BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG TỰ HỌC CHO HỌC
SINH TẠI CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN THỦY
NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI
PHÒNG THEO HƯỚNG TIẾP
CẬN NĂNG LỰC


Một số nguyên tắc đề xuất các biện pháp
Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
Hoạt động giáo dục ở bất kỳ hình thức nào cũng
phải đạt được những mục đích nhất định. Vì vậy, các
biện pháp quản lý được đề xuất phải hướng tới việc thực
hiện mục đích của đổi mới quản lý HĐDH theo hướng
phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất, đặc biệt là
năng lực tự học của học sinh ở các trường THCS huyện
Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.
- Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện
Việc quản lý HĐDH theo PTNL, đặc biệt là năng lực tự
học cho học sinh THCS phải đảm bảo tính toàn diện của các
biện pháp quản lý, đòi hỏi phải có sự hài hòa các mối quan hệ
giữa các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý HĐDH
theo hướng PTNL tự học của HS. Trong phạm vi tổng thể các
biện pháp sẽ có tác dụng thúc đẩy toàn bộ các hoạt động giáo
dục khác trong các trường THCS đạt kết quả cao, đảm bảo
mục tiêu giáo dục toàn diện.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống

Những biện pháp quản lý được đưa ra phải có mối
quan hệ biện chứng, liên kết, tác động hỗ trợ lẫn nhau trong
một chỉnh thể thống nhất, nhằm quản lý tốt HĐDH theo
hướng phát triển năng lực tự học cho học sinh. Nếu biện
pháp này là cơ sở, thì biện pháp kia là điều kiện thúc đẩy, hỗ
trợ. Tất cả các biện pháp quản lý phối hợp thành một hệ
thống trong mối liên hệ chặt chẽ, nhằm đạt được mục đích
cuối cùng là nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học trong các
trường THCS của huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải
Phòng theo hướng phát triển năng lực tự học cho học sinh.
- Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
Các biện pháp quản lý đưa ra trên cơ sở kế thừa và phát
huy những nhân tố tích cực của những biện pháp đã áp dụng
trước đó. Biện pháp nào đưa ra bao giờ cũng có những ưu
điểm, nhưng cũng có những hạn chế nhất định. Việc đổi mới
thể hiện ở chỗ khắc phục những nhược điểm, hạn chế để sáng
tạo, để tìm ra cái mới, cái hoàn thiện, hợp lý, phù hợp hơn so
với các biện pháp cũ, nhằm đưa ra biện pháp tối ưu và hoàn
thiện hơn.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi


Các biện pháp quản lý phải phù hợp với điều kiện của các
nhà trường, với điều kiện kinh tế, xã hội của địa phương, với
khả năng của GV, phụ huynh và HS. Đây là điều kiện tiên quyết
để các biện pháp này thực sự có ý nghĩa đối với việc nâng cao
hiệu quả quản lý hoạt động dạy học theo hướng PTNL tự học
cho học sinh THCS.
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động tự học cho học
sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Thủy Nguyên,

thành phố Hải Phòng theo hướng tiếp cận năng lực
- Biện pháp 1: Tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ giáo viên
năng lực dạy học theo hướng tiếp cận năng lực tự học cho
học sinh
- Mục tiêu
Giúp đội ngũ GV các trường THCS hiểu đúng và đầy đủ
về dạy học theo định hướng phát triển năng lực tự học, góp
phần hoàn thiện năng lực, phẩm chất người học, có được các
năng lực dạy học đáp ứng yêu cầu mới để việc thực hiện dạy
học đạt hiệu quả, chủ động tâm thế và trang bị tốt các kỹ năng
cần thiết, chuẩn bị cho việc thực hiện chương trình và sách giáo
khoa phổ thông mới trong thời gian tới.


Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của tất cả các
lực lượng giáo dục nhất là đội ngũ GV THCS các nhà trường,
vì đó là những người trực tiếp giảng dạy cho HS. Hiện nay, tất
cả GV các nhà trường đều biết đến chủ trương đổi mới giáo
dục song còn nhiều đồng chí chưa nhận thức được rằng, đổi
mới công việc cần thiết và cấp bách. Do đó, đổi mới giáo dục
vẫn chỉ dừng lại ở mặt hình thức, phong trào và chỉ một số cá
nhân tích cực thực hiện. Một phần đông, có tâm lý bằng lòng
với kết quả hiện tại, ngại thay đổi. Trách nhiệm của các nhà
trường là phải giúp cho mọi GV nhận thức rõ yêu cầu thay
đổi, thấy được vai trò, trách nhiệm của bản thân trong cuộc
đổi giáo dục hiện nay. Ngoài GV, sự đóng góp của các nhân
viên trong các nhà trường cũng rất quan trọng. Cần nâng cao
hiểu biết và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ này để họ phối
hợp với GV tốt hơn trong các hoạt động của nhà trường.
- Nội dung

Khảo sát thực trạng và thiết kế các nội dung bồi dưỡng
năng lực dạy học theo hướng phát triển năng lực tự học cho
học sinh với toàn bộ giáo viên ở từng tổ chuyên môn.
Quán triệt đầy đủ, sâu sắc tinh thần đổi mới của Đảng,


Chính phủ, Ngành Giáo dục về đổi mới căn bản toàn diện
giáo dục đào tạo, đặc biệt là đổi mới dạy học từ định hướng
tiếp cận nội dung sang định hướng hình thành và phát triển
năng lực HS, nhất là năng lực tự học. Theo lộ trình thực hiện
chương trình giáo dục phổ thông mới với chủ trương tăng
cường khả năng vận dụng và thực hành cho học sinh, tạo điều
kiện thuận lợi để học sinh dễ dàng hơn nắm bắt những kiến
thức cơ bản, vận dụng kiến thức vào trong thực tiễn. Những
thay đổi này đặt ra yêu cầu phải đổi mới nội dung và phương
pháp dạy học, BGH nhà trường cần chỉ đạo các tổ chuyên
môn trước hết khảo sát thực trạng năng lực dạy học theo
hướng phát triển năng lực tự học cho học sinh với toàn bộ
giáo viên để từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn
một mặt đáp ứng nhu cầu đổi mới mặt khác bám sát được
kinh nghiệm dạy học hiện có của giáo viên.
Bồi dưỡng cách lựa chọn và sử dụng đồ dùng thiết bị
dạy học PTNL. Đặc biệt là những vật dụng trong sinh hoạt
hàng ngày. Chẳng hạn khi dạy bài sự giãn nở của kim loại của
môn vật lý, sự ăn mòn kim loại của môn hóa thì những vật
dụng sinh hoạt là vô cùng thiết thực để học sinh lĩnh hội kiến
thức và vận dụng vào thực tế nhằm PTNL và năng lực tự học


cho các em học sinh. Bên cạnh đó, quan tâm bồi dưỡng kỹ

năng ứng dụng CNTT trong dạy học PTNL. Đây vẫn là vấn
đề các GV vẫn còn lúng túng trong thực hiện.
Bồi dưỡng, nâng cao hiểu biết và khả năng vận dụng các
phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá HS. Giúp GV
nắm vững các hình thức kiểm tra, đánh giá trong dạy học
PTNL tự học, hướng dẫn GV thiết kế câu hỏi KTĐG theo
định hướng PTNL tự học của học sinh (tăng cường các câu
hỏi mở, các câu hỏi có tính vận dụng theo các mức độ từ thấp
đến cao theo tỉ lệ phù hợp với năng lực học sinh). Đặc biệt là
vận dụng những ưu điểm của thiết kế câu hỏi đánh giá năng
lực của PISA vào thiết kế câu hỏi kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của HS.
Tăng cường phổ biến các chủ trương, chính sách của các
cấp quản lý về tinh thần đổi mới căn bản giáo dục đào tạo.
Trong đó, các văn bản cần được phổ biến là Nghị quyết
29, Hội nghị TW8 của BCH Trung ương, Nghị quyết 44 của
Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện NQ 29; các
văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công văn số
1002/SGDĐT-TrH ngày 17/8/2016 của Sở Giáo dục và Đào


tạo Hải Phòng Hướng dẫn thực hiện đổi mới phương pháp
dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát
triển năng lực, trong đó chú trọng đến năng lực tự học của học
sinh, kế hoạch giáo dục của các nhà trường. Giúp GV hiểu rõ
sự khác biệt cơ bản giữa cuộc đổi mới giáo dục lần này với
những lần cải cách, đổi mới giáo dục trước đó.
Giúp cho GV các nhà trường hiểu ý nghĩa và giá trị của
việc dạy học theo định hướng PTNL tự học của HS, đồng thời
nhận thức được vai trò, trách nhiệm của bản thân trong việc đổi

mới dạy học. Giá trị của người thầy phải là người cho HS con
đường và cảm hứng để HS tự tìm đến việc học, có ý thức và
dần say mê với tự học.
Tạo cho CBGV, nhân viên niềm tin vào sự thành công
của đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực tự học
đối với giáo dục và tạo động lực để mọi người tích cực tham
gia vào quá trình đó. Xóa bỏ quan niệm làm theo phong
trào, miễn cưỡng thực hiện trong suy nghĩ và tâm lý của
nhiều GV.
- Cách thực hiện
Làm tốt công tác tuyên truyền


Tổ chức quán triệt các văn bản, nghị quyết của Đảng,
hướng dẫn của ngành về dạy học PTNL và năng lực tự học,
phẩm chất người học qua các buổi họp hội đồng sư phạm
trong nhà trường ngay đầu năm học và hàng tháng.
Giao cho tổ, nhóm CM các trường tổ chức sinh hoạt thảo
luận về các vấn đề mới liên quan đến DH theo hướng PTNL
tự học gắn với triển khai chương trình dạy học hiện hành một
cách phù hợp.
Kết hợp đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp với rà soát
năng lực dạy học của GV thường xuyên để phát hiện những
điểm GV còn thiếu, còn yếu so với yêu cầu, theo đó tổ chức bồi
dưỡng hoặc hướng dẫn GV tự bồi dưỡng nâng cao năng lực
DH.
Mời chuyên gia (chủ yếu là các cốt cán chuyên môn của
Phòng Giáo dục Trung học, Sở GD - ĐT Hải Phòng) tập huấn
trực tiếp cho GV THCS của các trường trong huyện về các
vấn đề mới liên quan đến hoạt động dạy học và trách nhiệm

của GV trong thực hiện nhiệm vụ dạy học.
Cung cấp thêm tài liệu để GV tự học, tự bồi dưỡng, các
tài liệu này được cung cấp dựa trên đánh giá nhu cầu thực tế


của đội ngũ giáo viên tại các trường.
Xây dựng lực lượng GV cốt cán, làm hạt nhân trong
thực hiện những thay đổi, đặc biệt trong HĐDH phát triển
năng lực tự học cho học sinh. Phân công GV có kinh nghiệm
kèm cặp bồi dưỡng GV mới ra trường hoặc GV còn hạn chế
về chuyên môn, nghiệp vụ.
Hướng dẫn GV tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của HS
trong học tập; bên cạnh đó BGH cũng chủ động khảo sát tìm
hiểu mong muốn của HS về thầy cô giáo, cung cấp cho GV để
định hướng cho họ trong việc bồi dưỡng nâng cao năng lực và
phẩm chất nghề nghiệp cũng như trong thực hiện hoạt động
dạy học. Chẳng hạn, có thể cung cấp cho GV các thông tin
như: ngày nay HS muốn thầy cô phải là những người thầy
hiện đại, sử dụng thành thạo công nghệ thông tin; thầy cô phải
là những người giỏi chuyên môn, nghiêm túc nhưng gần gũi
thân thiện với HS; thầy cô phải là những người bạn lớn của
HS, thầy cô phải là bạn đồng hành, những cố vấn tích cực
giúp các em làm chủ tri thức và PTNL tự học...
Triển khai hiệu quả, thiết thực hơn việc viết sáng kiến,
nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng vào công tác giảng


dạy. Tuyên dương, nhân rộng các điển hình trong đổi mới
PPDH, KTĐG.
Thường xuyên tổ chức hội thi GV dạy giỏi các cấp, hội

giảng nhân các ngày lễ lớn 20/11; 08/3; 26/3. Tăng cường
công tác dự giờ để giao lưu, học hỏi, rút kinh nghiệm nâng
cao năng lực chuyên môn. Tổ chức các cuộc thi làm và sử
dụng đồ dùng dạy học trong GV và HS.
Tổ chức cho GV đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm các
trường có bề dày thành tích trong và ngoài thành phố, hoặc
các trường có điều kiện khó khăn nhưng triển khai thực hiện
tốt việc dạy học theo định hướng mới để kích thích sự nỗ lực
thực hiện của GV; sau các đợt thực tế, tổ chức cho GV viết
thu hoạch và xây dựng kế hoạch hành động, vận dụng những
điều học được vào thực tiễn trường mình một cách nghiêm
túc.
Hướng dẫn GV thực hiện tự bồi dưỡng thông qua mô
hình “Trường học kết nối”, bồi dưỡng từ xa thông qua các
phương tiện thông tin như Internet, truyền hình, đài truyền
thanh, qua các hình thức bổ trợ như các video tư liệu...
Phát động thực hiện tốt các cuộc vận động như: “Học


tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí
Minh”; “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức, tự học và
sáng tạo”;...
Tạo điều kiện thuận lợi về thời gian, sắp xếp thời khóa
biểu và lịch công tác hợp lí, khoa học giúp GV có điều kiện tự
bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học theo yêu cầu mới.
Xây dựng cơ chế kiểm tra giám sát kết quả dạy học, đưa
vào tiêu chí thi đua để đánh giá GV.
Qua khảo sát thực trạng thấy rằng một số GV nhà trường
chưa thật sự tin tưởng vào đổi mới dạy học, chưa nhận thức
đầy đủ về vai trò, trách nhiệm của bản thân trong dạy học

PTNL tự học. Vì vậy, cần tổ chức tuyên truyền, thông báo các
văn bản, chỉ thị về đổi mới dạy học theo định hướng PTNL tự
học. Việc này cần thực hiện thường xuyên, liên tục giúp giáo
viên được tiếp nhận nhanh chóng, chính xác quan điểm chỉ
đạo của cấp trên về đổi mới.
Vai trò của các nhân viên nhà trường (kế toán, nhân viên
quản lý đồ dùng, thư viện, y tế), trong quá trình đổi mới dạy
học cũng rất quan trọng, cần tuyên truyền để họ nhận thấy
trách nhiệm của mình trong dạy học PTNL tự học của nhà