THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến:
Giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ
Chí Minh, tại liên đội trường tiểu học Thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên khối 4.5.
- Sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng cho đội viên từ 9 đến 11 tuổi, vì đây là
lứa tuổi có nhiều biến đổi về tâm sinh lý, và cũng vì đây là đối tượng chủ yếu trong
nhà trường Tiểu học Thị trấn Hát Lót.
3. Thời gian áp dụng sáng kiến:
- Sáng kiến được áp dụng từ ngày 03/9/2018 đến tháng 5 năm 2019
4. Tác giả:
Họ và tên: Cầm Thị Luyến
Năm sinh: 06/11/1979
Nơi thường trú: Tiểu khu 19 - Thị trấn Hát Lót - Mai Sơn - Sơn La.
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng
Chức vụ công tác: Giáo viên Mĩ thuật - Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí
Minh.
Nơi làm việc: Trường Tiểu học Thị trấn Hát Lót.
Điện thoại: 0981345879
5. Đồng tác giả( nếu có): Không
6. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Liên đội Trường Tiểu học Thị trấn Hát Lót.
Địa chỉ: Tiểu khu 5 - Thị trấn Hát Lót - Mai Sơn - Sơn La.
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9/2017 đến tháng 5/2018


PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của giải pháp.
Chúng ta đang sống trong một xã hội rất hiện đại, không giống như xã hội trước
đây ông bà, cha mẹ chúng ta đã từng sống. Xã hội trước đây, chỉ cách đây 20 năm

thôi, phương tiện giao thông, phương tiện nghe nhìn còn đơn giản và thô sơ. Xã hội
chúng ta đang sống bây giờ các phương tiện nghe nhìn, công nghệ 4.0 được phát triển
mạnh. Nếu trước kia con người cần trao đổi thông tin thì phải viết thư, gửi bưu điện
và phải chờ đợi rất lâu để nhận được thông tin và cũng phải mất rất nhiều thời gian
tiếp theo để nhận được thư phản hồi. Còn với xã hội bây giờ, mỗi người đã có một
chiếc điện thoại thông minh, cách xa nửa vòng trái đất con người vẫn nói chuyện trực
tiếp và còn nhình thấy nhau nữa... Rồi trước kia, muốn di chuyển từ Sơn La về Hà
Nội chúng ta phải đi hai ngày, và phương tiện chỉ là xe ca ghế ngồi, còn bây giờ cơ sở
hạ tầng được phát triển, đường rộng hơn, xe cộ hiện đại hơn, nhiều lựa chọn
hơn...Chúng ta đang sống trong một xã hội hiện đại.
Ngoài những lợi ích to lớn mà xã hội hiện đại mang đến cho con người thì
chúng ta cũng nhận thấy xã hội hiện đại luôn tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm và cám dỗ.
Đã bao lần các bạn giật mình sửng sốt và lo sợ khi đọc thông tin về những tai nạn
đáng tiếc? Những vụ xâm hại, bắt cóc trẻ em hay bạo lực học đưởng trên báo đài, các
phương tiện thông tin đại chúng? Mà đối tượng bị hại chủ yếu là trẻ em?
Trẻ em là tương lai của đất nước, là niềm hi vọng của dân tộc, SỰ an toàn,
mạnh khỏe của trẻ em là niềm hạnh phúc của tất cả các gia đình, là nền tảng cho sự
giàu mạnh, phồn vinh của đất nước. Trẻ en giống như những mầm cây non nớt, ngày
qua ngày hấp thu kiến thức để nhận biết thế giới, năm qua năm tiếp xúc với xã hội để
trưởng thành. Đối với chúng ta - Ngượi lớn, cuộc sống ngoài xã hội là một guồng
quay quen thuộc và có quy tắc, nhưng đối với trẻ em lại vô cùng xa lạ, mới mẻ, đầy
thách thức nhưng lại đầy nguy hiểm. Trong quá trình trẻ em nhận thức, tiếp xúc và tìm
hiểu xã hội, sự bao bọc, che trở của gia đình, nhà trường và xã hội là điều không thể
thiếu, nhưng bên cạnh đó ý thức và khả năng tự bảo vệ trước các mối nguy hiểm của
các em cũng cực kỳ quan trọng
Làm thế nào để nhận biết và tránh được nguy hiểm, các cạm bẫy trong cuộc
sống thường nhật mà không có cha mẹ, thầy cô bên cạnh? Nên xử lý ra sao những
điều phiền não trong cuộc sống, trong quá trình trưởng thành và những “bí mật
nhỏ”không muốn nói với cha mẹ? Phải làm sao để các em vừa tuân thủ pháp luật lại
vừa có thể dùng pháp luật để bảo vệ bản thân...?

Là giáo viên tổ phụ trách đội đã công tác được gần 20 năm, tôi nhận thấy: Vấn
đề giáo dục đội viên nhận biết các mối nguy hiểm rình rập và các thoát hiểm là một
trong những vấn đề qua trọng trong xã hội ngày nay mà người giáo viên TPT Đội cần
giáo dục các em, dạy cho các em biết quý trọng tính mạng của mình, đồng thời dạy


cho các em ngay từ khi bắt đầu nhận thức được thế giới quan xung quang mình về
kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Như vậy, các em đội viên thuộc liên đội
trường tiểu học thị trấn Hát Lót sẽ sống vui, sống khỏe, tôi muốn giúp các em từ một
mầm cây non dần dần vươm mình lên dưới nắng mưa, trở thành rường cột của huyện
nhà nói riêng và của đất nước nói chung.
II. Lý do chọn giải pháp
Qua thực tế cho thấy việc sử dụng các biện pháp giáo dục kĩ năng thoát hiểm
cho học sinh qua các hoạt động trong nhà trường là điều cần thiết, có tác động tốt đến
việc rèn kĩ năng sống cho HS, tác động tốt đến việc hình thành nhân cách của trẻ,
mang tính nhân văn, giúp trẻ phát triển toàn diện trở thành những người công dân tốt
phù hợp với quá trình phát triển của xã hội hiện nay.
Như chúng ta biết rằng, Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt
Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn TNCS Hồ
Chí Minh phụ trách. Đội TNTP Hồ Chí Minh là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường, là lực lượng dự bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, lực lượng nòng cốt trong các
phong trào thiếu nhi. Đội lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn
đấu rèn luyện cho đội viên, giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạt động vui chơi; thực hiện
quyền và bổn phận theo Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em. Đội TNTP Hồ Chí
Minh với mục đích tập hợp, giáo dục thiếu nhi trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt,
trở thành người công dân có ích trong tương lai. Việc giáo dục đội viên là nhiệm vụ chủ
yếu, trực tiếp của tổ chức Đội. Tham gia các hoạt động Đội, các em luôn được rèn luyện
trong không khí thi đua thân ái, “học mà chơi, chơi mà học”, giúp các em tiếp thu kiến
thức tốt hơn, chất lượng học tập từ đó cũng được nâng lên đáng kể. Khi tham gia sinh
hoạt Đội, các em được hoạt động trong tổ chức của chính mình, do đó các em sẽ có tính

độc lập cao, giúp các em trở thành những con người chủ động trong cuộc sống sau này.
Cũng trong môi trường này, các em có điều kiện để khẳng định sở trường, năng lực và
phát triển năng khiếu; rèn luyện kỹ năng ứng xử, giao tiếp...
Xuất phát từ những lý do trên, tôi thấy Tổng phụ trách Đội có vai trò quan
trọng trong việc lồng ghép giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên, hình thành các
kỹ năng cần thiết cho các em qua các hoạt động tập thể của Đội, giúp các em tự khám
phá và hiểu về bản thân mình hơn. Vì vậy tôi đã chọ đề tài: “Giáo dục kỹ năng thoát
hiểm cho đội viên thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh, tại liên đội trường
tiểu học Thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La”.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Các hoạt động giáo dục kĩ năng thoát hiểm xoay quanh các hoạt động Đội
TNTP Hồ Chí Minh trong trường Tiểu học Thị Trấn Hát Lót.
Phạm vi đề tài nay chỉ giới hạn trong lứa tuổi Tiểu học, là đội viên từ 9 đến 11
tuổi, vì đây là lứa tuổi có nhiều biến đổi về tâm sinh lý, và cũng vì đây là đối tượng
chủ yếu trong nhà trường Tiểu học.


VI. Mục đích nghiên cứu:
Giáo dục kĩ năng thoát hiểm là một trong những nội dung, nhiệm vụ quan trọng
trong chương trình giáo dục hiện nay nhằm giúp đội viên có kỹ năng ứng phó với các
mối nguy hiểm quanh mình. Tạo được sự tin tưởng ở phụ huynh khi gửi con đến nhà
trường, đồng thời giáo dục kỹ năng thoát nạn cho đội viên sẽ cụ thể hóa những quan
điểm, đường lối chính sách của Đảng và nhà nước về đổi mới phương pháp giáo dục
trong thời kì hội nhập.
Chính vì vậy, việc đưa ra các giải pháp nhằm giáo dục kĩ năng thoát hiểm cho
đội viên là vấn đề cần được quan tâm đúng mức nhằm góp phần trang bị cho TNNĐ
kiến thức, kỹ năng sống và phát triển trong một môi trường phát triển bền vững.
Sáng kiến kinh nghiệm: “Giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên thông qua
hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh, tại liên đội trường tiểu học Thị trấn Hát Lót,
huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La”. nhằm:

- Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng thoát hiểm trong trường
tiểu học theo khung chương trình chung của Bộ giáo dục và Đào tạo đạt hiệu quả cao
nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế xã hội ở địa phương, thực tế
nhà trường.
- Đề ra các giải pháp nhằm xây dựng và hình thành kỹ năng nhận biết và ứng
phó với các mối nguy hiểm đến với đội viên, hình thành kỹ năng thoát hiểm có hiệu
quả trong liên đội trường Tiểu học Thị Trấn Hát Lót.
- Đổi mới phương pháp công tác Đội và NGLL một cách hiệu quả, thu hút được
nhiều đội viên tham gia.


PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng của giải pháp đã biết
Để giáo dục được kỹ năng thoát hiểm cho đội viên, tôi đã tìm hiểu về kỹ năng
các mối nguy hiểm mà lứa tuổi 9 -11 tuổi thường gặp.
Mục tiêu giáo dục là nhằm giúp HS hình thành những cơ sở ban đầu về khă
năng nhận biết các mối nguy hiểm mà các em thường gặp trong xã hội hiện đại. Hình
thành các kỹ năng đối phó và thoát hiểm trong gang tấc với các vấn đề nguy hiểm,
đòng thời qua đó giáo dọc cho đội viên sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức,
trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con
người Việt Nam XHCN.
Hiện nay, yêu cầu về nội dung giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho HS có hiểu
biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kỹ năng cơ bản về nghe,
nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; có hiểu
biết ban đầu về nghệ thuật. Tuy nhiên, nội dung giáo dục trong các nhà trường tiểu
học hiện nay còn xem trọng việc dạy chữ, chưa chú trọng đúng mức dạy làm người,
nhất là việc giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho HS.
Trước khi tiến hành áp dụng sáng kiến, tôi đã phát phiếu thăm dò đội viên về
mức độ nhận biết và cách thoát khỏi những nguy hiểm thường gặp trong cuộc sống(có
kèm theo phụ lục). Và đã thu được kết quả như sau:

Bảng khảo sát về mức dộ nhận biết các mối nguy hiểm và kỹ năng thoát hiểm đầu năm học:

STT

Nội dung khảo sát

Số đội
viên tham
gia khảo
sát

Số đội viên nhận
biết được các
mối nguy hiểm
và cách thoát
hiểm

Số đội viên
không nhận biết
được các mối
nguy hiểm và
cách thoát hiểm

1

Nêu tên các mối nguy 350đv
hiểm đối với bản thân
các em

125 đv = 35,7%


225đv = 64,3%

2

Cách thoát hiểm khi có 350đv
động đất

68đv = 19,4%

282đv = 81,6%

3

Cách thoát hiểm khi đi 350đv
chỗ đông người đang
chen lấn xô đẩy

100đv = 28,6%

250đv = 71,4%

4

Cách thoát hiểm khi đi 350đv

187đv = 54,4%

163đv = 45,6%



tắm, đi bơi tránh đuối
nước
5

Cách thoát hiểm khi có 350đv
hỏa hoạn

94đv = 26,9%

256đv = 64,3%

6

Cách thoát hiểm khi có 350đv
người bị điện giật

110đv = 31,4%

240đv = 68,6%

7

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
tai nạn thương tích

136đv = 38,9%

214đv = 61,1%


8

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
bắt cóc

130đv = 37,1%

230đv = 62,9%

9

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
sâm hại

105đv = 30%

245đv = 70%

10

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
lừa và dụ dỗ trên mạng
internet

98đv = 28%

252đv = 72%

*Ưu điểm của giải pháp
Khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nghề nghiệp nào phục vụ cho cuộc sống đều

đòi hỏi chúng ta phải thỏa mãn những kỹ năng tương ứng. Rèn luyện kỹ năng thoát
hiểm cho HS là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình
huống ; hình thành thói quen đảm bảo an toàn trong nhà trường và trong xã hội, kỹ
năng cẩm thận khi giao tiếp với người lạ ; Đồ phòng bị dẫm đạp khi chen lấn ; Đề
phòng những mối nguy hiểm bất ngờ như An toàn khi tham gia giao thông, có động
đất và cháy nổ ; đề phòng điện giật, đề phòng sét đánh, đề phòng bị nhã khi ở trên
cao, kỹ năng xử lí sau khi bị thương.... Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức
khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ
nạn xã hội. Đối với HS tiểu học việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và
sinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển
nhân cách sau này và bảo vệ chính bản thân các em trong xã hội hiện đại và phức tạp.
*Nhược điểm của giải pháp :
Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện tôi nhận ra rằng, việc giáo dục kỹ năng thoát
nạn của nhà trường và việc rèn luyện kỹ năng thoát nạn của các em vẫn còn nhiều hạn
chế, đó là:
Việc lồng ghép giáo dục kỹ năng nhận biết nguy hiểm và thoát hiểm vào các
môn học vẫn chưa được làm thường xuyên.


Các hoạt động giáo dục kĩ năng sống do Ban HĐNL, liên đội tổ chức vẫn chưa
có kế hoạch cụ thể, chưa có sự đầu tư thích đáng nên chưa đánh động được ý thức tự
giác, tích cực rèn luyện của học sinh....
Trong quá trình triển khai sáng kiến tôi đã gặp phải những khó khăn và thuận
lợi như sau :
*Thuận lợi : Nhà trường có đầy đủ cơ sở vật chất để tiến hành giáo dục kỹ năng thoát
hiểm như : Nhà đa năng, máy chiếu, máy tính có kết nối mạng internet… để truyền tải
tới đội viên những nội dung cần giáo dục.
Bản thân tôi thường xuên được HĐĐ Mai Sơn, Phòng GD &ĐT Mai Sơn cử đi
tập huấn các lớp kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, các nội dung rèn luyện kỹ
năng sống cho học sinh. Bản thân tôi tiếp thu nhanh và có trách nhiệm với công việc,

với học sinh, không ngại đổi mới và luôn sáng tạo để thu hút học sinh vào hoạt động
đội.
Tôi được BGH, Ban HĐNGLL của nhà trường ủng hộ, tạo điều kiện tốt nhất để
triển khai nội dung sáng kiến giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên thuộc liên dội
trường tiểu học Hát Lót.
Đội viên liên đội trường tiểu học Hát Lót ngoan ngoãn, tiếp thu nhanh, kỹ năng
phối hợp tốt, có thức học hỏi và rèn luyện. Có kỹ năng tuyên truyền để phụ huynh
ủng hộ việc giáo dục kỹ năng cho đội viên.
*Khó khăn : Ngoài những thuận lợi để tôi triển khai sáng kiến thì trong khi thực hiện
sáng kiến tôi đã gặp phải những khó khăn sau :
Thời gian dành cho một buổi tổ chức giáo dục kỹ năng còn hạn chế (40’/buổi)
nên chưa đủ để triển khai hết một nội dung, vì vậy nội dung giáo dục thường bị cắt
bớt, nên ở một số nội dung giáo dục còn đạt hiệu quả chưa cao.
Do số lượng đội viên đông không ngồi vừa nhà đa năng nên phải chia ra tổ
chức giáo dục theo khối, vì vậy giáo viên phải nói nhiều và triển khai nhiều lần một
nội dung giáo dục.
Sự kết hợp của giáo viên chủ nhiệm lớp còn chưa đều và còn một số giáo viên
chưa ủng hộ trong việc cùng giáo dục kỹ năng cho đội viên. Một số phụ huynh chưa
hiểu về sự thay đổi trong hoạt động đội, vì họ cho rằng hoạt động Đội chỉ là múa hát,
tập nghi thức….
Một số nội dung trong giáo dục kỹ năng thoát hiểm còn nhạy cảm, như kỹ năng
thoát hiểm khi bị sâm hại còn khá khó khăn khi để các em làm quen, dám nói và trao
đổi vời giáo viên về sự hiểu biết của mình, ngại ngùng khi dùng từ chỉ vị trí nhạy cảm
trên cơ thể.
*Nguyên nhân
1. Về Nhà trường


Trong những năm trước đây, công tác giáo dục đạo đức, kỹ năng đã có sự quan
tâm của nhà trường. Thể hiện ở chỗ nhà trường cũng đã quan tâm đến việc giáo dục

toàn diện cho các em thông qua các hoạt động ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp,hoạt
động trải nghiệm sáng tạo, hoạt động đoàn thể: bảo vệ môi trường, an toàn giao thông,
giáo dục phòng chống các tệ nạn xã hội, phòng chống tai nạn thương tích, xây dựng
trường xanh – sạch - đẹp; xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực…nhưng
chưa bài bản và chưa thực sự là nồi dung chính đưa vào giảng dạy.
2.Về xã hội
Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, những biến đổi mạnh mẽ về kinh tế - xã
hội đã và đang tác động mạnh mẽ đến đời sống của con người. Nếu như trong xã hội
truyền thống, các giá trị xã hội vốn được coi trọng và được các cá nhân tuân thủ một
cách nghiêm túc thì nay đang dần bị mờ nhạt và thay vào đó là những giá trị mới được
hình thành trên cơ sở giao thoa giữa các nền văn hóa, văn minh khác nhau. Những
thay đổi nói trên còn ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục con cái của gia đình cũng có
những biến đổi nhất định. Cha mẹ ít có thời gian quan tâm đến con cái hơn là một
thực tế không thể phủ nhận, thay vào đó là các hoạt động kinh tế, tìm kiếm thu
nhập.Nhiều bậc phụ huynh quá kỳ vọng vào con cái nên thường xuyên ép con bổ sung
kiến thức mà dành ít hoặc không có thời gian dành cho con phát triển các kỹ năng
mềm phục vụ cuộc sống. Trong nhà trường, hiện tượng quá tải với các môn học cũng
đang gây nhiều áp lực đối với học sinh. Cùng với đó là những tác động nhiều chiều
của các nguồn thông tin khác nhau từ xã hội khiến cho giới trẻ đang đứng trước nhiều
thách thức khi hòa nhập xã hội. Điều này đã dẫn đến sự “xung đột” giữa nhận thức,
thái độ và hành vi với những vấn đề xảy ra trong cuộc sống. Tình trạng học sinh đánh
nhau, vô lễ với thầy cô giáo, bỏ học, xâm hại trẻ em, tai nạn giao thông…tai nạn đuối
nước… xuất hiện ngày một nhiều. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng chung quy là do
nhận thức, ý thức và về cơ bản vẫn là do các em thiếu kỹ năng thoát hiểm. Học sinh
Trường Tiểu học Thị Trấn Hát Lót cũng không tránh khỏi quy luật đó. Đây là vấn đề
được Ngành giáo dục rất quan tâm, nhưng việc thực hiện vẫn còn gặp nhiều thách
thức lớn. Để đáp ứng được với những biến đổi nhanh chóng của xã hội thì nhu cầu
giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho giới trẻ hiện nay là một việc làm cần thiết.
3. Về phụ huynh
Do chủ yếu là làm việc theo ca, bận rộn mưu sinh nên một số phụ huynh chưa

chú ý dạy trẻ cách nhận biết các nguy hiểm khi trẻ ở nhà, ở trường và kỹ năng xử lý
tình huống khi gặp nguy hiểm. Số cha mẹ trẻ khác thì hay làm hộ con, mà không để
trẻ tự sử lý tình huống đơn giản như: Băng bó khi bị thương nhẹ, kêu cứu, sử lý vết
bỏng nhẹ. Bởi vậy, tại liên đội Trường tiểu học Thị trấn Hát Lót việc giáo dục cho trẻ
những kỹ năng sống đã trở thành vấn đề cấp thiết để giúp trẻ nhận biết các mối nguy
hiểm và biết cách xử lí tình huống khi có nguy hiểm xảy ra.
4. Về Đội viên


Một số em chưa nhận biết được các mối nguy hiểm. Hoặc có biết chỉ là những
nguy hiểm thật rõ nét như: Chảy máu, chó đuổi, các vật sắc nhọn,...Khả năng xử lí
tình huống khi gặp nguy hiểm, đa phần các em còn lúng túng. Ở một số em nhanh
nhẹn, trẻ biết xử lý bằng cách: Biết kêu cứu, gọi người lớn đến cứu. Ở một số em còn
chưa phân biệt được hành vi âu yếm và hành vi xâm hại….
II. Nội dung sáng kiến
Từ nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra, dưới sự chỉ đạo của ngành giáo dục, nhà trường đã
xây dựng kế hoạch, nội dung, chương trình giáo dục kỹ năng thoát nạn trong nhà
trường. Hoạt động Đội là hoạt động nòng cốt trong việc giúp học sinh rèn luyện kỹ
năng thoát hiểm nhằm thực hiện công tác giáo dục toàn diện của nhà trường. Là tổng
phụ trách Đội có thâm niên, luôn tận tâm, sát sao với các hoạt động, luôn theo dõi
diễn biến tâm lý của đội viên, tôi nhận thấy: Cần thiết phải đưa nội dung Giáo dục kỹ
năng thoát hiểm qua các hoạt động của đội để các em được trang bị thêm kỹ năng
phục vụ cho cuộc sống.
* Các kỹ năng cần thiết cho đội viên trong việc thoát hiểm.
1. Khả năng tự vệ an toàn và ứng phó linh hoạt
2. Khả năng nhận biết các mối nguy hiểm đe dọa đến tính mạng bản thân
3. Nhận biết các tình huồng cụ thể có thể gây tai nạn cho bản thân và bạn bè.
4. Hình thành khả năng và kỹ năng thoát hiểm trong mọi tình huống.
Giáo dục chuyên đề thông qua các hoạt động Đội, sinh hoạt dưới cờ như: Nói
chuyện, thuyết trình, tham luận, thi tìm hiểu.......

1. Bản chất của giải pháp mới
Từ thực tế kết quả khảo sát sự nhận biết của đội viên về các mối nguy hiểm và
các cách thoát hiểm mà các em biết tôi thấy cần thiết phải triển khai sáng kiến “Giáo
dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh,
tại liên đội trường tiểu học Thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La”. để xây
dựng kỹ năng và tạo thói quen ứng xử trong các tình huống nguy hiểm cho bản thân
các em, hình thành kỹ năng thoát hiểm nhanh nhạy nhất trong mọi tình huống có thể
gặp trong cuộc sống.
Sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên thông qua
hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh, tại liên đội trường tiểu học Thị trấn Hát Lót,
huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La” là sáng kiến lần đầu được áp dụng tại liên đội trường
Tiểu học Thị trấn Hát Lót, không trùng lặp với các sáng kiến của các năm học trước.
Và sáng kiến này chưa từng được triển khai ở các liên đội thuộc HDĐ huyện Mai
Sơn. Sáng kiến được áp dụng hiệu quả thông qua các giải pháp sau:
1.1.Giải pháp 1: Lồng ghép dạy đội viên cách nhận biết một số mối nguy hiểm và
xử lí tình huống các em thường gặp thông qua các giờ hoạt động Sinh hoạt đội.


Theo điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh, mỗi tháng sinh hoạt liên đội 1 lần. Trước
đây, mỗi buổi sinh hoạt liên đội chỉ diễn ra trong vòng 40 phút. Trong thời gian đó chỉ
kịp cho BCH liên đội ổn định, báo cáo lại các hoạt động trong tháng, lên kế hoạch
hoạt động tháng tới, tuyên dương khen thưởng những chi đội thực hiện tốt kế hoạch
và nhắc nhở các chi đội chưa nhiệt tình, chưa hoàn thành. Chơi một trò chơi là hết
thời gian.
Khi đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào hoạt động Đội, tôi đã chủ động
tham mưa với BGH nhà trường, lên kế hoạch mỗi buổi sinh hoạt đội kéo dài 1 giờ,
trong đó có các hoạt động:
* Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân
Hình thức: Nói chuyện với đội viên, đặt tình huống giả định, cho các em nêu
các cách thoát hiểm, giáo viên tổng kết lại và đưa ra kết luận cách thoát hiểm nhanh

nhất, ưu việt nhất. Yêu cầu học sinh viết lại cách thoát hiểm sau mỗi buổi sinh hoạt về
các chuyên đề.
*Kỹ năng an toàn khi tự chơi
Hiện nay do tính chất của công việc cũng như điều kiện của mỗi gia đình, việc
tự chơi của trẻ rất phổ biến. Trong quá trình chơi, các em có thể gặp phải những mối
nguy hiểm từ những đồ vật trong gia đình như phích nước, ổ điện, bếp ga, đồ dùng
nhà bếp, cầu thang và những đồ vật nhỏ. Các em cần hiểu được đâu là đồ chơi, đâu là
đồ dùng trong gia đình; đâu là đồ vật an toàn và đồ vật không an toàn,…
*Kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể
Ở Việt Nam, vấn đề cho con tìm hiểu về vấn đề này chưa thực sự được quan
tâm đúng mức. Tuy nhiên, đây lại là vấn đề khá nhức nhối trong xã hội hiện nay. Để
đảm bảo cho con có những kiến thức cơ bản về vấn đề bảo vệ thân thể cũng như cách
phòng tránh khi bị xâm hại cơ thể Giáo viên TPT cần trang bị cho đội viên những kiến
thức cần thiết và giúp các em hiểu được thế nào là hành vi xâm phạm thân thể, phân
biệt được hành vi yêu thương và hành vi xâm hại. nêu ra được những vị trí nhạy cảm
trên cơ thể không để người khác động chạm vào. Giáo viên dùng cách trao đổi, đối
thoại để truyền tải nội dung cần giáo dục đến với các em. Giáo dục trẻ cách tự bảo vệ
mình không đi một mình vào nơi vắng vẻ, tuyệt đối không cho bạn và những người
xung quanh ôm, chạm vào các phần nhậy cảm trên cơ thể. không đi theo, nhận quà
của người lạ...Nếu có người khác sờ vào bên trong cơ thể của các con cần bỏ chạy
thật nhanh và kêu cứu để mọi người giúp đỡ bởi người đó đang có ý đồ xấu, nguy
hiểm với mình
*Kỹ năng ứng xử khi bị lạc
Với nhu cầu vui chơi giải trí hiện nay, đã có rất nhiều trường hợp trẻ bị lạc xảy
ra nơi công cộng. Các em cần làm như thế nào để tránh sự chú ý của kẻ bắt cóc và tìm
được đúng đường: Em nên gọi sự trợ giúp của ai? Nếu gặp người lạ muốn đưa Em về


em nên làm gì? Yêu cầu các em về hỏi kỹ bố mẹ về địa chỉ, số điện thoại của bố mẹ.
Và kỹ năng cần thiết nhất là tìm về đồn công an gần nhất để được bảo vệ và hướng

dẫn tìm đường về.
*Kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông
Đây là một kỹ năng quan trọng đối với học sinh khi tham gia vào xã hội. qua
chuyên hiệu An toàn Giao thong, Tổng phụ trách nên giúp cho các em hiểu được một
số loại biển báo cơ bản, một số loại đường cơ bản, một số người có vai trò trong việc
điều hành giao thông, cách sang đường cũng như cách đi qua các ngã ba, ngã tư.
Thông qua trò chơi trải nghiệm "Em tham gia giao thông", hoạt động học "Một số luật
giao thông đường bộ" dạy đội viên các kĩ năng đi qua đường, đi xe máy phải đội mũ
bảo hiểm, không nô đùa chơi dưới lòng đường, đội mũ bảo hiểm đúng cách...Khi có
người bị tai nạn giao thông các em phải sơ cứu như thế nào cho đúng cách để khong
gây nguy hiểm đến tính mạng. VD: Thấy người nằm dưới đất, không sốc lên hay lay
gọi mà phải kiểm tra xem họ bị thương ở đâu, có cần nẹp và garo không...
*Kỹ năng bảo vệ cơ thể khi có động đất:
Ở huyện Mai Sơn ít khi có động đất, nhưng sau này các em lớn, đi công tác ở
những nơi thường xuyên sảy ra động đất thì đây chính là bài học để các em bảo vệ
bản thân thoát hiểm dễ dàng. Khi có động đất, các em phải: Tìm chỗ an toàn, tìm một
nơi tạo thành tam giác an toàn như gầm bàn, hoặc chỗ tủ ngả vào bàn, chờ cho đến
khi mặt đất ngừng rung chuyển. Không sử dụng thang máy (vì thang máy có thể mất
điện, người bị kẹt trong đó và thang cũng không thể chở nhiều người một lúc). Luôn
lấy tay ôm lấy mặt, đầu, tránh xa cửa kính, gương, hay vật gì có thể đổ vào người . Ở
nguyên vị trí không chạy lung tung giữa các phòng, co cơ thể trong tư thế bào thai và
nằm im, chờ đến khi mặt đất ngừng rung.
- Sử dụng các tình huống để giáo dục kỹ năng.
Do trẻ em bây giờ thường xuyên ở nhà một mình hoặc bố mẹ khóa con trong
nhà chơi chờ bố mẹ đi làm về. Khi có tình huống xảy ra nguy cơ thiệt hại về tính
mạng của trẻ là rất lớn. Bởi vậy, cần dạy các em cách nhận biết và xử lí tình huống
khi có cháy không qua các tình huống giả định. Ví dụ
Tôi đưa tình huống “Nếu con thấy có khói, hoặc cháy, con sẽ phải làm thế
nào?” qua tình huống này tôi dạy trẻ :
Khi thấy có khói hoặc cháy, trước hết phải chạy xa chỗ cháy, Hãy hét to để báo

với người nhà và những người xung quanh cùng biết. Nếu không có người ở nhà thì
chạy báo cho hàng xóm. Dạy trẻ nhớ số điện thoại cần thiết khi gặp cháy nổ như số
của cứu hoả là: 114.
Hoạt động trải nghiệm"thoát hiểm khi có cháy" cho trẻ thực hành các kỹ năng:
Sử dụng khăn ướt bịt mũi tránh ngạt khí độc, nằm sát sàn, lầm theo tường để thoát ra
ngoài, kêu cứu..


2.1. Giải pháp 2: Lựa chọn trò chơi phù hợp để rèn luyện kỹ năng thoát hiểm cho đội
viên.
Trong hoạt động đội, trò chơi là phần không thể thiếu, trò chơi làm các em vui hơn,
hưng phấn hơn, và thích tham gia hoạt động Đội hơn, Nhưng để lựa chọn trò chơi vừa thu
hút được học sinh vửa mang tính giáo dục kỹ năng thoát hiểm thì không dễ. Giáo viên tổng
phụ trách phải tìm tòi và có sự lựa chọn phù hợp, vửa đạt được hiệu quả giáo dục, vừa thu
hút được đội viên tham gia chơi.
VD: Sau khi dạy xong chuyên đề kỹ năng thoát hiểm khi có hỏa hoạn giáo viên tổ
chức chơi trò chơi có tên: Thoát hiểm.
- Luật chơi: giáo viên chọn hai đội chơi, mỗi đội 10 em. Điểm tập kết ở sân khấu,
các đội không xếp hàng.
- Sau đó giáo viên hô: Cháy rồi cháy rồi! Đội viên bên dưới đáp lại: Cháy ở đâu,
cháy ở đâu???
- Giáo viên đáp: Cháy trên sân khấu.
Ngay lúc này, sau khi giáo viên dứt lời đáp các đội chơi phải xếp thành hàng, men
theo tường khom người thấp xuống, di chuyển nhanh ra phía cửa như bài học(đảm
bảo di chuyển nha nh nhưng không mất hàng). Đội nào thoát ra ngoài trước mà đúng
cách đội đó thắng cuộc. Đội nào phạm quy – là đội không làm theo cách di chuyển an
toàn trong bài học thì đội đó thua cuộc. Đội thua cuộc phải cõng đội thắng cuộc lên
sân khấu.
Trò chơi này vừa tạo cảm giác vui vẻ cho học sinh, vừa củng cố được nội dung
giáo dục.

1.3. Giải pháp 3. Sử dụng công nghệ thông tin dạy đội nhận biết một số mối nguy
hiểm và cách xử lí tình huống.
Trong nhà đa năng giáo viên bố trí máy chiếu trong các giờ sinh hoạt chuyên đề
giáo dục kỹ năng thoát hiểm. Ở mỗi một nội dung cần giáo dục, giáo viên sưu tầm các
video clip có nội dung liên quan để chiếu cho học sinh xem, hình ảnh minh họa sống
động, được nhìn tận mắt sẽ làm cho các em nhớ lâu và hiểu bài tốt hơn.
VD: Giáo dục kỹ năng thoát hiểm khi có động đất, tôi sưu tầm hình ảnh vật tạo
hình tam giác an toàn, tư thế bào thai...


Với nội dung thoát hiểm khi sang đường, tôi sưu tầm những clip không quan
sát sẽ sảy ra tai nạn và clip có quan sát k khi sang đường sẽ an toàn.
Với nội dung bảo vệ bản thân khi đi chỗ đông người đang chen lấn xô đẩy, tôi
sưu tầm vi deo nhân dân đến thăm Đền Hùng trong dịp giổ Tổ để học sinh tự nêu ra
các cách thoát hiểm…
Sau khi xem xong clip, cho trẻ thực hành lại các xử lý các tình huống. Ví dụ tập băng
vết thương; xả tay dưới vòi nước lạnh khi bị bỏng; kêu cứu nhờ sự giúp đỡ, thoát
hiểm. Nhắc nhở đội viên không được tự ý sử dụng và tránh xa các các nguy hiểm đó.
1.4. Giải pháp 4: Tăng cường công tác tuyên truyền vận động phụ huynh tham gia
rèn kỹ năng thoát hiểm cho trẻ.
Ngoài việc dạy đội viên ở trường tôi còn tuyên truyền tới các bậc phụ huynh,
để phụ huynh hợp tác cùng cô giáo dạy kỹ năng thoát hiểm cho các em.
Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dạy các em tính
tự lập từ bé. Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự vệ , nhận biết những mối nguy
hiểm từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử thách trong
mọi tình huống.
Tuyên truyền với phụ huynh biết cách tận dụng các tình huống thực tế trong
cuộc sống để hướng dẫn cho con. Khi đi chơi ở nơi công cộng, Khi cùng nhau xem ti
vi, phụ huynh cũng nên khéo léo lồng ghép các bài học thông qua những tình huống
trên phim ảnh, giúp trẻ hình dung rõ nét những nguy hiểm mà con mình có thể gặp

phải trong cuộc sống kèm theo những cách ứng phó.
Cung cấp cho phụ huynh một số kiến thức cơ bản về cách dạy trẻ các kỹ năng
thoát hiểm như: Dạy con phải làm gì khi bị lạc, dạy con nhớ họ tên của bố, mẹ, số
điện thoại của bố, mẹ. dạy con nhớ các số điện thoại khẩn cấp như: 113, 114,1115.
Cung cấp cho phụ huynh một số kiến thức xử trí khi trẻ gặp tai nạn như khi trẻ bị
bỏng. Yêu cầu phụ huynh kết hợp giám sát chặt chẽ hơn việc sử dụng internet để
tránh việc các em bị lôi kéo, dụ dỗ bởi những người xấu.
Xây dựng các nội dung tuyên truyền trong các chủ đề phù hợp để dạy các em
nhận biết các nguy hiểm và cách phòng tránh, có đầy đủ các bảng hướng dẫn dạy các
kỹ năng cho trẻ để phụ huynh thuận lợi trong quá trình hỗ trợ giáo viên.
2. Ưu nhược của giải pháp mới
* Ưu điểm của giải pháp :
+ Giúp đội viên phát triển về thể chất
Việc giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên bao gồm nhiều hoạt động đan
xen kết hợp, giúp các em rèn luyện sức khỏe và phát triển tốt về thể lực. Không những
thế, những hoạt động trong chương trình còn giúp các em rèn luyện sự kiên trì, bền bỉ,
năng động, tinh thần sẵn sàng vượt qua khó khăn và thích nghi tốt với môi trường đầy


thử thách. Với những nền tảng tốt về thể chất, các em sẽ có khuynh hướng tích cực
tham gia nhiều hoạt động, tự tin đón nhận những cơ hội mới và dũng cảm vượt qua
các khó khăn trong cuộc sống.
+ Giúp đội viên tăng khả năng nhận thức
Ngoài việc giúp đội viên rèn luyện sức khỏe, thì mục đích chính của SKKN
giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên còn để giúp các em nâng cao khả năng nhận
thức của chính mình. Thông qua các bài học về kỹ năng thoát hiểm, các em tích lũy
nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống, tránh được những rủi ro không đáng có. Với
những nhận thức có được từ chương trình, các em có khả năng ứng phó nhanh nhẹn
với các tình huống nguy hiểm có thể sảy ra trong xã hội phức tạp hiện nay.
+ Giúp đội viên phát triển tinh thần

SKKN còn giúp đội viên xây dựng được các kỹ năng phát hiện được các mối
nguy hiểm, các em yên tâm hơn trong cuộc sống khi không có người lớn bên cạnh.
Các bậc phụ huynh cũng hoàn toàn yên tâm về con mình.
* Nhược điểm:
Giáo dục kĩ năng thoát hiểm cho đội viên liên đội trường Tiểu học Hát Lót
không thể hình thành trong “ngày một, ngày hai” mà đòi hỏi phải có cả quá trình:
nhận thức- hình thành thái độ - thay đổi hành vi. Thay đổi hành vi, thái độ và giá trị ở
từng con người là một quá trình khó khăn, không đồng thời.
Giáo dục kĩ năng thoát hiểm cho đội viên cần thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc và
thực hiện càng sớm càng tốt đối với các em. Giáo viên tổ chức giáo dục kỹ năng thoát
hiểm cần có khả năng truyền đạt linh hoạt, kiến thức phong phú về hiện thực xã hội,
phải biết kết hợp với kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Nếu không đảm bảo các
yếu tố trên thì hiệu quả giáo dục sẽ không cao.
III. Khả năng áp dụng của sáng kiến
1.Sáng kiến này được triển khai lần đầu tiên tại liên đội trường tiểu học Thị trấn
Hát Lót. Sáng kiến được triển khai hàng tháng vào các buổi sinh hoạt liên đội.
2. Sau một năm đi sâu nghiên cứu và áp dụng sáng kiến vào thực tế triển khai
tại liên đội, tôi đã thu được kết quả như sau:
+ Phụ huynh: rất quan tâm ủng hộ, phối hợp cùng tôi tổ chức cho đội viên
trao đổi, trò chuyện về nội dung các chuyên đề kỹ năng thực hiện hiệu quả tại gia
đình.
+ Giáo viên: có kiến thức, kỹ năng hơn trong việc tổ chức giáo dục, truyền
đạt, kết hợp các kỹ năng để sáng kiến đạt hiệu quả cao nhất.
+ Cơ sở vật chất: Ngoài trang thiết bị có sẵn,giáo viên sưu tầm thêm được
nhiều video phục vụ cho quá trình giáo dục kỹ năng thoát hiểm.


+ Đội viên:100% đội viên thực hành tốt các yêu cầu của sáng kiến, hiểu và
làm bài thực hành có hiệu quả.
* Giai đoạn 1 (Từ tháng 9 đến tháng 10/2018)

+ Tìm đọc tài liệu, phân tích, so sánh tài liệu có liên quan đến sáng kiến.
+ Khảo sát mức độ nhận biết và kỹ năng thoát hiểm của đội viên.
* Giai đoạn 2 (Từ tháng 10/2018 đến tháng 04/2019)
+ Tổ chức giáo dục các chuyên đề về kỹ năng nhận biết các mối nguy hiểm có
thể gặp và kỹ năng thoát hiểm.
* Giai đoạn 3: (Từ tháng 03/2019 đến tháng 04/2019)
+ Đánh giá hiệu quả khi áp dụng đề tài, khảo sát chất lượng đội vên, so sánh
với kết quả đầu năm.
+ Rút ra bài học kinh nghiệm và một số đề xuất, kiến nghị với cấp trên.
+ Đưa ra kết luận của đề tài.
3. Sáng kiến này có thể áp dụng cho tất cả các giáo viên làm công tác Tổng phụ
trách Đội TNTP Hồ Chí Minh cấp tiểu học.
VI. Hiệu quả, lợi ích thu được khi áp dụng sáng kiến
1. Hiệu quả kinh tế
Thời gian gần đây, mọi người đều nhận thấy trẻ em thiếu kỹ năng thoát hiểm
trầm trọng ngay cả những kỹ năng cơ bản như tự phục vụ, giao tiếp, tự học, giải quyết
vấn đề... Vậy là từ gia đình đến nhà trường đều quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng
thoát hiểm cho học sinh.
Trước nhu cầu ấy, nhiều trung tâm dạy kỹ năng sống mọc lên( trong đó có dạy
thoát hiểm), nhiều bộ sách, tài liệu ra đời. Nội dung, chất lượng của các trung tâm
giảng dạy ấy, của các bộ sách ấy ra sao, dường như còn bỏ ngỏ.
Các trung tâm thường xuyên quảng cáo, đến tận trường học đề nghị ký hợp
đồng hợp tác dạy cho học sinh. Tác giả các bộ sách cũng giới thiệu cái hay, cái tốt của
bộ sách mình viết. Nhưng đâu là cái chuẩn giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho học sinh
dường như chưa có.
Về đội ngũ giảng dạy cũng nhiều kiểu. Trường thì liên kết với các trung tâm
giáo dục kỹ năng sống đưa người về để dạy cho học sinh, mức học phí do học sinh
đóng tùy giá mỗi trung tâm. Trường thì hợp đồng với các trung tâm theo chuyên đề và
các báo cáo viên sẽ đến trường giảng dạy. Trường thì cho giáo viên đi học các lớp tập
huấn ở các trung tâm này, rồi mua sách về để giáo viên dạy lại cho học sinh. Có

trường chỉ mua sách cho giáo viên rồi chỉ dựa vào sách dạy…


Từ tài liệu cho đến đội ngũ giảng dạy không có quy định theo chuẩn mực nào.
Thế nhưng, điều dễ thấy là học sinh phải tốn tiền hằng tháng nếu trường liên kết với
trung tâm. Vì thế, cần thống nhất tài liệu, sách dạy kỹ năng sống cho học sinh. Và như
vậy việc giảng dạy kỹ năng thoát hiểm sẽ tất tốn kém tiền của cho phụ huynh.
Sáng kiến của tôi sẽ tiết kiệm được cho phụ huynh một khoản tiền đáng kể như:
Phụ huynh không mất tền mua sách, không mất tiền cho con tham gia các khóa thực
hành trải nghiệm, không mất tiền thuê giảng viên về giảng dạy.Tiết kiệm được thời
gian và chi phí đưa đến trung tâm, thống kê như sau:
Tiền chi cho một học sinh cho khóa học 22 buổi: ( theo một trung tâm dạy kỹ
năng sống).
- Tiền mua sách: 20 000đ/1 cuốn
- Tiền thuê giảng viên: 300 000đ/ khóa học
- Tiền tham gia trải nghiệm: 50 000đ/ buổi (1 buổi)
- Tiền đưa đón đến các trung tâm: 10 000đ/buổi
Tổng chi phí: 570 000đ cho 01 học sinh.
Toàn liên đội có: 412 đội viên x 570 000đ = 234 000 000đ. Vậy sáng kiến
giúp tiết kiệm 234 000 000đ/năm.
1. Hiệu quả xã hội
Qua việc đưa giáo dục kỹ năng thoát hiểm vào các hoạt động Đội tôi thấy bước
đầu đã giúp đỡ học sinh rèn luyện một số kỹ năng cơ bản như: Kỹ năng nhận biết
nguy hiểm trong mọi hoạt động trong cuộc sống
Và quan trọng hơn, chương trình giáo dục kĩ năng thoát hiểm thông qua công
tác Đội-NGLL như một luồng gió mới thổi vào phong trào Đội-NGLL của nhà
trường, làm cho các tiết sinh hoạt Đội trở nên phong phú hơn, thu hút được các em
nhiều hơn. Đặc biệt, đa số các em đã có ý thức hơn trong việc tự rèn luyện kỹ năng
bảo vệ bản thân và bảo vệ bạn bè cũng như các em nhỏ của mình.


Bảng khảo sát sau khi triển khai sang kiến

STT

Nội dung khảo sát

Số đội
viên tham
gia khảo
sát

Số đội viên nhận
biết được các
mối nguy hiểm
và cách thoát
hiểm

Số đội viên
không nhận biết
được các mối
nguy hiểm và
cách thoát hiểm


1

Nêu tên các mối nguy 350đv
hiểm đối với bản thân
các em


325đv = 92.9%

25đv = 7.1%

2

Cách thoát hiểm khi có 350đv
động đất

333đv = 95.1%

17đv = 4.9%

3

Cách thoát hiểm khi đi 350đv
chỗ đông người đang
chen lấn xô đẩy

318đv = 90.9%

32đv = 9.1%

4

Cách thoát hiểm khi đi 350đv
tắm, đi bơi tránh đuối
nước

340đv = 97.1%


10đv = 2.9%

5

Cách thoát hiểm khi có 350đv
hỏa hoạn

350đv = 100%

6

Cách thoát hiểm khi có 350đv
người bị điện giật

321đv = 91.7%

29đv = 8.3%

7

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
tai nạn thương tích

290đv = 82.9%

60đv = 17.1%

8


Cách thoát hiểm khi bị 350đv
bắt cóc

345đv = 98.6%

5đv = 1.4%

9

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
sâm hại

350đv = 100%

10

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
lừa và dụ dỗ trên mạng
internet

350đv = 100%

Bảng so sánh kết quả khảo sát đội viên trước và sau khi áp dụng các biện pháp
của sáng kiến.
STT

Nội dung khảo sát

Số đội
viên tham

gia khảo

Số đội viên nhận Số đội viên nhận
biết được các
biết được các
mối nguy hiểm
mối nguy hiểm


sát

và cách thoát
hiểm trước khi
triển khai sáng
kiến

và cách thoát
hiểm sau khi
triển khai sáng
kiến

1

Nêu tên các mối nguy 350đv
hiểm đối với bản thân
các em

125 đv = 35,7%

325đv = 92.9%


2

Cách thoát hiểm khi có 350đv
động đất

68đv = 19,4%

333đv = 95.1%

3

Cách thoát hiểm khi đi 350đv
chỗ đông người đang
chen lấn xô đẩy

100đv = 28,6%

318đv = 90.9%

4

Cách thoát hiểm khi đi 350đv
tắm, đi bơi tránh đuối
nước

187đv = 54,4%

340đv = 97.1%


5

Cách thoát hiểm khi có 350đv
hỏa hoạn

94đv = 26,9%

350đv = 100%

6

Cách thoát hiểm khi có 350đv
người bị điện giật

110đv = 31,4%

321đv = 91.7%

7

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
tai nạn thương tích

136đv = 38,9%

290đv = 82.9%

8

Cách thoát hiểm khi bị 350đv

bắt cóc

130đv = 37,1%

345đv = 98.6%

9

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
sâm hại

105đv = 30%

350đv = 100%

10

Cách thoát hiểm khi bị 350đv
lừa và dụ dỗ trên mạng
internet

98đv = 28%

350đv = 100%

Những kết quả trên đây cho thấy có sự khác biệt về sự nhận biết được các mối
nguy hiểm và cách thoát hiểm trước khi triển khai sáng kiến và sau khi triển khai sáng
kiến.



Với một nền tảng toàn diện cả về sức khỏe, nhận thức và tinh thần được lĩnh
hội từ chương trình giáo dục kỹ năng sống tại nhà trường, đội viên sẽ tạo dựng được
cho chính mình một tiền đề vững chắc giúp các em phát triển thành những công dân
có ích cho xã hội mai này.

PHẦN KẾT LUẬN
1. Bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng sáng kiến.


Kết quả của chương trình giáo dục kỹ năng thoát hiểm mà tôi đang thực hiện
cũng vẫn còn được kiểm nghiệm trong những năm học tiếp theo, tuy nhiên, những kết
quả đạt được đã khẳng định rằng giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho đội viên trong tình
hình xã hội hiện nay là một điều cần thiết, mô hình giáo dục kỹ năng thoát hiểm qua
công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh cần được tiếp tục phát huy và nhân rộng. Bởi lẽ,
mục đích cao nhất của công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh cũng là giáo dục cho các em
trở thành những con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, giúp các em
ngày càng hoàn thiện về nhân cách và kỹ năng sinh tồn, góp phần vào công tác giáo
dục toàn diện của nhà trường.
Để chương trình giáo dục kỹ năng thoát hiểm nói chung đi vào chương trình
giáo dục của nhà trường có hiệu quả thì cần phải có sự chỉ đạo cụ thể của Ban giám
hiệu nhà trường, sự thống nhất cao của cả Hội đồng Sư phạm và sự hợp tác thực hiện
nhịp nhàng của các bộ phận, đoàn thể trong nhà trường.
Vì chương trình giáo dục kỹ năng thoát hiểm được lồng ghép trong chương
trình sinh hoạt Đội trong nhà trường, vì vậy vai trò của Tổng phụ trách, của các anh
chị phụ trách phải được nâng cao. Tổng phụ trách Đội phải có nhiệt huyết, sáng tạo,
có sự tham mưu kịp thời với Ban giám hiệu trong việc tổ chức các hoạt động, phải có
khả năng tổ chức, điều khiển chương trình hoạt động làm sao để các hoạt động Đội,
các nội dung giáo dục kỹ năng thoát hiểm cuốn hút được nhiều em tham gia và phát
huy tối đa tác dụng.
Để mọi người có thể ủng hộ và tự giác thực hiện việc đưa nội dung giáo dục kỹ

năng thoát hiểm vào trường học thì cần thiết phải hiểu đơn giản là chúng ta hãy để
cho học sinh được hoạt động trong lớp qua từng giờ học, qua từng buổi sinh hoạt, hãy
để cho học sinh cơ hội tự giải quyết vấn đề, cơ hội làm việc theo nhóm, hãy hướng
dẫn cho học sinh liên hệ nội dung bài học với cuộc sống thực tế, ứng dụng kiến thức
đã học để giải quyết những vấn đề thường gặp trong cuộc sống.
Mục tiêu giáo dục không chỉ là giảng dạy kiến thức cho học sinh mà cần làm
thế nào để học sinh có thể tìm kiến thức và tự giải quyết vấn đề trong cuộc sống, làm
thế nào để học sinh biết phát huy sức mạnh nhóm, tăng cường sự hợp tác trong giải
quyết vấn đề.
2. Kiến nghị, đề xuất triển khai, ứng dụng sáng kiến.
2.1. Đối với Ban giám hiệu các nhà trường
Để chương trình giáo dục kỹ năng sống nói chung, và kỹ năng thoát hiểm nói
riêng đi vào chương trình giáo dục của nhà trường có hiệu quả thì cần phải có sự chỉ
đạo cụ thể của Ban giám hiệu nhà trường, sự thống nhất cao của cả Hội đồng Sư
phạm và sự hợp tác thực hiện nhịp nhàng của các bộ phận, đoàn thể trong nhà
trường. Phải xây dựng được một kế hoạch cụ thể và lâu dài, phân công nhiệm vụ cụ
thể cho từng bộ phận chuyên môn một cách phù hợp, phải biết kết hợp các lực lượng
giáo dục trong và ngoài nhà trường để cùng chung tay thực hiện.


2.2. Đối với giáo viên
Với mỗi người giáo viên , trước hết phải thực hiện tốt những nhiệm vụ của một
thầy cô giáo, đó là mẫu mực về đạo đức, gương mẫu trong việc chấp hành luật pháp
và những qui định của nhà nước, nắm vững đường lối quan điểm lý luận giáo dục,
biết vận dụng sáng tạo vào thực tiễn giáo dục thế hệ trẻ, làm tốt công tác giáo dục, vũ
trang tri thức khoa học, phát triển trí tuệ của học sinh. Đồng thời, chú trọng giáo dục
những phẩm chất đạo đức, rèn luyện năng lực để học sinh trở thành những công dân
tốt mai sau. Người giáo viên phải tham gia các hoạt động chính trị xã hội với tư cách
là lực lượng tri thức trong công cuộc đổi mới, giác ngộ học sinh từ bỏ những thói hư
tật xấu, phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nâng cao nhận thức, tình

cảm, tham gia có hiệu quả vào công cuộc xây dựng đất nước văn minh hiện
đại. Người giáo viên, để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thì bản thân không chỉ
là người thầy- là tấm gương sáng về nhân cách cho học sinh noi theo mà còn phải
là một người bạn thực sự gần gũi của các em.
- Cần phối hợp tốt với giáo viên tổng phụ trách trong quá trình giảng dạy và
giáo dục kỹ năng thoát hiểm.
2.3. Đối với giáo viên tổng phụ trách đội :
- Vận dụng sáng tạo các biện pháp trong từng hoạt động Đội.
- Luôn tìm tòi các thông tin có liên quan đến chủ đề giáo dục.
- Sử dụng tốt, thành thạo các thiết bị công nghệ thông tin.
- Có khả năng thuyết trình tốt, phương pháp sư phạm tốt.
- Tích cự tham mưu với BGH nhà trường, bạn đại diện hội cha mẹ học sinh để
trao đổi về mục đích giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho học sinh.
2.4. Đối với cha mẹ học sinh
- Tạo điều kiện về thời gian để con được tham gia các hoạt động do liên đội đề
xuất.
- Kết hợp với nhà trường giáo dục thực hành các kỹ năng học sinh chỉ được học
lý thuyết ở trường.
Không nên hiểu kỹ năng thoát hiểm là vấn đề to tát đưa ra "lên lớp" cho trẻ, mà
phải hiểu kỹ năng nhận biết nguy hiểm và thoát hiểm trong tích tắc là cách ứng xử
trước những tình huống nhỏ nhất trong cuộc sống. Nhiều phụ huynh đã hiểu nhầm
rằng chỉ những kỹ năng như thuyết trình, giao tiếp ứng xử, tư duy, đồng đội, khám
phá và thay đổi bản thân… mới cần rèn luyện kỹ năng, còn những hành động, lối sống
sinh hoạt thường ngày như sắp xếp đồ đạc ngăn nắp, tự chăm sóc mình… không phải
rèn luyện. Hãy hiểu rằng trẻ có thể học kỹ năng thoát nạn ngay tại nhà, thầy cô chính
là cha mẹ mình, là cách học hay nhất, hiệu quả nhất, vì nó gắn với thực tế, đi liền với
cuộc sống của trẻ. Học kỹ tồn tại trong mọi điều kiện cũng không đơn giản là các kỹ


năng nói chung mà còn là việc tạo ra nhân cách con người. Do đó, ngay từ khi trẻ còn

nhỏ, gia đình cũng nên lên kế hoạch định hướng thời gian học tập giữa kỹ năng sinh
tồn và năng khiếu cho các em.
3. Cam kết không sao chép và vi phạm bản quyền.
- Để thực hiên được sáng kiến này, tôi đã tìm hiểu các tài liệu có liên quan đến
việc giáo dục kỹ năng thoát hiểm cho trẻ em trên sách báo và một số bài có đăng tải
trên internet.
- Qua nghiên cứu tài liệu và áp dụng vào đối tượng đội viên trong liên đội nhà
trường tôi đã thực hiện sáng kiến theo công việc tôi đã triển khai, không sao chép
hoặc vi phạm bản quyền của các tác giả khác.
Sáng kiến của tôi đã được hội đồng khoa học nhà trường đồng ý cho triển khai
trong năm học 2018 - 2019.
CƠ QUAN, ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN

Mai Sơn, tháng 5 năm 2019
TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

Cầm Thị Luyến