TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
VIỆN ĐÀO TẠO Y HỌC DỰ PHÒNG VÀ Y TẾ CÔNG CỘNG
************
BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ CUỐI KỲ
TIẾP CẬN VÀ SỬ DỤNG DỊCH VỤ TIÊM PHÒNG
MỘT SỐ LOẠI VẮC XIN Ở NỮ TUỔI SINH ĐẺ
TẠI QUẬN ĐỐNG ĐA VÀ HUYỆN BA VÌ,
HÀ NỘI
NĂM 2018
HÀ NỘI, 2018
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BPTT
CBPTTC
CBYT
CDC
: Biện pháp tránh thai
: Cán bộ phụ trách tiêm chủng
: Cán bộ y tế
: Centers for Disease Control and Prevention:: Trung tâm
CTTCMR
ĐTV
PVS
TCDV
THCS
THPT
TKKSBD
TTTYT
TTYTDP
TYT
PNTSĐ
UV
SYT
WHO
HPV
kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ
: Chương trình tiêm chủng mở rộng
: Điều tra viên
: Phỏng vấn sâu
: Tiêm chủng dịch vụ
: Trung học cơ sở
: Trung học phổ thông
: Trưởng khoa kiểm soát dịch bệnh và HIV/AIDS
: Trạm trưởng Trạm Y tế
: Trung tâm Y tế dự phòng
: Trạm Y tế
: Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ
: Uốn ván
: Sở Y tế
: World Health Organization:: Tổ chức Y tế thế giới
: Vi rút gây ung thư cổ tử cung
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ..................................................................................................1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................7
1. ĐẠI CƯƠNG VỀ VẮC XIN.........................................................................7
1.1. Vắc xin..........................................................................................................7
1.2. Tiêm chủng...................................................................................................7
1.3. Hệ miễn dịch và cơ chế phòng bệnh qua tiêm chủng...............................8
1.3.1. Hệ thống miễn dịch của cơ thể............................................................8
1.3.2. Cơ chế phòng bệnh qua tiêm chủng....................................................9
1.4. Phân loại vắc xin..........................................................................................9
1.4.1. Dựa vào thành phần của kháng nguyên..............................................9
1.4.2. Dựa vào hoạt tính của mầm bệnh......................................................10
2. TỔNG QUAN VỀ BỆNH CÚM, RUBELLA, UỐN VÁN, VIÊM GAN B,
UNG THƯ CỔ TỬ CUNG VÀ CÁC VẮC XIN PHÒNG NGỪA.................11
2.1. Tình hình dịch cúm ở Việt Nam...............................................................12
2.2. Vắc xin phòng chống cúm ở Việt Nam....................................................13
2.3. Rubella........................................................................................................13
2.4. Tình hình lây nhiễm Rubella ở Việt Nam................................................14
2.5. Vắc xin phòng chống Rubella ở Việt Nam..............................................15
2.6. Uốn ván......................................................................................................17
2.7. Tình hình uốn ván ở Việt Nam.................................................................17
2.8. Vắc xin phòng chống uốn ván ở Việt Nam.............................................18
2.9. Viêm gan B do vi rút.................................................................................19
2.10. Tiêm phòng viêm gan B ở Việt Nam.....................................................21
2.11. Vắc xin phòng ngừa ung thư cổ tử cung do siêu vi Papilloma ở người.. .22
2.12. Tình hình virus papilloma ở người tại Việt Nam..................................23
2.13. Vắc xin phòng HPV tại Việt Nam..........................................................24
3. KHUNG LÝ THUYẾT...............................................................................25
4. THÔNG TIN VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU..............................................27
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..............29
2.1. Đối tượng nghiên cứu................................................................................29
2.1.1. Nghiên cứu định lượng.......................................................................29
2.1.2. Nghiên cứu định tính..........................................................................29
2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu............................................................29
2.3. Thiết kế nghiên cứu...................................................................................29
2.4. Cỡ mẫu.......................................................................................................30
2.4.1. Nghiên cứu định lượng.......................................................................30
2.4.2. Nghiên cứu định tính..........................................................................31
2.5. Phương pháp chọn mẫu.............................................................................31
2.5.1. Nghiên cứu định lượng.......................................................................31
2.5.2. Nghiên cứu định tính..........................................................................32
2.6. Phương pháp thu thập số liệu...................................................................32
2.6.1. Thu thập số liệu định lượng...............................................................32
2.6.2. Thu thập số liệu định tính...................................................................33
2.7. Các biến số nghiên cứu.............................................................................34
2.8. Các khái niệm, thước đo, tiêu chuẩn đánh giá........................................35
2.9. Phương pháp phân tích số liệu.................................................................35
2.9.1. Phân tích số liệu định lượng...............................................................35
2.9.2. Phân tích số liệu định tính..................................................................35
2.10. Vấn đề đạo đức của nghiên cứu.............................................................36
2.10.1. Tính tự nguyện..................................................................................36
2.10.2. Tính bảo mật......................................................................................36
2.10.3. Đạo đức của nhà nghiên cứu............................................................36
2.10.4. Đảm bảo chất lượng nghiên cứu......................................................36
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................38
1. THÔNG TIN CHUNG................................................................................38
1.1. Đặc điểm nhân khẩu học...........................................................................38
1.2. Tiếp cận thông tin về tiêm chủng.............................................................41
1.3. Tiếp cận dịch vụ tiêm phòng tại địa phương...........................................43
2. KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ VÀ HÀNH VI SỬ DỤNG VẮC XIN RUBELLA...48
2.1. Bệnh Rubella..............................................................................................48
2.2. Vắc xin Rubella.........................................................................................51
2.3. Tổng điểm kiến thức..................................................................................54
2.4. Thái độ........................................................................................................55
2.5. Thực trạng tiêm phòng Rubella................................................................56
2.6. Sẵn sàng chi trả cho tiêm phòng Rubella................................................57
2.7. Các yếu tố liên quan..................................................................................59
3. CÚM MÙA.................................................................................................63
3.1. Bệnh Cúm mùa..........................................................................................63
3.2. Vắc xin phòng cúm mùa...........................................................................66
3.3. Tổngđiểm kiến thức...................................................................................68
3.4. Thái độ........................................................................................................69
3.5. Thực trạng tiêm phòng Cúm mùa............................................................70
3.6. Sẵn sàng chi trả cho tiêm phòng Cúm mùa.............................................71
3.7. Các yếu tố liên quan..................................................................................73
4. UỐN VÁN...................................................................................................77
4.1. Bệnh uốn ván............................................................................................77
4.2. Vắc xin phòng Uốn ván............................................................................79
4.3. Tổngđiểm kiến thức...................................................................................81
4.4. Thái độ........................................................................................................83
4.5. Thực trạng tiêm phòng Uốn ván..............................................................84
4.6. Sẵn sàng chi trả cho tiêm phòng Uốn ván...............................................85
4.7. Các yếu tố liên quan..................................................................................87
5. VIÊM GAN B.............................................................................................91
5.1. BệnhViêm gan B........................................................................................91
5.2. Vắc xinphòng bệnh Viêm gan B...............................................................94
5.3. Tổng điểm kiến thức..................................................................................97
5.4. Thực trạng tiêm phòng Viêm gan B.........................................................99
5.5. Sẵn sàng chi trả cho tiêm phòng Viêm gan B.......................................100
6. UNG THƯ CỔ TỬ CUNG........................................................................106
6.1. Bệnh Ung thư cổ tử cung........................................................................106
6.2. Vắc xin phòng Ung thư cổ tử cung........................................................109
6.3. Tổng điểm kiến thức................................................................................112
6.4. Thực trạng tiêm phòng Ung thư cổ tử cung..........................................114
6.5. Sẵn sàng chi trả cho tiêm phòng Ung thư cổ tử cung...........................115
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN..........................................................................138
4.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu......................................................138
4.2. Kiến thức, thái độ, hành vi sử dụng vắc xin phòng bệnh Rubella/cúm
mùa/uốn ván/viêm gan B và HPV ở nữ giới tuổi sinh đẻ tại quận Đống
Đa và huyện Ba Vì, Hà Nội năm 2018.................................................138
KẾT LUẬN..................................................................................................158
KHUYẾN NGHỊ..........................................................................................163
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1. Đặc điểm nhân khẩu học của đối tượng phỏng vấn........................38
Bảng 3.2. Hiểu biết sẵn có về tiêm chủng.......................................................41
Bảng 3.3. Nhu cầu thông tin về vắc xin..........................................................42
Bảng 3.4. Dịch vụ tiêm phòng được cung cấp tại cơ sở y tế tại địa phương...43
Bảng 3.5. Đánh giá dịch vụ tiêm chủng tại cơ sở tiêm chủng thường sử dụng.......44
Bảng 3.6. Tăng cường dịch vụ tiêm phòng.....................................................45
Bảng 3.7. Chương trình can thiệp về vắc xintrong 1 năm...............................46
Bảng 3.8. Các loại vắc xin được tiêm trong 1 năm.........................................47
Bảng 3.9. Kiến thức về bệnh Rubella..............................................................48
Bảng 3.10. Kiến thức về đối tượng có nguy cơ cao mắc Rubella...................49
Bảng 3.11. Kiến thức về biểu hiện của bệnh Rubella.....................................49
Bảng 3.12. Kiến thức về ảnh hưởng của bệnh Rubella với thai nhi................50
Bảng 3.13. Kiến thức của đối tượng về vắc xin Rubella.................................51
Bảng 3.14. Kiến thức về chống chỉ định của vắc xin Rubella........................52
Bảng 3.15. Kiến thức về phản ứng sau khi tiêm vắc xin Rubella...................53
Bảng 3.16. Tổng điểm kiến thức.....................................................................54
Bảng 3.17. Tỷ lệ đối tượng có kiến thức đạt về Rubella.................................54
Bảng 3.18. Thực trạng tiêm phòng vắc xin Rubella........................................56
Bảng 3.19. Cơ sở có thể tiêm phòng Rubella..................................................57
Bảng 3.20: Lý do không tiêm phòng Rubella.................................................58
Bảng 3.21. Tiêm phòng vắc xin Rubella và các yếu tố liên quan...................59
Bảng 3.22. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới thực trạng tiêm Rubella......60
Bảng 3.23. Sẵn sàng tiêm phòng vắc xin Rubella và các yếu tố liên quan.....61
Bảng 3.24. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới sẵn sàng tiêm Rubella. .62
Bảng 3.25. Kiến thức về bệnh Cúm mùa........................................................63
Bảng 3.26. Kiến thức về đối tượng có nguy cơ cao mắc Cúm mùa................64
Bảng 3.27. Kiến thức về biểu hiện của bệnh Cúm mùa..................................65
Bảng 3.28. Kiến thức về ảnh hưởng của bệnh Cúm mùavới thai nhi.............65
Bảng 3.29. Kiến thức của đối tượng về vắc xin Cúm mùa.............................66
Bảng 3.30. Kiến thức về chống chỉ định của vắc xin Cúm mùa.....................67
Bảng 3.31. Tổng điểm kiến thức.....................................................................68
Bảng 3.32. Tỷ lệ đối tượng có kiến thức đạt về Cúm......................................68
Bảng 3.33. Thực trạng tiêm phòng vắc xin Cúm............................................70
Bảng 3.34. Cơ sở có thể tiêm phòng Cúm......................................................71
Bảng 3.35. Lý do không tiêm phòngCúm.......................................................72
Bảng 3.36. Tiêm phòng vắc xin Cúm mùa và các yếu tố liên quan................73
Bảng 3.37. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới thực trạng tiêm Cúm....74
Bảng 3.38. Sẵn sàng tiêm phòng vắc xin Cúmvà các yếu tố liên quan...........75
Bảng 3.39. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới sẵn sàng tiêm Cúm mùa...76
Bảng 3.40. Kiến thức về bệnh Uốn ván..........................................................77
Bảng 3.41. Kiến thức về đối tượng có nguy cơ cao mắc Uốn ván..................78
Bảng 3.42. Kiến thức về biểu hiện của bệnh Uốn ván....................................78
Bảng 3.43. Kiến thức của đối tượng về vắc xin Uốn ván...............................79
Bảng 3.44. Kiến thức về chống chỉ định của vắc xin Uốn ván.......................80
Bảng 3.45. Kiến thức về phản ứng sau khi tiêm vắc xin Uốn ván..................81
Bảng 3.46. Tổng điểm kiến thức.....................................................................81
Bảng 3.47. Tỷ lệ đối tượng có kiến thức đạt về Uốn ván................................82
Bảng 3.48. Thực trạng tiêm phòng vắc xin Uốn ván.......................................84
Bảng 3.49. Cơ sở có thể tiêm phòng Uốn ván.................................................85
Bảng 3.50. Lý do không tiêm phòngUốn ván.................................................86
Bảng 3.51. Tiêm phòng vắc xin Uốn ván và các yếu tố liên quan..................87
Bảng 3.52. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới thực trạng tiêm Uốn ván.......88
Bảng 3.53. Sẵn sàng tiêm phòng vắc xin Uốn vánvà các yếu tố liên quan.....89
Bảng 3.54. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới sẵn sàng tiêm Uốn ván. 90
Bảng 3.55. Kiến thức về bệnh VGB................................................................91
Bảng 3.56. Kiến thức về đối tượng có nguy cơ cao mắc VGB.......................92
Bảng 3.57. Kiến thức về biểu hiện của bệnh VGB.........................................93
Bảng 3.58. Kiến thức của đối tượng về vắc xin VGB.....................................94
Bảng 3.59. Kiến thức về chống chỉ định của vắc xin VGB.............................95
Bảng 3.60. Kiến thức về phản ứng sau khi tiêm vắc xin VGB.......................96
Bảng 3.61. Tổng điểm kiến thức.....................................................................97
Bảng 3.62. Tỷ lệ đối tượng có kiến thức đạt về VGB.....................................97
Bảng 3.63. Thực trạng tiêm phòng vắc xin VGB............................................99
Bảng 3.64. Cơ sở có thể tiêm phòng VGB....................................................100
Bảng 3.65. Lý do không tiêm phòngVGB....................................................101
Bảng 3.66. Tiêm phòng vắc xin VGB và các yếu tố liên quan.....................102
Bảng 3.67. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới thực trạng tiêm VGB..103
Bảng 3.68. Sẵn sàng tiêm phòng vắc xin VGB và các yếu tố liên quan.......104
Bảng 3.69. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới sẵn sàng tiêm VGB....105
Bảng 3.70. Kiến thức về bệnh UTCTC.........................................................106
Bảng 3.71. Kiến thức về đối tượng có nguy cơ cao mắc UTCTC................107
Bảng 3.72. Kiến thức về biểu hiện của bệnh UTCTC...................................108
Bảng 3.73. Kiến thức của đối tượng về vắc xin UTCTC..............................109
Bảng 3.74. Kiến thức về chống chỉ định của vắc xin UTCTC......................110
Bảng 3.75. Kiến thức về phản ứng sau khi tiêm vắc xin UTCTC.................111
Bảng 3.76. Tổng điểm kiến thức...................................................................112
Bảng 3.77. Tỷ lệ đối tượng có kiến thức đạt về UTCTC..............................113
Bảng 3.78. Thực trạng tiêm phòng vắc xin UTCTC.....................................114
Bảng 3.79. Cơ sở có thể tiêm phòng UTCTC...............................................115
Bảng 3.80. Lý do không tiêm phòngUTCTC................................................116
Bảng 3.81. Sẵn sàng tiêm phòng vắc xin UTCTCvà các yếu tố liên quan....117
Bảng 3.82. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới dự định tiêm UTCTC. 118
Bảng 3.83. Sẵn sàng tiêm phòng vắc xin UTCTCcho con gái và các yếu tố
liên quan........................................................................................119
Bảng 3.84. Hồi quy logistic các yếu tố liên quan tới sẵn sàng tiêm UTCTC
cho con gái....................................................................................120
Bảng 3.85. Sự thay đổi về kiến thức về bệnh Rubella..................................121
Bảng 3.86. Sự thay đổi về kiến thức của đối tượng về vắc xin Rubella.......122
Bảng 3.87. Sự thay đổi thái độ về tiêm phòng vắc xin Rubella trước khi
mang thai ......................................................................................123
Bảng 3.88. Sự thay đổi về thực hành về tiêm phòng vắc xin Rubella trước khi
mang thai.......................................................................................124
Bảng 89. Sự thay đổi về kiến thức của nữ tuổi sinh đẻ về bệnh cúm............125
Bảng 3.90. Sự thay đổi về kiến thức của nữ tuổi sinh đẻ về vắc xin cúm.....126
Bảng 3.91. Sự thay đổi về thái độ của PN về tiêm phòng vắc xin Cúm.......127
Bảng 3.92. Sự thay đổi về thực hành về tiêm phòng vắc xin cúm................128
Bảng 3.93. Sự thay đổi về kiến thức đúng bệnh uốn ván..............................129
Bảng 3.94. Sự thay đổi về kiến thức đúng về lịch tiêm vắc xin phòng uốn ván
cho phụ nữ.....................................................................................130
Bảng 3.95. Sự thay đổi về thái độ tiêm phòng vắc xin uốn ván....................130
Bảng 3.96. Sự thay đổi về thực hành về tiêm phòng vắc xin uốn ván..........131
Bảng 3.97. Sự thay đổi về kiến thức bệnh Viêm gan B.................................132
Bảng 3.98. Sự thay đổi về thái độ tiêm phòng vắc xin Viêm gan B..............133
Bảng 3.99. Sự thay đổi về thực hành về tiêm phòng vắc xin viêm gan B....133
Bảng 3.100. Sự thay đổi về kiến thức về bệnh UTCTC................................134
Bảng 3.101. Sự thay đổi kiến thức của đối tượng về vắc xin UTCTC..........135
Bảng 3.102. Sự thay đổi về thái độ của PN về tiêm phòng vắc xin Phòng Ung
thư Cổ tử cung...............................................................................136
Bảng 3.103. Sự thay đổi về thực hành về tiêm phòng vắc xin ung thư cổ tử cung
.......................................................................................................137
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Phân bố trình độ học vấn của các đối tượng nghiên cứu............39
Biểu đồ 3.2. Phân bố nghề nghiệp của các đối tượng nghiên cứu..................40
Biểu đồ 3.3. Cơ sở tiêm chủng thường sử dụng..............................................44
Biểu đồ 3.4. Nhận chương trình can thiệp trong 1 năm..................................45
Biểu đồ 3.5. Thái độ về vắc xin Rubella.........................................................55
Biểu đồ 3.6. Sẵn sàng tiêm phòng Rubella.....................................................58
Biểu đồ 3.7. Thái độ về vắc xin Cúm mùa......................................................69
Biểu đồ 3.8. Sẵn sàng tiêm phòng Cúm..........................................................72
Biểu đồ 3.9. Thái độ về vắc xin Uốn ván........................................................83
Biểu đồ 3.10. Sẵn sàng tiêm phòng Uốn ván..................................................85
Biểu đồ 3.11. Thái độ về vắc xin VGB...........................................................98
Biểu đồ 3.12. Sẵn sàng tiêm phòng VGB......................................................100
Biểu đồ 3.13. Thái độ về vắc xin UTCTC.....................................................113
Biểu đồ 3.14. Sẵn sàng tiêm phòng UTCTC cho bản thân............................115
Biểu đồ 3.15. Sẵn sàng tiêm phòng UTCTC cho con gái..............................116
1
2
ĐẶT VẤN ĐỀ
Tiêm chủng trước khi mang thai và trong khi mang thai là một trong
những chiến lược quan trọng trong lĩnh vực y học dự phòng cộng để ngăn
ngừa bệnh uốn ván ở bà mẹ và trẻ sơ sinh cũng như giảm tỷ lệ mắc và tử vong
liên quan đến nhiễm trùng các bệnh khác ở phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Tiêm
phòng cho phụ nữ độ tuổi sinh đẻ đã được đánh giá trên nhiều quốc gia trên
thế giới và cho thấy hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh tật ở phụ nữ trong
lúc mang thai và trẻ sơ sinh, tuy nhiên khả năng tiếp cận dịch vụ này vẫn còn
thấp ở nhiều nơi đặc biệt như các nước có thu nhập thấp và trung bình như
Việt Nam và Lào. Nghiên cứu này là một phần trong trong đề tàiChính vì lí
do đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu “Tiếp cận các dịch vụ tiêm chủng cho
phụ nữ độ tuổi sinh đẻ ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình
khu vực Đông Nam Á giai đoạn 2015-2018”. Nghiên cứu được thực hiện tại
Việt nam và Lào.
Mục đích của Nghiên cứu này nhằm tăng cường khả năng tiếp cận
và sử dụng vắc xin để ngăn ngừa một số bệnh truyền nhiễm (cúm,
rubella, uốn ván, viêm gan B và Nhân Papillomarvirus (HPV)) ở các nước
thu nhập thấp và thu nhập trung bình trong khu vực Đông Nam Á. Để có
cơ sở cho xây dựng các thông điệp truyền thông và đánh giá hiệu quả can
thiệp, điều tra cơ bản đã được tiến hành tại Việt Nam và Lào năm 2016.
Sau 18 tháng chuẩn bị và can thiệp, điều tra đánh giá sau can thiệp đã được
tiến hành tại Việt Nam và Lào năm 2018.
Mục tiêu tại Việt Nam
1.
Mô tả kiến thức, thái độ, hành vi sử dụng vắc xin phòng bệnh
Rubella/cúm mùa/uốn ván/viêm gan B và HPV ở nữ giới tuổi sinh đẻ
tại quận Đống Đa và huyện Ba Vì, Hà Nội năm 2018.
3
2.
Mô tả 1 số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi sử dụng
vắc xin phòng Rubella/cúm mùa/uốn ván/viêm gan B và HPV ở nữ
giới tuổi sinh đẻ tại quận Đống Đa và huyện Ba Vì, Hà Nội năm 2018.
3.
Đánh giá hiệu quả giải pháp truyền thông nhằm tăng cường kiến
thức, thái độ, hành vi sử dụng vắc xin phòng bệnh Rubella/cúm
mùa/uốn ván/viêm gan B và HPV ở nữ giới tuổi sinh đẻ tại quận Đống
Đa và huyện Ba Vì, Hà Nội năm 2018.
Kết quả chính
1. Rubella
Kết quả cho thấy điểm kiến thức chung về Rubella còn thấp (chỉ đạt
trung bình 10,08 ± 6,01 điểm trên tổng số 33điểm). Nhóm đối tượng
phỏng vấn ở huyện Ba Vì có điểm kiến thức về bệnh và VX Rubella thấp
hơn so với quận Đống Đa, và sự khác biệt này có ý nghĩa thống
kê(p<0,05).
Có 197 đối tượng trả lời đã tiêm Rubella (chiếm 25,8%), và 59,7%
dự định tiêm phòng Rubella trên tổng số 764 người tham gia phỏng vấn.
Phân tích đa biến cho thấy các yếu tố địa bàn cư trú, TĐHV, kiến
thức về VX và thái độ về việc tiêm phòng Rubella có ý nghĩa thống kê với
tình trạng tiêm vắc xin của đối tượng nghiên cứu (p<0,05) khi bị kiểm
soát bởi các yếu tố khác trong mô hình. Trong khi đó, chỉ có thái độ về
việc tiêm phòng Rubella có ý nghĩa thống kê với dự định tiêm vắc xin
Rubella (aOR=3,29).
2. Cúm
Điểm kiến thức về bệnh cúm, vắc xin phòng bệnh cúm, và tổng điểm
kiến thức chung trung bình theo thứ tự là 9,99± 3,28, 2,57± 1,29, và
12,56± 4,08 điểm. PN ở Đống Đa có điểm kiến thức cao hơn so với ở Ba
Vì, và sự khác biệt là có ý nghĩa thống kê (p<0,05).
4
Tỷ lệ đã từng tiêm vắc xin phòng cúm là 225 người(chiếm 29,5%), và
64,8% dự định sẽ tiêm phòng cúm mùa.
Kết quả phân tích đa biến cho thấy, các yếu tố về TĐHV, kiến thức
về VX cúm và thái độ về việc tiêm phòng Cúm trước có ý nghĩa thống kê
với tình trạng tiêm vắc xin của đối tượng nghiên cứu (p<0,05) khi bị kiểm
soát bởi các yếu tố khác trong mô hình.
Về dự định tiêm phòng Cúm, PN ở Đống Đa có dự định tiêm phòng
thấp hơn (0,66 lần) so với PN ở Ba Vì. Tuy nhiên, kiến thức về VX và thái
độ đánh giá tích cực về mức độ cần thiết của việc tiêm vắc xin cúm là yếu
tố tăng cường tỷ lệ dự định tiêm vắc xin (1,67 lần và 2,17 lần).
3. Uốn ván
Tổng điểm kiến thức chung trung bình về Uốn ván là 10,18±
4,28điểm trên tổng số 25 điểm. Nhìn chung, PN ở Đống Đa có điểm kiến
thức cao hơn khoảng 1 điểm so với ở Ba Vì, sự khác biệt này có ý nghĩa
thống kê với p<0,05.
Tỷ lệ đã tiêm vắc xin phòng uốn ván là 87,3%, không có sự khác biệt
rõ rệt giữa 2 địa bàn nghiên cứu (p=0,82). Có 62,7% ĐTNC trả lời có ý
định tiêm phòng Uốn ván trên tổng số 764 người tham gia phỏng vấn.
Kết quả phân tích đa biến cho thấy nhóm đối tượng có thẻ BHYT có
khả năng tiêm vắc xin Uốn ván cao hơn 1,77 lần so với nhóm đối tượng
không có BHYT (95%CI: 1,02-3,08). PN có kiến thức tốt và thái độ cần
thiết về VX sẽ có khả năng tiêm vắc xin cao hơn gấp 2,05 và 3,61 lần so
với nhóm còn lại.
Về dự định tiêm Uốn ván, PN trên 30 tuổi có dự định tiêm phòng
thấp hơn (0,63 lần) so với nhóm từ 25 tuổi trở xuống. Tuy nhiên, kiến
thức về bệnh và VX là yếu tố tăng cường tỷ lệ dự định tiêm Uốn ván(1,47
lần và 2,10 lần).
5
4. Viêm gan B
Kết quả cho thấy điểm kiến thức chung trung bình của đối tượng
phỏng vấn rất thấp, chỉ đạt 8,66 ± 4,22 điểm trên tổng số 30 điểm. Tỷ lệ
đạt kiến thức tốt (trả lời đúng hơn 50%) tại quận Đống Đa cao hơn so với
huyện Ba Vì, sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê ( p<0,05).
Có 268người trả lời đã tiêm vắc xin VGB (chiếm 35,1%), và 63,7%
dự định sẽ tiêm phòng. Tỷ lệ này ở quận Đống Đa cao hơn và có ý nghĩa
thống kê so với huyện Ba Vì.
Kết quả phân tích đa biến cho thấy các yếu tố địa bàn cư trú, TĐHV,
kiến thức tốt về bệnh Viêm gan B liên quan có ý nghĩa thống kê với tình
trạng tiêm vắc xin của đối tượng nghiên cứu (p<0,05). Ngược lại, kiến
thức về VX và thái độ đánh giá tích cực về mức độ cần thiết của việc tiêm
vắc xin VGB là yếu tố tăng cường tỷ lệ dự định tiêm vắc xin VGB (2,64
lần và 1,66 lần).
5. Ung thư cổ tử cung
Nghiên cứu cho thấy tổng điểm kiến thức chung trung bình về bệnh
UTCTC và vắc xin phòng bệnh UTCTC còn thấp (10,49± 4,10 điểmtrên
tổng số 33 điểm). ĐTNC tại quận Đống Đa có điểm kiến thức cao hơn so
với huyện Ba Vì khoảng 3 điểm, sự khác biệt là có ý nghĩa thống kê (p<
0,05).
Có 65/764 người đã tiêm vacxin phòng UTCTC(chiếm 8,5%). Tuy
nhiên dự định tiêm phòng UTCTC cho bản thân và con gái của họ khác
cao (theo thứ tự là 61,5% và 78,5%).
Kết quả phân tích đa biến cho thấy, cácyếu tố về nhóm tuổi, địa
điểm cư trú, kiến thức về VX UTCTC và thái độ về việc tiêm phòng
UTCTCcó ý nghĩa thống kê với dự định tiêm vắc xin của đối tượng
nghiên cứu (p<0,05) khi bị kiểm soát bởi các yếu tố khác trong mô hình.
Dự định tiêm thấp hơn ở PN trên 30 tuổi (0,64 lần) và sống tại Đống
6
Đa (0,61 lần) so với nhóm từ 25 tuổi trở xuống và nhóm sống tại Ba Vì.
Ngược lại, ĐTNC ở đống đa có dự định tiêm phòng cho con gái của họ cao
gấp 5,88 lần so với ở Ba Vì. Thái độ cần thiết về VXlà yếu tố tăng cường tỷ
lệ dự định tiêm vắc xin UTCTCcho bản thân và con gái họ (theo thứ tự là
2,52lần và 3,36 lần).
6. Hiệu quả của chương trình can thiệp
Trong 1 năm vừa qua, có 65,5% ĐTNC được nhận thông tin về vắc
xin tại địa phương. Tuy nhiên tỷ lệ này cao hơn và có ý nghĩa thống kê ở
Ba Vì (76,5%) so với Đống Đa (55,7%), p<0,001.
Y tế xã là nguồn cung cấp thông tin chủ yếu (59,7%) và là nguồn
thông tin được ĐTNC cho thấy hiệu quả nhất (36,9%). Tên vắc xin và
địa điểm tiêm là 2 thông tin chính người dân được tiếp cận trong 1 năm.
Sau can thiệp, kiến thức của ĐTNC biết Rubella là bệnh cấp tính cao
hơn so với trước can thiệp (50,9% so với 50,4%), tuy nhiên sự khác biệt
chưa có ý nghĩa thống kê với p>0,05, tỷ lệ ĐTNC biết cần tiêm ít nhất 1
mũi vắc xin Rubella trước mang thai cao hơn so với trước can thiệp
(50,4% so với 39,8%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,05. Sau
can thiệp, 25,8% ĐTNC đã tiêm Rubella trước khi mang thai, tỷ lệ này
cao hơn có ý nghĩa thống kê với trước can thiệp (18%).
Về vắc xin cúm, nhìn chung, đa số ĐTNC sau can thiệp đều kể được các
dấu hiệu thường gặp như Sổ mũi/nghẹt mũi (80,5%), ho (55,1%), nhức đầu
(53,4%) và sốt/ớn lạnh (56,0%). ĐTNC ở quận Đống Đa sau can thiệp có kiến
thức cao hơn so với trước can thiệp trong khi ĐTNC ở huyện Ba Vì có kiến
thức thấp hơn tương ứng. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,05.
Trước can thiệp, thời điểm tiêm vắc xin nên trước có thai 1 tháng chỉ hơn
10% đối tượng NC ở Đống Đa và Ba Vì lựa chọn. Sau can thiệp tỉ lệ này tăng lên
lần lượt là 36,3% ở Đống Đa và 37,6% ở Ba Vì. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê
với p<0,05. Sau can thiệp tỷ lệ đã từng tiêm vắc xin phòng cúm là 29,5%, trong
7
đó ở Ba Vì là 21,6%, thấp hơn so với quận Đống Đa (36,6%), tỷ lệ này cao hơn so
với trước can thiệp, sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê với p<0,05.
Về bệnh uốn ván, kiến thức đúng về đường lây truyền sau can thiệp là
36,5%, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với trước can thiệp (p<0,05), , tỷ lệ có
kiến thức đúng về thời điểm tiêm lần đầu đạt trên 45% cao hơn so với trước
can thiệp. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,05. So với trước can
thiệp, tỉ lệ đã tiêm vắc xin phòng uốn ván thấp hơn (95,9%), sự khác biệt
không có ý nghĩa thống kê với p>0,05.
Về bệnh viêm gan B, khoảng 60,0% đối tượng nêu đúng được bệnh
VGB là bệnh cấp tính, ). tỉ lệ này đều cao hơn so với trước can thiệp tuy
nhiên sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê với p>0,05. Có 268 đối tượng
trả lời đã tiêm vắc xin VGB (chiếm 35,1%). Tỷ lệ này ở quận Đống Đa là
43,0%, cao hơn so với huyện Ba Vì (26,2%). Tỷ lệ này cao hơn so với trước
can thiệp nhưng sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê với p>0,05.
Về bệnh Ung thư cổ tử cung, sau can thiệp, trên 87% người được hỏi đã
biết đến bệnh UTCTC cao hơn so với trước can thiệp, tuy nhiên sự khác biệt
không có ý nghĩa thống kê với p>0,05. kiến thức về UTCTC còn thấp. 38,1%
cho rằng ung thư cổ tử cung có tính di truyền, 58,4% không biết tác nhân gây
bệnh là virus, trên 40,0% cho rằng UTCTC có thể lây truyền, tỉ lệ này cao hơn
so với trước can thiệp, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,05. gần
30,0% ĐTNC không biết số mũi tiêm phòng UTCTC, nhưng có tới 58,6%
không biết về thời điểm tiêm phòng UTCTC. Tỉ lệ này thấp hơn so với trước
khi can thiệp, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p<0,05. Tỷ lệ tiêm vacxin
phòng UTCTC sau can thiệp vẫn còn tương đối thấp, tỷ lệ chung là 8,5%, ở
quận Đống Đa là 13,4% còn ở huyện Ba Vì là 3,0%. Tỉ lệ này cao hơn so với
trước can thiệp. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê, p<0,05.
8
CHƯƠNG 1:
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1. ĐẠI CƯƠNG VỀ VẮC XIN
1.1. Vắc xin
Vắc-xin là chế phẩm có tính kháng nguyên dùng để tạo miễn dịch đặc
hiệu chủ động, nhằm tăng sức đề kháng của cơ thể đối với một số tác nhân
gây bệnh cụ thể. Việc dùng vắc-xin để phòng bệnh gọi chung là chủng ngừa
hay tiêm phòng hoặc tiêm chủng [1].
Về bản chất việc tiêm chủng chính là sử dụng vắc xin nhằm kích thích
cơ thể sinh ra miễn dịch chủ động đặc hiệu để chống lại một bệnh truyền
nhiễm nào đó. Đến nay đã có gần 30 bệnh truyền nhiễm có vắc xin phòng bệnh
và khoảng 190 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đưa văc xin vào sử dụng phổ cập
cho người dân và tiêm chủng thực sự có vai trò rất lớn đối với toàn xã hội [2].
Hiệu quả của vắc xin đem lại là rất to lớn trong việc làm giảm tỷ lệ mắc
và tử vong của các bệnh nhiễm trùng, nó còn có những tác động lâu dài cho
cá nhân và cộng đồng, như tăng khả năng và năng suất lao động do không bị
ốm đau, giảm chi phí và gánh nặng y tế cho một cộng đồng, một quốc gia...[3]
1.2. Tiêm chủng
Tiêm chủng là việc truyền chất kháng nguyên vào cơ thể (một dạng vắc
xin) nhằm kích thích hệ thống miễn dịch phát triển sự miễn dịch thích ứng đối
với một căn bệnh. Vắc xin có thể ngăn ngừa hoặc cải thiện các hiệu ứng lây
nhiễm của nhiều tác nhân gây bệnh. Hiệu quả của tiêm phòng đã được nghiên
cứu rộng rãi và xác minh [4].
Tiêm chủng được coi là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa các
bệnh truyền nhiễm. Chất hoạt động của vắc-xin có thể nguyên vẹn nhưng bị
khử hoạt tính hoặc giảm độc lực, các dạng mầm bệnh, hoặc thành phần tinh
9
khiết của mầm bệnh cũng được chứng minh là có khả năng miễn dịch (ví dụ
như, các protein ngoài của một loại virus). Biến độc tố được sản xuất để chống
lại các bệnh độc tố, chẳng hạn như sửa đổi tetanospasmin của độc tố uốn ván để
loại bỏ tác dụng độc hại nhưng vẫn giữ được hiệu quả miễn dịch của nó.
1.3. Hệ miễn dịch và cơ chế phòng bệnh qua tiêm chủng
1.3.1. Hệ thống miễn dịch của cơ thể:
Miễn dịch (hay miễn nhiễm) là tập hợp tất cả các cơ chế sinh học giúp
cho một cơ thể đa bào giữ được sự liên kết giữa các tế bào và các mô, đảm
bảo sự toàn vẹn của cơ thể bằng cách loại bỏ những thành phần bị hư hỏng
cũng như các chất và sinh vật xâm hại. Chức năng bảo vệ cơ thể bao gồm hai
loại cơ chế miễn dịch, lần lượt xuất hiện trong quá trình tiến hóa của các loài
và liên hệ chặt chẽ với nhau ở các động vật bậc cao [5]
- Phân loại miễn dịch gồm:
• Miễn dịch tự nhiên (hay miễn dịch không đặc hiệu), đáp ứng tức thì.
• Miễn dịch thu được (miễn dịch đặc hiệu), đáp ứng sau vài ngày với
đặc điểm là khả năng "ghi nhớ".
- Chất sinh miễn dịch và kháng nguyên:
Bất kỳ một chất nào khi đưa vào cơ thể động vật ở điều kiện thích
hợp gây ra đáp ứng MD đều được gọi là chất sinh miễn dịch. Bất cứ chất nào
khi gắn với thành phần đáp ứng miễn dịch (kháng thể hoặc tế bào lympho
hoặc cả hai) đều được gọi là kháng nguyên (nghĩa là các chất khi đưa vào cơ
thể sẽ kích thích cơ thể tạo nên kháng thể [5].
- Tính chất của miễn dịch [5]:
Tính đặc hiệu: Kháng nguyên nào thì kháng thể nấy. Mỗi kháng
nguyên chỉ có thể kết hợp vừa khớp với một loại kháng thể đặc hiệu do chính
nó kích thích tạo thành. Nó khớp với nhau như khóa với chìa. Tính đặc hiệu
này do cấu trúc bề mặt các phân tử kháng nguyên và kháng thể quyết định.
10
Tính ghi nhớ: Sau khi tiếp xúc với kháng nguyên, cơ thể có thể hình
thành đáp ứng miễn dịch nhớ. Nếu lần sau có dịp tiếp xúc với kháng nguyên thì cơ
thể sẽ tạo một đáp ứng miễn dịch nhanh và mạnh hơn để diệt tác nhân gây bệnh.
1.3.2. Cơ chế phòng bệnh qua tiêm chủng
Hệ thống miễn dịch gồm nhiều cơ quan và nhiều loại tế bào nằm rãi rác
khắp cơ thể, tác động qua lại nhau để dẫn đến đáp ứng MD cuối cùng. Các cơ
quan chính của hệ miễn dịch gồm tuyến ức, lách, tủy xương, các mạch
lympho, hạch lympho và các mô lympho thứ cấp (như các hạch amiđan, V.A.)
và da. Tuy nhiên, cũng có nhiều tế bào thuộc hệ miễn dịch không liên kết với
một cơ quan đặc biệt nào, mà chỉ tập trung hoặc lưu chuyển giữa nhiều mô
trong khắp cơ thể [9].
Trong hệ thống MD có 2 loại tế bào chính là: Các tế bào lympho và các
đại thực bào. Tế bào chủ chốt tham gia vào đáp ứng MD là tế bào lympho, tổ
chức có chứa tế bào lympho và tham gia vào đáp ứng MD gọi là tổ chức
lympho. Lympho có nguồn gốc từ các tế bào nguồn, còn gọi là tế bào gốc,
không biệt hóa, ở tuỷ xương. Từ tế bào nguồn, nhiều dòng tế bào có chức
năng khác nhau được biệt hóa rồi sau đó trải qua một quá trình thành thục hay
chín khi kết hợp với các tổ chức chuyên hóa [9].
Hệ miễn dịch nhận diện vắc-xin là vật lạ nên hủy diệt chúng và "ghi
nhớ" chúng. Về sau, khi tác nhân gây bệnh thực thụ xâm nhập cơ thể, hệ miễn
dịch đã ở tư thế sẵn sàng để tấn công tác nhân gây bệnh nhanh chóng hơn và
hữu hiệu hơn (bằng cách huy động nhiều thành phần của hệ miễn dịch, đặc
biệt là đánh thức các tế bào lympho nhớ). Đây chính là các ưu điểm của đáp
ứng miễn dịch đặc hiệu [9].
1.4. Phân loại vắc xin
1.4.1. Dựa vào thành phần của kháng nguyên[6].
Vaccine thế hệ I – vaccine toàn khuẩn
Vaccine toàn khuẩn, có thể bao gồm kháng nguyên thân, vỏ bọc và độc
11
tố của mầm bệnh sản sinh ra trong quá trình phát triển.
Vaccine thế hệ II – Vaccine tiểu phần
Trong vaccine chỉ chứa một số thành phần gây bệnh của mầm bệnh như
vaccine E.coli chứa kháng nguyên F4, F5, F6, F18 hoặc F41 của vi khuẩn
E.coli dùng phòng bệnh tiêu chảy lợn, bê,..
Vaccine thế III – vaccine tái tổ hợp
Vaccine tái tổ hợp được sản xuất bằng công nghệ gen. Thành phần hóa
học của các kháng nguyên vi sinh vật trong vaccine thế hệ I, thế II, thế hệ III
đều là protein, polysacchiride, lippoposacchirde
1.4.2. Dựa vào hoạt tính của mầm bệnh [6].
Vaccine bất hoạt (inactiveted)
Gồm có 2 loại: bất hoạt từ vi khuẩn và bất hoạt từ virus gây bệnh Là
vaccine được sản xuất trực tiếp từ chủng vi khuẩn gây bệnh, sau khi nuôi cấy
tăng sinh và diệt vi khuẩn bằng nhiệt hoặc hóa chất (formalin,
glutaraldehyde). Loại vaccine này rẻ, công nghệ sản xuất đơn giản và có thể
sản xuất với quy mô lớn, phù hợp với điều kiện Việt Nam. Tuy nhiên trong
một số trường hợp hiệu quả của vaccine vô hoạt thấp nên các loại vaccine
khác cần được phát triển và ứng dụng vào sản xuất.
Vaccine hỗn hợp
Là loại vaccine có chứa nhiều hơn một chủng vi khuẩn gây bệnh đã
được bất hoạt nhằm gia tăng khả năng phòng cho một hoặc nhiều loại bệnh
khác nhau
Vaccine sống
Là loại vaccine được sản xuất dựa vào biến đổi gene của chủng vi khuẩn
gây bênh. Công việc quan trọng nhất của việc sản xuất được vaccine loại này
đó là xác định được gene độc lực và loại bỏ gene độc lực trước khi sử dụng vi
khuẩn vẫn còn sống. Một loại vaccine sống khác đó là lựa chọn chủng vi
12
khuẩn không gây độc nhưng có cấu truc tế bào gần giống với chủng vi khuẩn
gây bệnh và điều quan trọng hơn đó là chủng vi khuẩn đó phái kích thích
được hệ miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh. Đây là loại vaccine đòi hỏi
công nghệ cao để sản xuất và nguy cơ vi khuẩn không độc lực trở thành
chủng gây bệnh ngoài môi trường do biến đổi gene hoặc thu nhập gene độc
lực từ các chủng vi khuẩn gây bệnh
Vaccine tái tổ hợp
Là loại vaccine được sản xuất từ tiểu phẩn kháng nguyên của tác nhân
gây bệnh. Thông thường tiểu phần kháng nguyên của vi khuẩn chiếm tỷ lệ rất
nhỏ trong cấu trúc tế bào như thành tế bào ở vi khuẩn hoặc một phần vỏ,
protein, nội hoặc ngoại bào của vi khuẩn cũng như của virus.
2. TỔNG QUAN VỀ BỆNH CÚM, RUBELLA, UỐN VÁN, VIÊM GAN
B, UNG THƯ CỔ TỬ CUNG VÀ CÁC VẮC XIN PHÒNG NGỪA
Cúm (Influenza)
Cúm mùa là một bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do vi rút cúm gây
nên [7]. Bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao, qua đường hô hấp, qua các giọt
nhỏ nước bọt hay dịch tiết mũi họng do hắt hơi, ho khạc [8]. Bệnh cúm là một
bệnh rất phổ biến ở nhiều nước trên thế giới [9]. Vi rút cúm là tác nhân chính
gây ra các vụ dịch cúm hàng năm tại các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới với
tỷ lệ mắc và tử vong cao [10]Cúm là một trong các bệnh phổ biến nhất ở
người. Hàng năm, virus cúm theo mùa được ước tính có thể lây nhiễm
500-800,000,000 người, dẫn đến 5.000.000 trường hợp nặng và 250,000500,000 tử vong (CDC 2013). Trong thời gian có dịch, tỉ lệ lây nhiễm
chung có thể rơi vào khoảng 10-20% trong cộng đồng và có thể lên tới
50% trong các cộng đồng khép kín như trường học và trường mẫu giáo
(Heymann và Hội Y tế công cộng Mỹ, 2008). Các dịch cúm gây hậu quả
nặng nề nhất phải kể đến 3 đại dịch là cúm H1N1 vào năm 1918 ở Tây Ban
Nha, đại dịch cúm H2N2 ở Châu Á năm 1957, đại dịch cúm H3N2 tại Hồng
13
Kông vào năm 1968 [11]. Hiện nay, dịch cúm lại đang diễn ra hết sức phức
tạp, theo Trung tâm Dự phòng và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ (USCDC),
trong những tuần cuối năm 2017 và đầu năm 2018, một đợt dịch cúm đã bùng
phát, ghi nhận 11.965 trường hợp xác định mắc cúm và phải nhập viện [12].
Bệnh cúm mùa mặc dù rất nguy hiểm nhưng lại có vắc xin phòng ngừa.
Chủng ngừa là phương pháp tốt nhất để phòng ngừa và kiểm soát cúm [13].
2.1. Tình hình dịch cúm ở Việt Nam
Ở Việt Nam, các hội chứng lâm sàng gây ra bởi vi rút cúm, thường
được gọi là bệnh dạng cúm (ILI), đã là một trong những bệnh phải báo
cáo kể từ 1979. Hệ thống báo cáo định kỳ này chỉ ghi lại các số liệu tổng
hợp của các trường hợp hội chứng giống cúm, chứ không lưu giữ các hồ
sơ bệnh án. Trước năm 2004, cúm không phải là một vấn đề ưu tiên của
Bộ Y tế (Bộ Y tế) và các nhà nghiên cứu tại Việt Nam và hệ thống giám
sát quốc gia chỉ giới hạn trong phạm vi báo cáo định kỳ hàng tháng,
trong đó các trường hợp bệnh không được xác nhận, phân chủng, hoặc
dưới chủng bằng PCR hoặc nuôi cấy. Sau khi dịch SARS tại Hà Nội vào
năm 2003 và dịch cúm gia cầm H5N1 độc lực cao bùng phát vào năm
2004, một hệ thống giám sát trọng điểm cúm được thành lập. Các số liệu
báo cáo trong các năm 2006-2009 cho thấy cúm chiếm khoảng 21,9%
tổng tư vấn ILI và khoảng 12,5% của tất cả các bệnh nhân đến sàng lọc
tại các địa điểm giám sát trọng điểm (Nguyen et al., 2009). Tại Việt Nam,
trong 10 năm gần đây hàng năm ghi nhận khoảng từ 1 triệu đến 1,8 triệu
trường hợp mắc hội chứng cúm, nguyên nhân chủ yếu do các chủng vi rút
cúm A(H3N2), cúm A(H1N1) và cúm B gây nên [1]. Đại dịch cúm A(H1N1)
năm 2009 tại nước ta đã ghi nhận 11.104 trường hợp dương tính với cúm,
trong đó có 53 trường hợp tử vong [14]. Năm 2018, dịch cúm lại bùng phát tại
nước ta, và tính đến ngày 30/06/3018 đã có 3 người tử vong do nhiễm cúm
A(H1N1) [3].