MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
LÀM CÔNG TÁC TÔN GIÁO
Ths Đỗ Thị Thanh Hương,
Phó Trưởng phòng Quản lý Đào tạo & Khoa học
Trường Nghiệp vụ công tác tôn giáo
Ban Tôn giáo Chính phủ
1. Dự báo xu hướng của các tôn giáo trong thời gian tới.
Căn cứ vào tình hình tổ chức, hoạt động của các tôn giáo; công tác quản lý
nhà nước đối với các hoạt động tôn giáo trong thời gian qua; căn cứ tình hình phát
triển kinh tế - xã hội, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về
tôn giáo, có thể đưa ra một số dự báo về tình hình tôn giáo ở Việt Nam trong thời
gian tới như sau:
Một là, tình hình tôn giáo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Bắc,
Tây Nguyên, Tây Nam bộ vẫn tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp.
Trên các địa bàn các dân tộc thiểu số, các tôn giáo hoạt động có ảnh hưởng
đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đến đời sống văn hóa và sự phát triển
kinh tế, văn hóa, xã hội trong cả nước nói chung và ở những khu vực trên nói
riêng. Bên cạnh đó, vẫn còn có những việc kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, ly
khai, xung đột văn hóa, tín ngưỡng truyền thống với các tôn giáo mới thâm nhập.
Hai là, việc cấp đăng ký và công nhận tư cách pháp nhân về mặt tổ chức tôn
giáo sẽ đặt ra nhiều vấn đề mới cần có những chính sách cụ thể.
Những vấn đề mới đó là: vấn đề do lịch sử để lại, tranh chấp khiếu kiện đất
đai tôn giáo của một số tổ chức, cá nhân tôn giáo có chiều hướng gia tăng, tạo ra sự
bức xúc của đông đảo quần chúng. Vậy, công tác quản lý nhà nước về tôn giáo cần
phải có những giải pháp chiến lược cũng như cấp bách.
Ba là, hoạt động đối ngoại của các tổ chức tôn giáo sẽ ngày càng được mở
rộng.
Các tôn giáo đẩy mạnh quan hệ giao lưu, trao đổi với các tổ chức tôn giáo
trong nước và quốc tế dưới nhiều hình thức khác nhau như quan hệ về tổ chức,
quan hệ đồng đạo, quan hệ giao lưu văn hóa, hỗ trợ truyền giáo, hoạt động từ thiện
xã hội…
Bốn là, các thế lực thù địch trong và ngoài nước vẫn tiếp tục lợi dụng vấn
đề tôn giáo.
Sự lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch thường gắn với vấn đề nhân
quyền để tập hợp quần chúng, lôi kéo các nhóm ly khai trong tôn giáo,… gây mất
ổn định tình hình tôn giáo.
2. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng trong công tác bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo thời gian tới
Một là, tiến hành rà soát, đánh giá lại, phân loại chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức làm công tác tôn giáo làm cơ sở cho việc lập quy hoạch bồi dưỡng.
Việc xây dựng quy hoạch bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo
phải trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng, căn cứ vào yêu cầu công việc, căn cứ vào
mặt mạnh, mặt yếu của cán bộ, khả năng đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ trong giai
đoạn tới của đội ngũ cán bộ, công chức. Vì vậy, cần tiến hành điều tra, rà soát,
đánh gia lại đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về tôn giáo
ở các cấp, cán bộ làm công tác tôn giáo của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể
chính trị - xã hội; làm rõ thực trạng cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo ở
vùng dân tộc, vùng có vấn đề tôn giáo mới phát sinh, trên cơ sở đó phân loại và
xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hàng năm đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo ở
các cấp.
Công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo phải có
định hướng theo yêu cầu nhiệm vụ, phải phân loại cán bộ, công chức để có kế
hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp.
Công tác bồi dưỡng phải được tiến hành thường xuyên đối với mỗi cán bộ,
công chức, nhằm nâng cao và cập nhật kiến thức, kỹ năng công tác chuyên môn để
họ có khả năng đáp ứng kịp thời những đòi hỏi ngày càng cao của công tác tôn
giáo hiện nay.
Trên cơ sở đó, đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo hiện nay cần
phải được phân loại cụ thể, xác định rõ mỗi loại đối tượng cần bồi dưỡng kiến thức
gì? bồi dưỡng từ đâu và bồi dưỡng như thế nào? Trên cơ sở phân loại như trên xây
dựng kế hoạch bồi dưỡng.
Hai là, đa dạng hóa các loại hình bồi dưỡng, xây dựng các nội dung, chương
trình phù hợp với từng đối tượng, từng vùng, miền tôn giáo khác nhau
Việc biên soạn tài liệu theo cấu trúc nội dung, các chương trình cho từng đối
tượng, cần chú ý về phạm vi, cấp độ kiến thức, thời lượng của từng chương trình
giữa lý thuyết và thực tế, chủ yếu ở các nội dung cơ bản như chuyên môn về tôn
giáo, kỹ năng, nghiệp vụ quản lý nhà nước về tôn giáo và phương pháp, kinh
nghiệm vận động; tránh sự trùng lặp, đảm bảo tính xã hội hóa cao
Việc đa dạng hóa các loại hình bồi dưỡng phải trên cơ sở phân loại cán bộ,
công chức. Muốn vậy, phải huy động một lực lượng chất xám đa dạng và rộng lớn
để biên soạn chương trình, giáo trình, và đây là một việc làm không dễ cả về
phương diện tổ chức thực hiện cũng như kinh phí, song lại đưa đến hiệu quả cao
nhất. Đặc biệt cần thống nhất về nguyên tắc và phương pháp xây dựng các chương
trình theo hướng cụ thể hóa các kiến thức và tăng cường các kỹ năng hoạt động.
Để thực hiện tốt việc biên soạn tài liệu, giáo trình cần phải:
- Phân loại đối tượng cần đào tạo, bồi dưỡng, trên cơ sở đó xây dựng tài
liệu, giáo trình phù hợp với đối tượng.
- Phối hợp với các Viện Nghiên cứu, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí
Minh trong việc biện soạn tài liệu, giáo trình đảm bảo trên cả hai phương diện lý
luận và thực tiễn công tác tôn giáo.
Xây dựng các khung chương trình dành cho công tác bồi dưỡng theo
hướng: bồi dưỡng trung hạn, ngắn hạn. Cụ thể:
- Đối với cán bộ mới được tuyển dụng, hoặc mới được chuyển từ ngành
khác sang, chưa có hiểu biết về tôn giáo cần được bồi dưỡng theo hướng trung hạn,
với thời gian từ 3 – 6 tháng
- Đối với cán bộ, chuyên viên đã có thời gian làm công tác quản lý nhà
nước về tôn giáo cần được bồi dưỡng theo hướng chuyên sâu, với thời gian từ 1 – 3
tháng.
- Đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cần được bồi dưỡng theo hướng nâng
cao, chọn lọc những thông tin mới về tôn giáo học, về tình hình tôn giáo trong
nước, quốc tế, kinh nghiệm ứng xử với tôn giáo của các nước, với thời gian từ 5 –
10 ngày.
Đổi mới căn bản chương trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng theo hướng đa
dạng hơn, phong phú về kiến thức, đảm bảo cân đối giữa kiến thức lý luận, kỹ
năng và kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn. Trong đó, coi trọng cung cấp cho họ
những kỹ năng nhận thức, đánh giá, xử lý thông tin, đối thoại, giao tiếp và xử lý
tình huống.
Ba là, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
Để thực hiện một cách chất lượng và có hiệu quả công tác bồi dưỡng, thì cần
thiết phải xây dựng được một đội ngũ giảng viên có năng lực và nhiệt tình với
công tác bồi dưỡng, hiệu quả của công tác bồi dưỡng phụ thuộc vào chất lượng
giảng dạy của cơ sở bồi dưỡng do đó để xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ
giảng viên cần thực hiện một số nội dung:
- Đảm bảo về số lượng và chất lượng, tiêu chuẩn hóa đội ngũ giảng viên
giảng dạy nghiệp vụ công tác tôn giáo
- Tăng cường đội ngũ giảng viên cơ hữu của Trường Nghiệp vụ công tác tôn
giáo, xây dựng đội ngũ giảng viên kiêm chức là cán bộ lãnh đạo, quản lý; cán bộ,
công chức đã được đào tạo cơ bản, có kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn ở các
bộ, ngành trung ương và nguồn giảng viên có nhiều kinh nghiệm giảng dạy theo
tình huống đang công tác ở Ban Tôn giáo các địa phương.
- Thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với giảng viên cơ hữu và giảng
viên kiêm chức giảng dạy nghiệp vụ công tác tôn giáo.
Bốn là, xây dựng hệ thống thể chế về công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
làm công tác tôn giáo đồng bộ, thống nhất từ trung ương tới cơ sở.
Chất lượng công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo phụ
thuộc rất lớn vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Quy chế đào tạo,
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành, trên
cơ sở đó các cơ quan, đơn vị làm công tác tôn giáo phải có cụ thể hóa, phù hợp với
từng điều kiện từ đó thực hiện tốt nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng.
Để thực hiện nhiệm vụ này cần tiến hành đồng thời hai nội dung, một mặt
tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản trước đó, bãi bỏ những quy định
không hợp lý, mặt khác tổ chcs nghiên cứu và xây dựng những văn bản quy phạm
mới phù hợp với yêu cầu của việc bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo
trong giai đoạn tới.
Năm là, thực hiện phân công, phân cấp hợp lý trong công tác bồi dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ công tác tôn giáo
- Trường Nghiệp vụ công tác tôn giáo thuộc Ban Tôn giáo Chính phủ chịu
trách nhiệm bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, công chức quản lý nhà nước về tôn
giáo các cấp, cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo của Mặt trận Tổ quốc và các
đoàn thể chính trị - xã hội từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp huyện
- Ban Tôn giáo các tỉnh, thành phố phối hợp với Trường Chính trị các tỉnh,
thành phố chịu trách nhiệm bồi dưỡng cho cán bộ kiêm nhiệm công tác tôn giáo ở
xã, phường, thị trấn, thôn bản.
- Ban Tôn giáo Chính phủ phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí
Minh, Viện khoa học xã hội Việt Nam chịu trách nhiệm bồi dưỡng cho đội ngũ cán
bộ làm giảng viên trong lĩnh vực tôn giáo.
Sáu là, có chính sách khuyến khích động viên đội ngũ cán bộ làm công tác
tôn giáo tham gia các khóa bồi dưỡng
Cần có những chính sách cụ thể nhằm khuyến khích động viên đội ngũ cán
bộ làm công tác tôn giáo yên tâm tham gia các khóa bồi dưỡng, như hỗ trợ tiền học
tập, tiền mua tài liệu, tiền ăn, tiền ở, tiền đi lại...
Có thể nói để thực hiện công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn
giáo trong thời gian tới đạt chất lượng và hiệu quả cao thì cần thiết phải thực hiện
đồng bộ các giải pháp nêu trên, góp phần nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ,
công chức làm công tác tôn giáo chính quy, đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ
của tôn giáo trong tình hình mới hiện nay./.