QUY TRÌNH

LẬP PHƯƠNG ÁN TỔNG THỂ VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ
TRỢ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA TRUNG TÂM PHÁT TRIỄN QUỸ ĐẤT
QUẢNG BÌNH

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng là một nội dung quan trọng trong
quá trình chuẩn bị đầu tư thực hiện một dự án có sử dụng đất. Để có được mặt bằng
phục vụ cho việc sử dụng đất thực hiện đầu tư, xây dựng đối với chủ đầu tư và các cơ
quan có thẩm quyền ngoài các công việc như khảo sát lập dự án án, thẩm định phê
duyệt dự án, cấp giấy chứng nhận đầu tư thì công tác giải phóng mặt bằng là một nội
dung rất quan trọng. Đây là công việc phức tạp và mất nhiều thời gian nhất, thậm chí
có nhiều dự án không giải phóng mặt bằng được phải kéo dài tiến độ đầu tư, có khi
mất cơ hội đầu tư.
Trung tâm Phát triễn quỹ đất Quảng Bình nơi tôi đang công tác được UBND
tỉnh giao nhiệm vụ giải phóng mặt bằng để tạo quỹ đất phục vụ cho các nhà đầu tư
hoặc làm dịch vụ bồi thường giải phóng mặt bằng theo yêu cầu của các nhà đầu tư.
Để triển khai thực hiện tốt dịch vụ này góp phần đẩy nhanh tiến độ đầu tư, tuân thủ
pháp luật, dựa trên các quy định của nhà nước về bồi thường, hỗ trợ tái định cư giải
phóng mặt bằng, Trung tâm đã ban hành quy trình thực hiện lập phương án tổng thể
về bồi thường, gải phóng mặt bằng khi cung cấp dịch vụ cho các chủ đầu dự án.
Quy trình hiện tại đơn vị tôi đang áp dung gồm các bước sau:
Bước 1. Thu thập các tài liệu có liên quan: Quyết định giới thiệu địa điểm
(Chủ đầu tư cung cấp); Quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết (Chủ đầu tư cung
cấp); Hồ sơ địa chính (Số liệu BĐ địa chính, số mục kê, số địa chính, số cấp giấy)
hoặc trích đo địa chính (nếu có) do chủ đầu tư cung cấp; Phô tô tài liệu về pháp luật
đất đai liên quan đến công tác thu hồi đất.
Bước 2. Điều tra khảo sát số liệu, tài liệu về tình hình kinh tế, xã hội, về
thực trạng đất đai, tài sản thuộc phạm vi dự án.
1

- Công bố chủ trương thu hồi đất:
Trung tâm Phát triển quỹ đất phối hợp với UBND xã trên địa bàn có đất thu hồi
thông báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương về chủ
trương thu hồi đất để xây dựng công trình; công khai công bố tuyên truyền các chế độ
chính sách về bồi thường, hỗ trợ, giải quyết việc làm và tuyên truyền sâu rộng về mục
đích ý nghĩa, tính cần thiết của việc giải tỏa và GPMB xây dựng công trình.
* Thành phần tham gia: Trung tâm Phát triển quỹ đất (chủ trì); Đại diện chủ đầu
tư (phối hợp); Đại diện UBND xã (Lãnh đạo xã; cán bộ địa chính; UBMTTQ cấp xã;
lãnh đạo thôn có liên quan đến công tác sử dụng đất đai);
- Tổ chức điều tra, kiểm đếm ngoài thực địa:
Trung tâm Phát triển quỹ đất phối hợp với đại diện chủ đầu tư, UBND xã
(phường) nơi có đất để tổ chức triển khai kiểm đếm phục vụ cho việc lập phương án
tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, một số công việc cụ thể:
* Điều tra số liệu về tài sản:
Xác định số lượng tài sản; Xác định khối lượng, độ lớn tài sản tỷ lệ % còn lại
của tài sản; Đối tượng quản lý và sử dụng tài sản; thời hạn sử dụng,..
* Điều tra số liệu tổng hợp đất đai:
Về diện tích các loại đất, số tờ bản đồ, số thửa (lấy số liệu tại địa chính xã hoặc
Phòng TNMT huyện (trường hợp đã thực hiện trích đo thì yêu cầu chủ đầu tư cung
cấp; trừ công trình Trung tâm Phát triển quỹ đất thực hiện trích đo);
Về giá các loại đất (khu vực, vị trí) đối với đất ở và đất nông nghiệp cán bộ
Trung tâm Phát triển quỹ đất làm việc trực tiếp VPĐKQSD đất huyện và UBND xã
(phường) nơi có đất.
- Điều tra về nguồn gốc sử dụng đất (làm việc với địa chính xã).
- Điều tra về tổng diện tích đất nông nghiệp được giao trên 1 hộ gia đình, cá
nhân để làm căn cứ cho việc hỗ trợ ổn định đời sống nếu hộ gia đình cá nhân đó bị
thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp.
- Điều tra các hộ thuộc diện hộ nghèo theo tiêu chí hộ nghèo do Bộ Lao động,
Thương binh và Xã hội công bố và đã được cấp giấy chứng nhận hỗ nghèo của cấp có

thẩm quyền nếu bị thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp được giao thì được hỗ
trợ vượt nghèo (điều tra tại hộ gia đình hoặc UBND xã).
2


- Điều tra số liệu tổng hợp về số hộ, số nhân khẩu, số lao động trong khu vực thu
hồi đất, trong đó nêu rõ số lao động phải chuyển đổi nghề nghiệp, số hộ phải tái định
cư (làm việc với thống kê xã hoặc trực tiếp về cán bộ thôn)
- Dự kiến bố trí tái định cư về đất ở và dự kiến địa điểm di dời mồ mả (nếu có)
Nội dung điều tra về nguyện vọng tái định cư nhằm thu thập nguyện vọng của
các hộ gia đình cá nhân về hình thức tái định cư như sau:
- Yêu cầu Nhà nước bố trí tái định cư theo quy hoạch;
- Yêu cầu tái định cư phân tán (tự tìm đất để di chuyển đến nơi ở mới).
Dự kiến số mồ mả cần phải di dời trường hợp chưa có khu quy hoạch sẵn có đã
được phê duyệt thì hội nghị bàn để thống nhất địa điểm để lập và trình cấp thẩm
quyền phê duyệt quy hoạch đất Nghĩa địa.
Thông qua dự kiến bố trí tái định cư với các hộ gia đình các nhân có nguyện
vọng tái định cư để các hộ dân biết và tham gia ý kiến.
Bước 3. Lập phương án tổng thể để trình cấp thẩm quyền tổ chức thẩm
định và phê duyệt phương án.
a. Nội dung phương án:
- Căn cứ vào số liệu điều tra, khảo sát, thu thập (bước 1), Cán bộ phòng GPMB
tiến hành tổng hợp số liệu về đất và tài sản trên đất bị ảnh hưởng để tính toán và dự
kiến tổng giá trị bồi thường, hỗ trợ của toàn bộ công trình;
- Dự kiến mức bồi thường, hỗ trợ và dự kiến địa điểm, diện tích đất khu vực bố
trí tái định cư hoặc nhà ở tái định cư, phương thức tái định cư;
- Dự kiến biện pháp trợ giúp giải quyết việc làm và kế hoạch đào tạo chuyển đổi
ngành nghề;
- Danh mục các công trình và quy mô các công trình của Nhà nước, của tổ chức,
của cơ sở tôn giáo, của cộng đồng dân cư phải di dời và dự kiến địa điểm để di dời;

- Số lượng mồ mả phải di dời và dự kiến địa điểm để di dời;
- Kinh phí ước tính để thực hiện phương án;
- Nguồn kinh phí thực hiện phương án;
- Tiến độ thực hiện phương án;
b. Hồ sơ nộp cấp thẩm quyền thẩm định 02 bộ gồm có:
- Phương án tổng thể đã được lập trên cơ sở kết qảu điầu tra và căn cứ các quy
định của pháp luật; Tờ trình đề nghị thẩm định phương án tổng thể;Quyết định giới
3


thiệu địa điểm; Quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết (Chuẩn bị phô tô 07 bộ để
phát cho hội đồng thẩm định)
C. Thẩm định phương án.
Sở Tài chính hoặc Phòng Tài chính - kế hoạch huyện, thành phố chủ trì tổ chức
mời Hội đồng thẩm định phương án tổng thể và trình UBND cấp thẩm quyền phê
duyệt phương án tổng thể; UBND cấp thẩm quyền ra Quyết định phê duyệt phương
án tổng thể.
Bước 4. Công khai Quyết định phê duyệt phương án tổng thể:
Trung tâm Phát triển quỹ đất có trách nhiệm (kết hợp với UBND xã, phường)
thông báo cho người đang sử dụng đất biết lý do thu hồi đất; dự kiến về mức bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư; biện pháp chuyển đổi ngành nghề, giải quyết việc làm;
thời gian di chuyển và bàn giao đất bị thu hồi được nêu trong phương án tổng thể.
Sau khi được trang bị kiến thức quản trị hoạt động, bản thân tôi đã nhận thức
được một số bất cập của quy trình như sau:
Mặc dù đây là một trong những loại hình dịch vụ công, song các bước quy trình
này mới mang tính định tính, tính nguyên tắc mà chưa cụ thể hoá từng khâu công
việc. Ở tất cả các buớc chưa lượng hoá được các chỉ tiêu cụ thể như số lượng người
tham gia vào từng công đoạn là bao nhiêu? thời gian thực hiện các bước là bao nhiêu.
Tất cả các bước chưa quy định cụ thể yêu cầu về chất lượng, khối lượng, trách
nhiệm của các cán bộ tham gia; chưa xác định được tiêu chí về năng suất lao động do

đó công tác quản trị về năng suất, đánh giá hiệu quả lao động của từng vị trí, từng bộ
phận rất khó khăn.
Quy trình này chưa phân biệt được vị trí, trách nhiệm của từng bước công việc,
chưa phân công kiểm tra từng buớc để chuyển tiếp điều này sẽ dẫn đến sai số cộng
dồn và rất khó cho việc chỉnh sửa khi phát hiện ra sai sót.
Quy trình này chưa hát huy được tính chủ động kết hợp giữa các bước công việc
còn tách bạch nên thời gian chờ đợi lâu dẫn đến lãng phí. Chẳng hạn trong quá trình
điều tra số liệu về đất đai, tài sản, nhu cầu tái định cư cần kết hợp có cán bộ thựuc
hiện việc tính toán, lập phương án đối với khôi lượng công việc đã được điều tra để
giảm bớt thời gian chờ đợi lập phương án sau khi hoàn thành công tác điều tra thực
tế.
4


Để nâng cao hiệu quả công tác, nâng cao chất lượng dịch vụ, hạn chế khiếu kiện
trong quá trình giải phóng mặt bằng, đáp ứng kịp thời nhu cầu sử dụng đất để triển
khai dự án quy trình trên cần được bổ sung, điều chỉnh một số nội dung như sau:
Về công bố chủ trương thu hồi đất, lập phương án tổng thể cần sử dụng nhiều
giải pháp đồng bộ như: phát tài liệu, tờ rơi, phối hợp với các tổ chức chính trị xã hội,
chính quyền để tuyên truyền, phổ biến rông rãi cho nhân dân nhất là các đối tượng có
đất bị thu hồi. Quy trình phải nêu rõ công tác lập kế hoạch, dự trù cho việc này và
giao một bộ phận chuyên trách; làm tốt công tác tuyền truyền, phổ biến chủ trương
giúp cho nhân dân hiểu rõ ý nghĩa của chủ trương sẽ tạo được sự đồng thuận và hỗ
trợ ở các bước tiếp theo.
Về các bước cụ thể cần bổ sung các chỉ tiêu một cách cụ thể và lượng hoá các
khâu công việc để giúp cho việc theo dõi, kiểm tra, quản lý được tốt. Ví dụ phải quy
định chi tiết dự án giải phóng mặt bằng dưới 10 ha; trên 10 ha; trên 50 ha, thì phải ấn
định cụ thể thời gian của các bước; số lượng người tham gia. Mặt khác căn cứ tài
liệu, tình hình đất đai, nhà ở tái định cư để bố trí lực lượng cán bộ cho hợp lý.
Cần phải có sự bàn giao tài liệu kịp thời ngày sau khi điều tra để hạn chế thời

gian chơ đợi, bố trí người chuyên môn hoá việc tính toán, lập phương án để đảm bảo
khách quan trong lập phương án.
Và cuối cùng cần bổ sung quy trình kiểm tra, đánh giá chất lượng các bước để
giúp cho công tác quản lý chất lượng dịch vụ đảm bảo chính xác.
Thường xuyên kiểm tra, tổng hợp thông tin từ phía khách hàng từ, thực tế triển
khai các dự án để điều chỉnh quy trình một cáh hợp lý, phù hợp với quy định của
pháp luật, hy vọng Trung tâm sẽ cung cấp ngày càng tốt hơn dịch vụ về bồi thường,
hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh, góp phần vào sự phát triển kinh tế chung
của địa phương và xây dưụng đơn vị ngày càng tiến bộ./.

5