Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang
Sáng
Mở bài:
Chiếc lược ngà là một trong những truyện ngắn xuất sắc của nhà văn Nguyễn
Quang Sáng được viết vào năm 1966 tại chiến trường miền đông Nam Bộ trong
những tháng ngày sục sôi đánh Mĩ. Truyện tuy viết về đề tài chiến tranh nhưng lại
ca ngợi tình cảm gia đình, tình phụ tử thiêng liêng sâu nặng mà bom đạn kẻ thủ
không thể nào tàn phá nổi. Nhân vật bé Thu để lại nhiều ấn tượng sâu đậm trong
lòng người đọc. Một em bé đáng yêu, cá tình mạnh mẽ, bướng bình nhưng rất giàu
tình thương đối với cha mình

Thân bài:
Câu chuyện xoay quanh nhân vật ông Sáu. Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến khi bé
Thu chưa tròn một tuổi. Bảy năm trời em sống với mẹ, thiếu vắng tình yêu thương
của cha. Mãi đến khi Thu lên tám tuổi, cha mới có dịp về thăm nhà, thăm con. Chỉ
vì vết sẹo trên mặt cha do chiến tranh gây ra đã khiến bé Thu không chịu nhận ông
là cha. Đến khi bé Thu hiểu ra thì cũng là lúc cha phải lên đường trở về cứ. Cuộc
chia tay trên bến sông đẫm đầy nước mắt khiến ai cũng ngậm ngùi. Chiến tranh đã
cướp cha của em mãi mãi. Chiếc lược ngà mà cha em đã nhờ bác ba gửi lại là kỉ
vật cuối cùng, là mối liên kết duy nhất tình cha con của bé Thu

Dưới ngòi bút của nhà văn, bé Thu hiện lên là một đứa trẻ ương ngạnh, bướng
bỉnh, có cá tình mạnh mẽ. Khi đã mang trong mình một niềm tin sâu sắc không gì
lay chuyển được rằng người đàn ông đang đúng trước mặt mình đây với vết thẹo
dài bên má phải không phải là cha ruột của mình. Bởi gương mặt của ông ta hoàn
toàn khác hẳn với hình ảnh người cha chụp trong bức ảnh chung với má thì bé Thu
nhất quyết không chịu gọi ông Sáu một tiếng ba.

Mặc dù ông Sáu đã tìm đủ mọi cách gần con, yêu thương chăm sóc cho con nhưng
đáp lại bé Thu vẫn tỏ ra ngờ vực xa lánh. Sự ương ngạnh, cứng đầu đó của bé Thu

được tác giả miêu tả qua hàng loạt các chi tiết rất cụ thể, sinh đông. Mẹ bảo mời ba
vô ăn cơm thì nó bảo lại: “Thì má cứ kêu đi”. Mẹ nó nổi giận quơ đữa doạ đánh, nó
phải gọi nhưng lại nói trổng: “Vô ăn cơm”. Ông Sáu vẫn ngồi im chờ nghe nó gọi
một tiếng ba nhưng nó từ trong bếp nói vọng ra: “Cơm chín rồi”, và quay sang bảo
mẹ: “con kêu rồi mà người ta không nghe”.

Dù mọi người đã cố tình đặt nó trong tình huống gây cấn, bắt nó phải gọi ông Sáu
là ba nó cũng không gọi. Nó đã tự mình làm lấy công việc nguy hiểm và quá sức,
mà nhất định không chịu nhượng bộ, nhất định không chịu cất lên cái tiếng mà ba
nó mong chờ. hành động liều lĩnh của nó khiến cho ông Sáu cũng phải lắc đầu,
mìm cười trước sự bướng bỉnh của con.

Xung đột lên đến đỉnh điểm khi bé Thu hất cái trứng cá mà ông Sáu đã gắp cho nó,
làm cơm văng tung tóe. Ông Sáu không thể chịu đựng nổi nữa trước thái độ lạnh
lùng của đứa con gái mà ông hết mực yêu thương, ông đã nổi giận và chẳng kịp
suy nghĩ. Ông vung tay đánh vào mông nó. Bị ông Sáu đánh,Thu không khóc, gắp
lại trứng cá rồi bỏ sang nhà ngoại, lúc đi còn cố ý khua dây lòi tói kêu rổn rảng.

Những chi tiết bình thường mà tinh tế này chứng tỏ nhà văn rất thấu hiểu tâm lí trẻ
em. Trẻ con vốn rất thơ ngây nhưng cũng đầy cố chấp. Nhất là khi chúng có sự
hiểu lầm, chúng kiên quyết chối từ tình cảm của người khác mà không cần cân
nhắc. Điều đó là hiển nhiên đối với một cô bé cá tính, bướng bỉnh như Thu.

Người đọc nhiều khi thấy giận em, thương cho anh Sáu. Nhưng thật ra em vẫn là
cô bé dễ thương. Sự thay đổi trên khuôn mặt của ông Sáu chưa có ai giải thích với
nó. Tình yêu đến tôn thờ, trung thành tuyệt đối với người ba trong tấm ảnh chụp
chung với má – người ba với gương mặt không có vết thẹo dài.



Trong tâm hồn em chỉ có duy nhất hình ảnh của người cha có trong bức ảnh chụp
chung với má. Cho nên em hoàn toàn cự tuyệt, không chấp nhận tất cả những sự
yêu thương của ông Sáu dành cho mình. Như vậy sự ương ngạnh, bướng bình của
bé Thu nhất quyết không chịu nhận ông Sáu là cha cho thấy tình thương của em
dành cho cha thật mãnh liệt. Em chỉ gọi cho và đón nhận tình thương của cha khi
em biết chắc đó là cha mình. Không ai có thể thay đổi tình cảm và hình ảnh của
cha trong lòng em.

Cùng với cá tình ương ngượng, bướng bỉnh, mạnh mẽ, ta còn nhận ra bé Thu là
một cô bé giàu tình cảm và rất thương cha mình. Sau khi được bà ngoại giải thích
và hiểu ra vì sao cha em, ông Sáu có vết thẹo dài trên má phải, em lấy làm ân hận
vì bấy lâu nay đã có những hành động ngỗ ngược với cha mình. Đêm đó em cứ
“lăn lộn và thỉnh thoảng lại thở dài như người lớn”. Nỗi buồn bã, day dứt ân hận,
ngày mai ba đã ra đi làm sao có thể chuộc lại lỗi lầm mình đã gây ra.

Sáng hôm sau, khi ông Sáu chuẩn bị chào từ biệt mọi người lên đường, nó chỉ dám
đứng từ xa nhìn ba nó. Mặt nó sầm lại buồn rầu. Rồi đến khi ông Sáu chào từ biệt
nó lên đường, tình cảm cha con trỗi dậy mạnh mẽ, không thể kiềm chế cảm xúc
của mình được nữa, nó bỗng kêu thét lên: “Ba…a…a…ba!”. Tiếng kêu của nó như
tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe thật xót xa. Đó là tiếng
“ba” mà nó chờ đợi được thét lên trong mấy năm qua nay chợt vỡ tung ra từ đáy
lòng nó. Tiếng “ba…a…a…ba” ấy chứa đựng tất cả tình yêu thương, lòng mong
đợi, niềm hạnh phúc tột cùng và cả những xót xa, tủi hận mà nó cố kìm nén trong
lòng bấy lâu. Nó muốn cho cha nó biết tình yêu mà nó dành cho cha nó là rất lớn,
rất nhiều, nhiều đén vô cùng vô tân.

Tiếng kêu đó nghe thật chua xót ẩn chứa trong đó là biết bao tình yêu thương lẫn
nỗi xót xa ân hận của nó dành cho cha mình. Rồi nhanh như con sóc nó chạy lại
ôm chầm lấy ba nó hôn cùng khắp. Nó hôn lên tóc,…và hôn cả vêt thẹo dài của ba
nó. Giờ đây, nó không còn cảm giác ghê sợ nữa mà là nỗi vui mừng hạnh phúc, tự

hào hãnh diện của đứa con khi được sà vào lòng cha, được cha ôm ấp, nâng niu.


Giây phút thiêng liêng kì diệu ấy nó đã khao khát được chờ đợi bấy lâu nay mới
được thoả nguyện. Nó khóc, nó siết chặt vòng tay như sợ ba nó đi mất.

Ba nó dỗ dành, nó dặn ba mua về cho nó chiếc lược. Không phải cần được ba tặng
cho mình một món quà mà muốn dùng lời nói đó để cha ngày đêm nhớ rằng nơi
quê nhà con đang tha thiết mong đợi, cha hãy dũng cảm chiến đấu, đánh đuổi thằng
Tây để cha con sớm ngày gặp lại.

Nhận chiếc lược ngà, kỉ vật cuối cùng mà cha để lại hiểu được tình thương của cha
dành cho mình. Bé Thu tự hào về cha, lớn lên em làm công tác giao liên để nối tiếp
truyền thống đấu tranh hào hùng của cha. Hình bóng cha luôn sống mãi trong trái
tim của người con gái nhỏ. Đó cũng chính là sự chiến thắng của tình người tình
cảm gia đình trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.

Qua những biểu hiện tâm lí và hành đông của bé Thu,người đọc cảm nhận được
tình cảm sâu sắc, mạnh mẽ nhưng cũng thật dứt khoát,rạch ròi của bé Thu. Sự cứng
đầu, tưởng như ương ngạnh ở Thu là biểu hiện của một cá tính mạnh mẽ ( cơ sở để
sau này trở thành một cô giao liên mưu trí, dũng cảm). Tuy nhiên, cách thể hiện
tình cảm của em vẫn rất hồn nhiên. Tác giả đã tỏ ra rất am hiểu tâm lí trẻ thơ và
diễn tả rất sinh động với tấm lòng yêu mến,trân trọng những tình cảm trẻ thơ.

Kết bài:
Truyện Chiếc lược ngà đã thể hiện một cách cảm động tình cha con thắm thiết, sâu
nặng và cao đẹp của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
Truyện còn gợi cho người đọc nghĩ đến và thấm thía những mất mát đau thương,
éo le mà chiến tranh gây ra cho bao nhiêu con người, bao nhiêu gia đình. Nhân vật
bé Thu là hiện thân sinh động cho hình ảnh những nạn nhân nhỏ bé, vô tội của

chiến tranh, là lời tố cáo mạnh mẽ cuộc xâm lược phi nghĩa và tàn bạo của kẻ thù.