MỤC LỤC
Trang
I. Tóm tắt....................................................................................................................
2
II. Giới thiệu...............................................................................................................
3
1. Hiện trạng và nguyên nhân....................................................................................
3
2. Giải pháp thay thế..................................................................................................
3
3. Một số nghiên cứu gần đây có liên quan...............................................................
4
4. Vấn đề nghiên cứu.................................................................................................
4
5. Giả thuyết nghiên cứu............................................................................................
4
III. Phương pháp........................................................................................................
4
1.Khách thể nghiên cứu.............................................................................................
4
2.Thiết kế nghiên cứu................................................................................................
5
3.Quy trình nghiên cứu..............................................................................................
7
4.Đo lường và thu thập dữ liệu..................................................................................
9
IV. Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả...................................................................
10
1. Phân tích dữ liệu....................................................................................................
10
2. Bàn luận kết quả ....................................................................................................
11
1
V. Kết luận và kiến nghị.............................................................................................
12
1. Kết luận..................................................................................................................
12
2. Kiến nghị................................................................................................................
12
Tài liệu tham khảo.....................................................................................................
14
Phụ lục ......................................................................................................................
15
Thiết kế hoạt động giáo dục.......................................................................................
28
NÂNG CAO KỸ NĂNG VỖ ĐỆM ĐÚNG PHÁCH MẠNH
NHẸ CHO HỌC SINH LỚP 3B - TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ
TRẤN 2 QUA VIỆC ĐÁNH DẤU VÀO LỜI BÀI HÁT
I. TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của con người nói chung
và của trẻ em nói riêng. Mỗi bản nhạc, bài hát là một cảm xúc, một tâm trạng,
một cách nhìn thế giới khách quan… hay một thông điệp mà người sáng tác
muốn gửi tới mọi người. Đây là một trong những cách giao tiếp giữa mọi
người với nhau.
Giáo dục âm nhạc ở tiểu học không nhằm đào tạo cho các em trở thành
người hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp mà thông qua môn học, các em được
tham gia ca hát và được nghe các bài hát; lời ca, giai điệu, tiết tấu tác động vào
suy nghĩ, tình cảm , cảm xúc của các em. Từ đó, nó giúp các em phát triển trí
tuệ, trí tưởng tượng và óc sáng tạo thêm phong phú. Quan trọng hơn, nó có tác
dụng giáo dục đạo đức rất tốt.
Trong chương trình Âm nhạc ở Tiểu học, Học hát là nội dung trọng tâm,
được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 5. Song song với việc học hát, các em học
sinh sẽ được giáo viên hướng dẫn vỗ đệm cho bài hát vừa học qua các hình
2
thức: vỗ đệm theo nhịp, vỗ đệm theo phách và vỗ đệm theo tiết tấu lời ca. Đa
số các em rất thích thú với các hoạt động này.
Tuy nhiên, khi GV tổ chức cho HS lớp 3 tập luyện vỗ đệm theo phách mạnh
nhẹ thì các em gặp nhiều khó khăn, khi GV không còn thực hiện mẫu nữa
hoặc khi qua tiết ôn tập bài hát, chỉ có một số ít HSNK mới có thể vỗ đúng,
còn lại đa số các em bị quên chỗ nào phải vỗ phách mạnh, chỗ nào phải vỗ
phách nhẹ. Ở lớp 1 và lớp 2 các em đã quen với việc được hướng dẫn vỗ đệm
theo phách đều nhau. Sang lớp 3, kĩ năng này được nâng cao lên thành vỗ đệm
theo phách mạnh nhẹ nên các em gặp khó khăn, lúng túng cũng là điều dễ
hiểu. Nhưng chúng ta cần biết rằng việc hướng dẫn HS tập vỗ đệm theo phách
mạnh nhẹ khá cần thiết để phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc của học sinh.
Cũng như khi đọc một câu thơ, chúng ta nhấn nhá từ ngữ hoặc tiếng nào đó
trong câu để thể hiện được ý tứ của câu thơ đó; hay trong một bức tranh có
màu đậm, nhạt, có mảng sáng, tối khác nhau; thì trong nghệ thuật âm nhạc,
chúng ta cũng quan tâm đến cường độ mạnh, nhẹ trong các bài hát, bản nhạc
khác nhau, và chính trong một bài hát sẽ có những nốt mạnh, nhẹ làm điểm
nhấn, tạo cao trào cho bài hát đó. Như vậy, người giáo viên hướng dẫn được
học sinh vỗ đệm đúng phách mạnh nhẹ là góp phần giúp cho học sinh biết
được từng điểm nhấn nhỏ của bài hát đó (phách mạnh), từ đó các em dễ cảm
nhận, thể hiện tính chất, tình cảm của bài hát đã học tốt hơn.
* Xuất phát từ những lí do trên tôi chọn đề tài:
“Nâng cao kỹ năng vỗ đệm đúng phách mạnh nhẹ cho học sinh lớp 3B
trường Tiểu học Thị Trấn 2 qua việc đánh dấu vào lời bài hát”
II. GIỚI THIỆU
1. Hiện trạng và nguyên nhân
Qua những năm giảng dạy môn Âm nhạc tại trường Tiểu học Thị Trấn 2 –
Diên Khánh, cùng với quá trình dự giờ học hỏi các tiết dạy của đồng nghiệp
vào các buổi Sinh hoạt chuyên môn cụm trong huyện, tôi thấy rằng đối tượng
học sinh khá phong phú. Đa số các em thích thú học bộ môn âm nhạc, đặc biệt
là phân môn học hát, trong đó có hoạt động vỗ đệm theo phách (lớp 3- 4- 5 tập
vỗ đệm theo phách mạnh nhẹ). Thực tế trong tiết học, khi GV treo bảng phụ
hướng dẫn vỗ tay theo phách mạnh nhẹ kết hợp thực hiện mẫu thì HS dưới lớp
thực hiện khá tốt, đa số các em thực hiện đúng, nhưng khi GV không còn thực
hiện mẫu nữa thì nhiều em thực hiện sai, điều này cho thấy học sinh tập luyện
kĩ năng này một cách thụ động, ít có sự tích cực trong học tập, chỉ thực hiện
đúng khi có GV làm mẫu (HS bắt chước). Sau khi học xong một bài hát, chỉ
có một số em học sinh có năng khiếu có thể hát kết hợp vỗ đệm đúng phách
3
mạnh nhẹ. Nguyên nhân chính là do các em khi về nhà không có tài liệu
hướng dẫn để tập luyện vỗ đệm theo phách mạnh nhẹ, hầu hết phụ huynh
không nắm được các kiến thức về bộ môn âm nhạc để có thể giúp đỡ con em
mình dẫn đến việc các em không tập luyện hoặc nếu có tập luyện thì dễ bị sai.
Trên đây là những vấn đề tồn tại trong thực tế giảng dạy, vì vậy tôi đã suy
nghĩ, tham khảo một số phương pháp mới để khắc phục hiện trạng, nhằm nâng
cao kĩ năng vỗ đệm theo phách mạnh nhẹ cho học sinh lớp 3B – trường Tiểu
học Thị Trấn 2 Diên Khánh.
2. Giải pháp thay thế:
Để khắc phục tình trạng trên, cùng với việc năm học này trường chúng tôi
thực hiện dạy học theo mô hình trường học mới VNEN (HS ngồi học theo
nhóm), tôi đã sử dụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học
sinh lớp 3B, cụ thể là tôi cho HS lớp 3B dùng bút chì đánh dấu phách mạnh
(X) và phách nhẹ (x) vào lời bài hát trong sách âm nhạc của mình để các em
có thể tìm tòi tự tập luyện. Trong đó tôi sử dụng những phương pháp sau:
- Phương pháp làm việc với Sách giáo khoa (SGK): HS đọc thầm
lời bài hát trong SGK, sau đó dùng bút chì đánh dấu phách mạnh
(X) và phách nhẹ (x) vào lời bài hát.
- Phương pháp giao nhiệm vụ (HS tự tập luyện theo như đã đánh
dấu vào lời bài hát trong sách)
- Phương pháp hình thành kỹ năng (kỹ năng vỗ đệm theo phách
mạnh nhẹ, kĩ năng hoạt động nhóm, kĩ năng tự sửa sai hoặc sửa
sai cho bạn khác)
- Phương pháp luyện tập
- Phương pháp kiểm tra.
Thông qua kế hoạch bài học môn Âm nhạc lớp 3, khi dạy bài hát Bài ca đi
học, tôi bắt đầu áp dụng các phương pháp trên vào tiết học của lớp 3B và vẫn
duy trì ở những tiết ôn và những tiết học bài hát tiếp theo nhằm tạo thói quen
cho các em chủ động trong học tập, cho các em khi về nhà có tài liệu để luyện
tập
3. Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài
Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giúp học sinh học tốt môn âm nhạc
tiểu học” – GV Nguyễn Thị Thúy Hằng (Tiểu học Đốc Tín – Long Khánh –
Đồng Nai).
4
Đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi
hát” – GV Trần Thị Kiều Trang (Tiểu học La Văn Cầu –Cư Pơng – Đaklak).
4. Vấn đề nghiên cứu
Việc cho HS đánh dấu phách mạnh nhẹ vào lời bài hát có nâng cao kỹ năng vỗ
đệm đúng phách mạnh nhẹ một bài hát đã học, HSNK có thể tập luyện và
thực hiện đúng ngay cả khi GV chưa hướng dẫn không?
5. Giả thuyết nghiên cứu
Có, việc cho HS lớp 3B - trường Tiểu học Thị Trấn 2 Diên Khánh đánh dấu
phách mạnh nhẹ vào lời bài hát sẽ nâng cao kỹ năng vỗ đệm cho học sinh lớp
đó, các em vỗ đệm đúng phách mạnh nhẹ một bài hát đã học, HSNK có thể
tập luyện và thực hiện đúng ngay cả khi GV chưa hướng dẫn, ngoài ra còn có
thể hướng dẫn và sửa sai cho bạn khác trong nhóm học tập của mình.
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Khách thể nghiên cứu:
Tôi chọn đề tài này vì trường Tiểu học Thị Trấn 2 Diên Khánh có những điều
kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu.
a. Cơ sở vật chất:
Trường có phòng nhạc riêng, được trang bị đàn piano điện tử phục vụ tốt
cho việc giảng dạy bộ môn âm nhạc.
b. Học sinh:
Tôi chọn hai lớp 3B và 3C tham gia nghiên cứu vì hai lớp này có nhiều
điểm tương đồng nhau về sĩ số, tỉ lệ giới tính, thành phần dân tộc, số lượng
học sinh năng khiếu và ý thức học tập. Cụ thể như sau:
Bảng 1.
Nhóm
Thực
nghiệm
(Lớp 3B)
Đối chứng
(Lớp 3C)
Số HS các nhóm
Tổng số
Nam
Dân tộc
Nữ
Kinh
Khác
Đúng
Lưu
độ tuổi ban
25
14
11
25
0
24
1
24
10
14
24
0
23
1
5
2. Thiết kế nghiên cứu:
Chọn hai lớp 3B là lớp thực nghiệm và lớp 3C là lớp đối chứng. Tôi dùng
kết quả kiểm tra bài hát Bài ca đi học (hát kết hợp vỗ tay theo phách mạnh
nhẹ) – thứ hai ngày 26 tháng 9 năm 2017 làm bài kiểm tra trước tác động. Kết
quả kiểm tra cho thấy kết quả của 2 lớp có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép
kiểm chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2
nhóm trước khi tác động.
Kết quả:
Bảng 2
Đối chứng
Thực nghiệm
7.75
7.60
TBC
p=
0.35
p = 0.35 > 0.05, từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của hai
nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng là không có ý nghĩa, hai nhóm
được coi là tương đương.
Tiếp theo tôi tiến hành tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc theo cách:
Lớp 3B (lớp thực nghiệm): tôi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc như
hướng dẫn trong tài liệu VNEN dành cho bộ môn, đồng thời tôi áp dụng cho
HS đánh dấu phách mạnh nhẹ vào lời bài hát trong SGK.
Lớp 3C (lớp đối chứng): tôi vẫn tổ chức hoạt động giáo dục như hướng
dẫn trong tài liệu VNEN dành cho bộ môn âm nhạc nhưng không cho HS lớp
3C đánh dấu phách mạnh nhẹ vào SGK
Qua các tiết Âm nhạc lớp 3 tuần 5, 7, 10, 12, 14, 21 , sau khi dạy xong
tôi thường xuyên kiểm tra học sinh bằng việc yêu cầu học sinh hát kết hợp
vỗ tay theo phách mạnh nhẹ bài hát vừa học vào các tiết ôn tập tôi thấy kết
quả của hai lớp dần có sự chênh lệch nhau, rõ ràng nhất là vào những tuần
về sau. Ở đây tôi sẽ lấy kết quả kiểm tra của tuần 22 để làm cơ sở đối
chứng.
Bảng 3
Nhóm
Kiểm tra
Tác động
trước tác động
Kiểm tra
sau tác động
6
Thực nghiệm O1
Tổ chức hoạt động giáo dục
âm nhạc như hướng dẫn
trong tài liệu VNEN dành
cho bộ môn, đồng thời tôi
áp dụng cho HS đánh dấu
phách mạnh nhẹ vào lời bài
hát trong SGK.
O3
Đối chứng
Tổ chức hoạt động giáo dục
âm nhạc như hướng dẫn
trong tài liệu VNEN dành
cho bộ môn âm nhạc nhưng
không cho HS đánh dấu
phách mạnh nhẹ vào lời bài
hát trong SGK.
O4
O2
3. Quy trình nghiên cứu:
Thời gian dạy lớp thực nghiệm và lớp đối chứng giống nhau về thứ ngày; chỉ
khác nhau là lớp 3C tiết 1, lớp 3B tiết 3. Điều này càng giúp tôi thuận lợi
hơn cho việc nghiên cứu của mình.
Thời gian tiến hành thực hiện từ ngày 26/9/2017 đến ngày 06/2/2018, nghiên
cứu hầu như xuyên suốt trong các tuần học và ôn bài hát, áp dụng đánh dấu
phách mạnh nhẹ trong các tuần học bài hát mới:
Bảng 4
Thứ - ngày
Tên bài học
Thứ hai ngày 02/10/2017
Học hát bài: Đếm sao
(tuần 5)
Thứ hai ngày 16/10/2017
Học hát bài: Gà gáy
(tuần 7)
Thứ hai ngày 6/11/2017
Học hát bài: Lớp chúng ta đoàn kết
(tuần 10)
7
Thứ hai ngày 20/11/2017
Học hát bài: Con chim non
(tuần 12)
Thứ hai ngày 4/12/2017
Học hát bài: Ngày mùa vui
(tuần 14)
Thứ hai ngày 22/1/2018
Học hát bài: Cùng múa hát dưới trăng
(tuần 21)
Dạy lớp thực nghiệm: tôi thiết kế hoạt động giáo dục âm nhạc như hướng dẫn
trong tài liệu VNEN dành cho bộ môn, đồng thời tôi áp dụng cho HS đánh dấu
phách mạnh nhẹ vào lời bài hát trong SGK.
Trước khi đến lớp, tôi chuẩn bị kỹ bài dạy, bao gồm hát chuẩn xác bài hát
sẽ dạy, phân tích phách mạnh và phách nhẹ trong bài hát đó.
Ví dụ: Bài hát Đếm sao
Một ông sao sáng, hai ông sáng sao...
X
x
x
Xx
x
Xx x
Xxx
Trong tiết dạy, khi qua hoạt động vỗ đệm theo phách mạnh nhẹ. GV sẽ
cho HS quan sát lên bảng (có lời bài hát đã đánh dấu phách mạnh nhẹ) và gợi
ý cho HS tìm ra quy luật : “Các em quan sát và tìm xem ở bài hát Đếm sao
chúng ta thấy cứ 1 phách mạnh thì tiếp theo sau có mấy phách nhẹ?” Nhóm
hoặc cá nhân nào trả lời đúng được vỗ tay tuyên dương, các em sẽ thích thú
hơn.
Từ câu trả lời của HS, GV nêu kết luận: “Bài hát này được viết ở nhịp ¾, giai
điệu nhịp nhàng, uyển chuyển, khi tập vỗ tay các em sẽ vỗ 1 phách mạnh và 2
phách nhẹ nối tiếp, luân phiên nhau”. Sau khi kết luận, GV dành cho HS 2 đến
3 phút để HS dùng bút chì đánh dấu phách mạnh nhẹ vào lời bài hát trong sách
của mình
Ở tiết này, GV vẫn sẽ thực hiện mẫu và hướng dẫn cho HS luyện tập cả lớp
khoảng 2 – 3 lần. Sau đó tiến hành cho HS hoạt động theo nhóm (theo mô
hình VNEN). GV quan sát, giúp đỡ cho các nhóm, đặc biệt là những em còn
chậm, năng khiếu hạn chế.
Vào các tiết học sau đó, GV dần để HS tự theo dõi trong tài liệu để tập luyện,
GV không thực hiện mẫu nữa, thay vào đó là một em HSNK sẽ thực hiện mẫu
trước lớp rồi tiến hành hoạt động nhóm như bình thường. Các em sẽ được
8
hướng dẫn đánh dấu cả bài hát ở những bài hát đầu tiên, khi các em đã quen
với kĩ năng vỗ tay theo phách mạnh nhẹ ở nhịp 2/4 (1 mạnh - 1 nhẹ luân phiên
nhau) và nhịp 3/4; 3/8 (1 mạnh - 2 nhẹ luân phiên nhau), GV chỉ hướng dẫn
các em đánh dấu vào 1 hoặc 2 câu đầu tiên của bài hát, sau đó HS tự giữ nhịp,
phách cho đúng, đều đặn đến hết bài.
Ở tiết ôn tập bài hát, khi HS đã có thời gian luyện tập trên lớp và ở nhà (luyện
tập theo như đã đánh dấu trong SGK) thì đa số các em đã thực hiện đúng, lúc
này GV hướng dẫn các em hát nhấn vào những tiếng vỗ phách mạnh (Ví dụ:
Một ông sao sáng, hai ông sáng sao) để thể hiện được tính chất nhịp nhàng của
bài hát, như vậy nghe sẽ hay hơn. Cứ như vậy sẽ tạo cho các em thói quen
nhấn nhá chỗ mạnh, chỗ nhẹ khi hát.
Khi thực hiện theo mô hình VNEN, các môn Toán , Tiếng Việt, Khoa
học,... đã có sách biên soạn riêng, trong đó có phần hướng dẫn HS tự tìm hiểu
bài mới, riêng những bộ môn như Âm nhạc, Mĩ thuật, Tiếng Anh,... lại chưa có
tài liệu riêng cho hình thức tổ chức dạy học mới này. Như vậy, cách làm của
tôi như một cách để bổ sung tài liệu học tập cho các em, phát huy tính tự giác,
tích cực và chủ động của các em trong học tập và rèn luyện, ở trường cũng
như khi về nhà. Hơn thế nữa, nó còn là cơ hội cho các em phát huy năng
khiếu, kỹ năng hoạt động theo nhóm và kỹ năng sửa sai cho bạn trong nhóm
học tập của mình.
Dạy lớp đối chứng: Tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc như hướng dẫn
trong tài liệu VNEN dành cho bộ môn, không cho HS đánh dấu phách mạnh
nhẹ vào lời bài hát trong SGK.
Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy các em có sự tiến bộ nhiều trong
hoạt động vỗ tay theo phách mạnh nhẹ. Tiết 9 theo phân phối chương trình lớp
3 là Ôn tập 3 bài hát: Bài ca đi học, Đếm sao, Gà gáy. Các em đã vỗ tay theo
phách mạnh nhẹ rất tốt 3 bài hát này, hầu như cả lớp thực hiện đúng cả bài, chỉ
còn 2 em là em Nguyễn Quốc Lộc và Nguyễn Bích Thuận còn sai 2 – 3 chỗ
trong bài, các nhóm trưởng điều khiển nhóm mình tự luyện tập khá tốt, các em
năng khiếu như em Nguyễn Phùng Duy Tân, em Bùi Anh Quân còn chỉ ra
được chỗ sai của bạn mình và giúp bạn đó sửa sai.
Trong những tiết học bài hát mới tiếp theo, tôi quan sát, theo dõi tình hình
luyện tập của các em thì thấy không chỉ các em năng khiếu mà có thêm một số
em khác cũng đã tự biết tập vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ theo hướng dẫn
trong SGK (phần đánh dấu phách mạnh nhẹ) mà không cần GV thực hiện
mẫu.
4. Đo lường và thu thập dữ liệu:
9
Để thấy rõ hơn kết quả của việc sử dụng các phương pháp dạy học theo
hướng phát huy tính tích cực của học sinh, sau khi hướng dẫn học sinh học
xong tiết 21 theo phân phối chương trình, tôi đã tiến hành kiểm tra. Học sinh
lớp 3B và lớp 3C hát kết hợp vỗ tay theo phách mạnh nhẹ bài hát Cùng múa
hát dưới trăng vào thứ hai ngày 29/1/2018. Bài hát này có nhịp lấy đà, vỗ
phách nhẹ vào tiếng Mặt, vỗ phách mạnh đầu tiên vào tiếng Trăng nên HS rất
dễ bị sai từ đầu bài. Để đảm bảo tính khách quan tôi mời thầy Lê Hà Minh
Quân - Tổng phụ trách Đội của trường tiểu học Thị Trấn 2 cùng kiểm tra đánh
giá, thầy Quân là người có kiến thức nhạc lí, có khả năng thẩm âm rất tốt và
có thâm niên trong các hoạt động văn nghệ của ngành nên tôi hoàn toàn yên
tâm về sự đánh giá của thầy.
Để thuận lợi cho việc tính toán kết quả thì chúng tôi thống nhất cho điểm
theo thang điểm 10, chia làm 2 phần: hát và vỗ tay, mỗi phần 5 điểm.
Yêu cầu đặt ra cụ thể như sau:
*Phần Hát:
- Hát đúng lời ca, tiết tấu, theo đúng cao độ : 5 điểm.
- Hát đúng lời ca, tiết tấu nhưng chưa đúng cao độ, còn hơi phô: 4 điểm.
- Hát đúng lời ca, tiết tấu nhưng còn phô khá nhiều: 3 điểm.
- Hát đúng lời ca, nhưng chưa đúng cao độ , tiết tấu: 2 điểm.
- Hát chưa đúng lời ca, tiết tấu, cao độ : 1 điểm
*Phần Vỗ tay theo phách mạnh nhẹ:
- Vỗ đúng phách mạnh nhẹ cả bài hát: 5 điểm.
- Vỗ đúng phách mạnh nhẹ từ đầu bài hát nhưng chưa đúng hết cả bài,
còn sai dưới 1/3 bài hát: 4 điểm.
- Vỗ đúng phách mạnh nhẹ từ đầu bài hát nhưng còn sai dưới 1/3 đến 1/2
bài hát: 3 điểm.
- Vỗ sai từ đầu bài hát : 2 điểm.
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ
1. Phân tích dữ liệu
*Kết quả kiểm tra sau khi tác động của học sinh:
Bảng 5
Lớp
Vỗ tay đúng
%
Vỗ tay được
10
%
Chưa vỗ
%
phách mạnh
nhẹ cả bài
phách mạnh nhẹ
nhưng không
đúng hết bài, còn
sai vài chỗ hoặc
sai nửa bài sau
đúng ngay
từ đầu bài
3B
24
96,0
1
4,0
0
0
3C
10
41,7
11
45,
8
3
12,5
Kết quả cho thấy rất rõ ràng là sau một thời gian cho HS đánh dấu phách
mạnh nhẹ vào lời bài hát trong SGK để luyện tập, kỹ năng vỗ tay đúng phách
mạnh nhẹ theo bài hát đã học của lớp 3B vượt trội hơn nhiều so với lớp 3C.
Số lượng HS vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ theo bài hát đã học của lớp 3B cao
hơn lớp 3B là 54,3%. Lớp 3B chỉ có 1 em vỗ tay chưa đúng hết cả bài trong
khi lớp 3C có tới 11 em, thậm chí lớp 3C còn 3 em chưa nhớ được là phải vỗ
tay vào tiếng nào đầu tiên.
Bảng 6. So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Đối chứng
Thực nghiệm
Điểm trung bình
8.42
9.44
Độ lệch chuẩn
1.53
0.58
Giá trị p của T-Test
0.002
Chênh lệch giá trị TB
chuẩn (SMD)
0.67
Như trên đã chứng minh rằng kết quả kết quả 2 nhóm trước tác động là tương
đương. Sau tác động kiểm chứng sự chênh lệch điểm trung bình bằng T-Test
cho kết quả p = 0.002, cho thấy : sự chênh lệch giữa điểm trung bình nhóm
thực nghiệm và nhóm đối chứng là có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm
trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bình của nhóm đối chứng là
không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động.
Chênh lệch trung bình chuẩn SMD = 0.67 cho thấy : tuy mức độ ảnh hưởng
của việc cho học sinh đánh dấu phách mạnh nhẹ vào SGK để luyện tập không
lớn lắm, nhưng cũng đã thể hiện được tác động trên là có hiệu quả.
11
2. Bàn luận
Như vậy sau:
+ Cùng một thời gian.
+ Cùng học chương trình như nhau, chỉ khác nhau ở phương pháp tổ
chức hoạt động (một lớp áp dụng cho HS đánh dấu phách mạnh nhẹ vào lời
bài hát trong SGK, lớp còn lại tổ chức các hoạt động như bình thường).
+ Điều kiện học tập như nhau (cùng một trường, cùng một giáo viên
giảng dạy).
+ Ý thức học tập như nhau.
+ Trình độ như nhau.
Sau khi áp dụng cho HS đánh dấu phách mạnh nhẹ vào lời bài hát trong SGK
ở lớp 3B , tôi quan sát thấy kết quả chuyển biến rõ rệt:
- Các em có ý thức tự giác và tập trung hơn trong giờ học.
- Các em hào hứng hơn trong hoạt động vỗ tay theo phách mạnh nhẹ vì đã
có tài liệu để các em tự tìm hiểu luyện tập; có căn cứ để biết mình thực hiện
đúng hay sai, có thể nhận xét bạn trong nhóm và giúp bạn mình sửa sai, các
em tự tin hơn hẳn.
- Đa số các em đã có thể nhớ được đối với bài hát được viết ở nhịp 2/4 phải
vỗ mạnh nhẹ thế nào, đối với bài hát được viết ở nhịp 3/4, 3/8 các em phải vỗ
mạnh nhẹ thế nào.
- 96 % học sinh lớp 3B có thể vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ cả bài hát đã
học.
- Số lượng học sinh tự biết luyện tập vỗ tay theo phách mạnh nhẹ một bài
hát đang học mà không cần giáo viên thực hiện mẫu tăng lên đáng kể.
- HS thể hiện tốt hơn tính chất, tình cảm của bài hát đã học.
Như vậy, giả thuyết của đề tài: “Việc cho HS lớp 3B - trường Tiểu học Thị
Trấn 2 Diên Khánh đánh dấu phách mạnh nhẹ vào lời bài hát sẽ nâng cao kỹ
năng vỗ đệm cho học sinh lớp đó, các em vỗ đệm đúng phách mạnh nhẹ một
bài hát đã học, HSNK có thể tập luyện và thực hiện đúng ngay cả khi GV chưa
hướng dẫn, ngoài ra còn có thể hướng dẫn và sửa sai cho bạn khác trong nhóm
học tập của mình” đã được kiểm chứng.
*Hạn chế:
12
Đề tài chỉ áp dụng cho một hoạt động trong tiết học Âm nhạc: vỗ đệm theo
phách mạnh nhẹ theo bài hát đã học.
V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Nghiên cứu này cho thấy việc hướng dẫn HS đánh dấu phách mạnh nhẹ vào
lời bài hát để luyện tập đã phát huy được sự chủ động, tính tích cực của học
sinh trong học tập. Trong quá trình dạy học ở lớp thực nghiệm, tôi nhận thấy
các em có tiến bộ nhiều trong kĩ năng vỗ tay theo phách mạnh nhẹ, trong cách
biểu diễn bài hát đúng tính chất, tình cảm. Như vậy, việc sử dụng các phương
pháp mới thay thế phương pháp cũ đã nâng cao kết quả học tập của học sinh
2. Kiến nghị
- Đối với giáo viên: Không ngừng tự học và nghiên cứu các phương pháp dạy
học, kỹ thuật dạy học mới. Biết khai thác tài liệu qua mạng Internet.
- Tích cực tham gia các buổi học chuyên đề, các lớp bồi dưỡng đổi mới
phương pháp dạy học do trường và ngành tổ chức, dự giờ học hỏi, trao đổi
kinh nghiệm với đồng nghiệp, đặc biệt là học hỏi về cách thức tổ chức hoạt
động giáo dục âm nhạc theo mô hình trường học mới VNEN.
* Với kết quả của đề tài nghiên cứu này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp
quan tâm, chia sẻ và đặc biệt là giáo viên âm nhạc tiểu học ở những trường có
điều kiện có thể ứng dụng đề tài này vào các tiết dạy bài hát mới để nâng cao
kết quả học tập phân môn học hát nói riêng và môn Âm nhạc nói chung cho
học sinh lớp 3 - 4 - 5.
Rất mong sự góp ý của hội đồng khoa học để đề tài được hoàn thiện hơn.
TT Diên Khánh, ngày 06 tháng 02 năm 2018
Người viết
Nguyễn Thị Ngọc Bích
13
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
Tài liệu tập huấn “Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng”. Bộ
GD&ĐT - Dự án Việt – Bỉ. Nhà xuất bản đại học sư phạm năm 2010.
2.
Sách giáo khoa, sách giáo viên môn âm nhạc lớp 3.
3.
Tài liệu hướng dẫn thiết kế hoạt động giáo dục các bộ môn theo mô
hình VNEN.
4.
Một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực.
5.
Mạng Internet và một số tài liệu liên quan đến môn âm nhạc tiểu học.
14
PHỤ LỤC
Đề kiểm tra trước tác động: Em hãy hát kết hợp vỗ tay theo phách mạnh nhẹ
bài hát Bài ca đi học.
Đề kiểm tra sau tác động: Em hãy hát kết hợp vỗ tay theo phách mạnh nhẹ
bài hát Cùng múa hát dưới trăng.
Yêu cầu cần đạt:
- Đối với HSNK: hát đúng giai điệu, lời ca và vỗ tay đúng phách mạnh
nhẹ.
- Hát theo giai điệu và đúng lời ca, vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ.
15
KẾT QUẢ KIỂM TRA TRƯỚC TÁC ĐỘNG LỚP 3B – LỚP THỰC
NGHIỆM
TT Họ và tên
Nữ
Hát kết hợp
vỗ tay đúng
phách mạnh
nhẹ cả bài
Hát kết hợp vỗ
tay được theo
phách mạnh
nhẹ nhưng còn
chỗ sai
1
Ngô Ngọc Khánh Đoan
X
2
Trần Quốc Hậu
X
3
Trần Quang Khải
X
4
Nguyễn Gia Khang
X
5
Nguyên Thiên Kỳ
X
6
Nguyễn Anh Khoa
X
7
Nguyễn Ngọc Trúc Linh
8
Nguyễn Quốc Lộc
9
Kiều Xuân Mai
Vỗ tay
chưa đúng
phách
mạnh nhẹ
X
X
X
X
X
X
16
10 Phan Hồng Ngân
11
X
X
Đặng Phúc Nguyên
X
12 Trần Xuân Nhân
X
13 Huỳnh Lê Uyên Như
X
X
14 Nguyễn Khiết Ninh
X
X
15 Huỳnh Hồng Sơn
X
16 Bùi Anh Quân
X
17 Nguyễn Hồ Anh Quốc
X
18 Nguyễn Phùng Duy Tân
X
19 Phan Nguyễn Ngọc Tấn
X
20 Nguyễn Bích Thuận
X
X
21 Phạm Ngọc Bảo Thư
X
X
22 Lê Nguyễn Thùy Trang
X
X
23 Nguyễn Huỳnh Bảo Trâm
X
X
24 Trần Mạnh Tuấn
25 Lại Trần Phương Vy
X
X
X
Tổng hợp :
Trước tác động
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ cả bài:
4/2 ( 16%)
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay được theo phách mạnh nhẹ
nhưng có chỗ còn sai:
18 / 8 ( 72%)
Vỗ tay chưa đúng phách mạnh nhẹ:
3/1 ( 12 %)
17
KẾT QUẢ KIỂM TRA TRƯỚC TÁC ĐỘNG LỚP 3C – LỚP ĐỐI
CHỨNG
TT Họ và tên
Nữ
Hát kết hợp
vỗ tay đúng
phách mạnh
nhẹ cả bài
Hát kết hợp vỗ
tay được theo
phách mạnh
nhẹ nhưng còn
chỗ sai
1
Nguyễn Vũ Gia Bảo
X
2
Đặng Văn Hiền
X
3
Nguyễn Xuân Hòa
X
4
Nguyễn Thị Ngọc Huyền
X
5
Võ Chí Khôi
X
6
Đỗ Nguyễn Tuấn Khôi
X
7
Lê Tường Kim Ngân
X
8
Huỳnh Thị Thanh Nhàn
X
X
9
Nguyễn Trần Khánh Ninh
X
X
Vỗ tay
chưa đúng
phách
mạnh nhẹ
X
X
X
10 Nguyễn Vân Hoàng Phúc
X
11 Nguyễn Hoàng Phước
X
12 Nguyễn Minh Quân
X
18
13 Lê Trần Phú Quý
X
14 Võ Thị Ngọc Quỳnh
X
15 Võ Ngọc Trúc Quỳnh
X
X
X
X
16 Phù A Thắng
X
17 Nguyễn Đức Thọ
X
18 Nguyễn Ngọc Bảo Trâm
X
X
19 Dương Trần Khánh Trân
X
X
20 Đỗ Ngọc Thùy Trang
X
X
21 Nguyễn Đỗ Thanh Tuyền
X
X
22 Nguyễn Thanh Thảo Uyên X
X
23 Huỳnh Tấn Việt
X
24 Nguyễn Trương Tường Vy X
X
Tổng hợp :
Trước tác động
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ cả bài:
4/3 ( 16,7%)
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay được theo phách mạnh nhẹ
nhưng có chỗ còn sai:
18 / 10 ( 75%)
Vỗ tay chưa đúng phách mạnh nhẹ:
2 / 1 ( 8,3 %)
19
KẾT QUẢ KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG LỚP 3B
NGHIỆM
TT Họ và tên
Nữ
1
Ngô Ngọc Khánh Đoan
X
2
Trần Quốc Hậu
X
3
Trần Quang Khải
X
4
Nguyễn Gia Khang
X
5
Nguyên Thiên Kỳ
X
6
Nguyễn Anh Khoa
X
7
Nguyễn Ngọc Trúc Linh
8
Nguyễn Quốc Lộc
9
Kiều Xuân Mai
10 Phan Hồng Ngân
11
Hát kết hợp
vỗ tay đúng
phách mạnh
nhẹ cả bài
– LỚP THỰC
Hát kết hợp vỗ
tay được theo
phách mạnh
nhẹ nhưng còn
chỗ sai
X
X
X
X
X
X
X
X
Đặng Phúc Nguyên
X
12 Trần Xuân Nhân
X
13 Huỳnh Lê Uyên Như
X
X
14 Nguyễn Khiết Ninh
X
X
20
Vỗ tay
chưa đúng
phách
mạnh nhẹ
15 Huỳnh Hồng Sơn
X
16 Bùi Anh Quân
X
17 Nguyễn Hồ Anh Quốc
X
18 Nguyễn Phùng Duy Tân
X
19 Phan Nguyễn Ngọc Tấn
X
20 Nguyễn Bích Thuận
X
X
21 Phạm Ngọc Bảo Thư
X
X
22 Lê Nguyễn Thùy Trang
X
X
23 Nguyễn Huỳnh Bảo Trâm
X
X
24 Trần Mạnh Tuấn
25 Lại Trần Phương Vy
X
X
X
Tổng hợp :
Sau tác động
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ cả bài:
24/11 ( 96%)
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay được theo phách mạnh nhẹ
nhưng có chỗ còn sai:
1/0 ( 4%)
Vỗ tay chưa đúng phách mạnh nhẹ:
0/0 (0%)
21
KẾT QUẢ KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG LỚP 3C – LỚP ĐỐI CHỨNG
TT Họ và tên
Nữ
Hát kết hợp
vỗ tay đúng
phách mạnh
nhẹ cả bài
Hát kết hợp vỗ
tay được theo
phách mạnh
nhẹ nhưng còn
chỗ sai
1
Nguyễn Vũ Gia Bảo
X
2
Đặng Văn Hiền
X
3
Nguyễn Xuân Hòa
X
4
Nguyễn Thị Ngọc Huyền
X
5
Võ Chí Khôi
X
6
Đỗ Nguyễn Tuấn Khôi
X
7
Lê Tường Kim Ngân
X
8
Huỳnh Thị Thanh Nhàn
X
X
9
Nguyễn Trần Khánh Ninh
X
X
Vỗ tay
chưa đúng
phách
mạnh nhẹ
X
X
X
10 Nguyễn Vân Hoàng Phúc
X
11 Nguyễn Hoàng Phước
X
12 Nguyễn Minh Quân
X
13 Lê Trần Phú Quý
X
X
14 Võ Thị Ngọc Quỳnh
X
X
15 Võ Ngọc Trúc Quỳnh
X
X
16 Phù A Thắng
X
17 Nguyễn Đức Thọ
X
22
18 Nguyễn Ngọc Bảo Trâm
X
X
19 Dương Trần Khánh Trân
X
X
20 Đỗ Ngọc Thùy Trang
X
X
21 Nguyễn Đỗ Thanh Tuyền
X
X
22 Nguyễn Thanh Thảo Uyên X
X
23 Huỳnh Tấn Việt
X
24 Nguyễn Trương Tường Vy X
X
Tổng hợp :
Trước tác động
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay đúng phách mạnh nhẹ cả bài:
10/8 ( 41,7%)
Hát theo giai điệu và đúng lời bài hát, vỗ tay được theo phách mạnh nhẹ
nhưng có chỗ còn sai:
12 / 5 ( 50%)
Vỗ tay chưa đúng phách mạnh nhẹ:
2 / 1 ( 8,3 %)
23
BẢNG ĐIỂM : Lớp đối chứng
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
KT trước tác
động
7
7
5
8
7
7
10
7
8
8
5
10
8
10
8
7
8
8
8
7
8
10
7
8
Họ và tên
Nguyễn Vũ Gia Bảo
Đặng Văn Hiền
Nguyễn Xuân Hòa
Nguyễn Thị Ngọc Huyền
Võ Chí Khôi
Đỗ Nguyễn Tuấn Khôi
Lê Tường Kim Ngân
Huỳnh Thị Thanh Nhàn
Nguyễn Trần Khánh Ninh
Nguyễn Văn Hoàng Phúc
Nguyễn Hoàng Phước
Nguyễn Minh Quân
Lê Trần Phú Quý
Võ Thị Ngọc Quỳnh
Võ Ngọc Trúc Quỳnh
Phù A Thắng
Nguyễn Đức Thọ
Nguyễn Ngọc Bảo Trâm
Dương Trần Khánh Trân
Đỗ Ngọc Thùy Trang
Nguyễn Đỗ Thanh Tuyền
Nguyễn Thanh Thảo Uyên
Huỳnh Tấn Việt
Nguyễn Trương Tường Vi
24
KT sau tác
động
7
7
5
10
8
7
10
8
8
8
6
10
10
10
8
8
10
10
10
7
8
10
7
10
BẢNG ĐIỂM : Lớp thực nghiệm
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
KT trước tác
động
7
7
7
7
8
7
8
6
10
8
8
5
8
8
7
10
7
10
7
5
7
8
7
8
10
Họ và tên
Ngô Ngọc Khánh Đoan
Trần Quốc Hậu
Trần Quang Khải
Nguyễn Gia Khang
Nguyễn Thiên Kỳ
Nguyễn Anh Khoa
Nguyễn Ngọc Trúc Linh
Nguyễn Quốc Lộc
Kiều Xuân Mai
Phan Hồng Ngân
Đặng Phúc Nguyên
Trần Xuân Nhân
Huỳnh Lê Uyên Như
Nguyễn Khiết Ninh
Huỳnh Hồng Sơn
Bùi Anh Quân
Nguyễn Hồ Anh Quốc
Nguyễn Phùng Duy Tân
Phan Nguyễn Ngọc Tấn
Nguyễn Bích Thuận
Phạm Ngọc Bảo Thư
Lê Nguyễn Thùy Trang
Nguyễn Huỳnh Bảo Trâm
Trần Mạnh Tuấn
Lại Trần Phương Vy
KT sau tác
động
9
9
9
9
10
9
10
9
10
10
10
8
10
10
9
10
9
10
9
9
9
10
9
10
10
Người kiểm tra:
Nguyễn Thị Ngọc Bích (GVÂN)
Thầy Lê Hà Minh Quân (TPT)
25