Hướng dẫn
TIẾP CẬN LÂM SÀNG
BỆNH NHÂN SỐC
TS.BS Đỗ Quốc Huy
Khoa Hồi Sức Tích Cực
Bệnh Viện Nhân Dân 115
Đại cương
Sốc - hội chứng suy tuần hoàn cấp:
Do nhiều NN khác nhau gây ra và
Có bệnh cảnh lâm sàng rất đa dạng, nhưng
Có b/chất: cung cấp oxy cho mô không thỏa đáng
Suy tuần hoàn cấp → RL chức năng tế bào → RL ch/
năng các cơ quan đích→t/thương không hồi phục nếu
không được điều trò đúng và kòp thời
Bệnh cảnh LS tùy thuộc
Nguyên nhân:
Sốc tim: LS của bệnh tim như NMCT, CHA, chèn ép tim cấp
Sốc không do tim: mất máu - dòch, NK, thần kinh, phản vệ…
Cơ chế bệnh sinh và thích ứng của cơ thể.
Nhòp tim nhanh: do bù trừ
Da lạnh, nổi bông: do co mạch, giảm tưới máu…
Thiểu niệu: do giảm tưới máu thận, giảm lưu lượng lọc
Rối loạn ý thức: giảm tưới máu não, nhiễm độc…
Tiếp cận theo nguyên nhân
Sốc do tim:
Thực sự: bệnh cơ tim, van tim, loạn nhòp tim.
Tắc dòng máu: thuyên tắc mạch phổi, chèn ép tim cấp, hẹp
van hai lá hay động mạch chủ, u nhày nhó trái…
Sốc không do tim:
Giảm thể tích: do mất máu, mất dòch lưu hành…
Phân phối: nhiễm khuẩn, thần kinh…
Phản vệ…
Thực tế lâm sàng
Khó có thể tìm nguyên nhân
Trong hoàn cảnh cấp cứu,
Trong 30 - 60 phút đầu tiếp xúc với bn sốc,
Chưa (không) có đk làm t/thuật xâm lấn → huyết động.
Đòi hỏi xử trí nhanh: nâng HATB≥70mmHg bằng
Phục hồi thể tích lưu hành (truyền dòch) ?? hoặc
Dùng thuốc vận mạch ??
Thể tích
Thể tích
tống máu
tống máu
Cung lượng Tim
Cung lượng Tim
Tần số tim
Tần số tim
Khả năng
Khả năng
co bóp của cơ tim
co bóp của cơ tim
Thể tích lưu hành
Thể tích lưu hành
(Tiền tải)
(Tiền tải)
TIẾP CẬN THEO BỆNH SINH
TIẾP CẬN THEO BỆNH SINH
Hậu tải
Hậu tải
(sức cản hệ thống)
(sức cản hệ thống)
PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ SỐC
Dấu hiệu LS giảm tưới máu
Bản chất vấn đề là gì ?
Thể tích Sức bóp
Truyền dòch-máu
Can thiệp nguyên nhân
Xem xét thuốc vận mạch
Huyết áp ĐMtt ?
HA
tt
<70
mmHg
HA
tt
70-100
mmHg
Có dấu hiệu sốc
HA
tt
70-100
mmHg
không d/hiệu sốc
HA
tt
>100
mmHg
•
Norepinephrin
0.5-30µg/p IV or
•
Dopamin
5-20µg/kg/p
•
Dopamin
c
2.5 -20µg/kg/p IV
(thêmNorepi. Nếu
Dopa>20µg/kg/p)
•
Dobutamine
d,e
2-20µg/kg/p IV
•
Nitroglycer10-20µg/p IV
(nếu TMCB và HA còn cao,
chỉnh đến hiệu qủa)
Cần làm ngay...
Quá nhanh Quá chậm
Tần số
Vấn đề tần số tim
Quá nhanh:
Trên 150 nhòp/phút: chuyển nhòp cấp cứu (sốc điện đồng bộ)
Dưới 150 nhòp/phút: điều trò nguyên nhân là chính.
Quá chậm:
Dưới 50 l/p kèm ↓HA, RLý thức, đau ngực, OAP → tạo nhòpCC
Dưới 40l/p không đáp ứng với thuốc → tạo nhòp cấp cứu