Mục lục
Mục
1
1.1
1.2
1.3
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
đối tượng nghiên cứu
Trang
1
2
5
5
1.4
phạm vi nghiên cứu
5
1.5
2
2.1
2.2
Phương pháp nghiên cứu
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Cơ sở lý luận
Cơ sở thực tiễn
5
5
5
8
2.3
Thực trạng về công tác kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của
trường Tiểu học Yên Thọ
8
3.3.
1
3.3.
2
Vài nét về tình hình địa phuơng và nhà trường:
8
Thực trạng tình hình kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của nhà
11
2.4
2.5
3
3.1
3.2
NỘI DUNG
Mở đầu
trường.
các giải pháp thực hiện việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của
giáo viên .
hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Kết luận và kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị
12
16
17
17
17
1
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu CNH – HĐH đất
nước đang là vấn đề cấp thiết đặt ra cho toàn xã hội, đặc biệt là ngành Giáo dục
- Đào tạo. Tiểu học là bậc học nền tảng. Để nâng cao chất lượng dạy học ở
trường Tiểu học thì việc bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ là một yếu
tố hết sức quan trọng.
Quản lí chuyên môn ở trường TH trước hết là quản lí con người, cụ thể là
đội ngũ giáo viên. Đội ngũ giáo viên là lực lượng chủ yếu giữ vai trò quan trọng
trong việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch giáo dục, là người có ảnh hưởng trực
tiếp đến việc thành công hay thất bại của nhà trường. Vì thế việc tổ chức, quản lí
làm tốt công tác dự giò thăm lớp là việc làm thường xuyên và được các nhà
trường quan tâm hàng đầu.
Hiện nay, đất nước chúng ta đang tiến hành công cuộc đổi mới. Giáo dục Đào tạo trở thành quốc sách hàng đầu nhằm: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài. Góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp, tiến kịp các nước
tiên tiến, đặc biệt nước ta đang trên con đường hội nhập. Mục tiêu giáo dục nói
chung và mục tiêu giáo dục TH nói riêng đã chỉ rõ đây là mục tiêu chiến lược.
Hội nghị lần thứ 2 Trung ương Đảng khóa VIII đó xác định:
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu” nhằm mục đích nâng cao dân trí, đào
tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát huy nguồn lực con người là khâu đột phá
để tiến vào thiờn niờn kỷ mới.
Bởi vậy nhiệm vụ của giáo dục đào tạo trong giai đoạn mới vô cùng
quan trọng và rất nặng nề. Trước tỡnh hỡnh đó giáo dục phải xác định rừ vị
trớ,vai trũ, nhiệm vụ và trỏch nhiệm của mỡnh trong giai đoạn cách mạng
mới, giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Giáo dục phải nhận thức
được “Nguồn lực con người là quý bỏu nhất, cú vai trũ đặc biệt đối với nước ta,
khi nguồn lực tài chính và nguồn lực vật chất cũn hạn hẹp”. (Hội nghị lần thứ 2 TW Đảng Khoá VIII).
2
Trong các nhà trường nói chung, trường TH Yên Thọ, Yên Định Thanh
Hóa nói riêng. Quá trình dạy học, đóng góp phần quyết định tới chất lượng dạy
và học , mà chất lượng dạy và học ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của
nhà trường. Hiệu quả của giờ lên lớp là do giáo viên trực tiếp giảng dạy quyết
định. Nhưng vấn đề đặt ra là: “ Quản lý thế nào để giờ lên lớp của giáo viên đạt
hiệu quả cao nhất”? Đó là việc làm thường xuyên trong công tác quản lý, chỉ
đạo chuyên môn của người hiệu trưởng. Đây cũng là một vấn đề cấp thiết để
đánh giá đúng trỡnh độ năng lực chuyên môn của mỗi giáo viên đứng lớp, đồng
thời nó đảm bảo tính công bằng trong đánh giá năng lực giảng dạy của mỗi giỏo
viờn.
Thông qua công tác kiểm tra đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên hiệu
trưởng theo dõi, giám sát phát hiện các hoạt động sư phạm chỉ ra mặt đúng, mặt
sai nhằm động viên giúp đỡ giáo viên, học sinh hoàn thành tốt các nhiệm vụ
được giao.
Với tầm quan trọng và ý nghía trên tôi xác định rằng việc thực hiện công
tác kiểm tra, đánh giḠgiờ dạy trên lớp của Hiệu trưởng là một trong những
chức năng cơ bản của người quản lí . Nêú người cán bộ quản lí không thực hiện
chức năng kiểm tra hoặc ít kiểm tra hoặc kiểm tra thiếu kế hoạch sẽ gây tác hại
to lớn đối với chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Do đó việc tổ chức kiểm tra đánh giá giờ dạy của giáo viên một cách
khoa học sẽ giúp người quản lí nắm bắt được những thông tin từ đội ngũ, biết
được thực chất công tác dạy và học của giáo viên, từ đó mà yêu cầu phát huy ưu
điểm hoặc bổ sung, điều chỉnh những lệch lạc, tồn tại để thúc đẩy các hoạt động
tích cực, nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường.
Kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo viên là một trong những biện pháp
có hiệu quả nhất để nâng cao chất lượng dạy học và chất lượng quản lý trong
nhà trường Tiểu học. Kiểm tra đánh giá giờ lên lớp đúng đắn giúp người người
quản lí nắm được những thông tin chính xác về trình độ nghiệp vụ, năng lực
chuyên môn của mỗi giáo viên, chất lượng học tập của học sinh. Từ đó để nhà
trường lập kế hoạch chỉ đạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội
3
ngũ. Kiểm tra đánh giá đúng đắn giờ lên lớp giúp cho đội ngũ giáo viên tích cực,
chủ động, sáng tạo trong quá trình thực hiện nhiệm vụ dạy và học, làm cho giờ
dạy trên lớp nhẹ nhàng, tự nhiên, chất lượng và hiệu quả, kích thích sự tích cực
hoạt động, hứng thú trong học tập của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng
học tập, chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường.
Việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo viên là một việc làm thường
xuyên trong quá trình lãnh đạo của người quản lí . Hiệu quả của việc làm này đã
thực sự có nhiều đóng góp trong quá trình đi lên của mỗi nhà trường. Hiện nay,
bậc Tiểu học đang thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa để đáp ứng
yêu cầu đào tạo con người của xã hội mới. Muốn thực hiện tốt công cuộc đổi
mới trong giáo dục, cái quan trọng, cái cốt lõi nhất là đổi mới phương pháp dạy
học của quá trình dạy học.Việc đổi mới được thể hiện rõ nhất trong các giờ lên
lớp của giáo viên. Vì thế công tác kiểm tra đánh giá giờ lên lớp sẽ giúp giáo viên
ngày càng thực hiện tốt khâu đột phá này trong dạy học, nâng cao trình độ và
chất lượng đội ngũ.
Chính vì vậy tôi chỉ mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu vấn đề “Hiệu
trưởng chỉ đạo công tác kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo viên” ở trường
TH Yên Thọ Yên Định . Với mục đích tìm hiểu phương pháp chỉ đạo, kiểm tra,
đánh giá giờ lên lớp của giáo viên, qua đó rút ra bài học kinh nghiệm cho bản
thân, đồng thời để áp dụng vào công tác quản lý của mỡnh, với mục đích làm tốt
hơn nữa công tác quản lý, chỉ đạo, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của
nhà trường, đáp ứng ngày càng cao của xu thế phát triển thời dại
1.2. Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu tình hình đội ngũ giáo viên nhà trường năm học 2018-2019
- Điều tra chất lượng đội ngũ giáo viên về:
+ Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, tác phong sư phạm
+ Năng lực và trình độ chuyên môn
+ Công tác chủ nhiệm lớp
+ Việc dự giờ thăm lớp
- Đánh giá đối chiếu kết quả điều tra để chỉ đạo công tác dự giờ thăm lớp.
4
1.3. đối tượng nghiên cứu
- Tập thể đội ngũ cán bộ giáo viên trường Tiểu học Yên Thọ năm học
2018-2019
- Trình độ chuyên môn của giáo viên thông qua dự giờ thăm lớp.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu : Đọc sách, báo, sách tham khảo.
- Phương pháp quan sát: Thông qua việc dự giờ thăm lớp của giáo viên.
- Phương pháp điều tra: Tìm hiểu thực trạng về trình độ chuyên môn, việc
thực hiện quy chế chuyên môn, việc soan giảng...
- Phương pháp thực nghiệm: Tổ chức sinh hoạt tổ khối chuyên môn nắm
bắt các mặt khó khăn của các giờ dạy trên lớp để có sự điều chỉnh kịp thời và đề
xuất các kiến nghị phù hợp với thực tế của đơn vị
- Phương pháp thống kê: Thống kê kết quả giảng dạy của giáo viên và kết
quả học tập của học sinh để đánh giá kết quả giờ dạy
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
+ Chất lượng dạy học ở nhà trường được phản ánh qua chất lượng mỗi giờ
lên lớp bởi nó thể hiện rõ năng lực của giáo viên và kết quả học tập của học
sinh.
Lý luận và thực tiễn dạy – học đã chỉ ra rằng: Bất kỳ một nhà trường nào,
ở đâu, trong mọi hoạt động lịch sử cũng đều có hoạt động trung tâm là quá trình
dạy học. Hai hoạt động này xảy ra trong cùng một thời điểm và thống nhất một
cách chặt chẽ. Như vậy, kiểm tra đánh giá chất lượng của nhà trường không thể
tách rời đánh giá quá trình dạy học mà cốt lõi của nó là kiểm tra đánh giá hiệu
quả giờ lên lớp.
Giờ lên lớp phản ánh một cách khách quan, trung thực, chính xác trình độ
chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm của mỗi giáo viên, là điều kiện cần và
đủ để mỗi giáo viên thể hiện mình.
+ Giờ lên lớp vừa là một hoạt động khoa học vừa là một hoạt động nghệ
thuật.
5
Quá trình dạy học là quá trình người thầy tác động đến học sinh, giúp
học sinh chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng cơ bản, hình thành nhân cách theo yêu
cầu của xã hội. Quá trình này có mục đích, nội dung, phương pháp, hình thức
dạy – học và phải tuân theo một hệ thống nguyên tắc dạy – học nhất định.
Quá trình dạy học đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ chuyên môn
nghiệp vụ vững vàng, phải tuân thủ các quy chế chuyên môn. Bên cạnh đó,
người giáo viên phải hiểu sâu sắc đối tượng dạy học của mình, biết linh hoạt
sáng tạo trong việc lựa chọn, kết hợp các phương pháp, biết sử dụng ngôn ngữ
giao tiếp một cách thích hợp, biết xử lý tất cả các tình huống đa dạng của thực tế
dạy – học... Đây chính là nghệ thuật, là năng lực sư phạm của mỗi giáo viên.
Thực hiện được như vậy mới thực sự nâng cao chất lượng dạy và học.
Để đáp ứng những yêu cầu của khoa học dạy - học, những biện pháp tác
động của người quản lí đem lại hiệu quả rõ rệt. Đó là cách bố trí đúng người,
đúng việc nhằm phát huy cao nhất những mặt mạnh trong chuyên môn của mỗi
người. Các biện pháp giúp đỡ giáo viên nâng cao tay nghề như : kiểm tra đánh
giá giờ dạy, bồi dưỡng theo chuyên đề, hội thảo... Trong đó kiểm tra đánh giá
giờ lên lớp có vai trò to lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học.
+ Kiểm tra đánh giá là một chức năng của người quản lý nhà trường:
Trong một năm học, quản lý nhà trường theo một chu trình mà kiểm tra,
đánh giá là chức năng cơ bản của chu trình đó.
Đánh giá là công cụ của hệ thống điều khiển giúp cho người quản lý xác
định được mức độ thực trạng, từ đó mà có kế hoạch điều chỉnh.
- Có kiểm tra đánh giá thì người quản lý mới biết được kế hoạch của nhà
trường đã diễn ra như thế nào và thực hiện đến đâu. Từ đó tìm ra những biện
pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn, điều chỉnh sao cho mọi hoạt động của nhà
trường có hiệu quả hơn, đạt mục tiêu đề ra.
- Ngược lại, nếu không có kiểm tra đánh giá, buông xuôi mọi hoạt động
thì không thể biết nắm bắt được thông tin đang hàng ngày hàng giờ diễn ra trong
nhà trường.
6
Kiểm tra đánh giá không những là chức năng của người quản lý mà còn là
khâu quan trọng, quyết định, là nhiệm vụ hàng đầu của người quản lý.
+ Kiểm tra đánh giá là trách nhiệm, quyền hạn của người quản lý :
- Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm toàn bộ hoạt
động của nhà trường, quyết định những vấn đề quan trọng nhất của kiểm tra
đánh giá, là người đưa ra kết luận cuối cùng và chịu trách nhiệm về những quyết
định đó.
- Kiểm tra đánh giá giờ lên lớp là một nội dung chính trong công tác kiểm
tra đánh giá của người quản lý :
Qua kiểm tra đánh giá giờ lên lớp, người quản lí có được những thông tin
ngược chiều từ các đối tượng quản lý của mình. Qua đó, nắm bắt được các hoạt
động dạy – học diễn ra như thế nào, chất lượng của nó ra sao, những chỗ nào
phù hợp, chỗ nào còn sơ hở, lệch lạc ... để có kế hoạch điều chỉnh, bổ sung.
- Kiểm tra giờ lên lớp là một hoạt động phức tạp, đối tượng chủ yếu là
con người. Vì vậy, người quản lí không thể kiểm tra một cách tùy tiện mà phải
tuân theo một hệ thống nguyên tắc theo 3 khâu sau:
+ Chuẩn bị lên lớp của giáo viên.
+ Dự giờ trên lớp.
+ Kiểm tra hiệu quả của giờ lên lớp.
Sau khi kiểm tra cần tiến hành đánh giá giờ lên lớp. Đánh giá là khâu cuối
cùng của quá trình kiểm tra .
2.2. Cơ sở thực tiễn
Trong những năm trước đây công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp đã có sự
chú ý, 100% cán bộ giáo viên đều được kiểm tra. Song phương pháp , tổ chức
kiểm tra còn lúng túng, chưa xây dựng quy trình và kế hoạch kiểm tra một cách
cụ thể nên hiệu quả công tác kiểm tra đạt kết quả chưa cao. Chất lượng dạy và
học có chuyển biến nhưng chưa mạnh. Trong những năm học gần đây, việc kiểm
tra nội bộ trường học trong đó việc kiểm tra giờ lên lớp của giáo viên đối với
người quản lí có những thuận lợi nhất định. Đó là đã có hệ thống các tài liệu
hướng dẫn cách kiểm tra đánh giá, có các văn bản chỉ đạo công tác kiểm tra
7
trường học của Bộ, Sở, Phòng giáo dục với các bậc học theo từng năm học. Nội
dung các văn bản đã nêu rõ quan điểm, yêu cầu chỉ đạo nhằm định hướng cho
các trường tổ chức thực hiện, phấn đấu đạt mục tiêu kế hoạch nhiệm vụ năm học
và công tác kiểm tra nội bộ trường học của nhà trường.
Hiện nay bậc Tiểu học đã thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo
khoa . Việc đổi mới đó đặt ra yêu cầu cấp thiết là giáo viên phải thực hiện đổi
mới phương pháp dạy - học. Thực tế, trong các giờ lên lớp, nhiều giáo viên còn
lúng túng trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Vì vậy, việc thực hiện yêu
cầu này phải có quá trình và sự nỗ lực tự học tập, rèn luyện của giáo viên. Việc
kiểm tra đánh giá giờ lên lớp là việc làm thiết thực nhất của người quản lí giúp
giáo viên điều chỉnh kĩ năng sư phạm trong quá trình thực hiện đổi mới phương
pháp dạy - học, đổi mới giáo dục phổ thông. Rút kinh nghiệm từ những năm về
trước đồng thời trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của ngành và thực trạng của
trường Tiểu học Yên Thọ tôi đã cố gắng tìm ra những biện pháp hữu hiệu trong
quá trình quản lí chỉ đạo, trong công tác kiểm tra nhằm động viên đội ngũ thi
đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2018– 2019.
2.3. Thực trạng về kiểm tra đánh giá giờ lên lớp ở trường TH Yên THọ
2.3.1. Vài nét về tình hình địa phuơng và nhà trường:
+ Vài nét về tình hình địa phương:
Xã Yên Thọ nằm ở phía Tây Bắc của huyện Yên Định, là khu vực miền
đồng chiêm trũng, kinh tế dân chủ yếu dựa vào trồng lúa, một số cây hoa màu
khác và chăn nuôi. Diện tích của xã là 729,3ha, có 1523 hộ, dân số khoảng 6842
ngời.
Về công tác giáo dục, kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh chính trị, trật
tự an toàn xã hội trong mấy năm gần đây đã được sự quan tâm của đảng uỷ, ủy
ban nhân dân xã và ban đại diện cha mẹ học sinh. Đặc biệt là dưới ánh sáng nghị
quyết của Đảng bộ tỉnh lần thứ XXIII, nghị quyết lần thứ XVIII của Đảng bộ
xã Yên Thọ cho nên phong trào học tập, chất lượng giáo dục và kinh tế - xã hội
đã từng bước đi lên rõ rệt. Đảng bộ và nhân dân xã Yên Thọ đã và đang tích cực
phấn đấu, từng bước khắc phục khó khăn, thử thách cố gắng thực hiện tốt các
mục tiêu kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội .
8
+ Vài nét về tình hình trường Tiểu học Yên Thọ - Yên Định
a. Thuận lợi:
Trường Tiểu học Yên Thọ nằm ngay ở trung tâm xã Yên Thọ. Đường sá đi
lại thuận tiện. Trước đây trường Tiểu học Yên Thọ là một trường bình thường
thiếu thốn về cơ ở vật chất, trong những năm qua trường đã vươn lên về mọi
mặt, khắc phục mọi khó khăn và đã đạt Tập thể Lao động xuất sắc nhiều năm
liền. Cơ sở vật chất đã tạm ổn định so với yêu cầu hiện tại. Cảnh quan khuôn
viên nhà trường đẹp, có nhiều cây xanh bóng mát, xen kẽ lối đi, sân bê tông có
bố trí các chậu cây cảnh và bồn hoa, nhìn chung cảnh quan khuôn viên nhà trường mang đậm tính sư phạm. Tháng 5 năm 2018 nhà trường được Sở GD &
ĐT kiểm tra công nhận lại và cấp bằng công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn
Quốc gia mức độ 1 sau 5 năm. Chi bộ Đảng luôn đạt danh hiệu chi bộ trong sạch
vững mạnh, Công đoàn, đoàn thanh niên, đội thiếu niên đạt vững mạnh xuất
sắc. Nhà trường liên tục đạt trường danh hệu Tập thể Lao động Xuất sắc.
Trường thực hiện giảng dạy 9 môn bắt buộc. Chất lượng học sinh năng
khiếu cũng như đại trà được duy trì và năm sau cao hơn năm trước. Trường tham
gia đầy đủ các hoạt động giáo dục như văn nghệ, thể dục thể thao, tham gia câu
lạc bộ nét chữ nết người,câu lạc bộ Toán, Tiếng Việt ….. do các cấp phát động.
Nhà trường đang hoàn thành công tác chuẩn bị về chất lượng giáo dục,
chất lượng đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý và cơ sở vật chất để phấn
đấu đạt chuẩn Quốc gia ở gia mức độ 2 vào năm 2020.
- Đội ngũ giáo viên nhiệt tình giảng dạy, có tâm huyết với nghề, có ý thức
bồi dưỡng và tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề. Số lượng giáo viên khá, giỏi
chiếm tỷ lệ tương đối cao. Có 10 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp
huyện, tỉnh.
- Phong trào đổi mới phương pháp dạy học đã đi vào chiều sâu, chiều
rộng, đa số giáo viên đã mạnh dạn thực hiện các PP dạy hoc mới kết hợp với các
phương pháp truyền thống và đưa các hình thức dạy học mới ( Học theo nhóm,
học cá nhân, tổ chức trò chơi học tập, học ở hiện trường...) đã mang lại những
kết quả đáng ghi nhận trong việc tạo ra chất lượng thực chất, mang lại một sức
sống mới trong trường học.
9
- Cán bộ quản lý nhà trường có uy tín về năng lực lãnh đạo và năng lực
chuyên môn.
b. Những khó khăn:
- Trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm của đội ngũ không đồng đều.
Vẫn còn một số giáo viên trình độ kiến thức và năng lực còn hạn chế, còn lúng
túng trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, chưa định rõ về những biện
pháp kĩ thuật trong việc thể hiện vai trò của người thầy giáo là người tổ chức,
hướng dẫn, điều hành hoạt động học tập của học sinh nên hiệu quả giờ dạy chưa
được nâng cao. Những hạn chế của người dạy thường được biểu hiện với những
mặt sau đây.
+ Kế hoạch bài học thiếu rõ ràng, chưa hoạch định được hoạt động của
thầy và trò ở trên lớp và trong những phần của tiết học.
+ Giáo viên giao việc cho học sinh thiếu cụ thể, chưa rõ người, rõ việc,
mục đích không rõ ràng,, dẫn đến tình trạng giáo viên dùngmột số học sinh làm
thay cho công việc cả lớp. Thiếu sự chú ý đến học sinh cá biệt trong lớp.
+ Giao việc thiếu hướng dẫn, thiếu tiếp sức nên thường xuất hiệntình
trạng thả nổi, giao khoán cho cả lớp. Học sinh tỏ ra bất cập trước công việc được
giao.
+ Chưa quản lí, kiểm soát được quá trình thực hiện của từng học sinh
hoặc từng nhóm học sinh một cách chặt chẽ, thiếu binhững biện pháp khắc sâu
kiến thức và đảm bảo tiến độ hoạt động học tập của học sinh.Chưa có hình thức
phù hợp để đánh giá kết quả học học tập của học sinh theo hướng đổi mới .Tất
cả yếu tố đó đã làm hạn chế đến hiệu quả giờ lên lớp của giáo viên nói riêng và
của nhà trường nói chung.
- Cơ sở vật chất đã có sự đầu tư nhưng các thiết bị phục vụ dạy và học
chưa thật đầy đủ, chưa đáp ứng hoàn toàn được yêu cầu đổi mới phương pháp
dạy - học của các khối lớp.
Thực tế tình hình đó của nhà trường đòi hỏi người quản lí phải suy nghĩ
tìm tòi rất nhiều trong chỉ đạo chuyên môn, phải tiến hành nghiêm túc, chặt chẽ,
10
đúng đắn các hoạt động kiểm tra, đánh giá, đặc biệt là hoạt động kiểm tra đánh
giá giờ lên lớp. Có như vậy chất lượng dạy - học mới được nâng cao.
2.3.2. Thực trạng tình hình kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của nhà
trường.
- Trong năm học 2018 - 2019 này, công tác kiểm tra đánh giá giờ lên lớp
của giáo viên được nhà trường thực hiện đúng mức. Trong mỗi năm học, toàn bộ
số giáo viên của trường đều được kiểm tra, đặc biệt nhiều lần được kiểm tra
đánh giá giờ lên lớp, kiểm tra tất cả các giờ dạy của tất cả các môn học. Sau
kiểm tra đánh giá, lãnh đạo nhà trường đã kịp thời chỉ rõ cho mỗi giáo viên
những mặt mạnh, mặt yếu trong mỗi giờ dạy của từng bộ môn, hướng phát huy
những mặt mạnh, khắc phục những mặt yếu đó. Các giáo viên năng lực còn hạn
chế được kiểm tra đánh giá trước và nhiều hơn. Chính vì vậy mà chất lượng
giảng dạy của đội ngũ giáo viên trong năm học đã có những chuyển biến và
được nâng cao rõ rệt, cụ thể:
*Kết quả kiểm tra giờ dạy
Năm học
2017-2018
TS
giáo
viên
16
TS giờ
kiểm
tra
48
Tốt
SL
Khá
%
30 62,5
Đạt yêu
cầu
Chưa đạt
yêu cầu
SL
%
SL
%
SL
%
12
25
4
8,3
2
4,2
*Xếp loại năng lực sư phạm
Năm học
2017-2018
TS
giáo
viên
16
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
10
62,5
4
25
2
12,5
0
0
Từ thực tế chỉ đạo như trên, chúng tôi đã rút ra được một số giải pháp
đã và đang vận dụng có hiệu quả trong việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của
giáo viên Tiểu học.
2.4. Các giải pháp thực hiện việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của
giáo viên
a. Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá
11
- Dựa theo tình hình thực tiễn của nhà trường ( nền nếp dạy học, trình độ
chuyên môn, năng lực sư phạm của giáo viên, tinh thần học tập, kết quả học tập
của học sinh ...) .
- Yêu cầu nhiệm vụ năm học, cần chú ý các trọng tâm, trọng điểm và
những yêu cầu về đổi mới chương trình và sách giáo khoa ...
- Dựa vào kết quả kiểm tra của năm học trước, học kỳ trước để xây dựng
kế hoạch kiểm tra cụ thể theo năm, học kì, tháng, tuần.
* Các yêu cầu của kế hoạch kiểm tra giờ lên lớp
- Kế hoạch kiểm tra giờ lên lớp phải có mục đích, nội dung đối tượng
kiểm tra. Cần chú ý đến đối tượng kiểm tra để có kế hoạch chi tiết phù hợp. Xác
định quỹ thời gian cụ thể cho nội dung kiểm tra. Kế hoạch kiểm tra được thông
báo tới đối tượng kiểm tra.
- Với những cơ sở và yêu cầu như trên, nhà trường đã xây dựng được kế
hoạch kiểm tra giờ lên lớp đồng thời cũng thực hiện đúng lịch hoạt động kiểm
tra giờ dạy trên lớp của giáo viên, tránh được tình trạng kiểm tra không có kế
hoạch, không phong toả được các nội dung kiểm tra.
Ngoài ra, nhà trường còn có những kế hoạch kiểm tra bổ sung sau những
lần kiểm tra chưa đạt yêu cầu.
b.Tổ chức xây dựng lực lượng kiểm tra đánh giá
Khi đã xây dựng được một kế hoạch kiểm tra cụ thể muốn tổ chức thực
hiện đạt kết quả cao nhất thiết phải có lực lượng kiểm tra cùng với ban giám
hiệu tham gia vào công tác kiểm tra mới đạt kết quả đạt được kế hoạch đề ra.
Số lượng các môn học ở Tiểu học tương đối nhiều. Người quản lí không
thể bố trí đủ thời gian để kiểm tra tất cả số giờ lên lớp của giáo viên trong tất cả
các phân môn và cũng không thể thông thạo nhiều bộ môn. Vì thế việc xây dựng
lực lượng kiểm tra giờ lên lớp là công việc hết sức cần thiết, thể hiện tính khách
quan, công bằng và khoa học cao. Lực lượng kiểm tra trong nhà trường là Ban
giám hiệu, các tổ trưởng chuyên môn và một số giáo viên giỏi có năng lực
chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có uy tín trong đội ngũ làm nòng cốt trong
lực lượng kiểm tra.
12
- Sau khi xây dựng được lực lượng kiểm tra,cần phải tổ chức học tập bồi
dưỡng về nghiệp vụ kiểm tra cho lực lượng này để họ kiểm tra có kết quả, cụ thể
bồi dưỡng những mặt sau:
- Nhờ có lực lượng kiểm tra mà chất lượng kiểm tra của nhà trường đảm
bảo khách quan, kết quả phản ánh đúng trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm
của mỗi thành viên trong Hội đồng sư phạm.
- Xây dựng lực lượng kiểm tra, phân công trách nhiệm và quyền hạn cho
người kiểm tra là một biện pháp tự bồi dưỡng nghiệp vụ cho chính bản thân
người kiểm tra đồng thời tạo được uy tín của người quản lý đối với mọi thành
viên trong nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
c) Các ,hình thức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên
*Có 5 hình thức kiểm tra giờ dạy trên lớp :
+. Kiểm tra báo trước : Hình thức này giúp cho giáo viên chủ động bộc lộ
hết khả năng, Hiệu trưởng xác định năng lực chuyên môn nghiệp vụ của từng
giáo viên một cách dễ dàng.
+.Kiểm tra đột xuất : Giúp ban gám hiệu thấy được tình hình hoạt động
của giáo viên thường ngày, có tác dụng thúc đẩy việc duy trì kỷ cương, nền nếp
một cách tự giác, thường xuyên.
+. Kiểm tra các giờ lên lớp song song : nhằm so sánh chất lượng dạy của
một số giáo viên cùng dạy một bộ môn văn hóa ở các lớp khác nhau. Từ đó đánh
giá đúng mức độ năng lực của từng giáo viên.
+. Dự giờ chuyên đề : Dự giờ một giáo viên liên tục hoặc nhiều giáo viên
cùng dạy một bộ môn văn hóa nhằm xác định kết quả các đề tài cải tiến nội dung
hoặc phương pháp giảng dạy.
+Kiểm tra theo kiến nghị :Sau khi tiến hành đánh giá, xếp loại một trong
các hình thức kiểm tra trên nhưng người được kiểm tra cảm thấy kết quả chưa
thoả đáng thì kiến nghị với các cấp kiểm tra, sau đó nhà trường ra quyết định
kiểm tra lại.
Tùy theo kế hoạch và yêu cầu kiểm tra, ban giám hiệu quyết định chọn
hình thức kiểm tra thích hợp cho từng giáo viên trong từng thời gian nhất định.
13
Quá trình kiểm tra giờ lên lớp của giáo viên phải tiến hành theo một quy
trình bao gồm các công việc một cách hợp lý.
d, Tiến hành kiểm tra đánh giá.
* Kiểm tra việc lập kế hoạch bài học của giáo viên
Kế hoạch bài học rất quan trọng vì:
+ Đảm bảo cho người GV có ý thức rõ ràng về việc dạy cái gì và dạy vào
lúc nào, dạy như thế nào và học sinh cần học ra sao.
+ Làm cho người giáo viên tự tin hơn và thếy mình đã đi đúng hướng; cho
phép người GV tập trung suy nghĩ về những vấn đề chủ yếu trước khi lên lớp,
ứng phó kiop thời, đúng đắn trước những tình huống có thể xảy ra.
+ Đòi hỏi người GV suy nghĩ về đặc trưng môn học, về mục tiêu bài học,
về đặc điểm học sinh, về phương pháp dạy học và đánh giá.
- Việc kiểm tra kế hoạch giảng dạy của giáo viên giúp người quản lí theo
dõi chặt chẽ hơn tiến trình dạy – học cũng như rà soát được tất cả các môn học
và phân bố thời gian. Hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng giờ lên lớp.
* Kiểm tra khâu chuẩn bị lên lớp
- Sự thành công của mỗi tiết dạy trên lớp phụ thuộc rất lớn vào việc chuẩn
bị của giáo viên: “ Chuẩn bị tốt là thành công một nửa” . Như vậy kiểm tra khâu
chuẩn bị của giáo viên là một việc làm rất quan trọng, người quản lí cần tiến
hành trước khi kiểm tra giờ dạy.
- Kiểm tra khâu chuẩn bị của giáo viên bao gồm việc kiểm tra bài soạn,
kiểm tra các thiết bị mà giáo viên sử dụng trong tiết dạy ... Qua kiểm tra, người
quản lí có thể nắm bắt và biết đội ngũ giáo viên mình quản lý còn gặp những
khó khăn gì khi chuẩn bị lên lớp: Có nắm vững, xác định đúng mục tiêu về kiến
thức, kỹ năng, thái độ của bài học không? Có nắm vững nội dung bài dạy
không? Lựa chọn các phương pháp dạy học đã phù hợp chưa? Dự đoán và xử lý
các tình huống xảy ra trong dạy học như thế nào? ...
- Hoạt động này thực hiện thành nền nếp giúp cho giáo viên có ý thức cố
gắng trong khâu chuẩn bị bài, đảm bảo cho giờ dạy trên lớp có hiệu quả cao hơn.
* Quy trình dự giờ trên lớp
14
Theo dõi toàn bộ diễn biến bài giảng, ghi lại đầy đủ các hoạt động của
thầy và trò, ghi nhận các thông tin, các tình huống xảy ra trong tiết dạy, theo dõi
việc tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng của học sinh, các quan hệ thầy trò và
năng lực truyền đạt, ứng xử của giáo viên.
Căn cứ vào nội dung được truyền đạt, phân tích sư phạm bài giảng theo
những tiêu chí khoa học, so sánh với mục tiêu đề ra cho bài giảng. Chú trọng
phân tích sự thành công trên 3 mặt : Kiến thức, kỹ năng, thái độ.
* Kiểm tra đánh giá kết quả giờ dạy
Khi dự giờ xong cần đánh giá giờ lên lớp theo những mặt sau :
+ Đánh giá về trình độ chuyên môn nghiệp vụ sư phạm : Đánh giá mức độ
nắm vững mục đích yêu cầu, chương trình nội dung bài dạy, vị trí của bài dạy
trong hệ thống chương trình, mức độ nắm vững kiến thức kỹ năng, xác định
trọng tâm, mục tiêu bài dạy có đạt được không ?
+ Đánh giá về năng lực sử dụng phương pháp ( kỹ năng sư phạm) : Đây là
nội dung quan trọng nhất khi đánh giá giờ dạy và năng lực sư phạm củagiáo viên
bởi vì giáo viên chỉ nắm chắc kiến thức thì chưa đủ để cho học sinh nắm bài tốt.
Quá trình kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên vừa đánh giá được trình
độ nghiệp vụ và kỹ năng sư phạm của giáo viên, vừa đánh giá được hiệu quả giờ
dạy. Đó chính là kết quả học tập của học sinh.
Để đánh giá đúng kết quả học tập của HS, trong quá trình kiểm tra giờ
dạy, chúng tôi sử dụng phương pháp quan sát hoặc sau giờ dạy, có thể đặt một số
câu hỏi trắc nghiệm hoặc kiểm tra 10, 15 phút trên giấy để khẳng định nhận định
của mình về kết quả tiếp thu của HS. Tùy theo hình thức kiểm tra giờ dạy trên
lớp để lựa chọn phương pháp kiểm tra kết quả học sinh một cách thích hợp.
Kiểm tra nắm chắc được kết quả học tập của HS sẽ giúp quản lí đánh giá
đúng chất lượng giờ dạy, năng lực sư phạm của GV. Từ đó, giúp GV phát huy
hoặc điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng.
2.5. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Với những biện pháp chỉ đạo nói trên , kĩ thuật dạy học của cán bộ giáo
viên đã được xác lập lại sau kiểm tra và đã được giáo viên thể hiện trên nhiều
15
tiết dạy ở các lớp với nhiều bộ môn khác nhau đã giúp cho đội ngũ giáo viên lên
lớp có phong cách giảng dạy nhẹ nhàng, tự nhiên và càng có chất lượng.
Qua thực hiện công tác kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo viên ở
trường TH Yên Thọ năm học 2017-2018 đặc biệt là học kỳ 1 năm học 2018
-2019 kết quả dự giờ cho thấy :giáo viên đã thể hiện khá rõ vai trò của của
người tổ chức, hướng dẫn, điều hành hoạt động học tập của học sinh, năng lực
sư phạm của đội ngũ giáo viên được nâng cao rõ rệt.
Trong hội thi giáo viên dạy giỏi năm học 2017- 2018 có 3 đ/c tham gia đã
thể hiện thành công chất lượng giảng dạy trên lớp, có sức thuyết phục. Kĩ năng
sư phạm, phong cách lên lớp của giáo viên chững chạc, tự tin cả 3 đ/c dự thi đều
có điểm thực hành giảng dạy đạt cao.
Năng lực sư phạm năm học 2017 -2018 và học kỳ 1 năm học 2018-2019 của
giáo viên đạt kết quả khả quan hơn cụ thế qua bảng số liệu sau ;
*Kết quả kiểm tra giờ dạy:
Năm học
2017-2018
Học kỳ I
2018-2019
TS
giáo
viên
TS giờ
kiểm
tra
16
17
48
51
Tốt
SL
Khá
%
Chưa
đạt yêu
cầu
Đạt yêu
cầu
SL
%
SL
%
SL
%
30 62,5 12
46 90,2 4
25
7,8
4
1
8,3
2
2
0
4,2
0
*Xếp loại năng lực sư phạm
Năm học
2017-2018
Học kỳ I
2018-2019
TS
giáo
viên
16
17
Tốt
Khá
Trung
bình
Yếu
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
10
15
62,5
88,2
4
2
25
11,8
2
0
12,5
0
0
0
0
0
16
3. Kết luận và kiến nghị
3.1. kết luận
Thực hiện công tác kiểm tra đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên là
một hoạt động sư phạm, là chức năng quan trọng trong công tác quản lý . Nếu
người quản lí tổ chức hoạt động này khoa học, hợp lý thì nó sẽ có ý nghĩa to lớn
trong công tác xây dựng đội ngũ, xây dựng phong trào thi đua trong trường học,
góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường, đạt các
mục tiêu đã đề ra.
Chính vì vậy, người quản lí phải quan tâm đúng mức công tác kiểm tra
đánh giá, nhất là kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo viên đồng thời thực hiện
vừa làm vừa rút kinh nghiệm nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả kiểm tra,
đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của ngành, mục tiêu, nhiệm vụ năm học của nhà
trường.
Trên đây là một số việc làm và những kinh nghiệm của bản thân tôi đã áp
dụng trong công tác quản lí chỉ đạo chuyên môn ở trường Tiểu học Yên Thọ
ttrong năm học 2018-2019 và những năm học trước và đã đạt được kết quả
tương đối tốt góp phần xây dựng “ Tập thể Lao động Xuất sắc “ nhiều năm liền
Kính mong sự góp ý của các đồng chí đồng nghiệp để sáng kiến của tôi thực sự
có hiệu quả và được áp dụng rộng rãi trong các trường học có điều kiện tương tự
3.2. Kiến nghị:
1. Những sáng kiến được đánh giá cao nên triển khai trong toàn ngành để
áp dụng
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ
P. HIỆU TRƯỞNG
Yên Định, ngày 12 tháng 4 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
lLê Trung Chiến
Vũ Thị Thủy
17
Tài liệu tham khảo
+ Điều lệ trường Tiểu học đã sửa đổi
+ Chỉ thị 40-CT/TW của ban bí thư ngày 15/6/2004 về việc nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
+ Quyết định số 16/2008/QĐ?BGD_ĐT ngày 16/4/2008 về việc ban hành
qui định về đạo đức nhà giáo.
+ Quyết định số 06//2006 BNV ngày 21 tháng 3 năm 2016 của Bộ
trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành ban hành quy chế đánh giá xếp loại giáo
viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập.
+ Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDDT ngày 4 tháng 5 năm 2007 của Bộ
trưởng Bộ GD&ĐT ban hành ban hành quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo
viên tiểu học
+ Thông tư số 30/2014/TT - BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 ban
hành qui định đánh giá học sinh tiêu học.
18