BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
THÀNH LẬP BẢN ĐỒ CẢNH BÁO TRƯỢT ĐẤT
TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH
TỪ KM 805 ĐẾN KM 835
CHUYÊN NGÀNH: KỸ THUẬT TRẮC ĐỊA - BẢN ĐỒ
ĐINH CÔNG HƯỞNG
HÀ NỘI, NĂM 2017
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔ I TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
THÀNH LẬP BẢN ĐỒ CẢNH BÁO TRƯỢT ĐẤT
TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH
TỪ KM 805 ĐẾN KM 835
ĐINH CÔNG HƯỞNG
CHUYÊN NGÀNH: KỸ THUẬT TRẮC ĐỊA - BẢN ĐỒ
MÃ SỐ: 60520503
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. PHẠM THỊ HOA
HÀ NỘI, NĂM 2017
--i3-
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Cán bộ hướng dẫn chính: TS. Phạm Thị Hoa
Cán bộ chấm phản biện 1: TS. Phạm Minh Hải
Cán bộ chấm phản biện 2: PGS. TS. Trịnh Lê Hùng
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Ngày 29 tháng 09 năm 2017
--i4-
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan các nội dung, số liệu, kết quả nêu trong luận văn là
trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Đinh Công Hưởng
--33--
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự cố gắng của bản thân, trong quá
trình học tập, nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu, số liệu,… tôi còn nhận được rất
nhiều sự quan tâm, giúp đỡ, ý kiến đóng góp quý báu của các thầy, cô giáo
trong Khoa Trắc địa - Bản đồ, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà
Nội. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến TS. Phạm Thị Hoa,
Trưởng Khoa Trắc địa - Bản đồ, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà
Nội, người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các cơ quan, đơn vị đã tạo mọi
điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tận tình để tôi hoàn thành luận văn này:
- Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh;
- Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Tĩnh;
- Tổng công ty Tài nguyên và Môi trường Việt Nam;
- Viện Khoa học Địa chất và khoáng sản Việt Nam;
- Cục Viễn thám Quốc gia;
- Các bạn đồng nghiệp ở các cơ quan, đơn vị và các bạn học viên trong
lớp Cao học CH1TĐ.
Do thời gian và trình độ còn nhiều hạn chế nên luận văn của tôi không
thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong thầy, cô và các bạn đóng góp ý
kiến để luận văn cũng như kiến thức chuyên môn của tôi được hoàn chỉnh
hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
--44--
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................
ii
LỜI
CẢM
ƠN
................................................................................................. iii MỞ ĐẦU
.......................................................................................................... 1
1.
Tính
cấp
thiết
của
tài............................................................................................................. 1
2.
Ý
nghĩa
khoa
học
và
tài................................................................................ 2
thực
đề
tễn
của
đề
2.1.
Ý
nghĩa
học..................................................................................................................... 2
khoa
2.2.
Ý
nghĩa
tễn...................................................................................................................... 3
thực
3.
Mục
têu
và
nhiệm
tài.............................................................................................. 3
vụ
của
3.1.
têu.................................................................................................................................... 3
đề
Mục
3.2.
vụ................................................................................................................................... 3
Nhiệm
4.
Đối
tượng
và
phạm
cứu........................................................................................... 3
nghiên
vi
4.1.
Đối
................................................................................................................................. 3
tượng
4.2.
vi..................................................................................................................................... 3
Phạm
5.
Phương
pháp
cứu.......................................................................................................... 3
5.1.
Phương
pháp
tổng
thừa............................................................................................ 3
nghiên
hợp
kế
5.2. Phương pháp sử dụng dữ liệu từ hệ thông tin địa lý (GIS)
............................................. 4
5.3.
Phương
pháp
sử
dụng
................................................................................. 4
5.4.
Phương
pháp
tch
hợp
........................................................................... 4
ảnh
GIS
và
viễn
viễn
thám
thám
--55--
5.5.
Phương
pháp
phân
kê......................................................................................... 4
tch
6.
Cơ
sở
tư
liệu,
.................................................................................................................. 5
thống
tài
liệu
7.
Cấu
trúc
của
luận
................................................................................................................ 5
văn
Chương 1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ...................... 6
1.1.
Khái
quát
chung
đất................................................................................................. 6
về
1.1.1. Một số khái niệm về
........................................................................ 6
và
tai
1.1.2.
Các
nguyên
nhân
đất................................................................................. 8
biến
gây
trượt
trượt
nên
1.1.3.
Các
kiểu
trượt
chính.................................................................................................. 9
đất
trượt
đất
1.2. Các thành tựu nghiên cứu về trượt đất trên thế giới và ở Việt Nam
..................12
1.2.1.
Thành
tựu
nghiên
................................................................................12
cứu
1.2.2.
Nghiên
cứu
trượt
đất
...................................................................................13
trên
ở
thế
Việt
giới
Nam
--66--
1.3. Vấn đề nghiên cứu của đề tài
.........................................................................................16
Chương 2. CƠ SỞ KHOA HỌC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ CẢNH BÁO TRƯỢT
ĐẤT ................................................................................................. 19
2.1. Quy trình công nghệ thành lập bản đồ cảnh báo trượt
đất.............................................19
2.2.1. Các nguyên nhân do tự nhiên
.........................................................................................20
2.2.2. Các nguyên nhân do nhân
tạo.........................................................................................22
2.3. Xác định mức độ ảnh hưởng của từng nguyên nhân chủ yếu gây ra trượt
đất..............24
2.3.1. Ảnh hưởng của nguyên nhân chủ yếu gây ra trượt đất
..............................................25
2.3.2. Tổng ảnh hưởng của các nguyên nhân chủ yếu đến trượt đất
..................................28
2.4. Phương pháp thành lập bản đồ cảnh báo trượt
đất..........................................................29
2.4.1. Hệ thông tin địa lý (Geographic Information System - GIS)
.....................................29
2.4.2. Công nghệ viễn thám (Remote sensing RS)................................................................30
2.4.3. Phương pháp tch hợp GIS và viễn thám
......................................................................30
Chương 3. THỰC NGHIỆM THÀNH LẬP BẢN ĐỒ CẢNH BÁO TRƯỢT
ĐẤT TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TỪ KM 805
ĐẾN KM 835..................................................................................................
31
3.1. Khái quát đặc điểm địa hình, địa vật khu vực nghiên
cứu.............................................31
3.1.1. Vị trí địa
lý...........................................................................................................................31
3.1.2. Địa hình, địa
mạo..............................................................................................................34
--77--
3.1.3. Khí hậu
................................................................................................................................35
3.1.4. Thuỷ
văn..............................................................................................................................35
3.1.5. Tài nguyên đất
................................................................................................................36
3.1.6. Tài nguyên nước
................................................................................................................36
3.2. Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố đến nguy cơ trượt đất tại khu vực
nghiên cứu .37
3.3. Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí Minh từ
Km 805 đến
km 835…………………………………………………………………………...39
3.3.1. Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của độ dốc
địa hình... 40
3.3.2. Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của yếu
tố thực phủ ...................................................................................................50
3.3.3. Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của thạch học
.............53
--88--
3.3.4. Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của yếu tố
thủy hệ......56
3.3.5. Chồng xếp các bản đồ trượt đất thành phần để thành lập bản đồ cảnh
báo trượt đất cho khu vực thực
nghiệm......................................................................................................59
3.4. Phân tích, đánh giá và cảnh báo nguy cơ trượt đất tại khu vực thực
nghiệm......................62
3.4.1. Phân tích, đánh giá và cảnh báo nguy cơ trượt đất
....................................................62
3.4.3. Đề xuất các giải pháp phòng tránh nguy cơ trượt
đất................................................68
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 70
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................... 72
--99--
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Bảng thứ tự ưu tiên cho từng nhân tố ảnh hưởng ............................
37
Bảng 3.2 Bảng ma trận so sánh tương quan từng cặp đối tượng ....................
38
Bảng 3.3 Bảng chuẩn hóa ma trận so sánh tương quan từng cặp và trọng
số tương ứng của từng nhân tố
............................................................................ 39
Bảng 3.4 Bảng phân loại cấp độ nhạy cảm của yếu tố độ dốc địa hình ......... 48
Bảng 3.5 Bảng phân loại cấp độ nhạy cảm của yếu tố thực phủ .................... 53
Bảng 3.6 Bảng phân loại cấp độ nhạy cảm của yếu tố thạch học ...................
53
Bảng 3.7 Bảng phân loại cấp độ nhạy cảm của yếu tố thủy hệ ...................... 58
Bảng 3.8 Bảng thống kê chiều dài các khu vực cảnh báo trượt đất ................
63
Bảng 3.9 Bảng kết quả khảo sát vị trí các điểm trượt tại thực địa ..................
66
--88--
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1 Hình ảnh mô phỏng về trượt đất
................................................................................ 7
Hình 1.2 Trượt đất quan sát từ Tỉnh lộ 604 (Tp. Đà Nẵng đi Quảng Nam)
....................... 9
Hình 1.3 Trượt đất xảy ra tại tỉnh Lai Châu, ngày 20/9/2014
....................................10
Hình 1.4 Trượt đất xảy ra tại Quốc lộ 49 (tỉnh Thừa Thiên
Huế).............................10
Hình 1.5 Trượt lở đất xảy ra tại tỉnh Lào Cai, ngày 25/8/2016
.................................10
Hình 1.6 Trượt lở đất xảy ra tại Nha Trang, Khánh Hòa, ngày 20/12/2016
.........11
Hình 1.7 Trượt lở đất xảy ra trên đường Hồ Chí Minh (Đoạn qua huyện
Phước
Sơn, tỉnh Quảng Nam), ngày 15/12/2016
.........................................................................11
Hình 1.8 Trượt lở đất xảy ra tại thị trấn Vinh Quang, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh
Hà Giang, ngày 09/07/2017
...................................................................................................11
Hình 2.1 Quy trình công nghệ thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất
...................................19
Hình 3.1 Vị trí địa lý khu vực nghiên
cứu................................................................................31
Hình 3.2 Vách mái dốc tại Km 805+800, tuyến đường Hồ Chí
Minh...............................32
Hình 3.3 Vách mái dốc tại Km 819+200, tuyến đường Hồ Chí
Minh...............................32
Hình 3.4 Vị trí trượt xảy ra tại Km 822+700, tuyến đường Hồ Chí
Minh.........................33
Hình 3.5 Hình ảnh tác giả tại vị trí điểm khởi đầu đoạn tuyến (Km 805)
..........................33
--99--
Hình 3.6 Hình ảnh tác giả tại vị trí điểm kết thúc đoạn tuyến (Km
835)............................34
Hình 3.7 Khởi động phần mềm ArcMap
10.1......................................................................349
Hình 3.8 Nhập dữ liệu GIS vào phần mềm
.............................................................................40
Hình 3.9 Bản đồ địa hình tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km 805 đến Km 835
...............41
Hình 3.10 Xây dựng mô hình
DEM.........................................................................................42
Hình 3.11 Tạo mô hình
TIN.......................................................................................................42
Hình 3.12 Sản phẩm DEM được biểu thị ở dạng mô hình TIN
..........................................43
Hình 3.13 Chuyển đổi từ dữ liệu TIN sang
Raster.................................................................44
Hình 3.14 Lập bản đồ độ dốc từ bề mặt
Raster.......................................................................45
--10
10--
Hình 3.15 Lựa chọn đơn vị cho đối tượng thành lập
.............................................................45
Hình 3.16 Phân loại độ dốc theo góc dốc địa hình
.................................................................46
Hình 3.17 Gán các giá trị góc dốc địa hình theo từng
ngưỡng.............................................46
Hình 3.18 Phân ngưỡng góc dốc địa
hình................................................................................47
Hình 3.19 Bản đồ độ dốc địa hình
..........................................................................................47
Hình 3.20 Bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của độ dốc địa hình
................50
Hình 3.21 Bản đồ thực phủ
.......................................................................................................51
Hình 3.22 Bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của thực
phủ...........................52
Hình 3.23 Bản đồ thạch
học......................................................................................................54
Hình 3.24 Bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của thạch
học...........................55
Hình 3.25 Bản đồ mật độ thủy
hệ..............................................................................................60
Hình 3.26 Bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên ảnh hưởng của mật độ thủy
hệ.......58
Hình 3.27 Thao tác chồng xếp các bản đồ trượt đất thành phần
.................................58
Hình 3.28 Nhập các dữ liệu chuyên đề và gán trọng số cho chúng
...................................58
Hình 3.29 Tổng hợp giá trị cấp độ nhạy
cảm.........................................................................58
Hình 3.30 Bản đồ cảnh báo trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km
805 đến
Km
835...........................................................................................................................................61
--11
11--
Hình 3.31 Biểu đồ thể hiện tỷ lệ cảnh báo trượt theo các
mức.............................................64
Hình 3.32 Bản đồ vị trí các điểm trượt theo đối chứng thực địa
......................................64
Hình 3.33 Kiểm chứng bản đồ cảnh báo trượt đất với đối chứng thực
địa........................65
Hình 3.34 Biểu đồ thể hiện mức tỷ lệ (%) trượt thực tế so với cảnh báo...68
--12
12--
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Họ và tên học viên: Đinh Công Hưởng.
Lớp: CH1TĐ
Khóa: 1.
Cán bộ hướng dẫn: TS. Phạm Thị Hoa.
Tên đề tài: Thành lập bản đồ cảnh báo nguy cơ trượt đất trên
tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km 805 đến Km 835.
1. Mở đầu
Trượt đất là một dạng tai biến thiên nhiên xảy ra tương đối phổ biến ở
các vùng đồi núi nước ta. Đó là quá trình di chuyển các khối đất đá lớn theo
một bề mặt và trong quá trình di chuyển ít xảy đổ vỡ hoặc đảo lộn tính
nguyên khối của các khối trượt.
Luận văn “Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất trên tuyến đường Hồ
Chí Minh từ Km 805 đến Km 835” có mục đích giúp cho cơ quan quản lý lập
kế hoạch chi tiết trong phòng, chống nhằm giảm thiểu thiệt hại do trượt
đất gây ra trên phạm vi nghiên cứu. Luận văn được hoàn thành trên cơ sở kế
thừa và phát huy những thành tựu từ các công trình đã nghiên cứu trước
đây có nội dung liên quan hoặc những công trình nghiên cứu tương tự
nhưng ở phạm vi, địa điểm khác. Số liệu, tư liệu chính được Luận văn sử
dụng gồm có:
- Bản đồ địa hình tỷ lệ 1/10.000, khoảng cao đều 10m, khu vực thực
nghiệm được thành lập năm 2004, có bổ sung yếu tố địa hình năm 2014, do
Tổng công ty Tài nguyên và Môi trường Việt Nam cung cấp.
- Ảnh vệ tinh Landsat 7, độ phân giải 30m của khu vực thực nghiệm, ảnh
được chụp ngày 30/12/2014.
--13
13--
- Lượng mưa trung bình năm khu vực các huyện Vũ Quang, Hương Khê,
tỉnh Hà Tĩnh được thu thập bởi Chi cục Biển, Hải đảo và Tài nguyên nước Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh.
--14
14--
- Kết quả điều tra tại thực địa.
2. Tổng quan tnh hình nghiên cứu
Những nghiên cứu về trượt đất trên thế giới và ở Việt Nam trước đây
đã đem lại những thành tựu khoa học đáng kể, vô cùng hữu ích cho công tác
phòng, tránh thiên tai, giảm thiểu những thiệt hại về người và tài sản. Nó
cũng mở ra những hướng tiếp cận mới, giới thiệu và phát triển những công
nghệ hiện đại, các phương pháp phù hợp phục vụ cho công tác nghiên
cứu khoa học cũng như ứng dụng vào thực tiễn, góp phần vào sự phát triển
chung của toàn xã hội.
Hiện nay có nhiều phương pháp nghiên cứu và đánh giá, dự báo trượt
đất khác nhau được công bố ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Trong
đó, sử dụng tư liệu ảnh viễn thám tch hợp với GIS là lựa chọn có tính ưu việt
nhất trong thời điểm hiện nay. Do đó, Luận văn tập trung nghiên cứu thành
lập bản đồ cảnh báo nguy cơ trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km
805 đến Km 835 dựa trên cơ sở phát huy tối đa sự tch hợp hiệu quả của
công nghệ viễn thám và GIS.
3. Cơ sở khoa học thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất
3.1. Quy trình công nghệ thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất
Xác định các nhân tố là nguyên nhân gây ra trượt
đất và tnh trọng số cho từng yếu tố thành
phần
Thu thập dữ liệu GIS, tư liệu viễn thám, các tài
liệu liên quan đến các yếu tố thành phần gây ra
trượt
đất. Nghiên cứu, phân tch, đánh giá, xử lý tài liệu
Thành lập bản đồ chuyên đề theo từng yếu tố thành phần
--15
15--
Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất dựa trên
ảnh
hưởng của từng yếu tố thành
phần
Chồng xếp bản đồ cảnh báo trượt đất của từng
yếu tố thành phần để thành lập bản đồ cảnh
báo trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí Minh
từ Km
805 đến Km 835
Kiểm chứng bản đồ cảnh báo trượt đất với đối
chứng
thực
địa
Đánh giá độ chính xác
3.2. Các nguyên nhân gây ra trượt đất và trọng số ảnh hưởng tương
ứng
Nguyên
nhân
Độ
dốc
địa
hình
Trọng
số
Khoảng
Lượng cách Thủy Thực
đến
mưa
hệ phủ
đường
GT
0.320
0.231
0.169
Sử
dụng
đất
Vỏ
phong
hóa
Thạch
học
Đới
đứt
gãy
0.090 0.066 0.040
0.028
0.028 0.028
4. Thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí
Minh từ Km 805 đến Km 835
4.1 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi khu vực nghiên cứu chỉ chạy dài 30 km dọc theo tuyến đường
Hồ Chí Minh nên ảnh hưởng của một số yếu tố trong 9 yếu tố trên đây có tnh
đồng nhất.. Do vậy, đề tài chỉ nghiên cứu, đánh giá 4 yếu tố độ dốc địa hình,
--16
16--
thực phủ, thạch học và thủy hệ ảnh hưởng đến quá trình gây trượt đất tại
phạm vi nghiên cứu.
4.2. Thành lập bản đồ cảnh báo nguy cơ trượt đất
-13-
Các yếu tố như độ dốc địa hình, thực phủ, thạch học, thủy hệ là những
yếu tố chính có thể gây ra trượt đất tại khu vực, được xác định tương ứng
với các lớp dữ liệu chuyên đề. Mô hình phân tch trượt đất được xây dựng
dựa trên kết quả tổ hợp tất cả các lớp chuyên đề và trọng số của chúng. Kết
quả tạo ra bản đồ cảnh báo trượt đất (hình 3.17) với năm mức độ cảnh báo
khác nhau: Rất cao, cao, trung bình, thấp và rất thấp.
Hình 3.17 - Bản đồ cảnh báo trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km
805 đến Km 835
-14-
Từ bản đồ cảnh báo trượt đất tỷ lệ 1/50.000 vừa được thành lập, với
phạm vi nghiên cứu chạy dọc tuyến đường Hồ Chí Minh, nên tác giả chỉ đề
xuất khoanh vùng xét với khoảng cách 300 mét kể từ tm đường về hai phía
và chạy dài 30 km theo toàn đoạn tuyến từ Km 805 đến Km 835, cho thấy:
Dọc theo tuyến đường, mức độ cảnh báo nguy cơ trượt đất tại các khu
vực là không giống nhau và được thể hiện ở 5 cấp độ cảnh báo từ mức thấp
(màu xanh đậm) đến mức rất cao (màu đỏ) trên cơ sở phân tch, đánh giá,
tổng hợp từ các tiêu chí là độ dốc địa hình, thực phủ, thạch học và thủy hệ.
4.3 Đánh giá độ chính xác bản đồ cảnh báo nguy cơ trượt đất
Để đánh giá độ chính xác của bản đồ cảnh báo trượt đất tại khu vực
nghiên cứu, tác giả lựa chọn phương pháp kiểm chứng thực địa thông
qua công tác điều tra, xác minh các vị trí điểm trượt tại hiện trường bằng
cách sử dụng thiết bị đo GNSS cầm tay Garmin để xác định tọa độ và độ cao
tại vị trí các điểm trượt dọc theo đoạn tuyến từ Km 805 đến Km 835. Tổng
hợp phạm vi điểm trượt đất thực tế so với phạm vi cảnh báo theo từng mức
độ được thể hiện trong biểu đồ Hình 3.21 dưới đây.
Hình 3.21 - Biểu đồ thể hiện mức tỷ lệ (%) trượt thực tế so với cảnh báo
--15
15--
Như vậy, bản đồ cảnh báo trượt đất trên tuyến đường Hồ Chí Minh
từ Km 805 đến Km 835 được thành lập trên cơ sở tổng hợp ảnh hưởng từ
các yếu tố thành phần là độ dốc địa hình, thực phủ, thạch học và mật độ
thủy hệ phù hợp với kết quả đối chứng tại thực địa. Tỷ lệ phần trăm trượt
thực tế so với cảnh báo giảm dần từ khu vực cảnh báo rất cao, cao, trung
bình, thấp và rất thấp. Kết quả này cho thấy bản đồ đảm bảo độ tin cậy cho
mục đích cảnh báo nguy cơ xảy ra trượt đất tại khu vực.
Dựa vào bản đồ cảnh báo trượt đất, cơ quan quản lý có thể đặc biệt lưu
ý đến những điểm có nguy cơ xảy ra ở mức rất cao để có biện pháp phòng
tránh hữu hiệu. Dựa vào thông tin bản đồ có thể giúp các nhà quản lý lập kế
hoạch chi tết để xây dựng các dự án cũng như ra quyết định kịp thời nhằm
ứng phó hữu hiệu với các tai biến môi trường hoặc giảm thiểu những thiệt
hại do trượt đất gây ra.
5. Kết luận
Luận văn đã thành lập được bản đồ cảnh báo trượt đất tỷ lệ 1/50.000
trên tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km 805 đến Km 835 trên cơ sở đánh giá
tổng ảnh hưởng của bốn yếu tố chính (độ dốc địa hình, thực phủ, thạch học
và thủy hệ) đến nguy cơ trượt đất. Bản đồ cảnh báo trượt đất cho thấy, trên
tuyến đường Hồ Chí Minh từ Km 805 đến Km 835, nguy cơ trượt đất được
chia thành năm mức: rất thấp, thấp, trung bình, cao và rất cao.
Tuy nhiên, do khu vực xét có khoảng rộng 300m từ tim đường về mỗi
bên trên tuyến đường Hồ Chí minh từ Km 805 đến Km 835 nên trong phạm vi
này chỉ có ở đầu đoạn tuyến (Km 805 đến Km 807) có độ dốc địa hình lớn,
thực phủ thưa thớt, thủy văn khá dày đặc thì có mức cảnh báo rất cao
(màu đỏ) và cao (màu cam). Còn hầu hết là ở mức cảnh báo trung bình.
--16
16--
Kết quả đối chứng bản đồ nguy cơ trượt đất với số liệu điều tra tại
thực địa cho thấy: mức độ cảnh báo trên bản đồ phù hợp với mật độ vị trí các
điểm trượt khảo sát tại hiện trường. Những khu vực có mức độ cảnh báo cao
thì mật độ điểm trượt thực tế tại hiện trường lớn và ngược lại. Do đó, sản
phẩm bản đồ cảnh báo trượt đất có độ tin cậy cao. Bản đồ cảnh báo sẽ là
một căn cứ quan trọng để hỗ trợ nhà quản lý xác định mức độ ưu tên khi
triển khai nhiệm vụ phòng, chống trượt đất.
Để hạn chế những thiệt hại do những tai biến môi trường gây ra,
luận văn cũng đã đề xuất một số giải pháp phòng tránh nguy cơ trượt đất.
Phương pháp tiếp cận trong luận văn hoàn toàn có thể áp dụng để
thành lập bản đồ cảnh báo trượt đất có thể áp dụng cho toàn tuyến đường
Hồ Chí Minh cũng như các tuyến đường giao thông khác.
6. Kiến nghị
- Để nâng cao chất lượng của bản đồ cảnh báo, thông tin của dữ liệu
đầu vào cần được thu thập đầy đủ, chi tiết và có tính thời sự hơn.
- Vấn đề xác định trọng số cho các yếu tố cần được chính xác hóa hơn
thông qua việc bổ sung thêm các số liệu khảo sát thực địa.
- Vì các yếu tố ảnh hưởng như độ dốc địa hình, thực phủ, thạch học,
thủy hệ,… không ổn định mà thay đổi theo thời gian nên để hiệu quả hơn
trong vấn đề cảnh báo trượt đất cho khu vực thì nên xây dựng cơ sở dữ liệu
về nguy cơ trượt đất cho toàn tuyến và định kỳ cập nhật cơ sở dữ liệu để có
được bản đồ cảnh báo chính xác theo từng thời điểm.
--17
17--
THESIS SUMMARY
Student: Dinh Cong Huong.
Class: CH1TD
Course: 1.
Instructor: Dr. Pham Thi Hoa.
Topic: Establishing a skip warning map on the Ho Chi Minh Highway
from Km 805 to Km 835.
1. Preamble
Land slide is a type of natural disaster occurs relatvely common in
mountainous areas of our country. It is the process of moving large blocks of
rock along a surface and in the process of moving less likely to break or
overturn the monolith of sliding blocks.
The thesis "Establishing a skip warning map on the Ho Chi Minh
Highway from Km 805 to Km 835" aims to help the management agency to
work out detailed plans for preventon and mitigaton of land slippage.
caused on the study area. The dissertation shall be completed on the
basis of inheritng and promoting achievements from previously studied
works with relevant contents or similar research works but at other scopes
and places. Main data and materials used by the thesis include:
- Topographic map at the scale of 1/10,000, with a height of 10m, the
experimental area was established in 2004 with the addition of topographic
features in 2014 provided by Vietnam Natural Resources and Environment
Corporation.
- Image of satellite Landsat7, 30m resolution of the experimental area,
photo taken on 30/12/2014.