mại khác trên
vi
địa bàn tỉnh Gia Lai, đồng thời tác giả tiến hành so sánh tỷ trọng dư nợ, dư
nợ…theo ngành nghề, quy mô.
5.3.3 Phương pháp chuyên gia
Để đưa ra được bảng khảo sát đối với các DNNVV tác giả sử dụng ý kiến
của chuyên gia để nhằm xác định một cách chính xác các câu hỏi trong bảng khảo
sát để xác định một cách rõ nhất những khó khăn vướng mắc của DNNVV.
6. Nô ̣i dung nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, nghiên cứu tập trung vào các nội dung
chính sau:
Thứ nhất, tác giả tìm hiểu cơ sở lý luận về DNNVV, tín dụng ngân hàng đố i
với DNNVV. Cụ thể, tác giả tìm hiểu về khái niệm, đặc điểm, vai trò và các tiêu chí
của DNNVV, hoạt động tín dụng ngân hàng, vai trò, đặc điểm của hoạt động tín
dụng đối với DNNVV, quan điể m về phát triể n tín du ̣ng đố i với DNNVV và sự cầ n
thiế t phải phát triể n hoa ̣t đô ̣ng này, các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cấp tín
dụng của NHTM đến các DNNVV.
Thứ hai, tác giả tìm hiểu một số bài học kinh nghiệm của một số các NHTM
trên thế giới và ta ̣i Viê ̣t Nam trong việc cấp tín dụng cho các DNNVV. Trên cơ sở
đó, tác giả rút ra một số bài học cho BIDV.
Thứ ba, tác giả tiến hành giới thiệu về BIDV Gia Lai: lịch sử hình thành, cơ
cấu tổ chức, tình hình hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng giai đoa ̣n 2013 –
2017.
Thứ tư, tác giả thực hiện phân tích thực trạng tín dụng đố i với DNNVV của
BIDV Gia Lai từ đó đánh giá hoa ̣t tín dụng đố i với DNNVV ta ̣i chi nhánh phát triể n
như thế nào. Cu ̣ thể , tác giả tiến hành phân tích dư nợ cho vay DNNVV qua các
năm, tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay các DNNVV qua các năm, so sánh cơ cấu
dư nợ của các DNNVV tại BIDV Gia Lai theo quy mô, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, dư
nợ vay có tài sản bảo đảm/không có tài sản bảo,thu nhâ ̣p từ hoạt động cho vay
DNNVV…
vii
Thứ năm, tác giả sử dụng thống kê số liệu khảo sát để thực hiện đánh giá
những khó khăn vướng mắc của các DNNVV khi tiếp cận vốn ngân hàng để từ đó
có những đánh giá khách quan nhất về thực trạng cấp tín dụng cho các DNNVV tại
BIDV Gia Lai.
Thứ sáu, căn cứ trên kết quả phân tích thực trạng, kết quả khảo sát và định
hướng cho vay của BIDV Gia Lai đối với các DNNVV trong thời gian tới tác giả đề
xuất giải pháp nhằm khắc phục những mặt hạn chế, phát huy những ưu điểm, góp
phần phát triể n hoạt động tín dụng của BIDV Gia Lai đối với DNNVV trên địa bàn
tỉnh Gia Lai.
7. Đóng góp của đề tài
Đề tài nghiên cứu góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận về DNNVV, vai trò của
DNNVV đối với nền kinh tế, vai trò của hoạt động cấp tín dụng đối với sự phát
triển của DNNVV. Trên cơ sở tìm hiểu các bài học kinh nghiệm của một số ngân
hàng thương mại trên thế giới trong việc cấp tín dụng cho các DNNVV để rút ra
một số bài học kinh nghiệm cho ngân hàng Việt Nam. Mặt khác, đề tài còn đề xuất
một số giải pháp giúp cho các cán bộ quản lý của BIDV chi nhánh Gia Lai nói
riêng, cán bộ quản lý của BIDV nói chung khơi thông nguồn vốn cấp tín dụng cho
các DNNVV từ đó giúp ngân hàng đa dạng hóa danh mục cho vay đồng thời gia
tăng lợi nhuận cho ngân hàng. Không những vậy, các giải pháp còn giúp cho các
DNNVV trên địa bàn tỉnh Gia Lai nói riêng và các DNNVV nói chung tiếp cận
được nguồn vốn vay từ ngân hàng nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển của
các doanh nghiệp góp phần vào sự phát triển chung của đất nước.
8. Tổ ng quan nghiên cứu
8.1 Các công trin
̀ h nghiên cứu có liên quan
Liên quan đến hoạt động tín dụng đố i với DNNVV tại các NHTM đã có một
số công trình nghiên cứu khoa học. Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu có
liên quan đến đề tài như:
Phạm Văn Hồng (2007) với đề tài “Nghiên cứu phát triển doanh nghiệp nhỏ
và vừa ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế”. Tác giả đã nghiên cứu và hệ
viii
thống hoá các vấn đề lý luận liên quan đến sự phát triển DNNVV. Tổng kết kinh
nghiệm phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của một số
nước trên thế giới. Phân tích, đánh giá thực trạng DNNVV và môi trường thể chế
phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên nghiên cứu
chỉ dừng lại ở việc đánh giá thực trạng DNNVV trong quá trình hội nhập quốc tế
mà chưa đưa ra giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho các DNNVV giúp các DN
ngày càng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới.
Trương Quang Thông (2010) với đề tài “Tài trợ tín dụng ngân hàng cho
doanh nghiệp nhỏ và vừa – Một nghiên cứu thực nghiệm tại khu vực Thành phố Hồ
Chí Minh”. Tác giả đã nghiên cứu và hệ thống hóa lý thuyết về DNNVV, phân tích
tổng quan về DNNVV tại Việt Nam qua các số liệu thống kê và chính sách của nhà
nước đối với DNNVV, đề tài cũng đã tiến hành khảo sát về tài trợ tín dụng cho các
DNNVV, trên cơ sở đó tác giả đã gợi ý các chính sách đối với DNNVV, đối với
ngân hàng và các cơ quan chính phủ.Tuy nhiên, tác giả chưa đi sâu phân tích chi tiết
tình hình cấp tín dụng của ngân hàng cho DNNVV, chưa tiến hành nghiên cứu hoạt
động tín dụng ngân hàng cho DNNVV tại các nước trên thế giới nên chưa rút ra
được bài học kinh nghiệm trong hoạt động tài trợ tín dụng ngân hàng cho DNNVV.
Võ Đức Toàn (2012) đã thực hiện nghiên cứu “Tín dụng với doanh nghiệp
nhỏ và vừa của các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh”. Nghiên cứu đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận có chọn lọc về DNNVV,
dành phần lớn cho nội dung lý luận tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với
DNNVV, trong đó có kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để đánh giá vai trò tín dụng
của các ngân hàng thương mại đối với DNNVV, từ đó giúp cho người đọc thấy
được sự cần thiết phải mở rộng và nâng cao chất lượng tín dụng của các ngân hàng
thương mại cổ phần đối với DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Trên cơ
sở nguồn số liệu được cập nhật phong phú, luận án đã đi sâu phân tích đánh giá thực
trạng hoạt động của các DNNVV và hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương
mại cổ phần đối với DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2006,
phân tích được những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng của các ngân hàng
ix
thương mại cổ phần đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó luận án đã rút ra những
kết luận, những vấn đề hạn chế và những nguyên nhân khách quan và chủ quan
trong quan hệ tín dụng giữa các ngân hàng thương mại cổ phần với các doanh
nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Xuất phát từ những vấn đề
hạn chế và những nguyên nhân khách quan và chủ quan đó, cùng với tình hình kinh
tế xã hội của thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2006, nghiên cứu đã đề xuất các giải
pháp có thể vận dụng trong thực tiễn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa để tăng khả
năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng, các ngân hàng thương mại cổ phần có
thể thực hiện cho vay tín chấp đối với các doanh nghiệp tư nhân, các công ty TNHH
một thành viên và các doanh nghiệp siêu nhỏ. Tuy nhiên các giải pháp chưa chi tiết
để giải quyết vấn đề vốn cho doanh nghiệp và chất lượng tín dụng ngân hàng.
Ngô Thị Thu Mai (2014) với đề tài “Nâng cao chất lượng cho vay Doanh
nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Thái Nguyên”,
nghiên cứu của tác giả đã nêu được các vấn đề chung về chất lượng cho vay
DNNVV và thực trạng tại MB – Chi nhánh Thái Nguyên, đồng thời đã đưa ra các
giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay DNNVV. Tuy nhiên đề tài chưa
nghiên cứu kinh nghiệm cho vay đối với DNNVV của các NHTM trong khu vực và
trên thế giới nên chưa rút ra được bài học kinh nghiệm cho các NHTM tại Việt
Nam, ngoài ra giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với DNNVV còn hạn chế,
chưa đề cập đến giải pháp từ phía các DNNVV để đồng hành cùng ngân hàng giúp
hoạt động sản xuất kinh doanh của mình ngày càng hiệu quả.
8.2 Nhâ ̣n xét chung và hướng nghiên cứu của luâ ̣n văn
Trên cơ sở đánh giá tổng quan, các công trình nghiên cứu nói trên phản ánh
nhiều góc độ về hoạt động tín dụng đố i với DNNVV. Để bắt kịp xu hướng chung
trong hoạt động tín dụng hiện nay của các ngân hàng đòi hỏi chúng ta phải đưa ra
một nghiên cứu toàn diện về hoạt động tín dụng đố i với DNNVV gắn liền với một
ngân hàng trên một địa bàn cụ thể và chưa có nghiên cứu nào về phát triển hoạt
động tín dụng đố i với DNNVV tại BIDV Gia Lai. Vì vậy, tôi chọn nghiên cứu này
với hy vọng làm rõ thêm về hoạt động tín dụng đố i với DNNVV, cụ thể tại Ngân
x
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Gia Lai nhằm đánh giá
những mặt đạt được và chưa đạt được trong hoạt động tín du ̣ng đố i với đố i tươ ̣ng
khách hàng tiề m năng này. Từ đó tìm ra nguyên nhân và đưa ra các giải pháp nhằm
phát triển hơn nữa hoạt động tín dụng đố i với DNNVV tại Chi nhánh. Đưa BIDV
Gia Lai là một trong những ngân hàng dẫn đầu về phát triển hoạt động tín dụng đố i
với DNNVV trên địa bàn.
9. Bố cu ̣c luâ ̣n văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm các chương sau
Chương 1: Cơ sở lý luâ ̣n về tin
́ du ̣ng ngân hàng cho doanh nghiê ̣p nhỏ và
vừa ta ̣i Ngân hàng thương ma ̣i.
Chương 2: Thực tra ̣ng phát triể n tín du ̣ng đố i với doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa
ta ̣i Ngân hàng TMCP Đầ u tư và Phát triể n Viê ̣t Nam chi nhánh Gia Lai.
Chương 3: Giải pháp phát triể n tín du ̣ng đố i với doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa ta ̣i
Ngân hàng TMCP Đầ u tư và Phát triể n Viê ̣t Nam chi nhánh Gia Lai.