

Tóm tắt nội dung phim
Bộ phim lấy bối cảnh ở Hollywood vào năm 1927, “The Artist” xoay quanh

nhân vật George, một ngôi sao phim câm đầy kiêu hãnh và được nhiều khán giả
yêu mến. Anh sở hữu một tòa biệt thự sang trọng, người vợ xinh đẹp và những bộ
phim khiến người xem phải thổn thức. Một lần, George giúp đỡ Peppy Miller, cô
gái hâm mộ mình, có một vai diễn trong phim của anh. Nhưng sau đó, sự chuyển
đổi của nền công nghiệp từ phim câm sang phim tiếng đã làm danh tiếng của
George lu mờ dần. Từ hào quang danh vọng, sự nghiệp của anh đột ngột bị chôn
vùi. George rơi vào khủng hoảng, cô đơn. Bên cạnh anh chỉ còn chú chó, người
bạn diễn luôn đồng hành trong các bộ phim và người lái xe trung thành. Trong khi
đó, nhờ vào chất giọng đặc biệt và nhan sắc, Peppy Miller dần trở thành ngôi sao
màn bạc sáng giá và là người "không ai ở Los Angeles mà không biết tới". Thành
công trong sự nghiệp, được săn đón bởi vô số những chàng trai nhưng Peppy vẫn
âm thầm dõi theo George với mong muốn giúp đỡ thần tượng mình trở lại màn
ảnh. Trong khi đó, George Valentine đắm chìm trong men rượu và những ký ức của
một thời vàng son. Cuối cùng, bằng yêu thương và sự chân thành của Miller, niềm
đam mê và tình yêu dành cho nghệ thuật của mình thì George đã chấp nhận sự thay
đổi và quay trở lại với nghề để phục vụ khán giả.


Câu 1: Theo các bạn, bộ phim “The Artist”/ “Nghệ sĩ” (2011, đạo diễn
Michel Hazanavicius) mang những đặc điểm chủ yếu nào của nghệ
thuật: Trung cổ, Phục hưng, Cổ điển, Khai sáng, Lãng mạn, Hiện
thực, Hiện đại hay Hậu hiện đại?
Phim The Artist là bộ phim hiện đại làm theo phong cách phim câm đen
trắng gợi nhắc giai đoạn chuyển từ phim câm sang phim tiếng (talkies) cuối thập
niên 1920. Đây là một bộ phim câm đen trắng của điện ảnh Pháp, từng giành được
10 giải thưởng của Hiệp hội điện ảnh truyền hình Anh quốc. Bộ phim của đạo diễn

Michel Hazanavicius lấy bối cảnh Hollywood cuối những năm 20 đầu những năm
30, cũng là giai đoạn của phim câm chuyển sang phim có tiếng nói và cũng là thời
kỳ đại khủng hoảng kinh tế thế giới. Câu chuyện diễn ra ở Hollywood vào những
năm 1927 – 1932, tập trung vào thời kì suy giảm của các nam diễn viên điện ảnh
và nữ diễn viên thì ngày càng phát triển, khi phim câm dần hết thời kì và bị thay
thế bởi nền điện ảnh có tiếng nói. Bước chuyển tất yếu ấy của điện ảnh tác động
mạnh mẽ đến số phận những nghệ sĩ phim câm tài danh, những người chưa bắt kịp
sự vận động của lịch sử như George Valentin. George là ngôi sao sáng giá trong
thời kỳ phim câm. Sự nghiệp của George tưởng như luôn được bao bọc trong ánh
hào quang của danh vọng. Thế nhưng, sự chuyển đổi của nền công nghiệp phim
ảnh từ phim câm sang phim nói đã làm cho cuộc đời của anh sang một trang mới,
các bộ phim của anh dần bị lãng quên, thay vào đó là các bộ phim của Peppy
Miller có nốt ruồi duyên dáng, người có khả năng tạo ra bước đột phá lớn. George
là người đã chứng kiến Peppy từ lúc bước vào đất diễn, hai người có duyên với
nhau từ những ngày đầu mới gặp khi Peppy trong vị trí vai phụ, cô ngày càng đi


lên, còn bản thân anh ngày càng suy sụp đến mức phá sản và không muốn sống
nữa khi mất hết tất cả. Chính Peppy là người đã luôn dõi theo anh và giúp anh trở
lại đất diễn. Cả hai đã trải qua một mối quan hệ vừa hài hước, vừa xúc động nhưng
cũng vô cùng lãng mạn.
Phim Nghệ Sĩ làm sống dậy lịch sử vinh quang và thăng trầm của điện ảnh,
tái tạo lại phong cách làm phim câm tưởng như đã bị lãng quên trong xu thế làm
phim bom tấn dựa vào sức mạnh của công nghệ.
Hoàn cảnh: vào những năm 1927-1932, cũng là lúc kinh tế thế giới khủng
hoảng nghiêm trọng.
Đại đa số các tác phẩm điện ảnh của Hollywood nói riêng và trên thế giới
nói chung hiện nay đều được quay bằng công nghệ màu. Tuy nhiên, vào mỗi thời
kì khác nhau, tùy vào phong cách, khẩu vị riêng của từng đạo diễn, tùy vào ý đồ
nghệ thuật cần có của từng dự án, phim đen trắng vẫn xuất hiện và tạo được dấu ấn

trong lịch sử. Cho đến tận ngày nay, quy luật này vẫn hiện hữu vững chắc. Thế giới
phim đen trắng tưởng như đã mất ấy, vẫn sẽ phát triển, dù không mạnh mẽ như xưa
và cũng chẳng bao giờ mất đi. Đó chính là vì nghệ thuật còn tồn tại, nghệ thuật sẽ
tái hiện lại lịch sử.
Hình ảnh đen trắng có tính chất kĩ thuật riêng( độ tương phản, sáng tối, đổ
bóng) nên khi sử dụng đúng mục đích, phục vụ cho phong cách nghệ thuật của tác
giả sẽ tạo được không khí rất đặc trưng riêng khác với phim màu.
Đi ngược với xu thế khai thác 3D, kỹ xảo của điện ảnh thế giới, đạo diễn
người Pháp Michel Hazanavicus cho ra đời The Artist, tác phẩm gợi nhớ thời kỳ
phim câm đen trắng của Hollywood vào thập niên 1920. The Artist đã gây nhiều


ấn tượng tại LHP Cannes năm ngoái và giành 5 giải Oscar quan trọng, trong đó có
danh hiệu Phim hay nhất hồi đầu năm nay.
The Artist mở đầu với hình ảnh một buổi chiếu phim câm tại Hollywood vào
những năm 1920. Khuôn hình 4:3 đen trắng, dàn nhạc chơi theo cảm xúc của mỗi
phân đoạn, khán giả (đều là người da trắng) diện những bộ trang phục sang trọng,
lịch lãm đi xem phim. Khi kết thúc, các ngôi sao của phim bước ra sân khấu cúi
chào trong tiếng reo hò cuồng nhiệt của đám đông phía dưới. Cảnh mở đầu của
phim đã tái hiện lại chân thực không khí của các rạp chiếu vào thập niên 1920 khi phim câm đen trắng đang ở thời kỳ hoàng kim.
Nội dung phim khai thác giai đoạn chuyển giao giữa công nghệ phim câm
sang phim tiếng, khi những ngôi sao mới sở hữu chất giọng tốt dần thay thế cho
cả một thế hệ cũ vốn chỉ phải tập trung diễn xuất nét mặt, cử chỉ chứ không phải
chú ý đến đài từ. Hai nhân vật George và Peppy cũng được xây dựng dựa trên
những nguyên mẫu có thật thập kỷ 1920 là Douglas Fairbanks và Gloria
Swanson. Câu chuyện mang tính lịch sử của điện ảnh được đạo diễn Michel
Hazanavicius kể dưới dạng phim câm đen trắng, với bản Inter-Title phụ đề thay
cho những mẩu đối thoại giữa các nhân vật.
The Artist sở hữu dàn diễn viên xuất sắc, như thể họ chính là những ngôi sao
phim câm năm xưa du hành tới thời hiện đại. Jean Dujardin thực sự "chiếm lĩnh"

màn ảnh khi thể hiện cảm xúc qua gương mặt, ánh mắt, cử chỉ, từ nụ cười đầy
kiêu hãnh của nhân vật George trong thời hoàng kim của phim câm, cho tới nỗi
thất vọng, giận dữ, bất lực với chính bản thân mình khi ánh hào quang lụi tắt.
Diễn xuất của Jean Dujardin với vai George Valentin khiến cho người xem thấu
hiểu được thông điệp: "một người nghệ sĩ thực thụ thì dù ở bất cứ thời kỳ nào, họ
vẫn mãi là nghệ sĩ".


Nếu như Jean Dujardin mang đến linh hồn và cảm xúc cho The Artist thì nữ
diễn viên người Argentina, Bérénice Bejo, lại tạo nên sự thăng hoa của bộ phim.
Những bước nhảy duyên dáng, nụ cười, cái đá lông nheo hay nốt ruồi giả trên
khóe môi của cô đều toát lên cái thần thái của một minh tinh màn bạc, đẳng cấp
và khác biệt so với những minh tinh hiện đại. Ngoài hai diễn viên chính, diễn xuất
của chú chó Uggy - người bạn trung thành luôn sát cánh bên nhân vật George
Valenti - cũng tạo nên những nét đặc sắc và không kém phần cổ điển cho The
Artist.

Không khí hoài cổ thể hiện ngay ở phần mở đầu của "The
Artist". Ảnh: Weinstein.
Âm thanh của phim được dàn dựng, hòa âm rất đặc biệt. Có những trường
đoạn sử dụng âm nhạc để dẫn dắt cảm xúc người xem - như cách truyền thống
của phim câm, nhưng ngay sau đó mọi thứ lại im bặt và xuất hiện những tiếng
động như tiếng cười vang, tiếng chiếc cốc đặt trên bàn... Tất cả đều lột tả quá
trình chuyển đổi từ phim câm sang phim tiếng. Những giai điệu cổ điển của nhà


soạn nhạc Ludovic Bource cũng đem đến cảm giác dễ chịu, khiến người xem có
cảm giác như được du hành về thời của vua hề Charlie Chaplin.
Giữa vô vàn tác phẩm bom tấn khoe kỹ xảo hay những bộ phim thể nghiệm
phức tạp thì The Artisttrở nên nổi bật nhờ vào tính hoài cổ. Phim giống như một

lá thư tình viết tay, đầy ngọt ngào và thơ mộng mà ai cũng phải nâng niu, trân
trọng khi đọc, trong thời buổi người ta quen trao đổi bằng email, tin nhắn. Ngành
công nghiệp điện ảnh luôn biến đổi không ngừng theo guồng quay đầy khắc
nghiệt. Nghệ sĩ nào cũng có một thời kỳ hoàng kim để rồi khi qua thời kỳ đó, họ
trở thành kỳ cựu, trở thành những người của "thế hệ trước". Tuy nhiên, có những
giá trị cũ sẽ mãi mãi chẳng bao giờ bị biến đổi và hao mòn. The Artist đã thành
công trong việc gợi lại một thời kỳ lịch sử mà ở đó, điện ảnh là một thứ gì đấy
thật trong trẻo, thật thuần khiết, giống như một giấc mơ mà bất kỳ ai cũng muốn
một lần được chạm đến.
Bộ phim mang những đặc trưng cơ bản của nghệ thuật Phục hưng, Cổ
điển, Khai sáng, Lãng mạn,Hiện thực và Hiện đại.
1.

Nghệ thuật Cổ điển

Trong bộ phim có cảnh dạ hội và khiêu vũ. Những buổi tiệc gặp gỡ cũng như
khiêu vũ đã có từ cổ điển.
Và trong phim các các cảnh đều chú ý đến tỷ lệ: tỷ lệ sân kh ấu, khung hình
4:3


Kĩ thuật diễn xuất: Vì không có âm thanh hoặc thoại vì vậy kỹ thuật
diễn xuất trong phim câm đặc biệt chú trọng ngôn ngữ hình thể và biểu
hiện vẻ mặt của diễn viên. Chính vì lý do này mà các bộ phim hài trở thành
thể loại phổ biến trong kỷ nguyên phim câm hơn là các bộ phim tình cảm do
việc truyền đạt cảm xúc hoặc ý tưởng hài hước tới khán giả là dễ dàng h ơn.
Cũng chính vì sự khác biệt này nên khi phim có tiếng xuất hiện, r ất nhi ều
diễn viên ngôi sao không thể làm quen với việc vừa diễn xuất hình th ể v ừa
đọc thoại đã nhanh chóng trở nên lỗi thời và bị quên lãng (George cũng là m ột
ví dụ điển hình), trong phim hầu như anh đều sử dụng ngôn ngữ hình th ể

một cách xuất sắc.
Như vậy bộ phim The Artist là bộ phim hiện đại với màu đen trắng đ ể
tái lại lịch sử chuyển giao giữa phim câm và phim nói. Nh ững kĩ thu ật, di ễn
xuất đều mới mẻ được khám phá để tạo bước đột phá cho ngh ệ thu ật đi ện
ảnh. Bộ phim cũng mang màu sắc lãng mạn mà hài h ước gi ữa hai nhân v ật
George và Peppy. Và sự chuyển giao giữa phim câm và phim nói cũng th ể hiện
rất rõ, khi từ đầu phim đều là hình ảnh và câm thì đến cu ối phim xu ất hi ện
một đoạn có tiếng nói, minh chứng cho sự chuy ển biến ấy.
Nghệ thuật cổ điển được thể hiện rõ nét qua nhân vật George Valenti
George không tham gia đóng phim khi đạo diễn yêu cầu anh đóng phim nói. Anh
thà chấp nhận sự nghiệp đi xuống, chấp nhận mọi mất mát, đau khổ để tôn thờ
quan điểm của mình về thời đại huy hoàng của phim câm. Nhớ lại hình ảnh một bộ
phim anh đóng trong đoạn đầu phim, George bị tra tấn và bị bắt nói nhưng anh
quyết không nói một lời. Và giờ đây, anh thà chấp nhận cuộc đời đau đớn để tôn


thờ quá khứ ấy: “nghệ thuật không có tiếng nói, người nghệ sĩ phải diễn cho khán
giả xem chứ không phải nói cho khán giả nghe”.


Một thước phim câm đen trắng chỉ dựa vào hình ảnh, diễn viên và âm nhạc
để nói lên nội dung,đã tạo ra sự mê hoặc, quyến rũ đặc trưng, riêng biệt của
mình. Diễn xuất thể hiện cảm xúc qua gương mặt, ánh mắt, cử chỉ, từ nụ
cười đầy kiêu hãnh của nhân vật George trong thời hoàng kim của phim
câm, cho tới nỗi thất vọng, giận dữ, bất lực với chính bản thân mình khi ánh
hào quang lụi tắt. Những bước nhảy duyên dáng, nụ cười, cái đá lông nheo
hay nốt ruồi giả trên khóe môi của cô đều toát lên cái thần thái của một
minh tinh màn bạc, đẳng cấp và khác biệt so với những minh tinh hiện đại.
Ngoài hai diễn viên chính, diễn xuất của chú chó Uggy - người bạn trung
thành luôn sát cánh bên nhân vật George Valenti - cũng tạo nên những nét

đặc sắc và không kém phần cổ điển cho The Artist.
2. Nghệ thuật Khai sáng
Bộ phim The Artist mang những đặc điểm của nghệ thuật khai sáng.

Không giống như nghệ thuật cổ điển coi quá khứ là nh ững chuẩn m ực cần
noi theo, không cần sáng tạo. The Artist không mang khuynh h ướng lý t ưởng
hóa mà ngược lại, bộ phim là thước đo lịch sử về quá trình đổi m ới t ừ n ền
điện ảnh cũ, cụ thể là phim câm sang phim nói. Đoạn đ ầu của phim, r ất
nhiều khán giả ngồi trong rạp xem phim của George Valentin th ể hi ện th ời
kỳ vàng son của phim câm.


Cảnh sau đó, Peppy Miller đánh rơi ví khi ở trong đám đông đang xem
George chụp ảnh khoe cơ bắp,Peppy Miller cố gắng cúi xuống nhặt chi ếc ví
và bị đám đông xô đẩy lọt vào vòng không gian của Geogre. C ảnh phim này
báo hiệu rằng Peppy và thế hệ trẻ chuẩn bị lấy đi ánh hào quang c ủa l ớp
diễn viên cũ, thay thế lớp diễn viên cũ.
Ở thời đại mới, khoa học phát triển, điện ảnh cũng phát triển kỹ thu ật
máy quay phim để phim nói ra đời, điều đó dẫn đến cái cũ b ị lùi xu ống.
Trong phim, George là một người kiêu hãnh, nhưng mang tinh th ần đ ộ
lượng, bình đẳng và bác ái. George giúp đỡ Peppy khi cô th ử vai nh ảy trong
bộ phim mà ông đóng, ông biết thân thiện với mọi người, bình đẳng v ới m ọi
người qua nét mặt luôn vui tươi, luôn chào người khác, bất k ể là ng ười nào,
cho phép bác gái vuốt ve chú chó của ông sau khi xem xong b ộ phim do
Peppy đóng. Phim The Artist mang tính xã hội rõ rệt. Không ch ỉ nhân v ật
chính trong phim được thể hiện rõ rệt mà các nhân vật quần chúng cũng
được tác giả trau chuốt nét mặt cử chỉ, góp một phần quan trọng trong
phim, gắn với sự vận động sôi nổi của lịch sử những năm 1972 là bối cảnh
của phim.



Kết thúc bộ phim, Tác giả bộ phim là Haza navicius dẫn đ ược khán gi ả
đến luồng ánh sáng của ông, chính là một chân lý mà bộ phim mang đ ến. Đó
là ánh sáng của triết lý cuộc đời, rằng dù cuộc đời có ra sao đi chăng n ữa, thì
sự nhân ái, lòng bao dung, và tình yêu đích thực vẫn là giá tr ị bất bi ến.Điều
này nằm trong đặc điểm của nghệ thuật khai sáng: Dùng ánh sáng của lý
trí: soi tỏ chân lý, giải phóng tư tưởng, mở mang trí tuệ con người (trong
phim, George đã thoát khỏi tăm tối, mở mang tư tưởng bảo th ủ kiêu hãnh
của George bị bế tắc trong sự đổi mới), tạo điều kiện cho mọi ng ười ti ếp
xúc với văn hóa nghệ thuật (những người dân của th ời đại trong b ộ phim
tiếp xúc với loại hình phim mới là phim nói).
Như những gì đã phân tích ở trên, ta cũng có thể thấy rõ George rất lí trí,
cương quyết và có phần bảo thủ. Giữa một bên là chạy theo sự đổi mới của thời
đại (phim có tiếng) va một bên là bảo vệ những giá trị nghệ thuật đích thực trong
quá khứ (phim câm) George đã dùng lí trí để chọn bảo vệ giá trị quá khứ cho dù
lựa chọn ấy có đẩy cuộc đời George đi xuống vực thẳm vinh quang.
Ta có thể thấy rõ tư tưởng khai sáng xuyên suốt bộ phim. Mặc dù đoạn đầu
hơi có thiên hướng cổ điển, nhưng lại là cách dẫn dắt đi đến ý tưởng của Khai
sáng. Có thể nói trong phim George là nhân vật của cổ điển còn Peppy Miller là
khai sáng . Cô đại diện cho việc “chống lại tư tưởng khuôn mẫu hóa của cổ điển, tư
tưởng tôn thờ quá khứ” và dùng ánh sáng lý trí soi tỏ cuộc sống, giải phóng những
tư tưởng cũ kĩ. Xuất phát là một fan hâm mộ của George, cô được anh giúp đỡ có
một vai diễn trong bộ phim của anh. Điều này chính là sự khởi đầu cho sự nghiệp
diễn viên của cô. Từ một người vô danh, thậm chí tên còn bị viết sai, luôn đến rạp
chiếu mỗi khi có phim của mình mong có người nhận ra cô nhưng không ai nhận
ra. Đến 1 Peppy thành công và nổi tiếng ở một lĩnh vực khác - một hình ảnh hoàn


toàn mới, thậm chí là chống lại lĩnh vực mà thần tượng của cô đang theo đuổi - đó
là diễn viên phim có tiếng.

Peppy đã chấp nhận chọn một hướng đi mới, hướng đi hoàn toàn trái ngược
với những chuẩn mực trong quá khứ đó là “tôi muốn khán giả nghe thấy mình, đã
đến lúc phim câm nên nhường chỗ cho lớp trẻ”. Tinh thần khai phóng này của
Peppy đại diện cho tinh thần của cả thời đại khi đó, biểu hiện là nhà nhà, người
người đã chọn xem phim Peppy thay vì phim câm của George. Biểu hiện là cô đã
trở thành một minh tinh điện ảnh phim nói, còn George thì phá sản với quan điểm
bảo vệ giá trị của phim câm.


Tư tưởng khai phóng, chống lại khuôn mẫu này được đan xen và thể hiện vô
cũng rõ nét trong việc khắc họa hai cuộc đời của hai con người đi theo hai
con đường trái ngược là George và Peppy, với kết quả là cái mới chiến thắng
cái cũ, bộ phim đã thể hiện rõ tinh thần khai sáng.
Tới gần cuối phim, ta có thể nhận thấy ánh sáng của “khai sáng” đã soi tỏ tư

tưởng của George, anh đã đốt toàn bộ số đĩa phim câm được đạt giả thưởng của
mình. Hành động này của George giống như việc anh đã đốt đi tư tưởng “bảo vệ
giá trị của quá khứ”. Dường như hành động đốt hết các cuốn phim ấy như một sự
chấp nhận sự thật thay thế của phim nói với phim câm. Từ chi tiết này trở đi của
phim, ta có thể nhận thấy những chuyển biến tích cực hơn trong tư tưởng George.
Một điều tất nhiên là dù George đã bắt đầu chấp nhận sự thật phim nói đã
thay thế phim câm nhưng điều ấy chưa hoàn toàn mạnh mẽ trong tư tưởng của anh.
Điều này thể hiện qua chi tiết, George muốn chết chung với thời kì của phim câm.
Anh đốt đống băng đĩa nhưng lại ngồi trong đám cháy khóc thương cho sự nghiệp
rực rỡ đã lụi tàn của mình, khóc thương cho một thời kì mà đối với anh là nghệ
thuật đích thực đã bị nhấn chìm. Dường như George vẫn muốn giữ lại trong mình


tư tưởng bảo vệ những giá trị nghệ thuật trong quá khứ. Phim câm là nghệ thuật và
anh là nghệ sĩ. Người nghê sĩ sẽ sẵn sàng chết chung khi nghệ thuật chết đi. Tư

tưởng của nghệ thuật cổ điển này dường như vẫn còn chảy rất mạnh mẽ trong
George và nghệ thuật khai sáng phải có “một cái gì đó” đủ mạnh mẽ để thay đổi
suy nghĩ của George.
Xét ở một khía cạnh nào đó, bộ phim giống như quá trình chuyển giao của
nghệ thuật Cổ điển sang nghệ thuật Khai sáng. Nhà làm phim đã rất khéo léo khi
khắc họa được nhân vật với những chuyển biến tâm lí đặc sắc như George Valenti.
Trước bất kì sự biến đổi nào con người cũng sẽ thích nghi được, nhưng quá trình
đấu tranh tư tưởng, sự giằng co của lí trí chưa bao giờ là dễ dàng. Và từ đầu đến
cuối phim, từ những nút thắt nhỏ cho đến cao trào của bộ phim cũng chỉ để làm nổi
bật được sự đấu tranh, giằng xé lí trí của nhân vật chính là George Valinti để dẫn
đến một sự kiên cuối cùng mang tính mở nút và khai sáng. Đó là tình yêu của
Peppy Miller đã đánh thức và soi tỏ cho tư tưởng của George Valenti.
Dù đi theo con đường trái ngược với George nhưng trong lòng Peppy, anh
luôn là một người thầy đáng kính, cô luôn theo dõi anh và âm thầm giúp đỡ thần
tượng. Thế nhưng với lòng tự trọng và niềm kiêu hãnh của mình, George không
bao giờ nhận sự giúp đỡ của Peppy và thậm chí anh đã giận dữ khi nghe cô nói “đã
đến lúc phim câm nên nhường chỗ cho thế hệ trẻ”. Đến khi George vô tình phát
hiện được sự giúp đỡ âm thầm của Peppy suốt thời gian qua, anh cảm thấy vô cùng
sụp đổ, vô cùng day dứt. Một lần nữa lí trí của anh lại giằng xé đấu tranh mạnh mẽ.
George trở về ngôi nhà cũ với những tàn dư của đám cháy. Anh lấy khẩu súng trên
móc tủ để kết liễu đời mình. Chi tiết này cho thấy sự chênh vênh trong tư tưởng
một người nghệ sĩ trước sự sụp đổ của cả một nền nghệ thuật. Dường như George
đang đứng giữa ranh giới của nền điện ảnh phim câm và phim tiếng, của thời kỳ cổ
điển với thời kỳ khai sáng. Nếu tiếng súng ấy nổ lên tức là George sẽ chết chung


với thời đại phim câm và thời kỳ cổ điển. Nhưng tiếng xe hơi đâm xầm vào gốc
cây dưới đường và sự xuất hiện đầy hoảng hốt của Peppy đã trở thành ánh sáng
mạnh mẽ của thời đại khai sáng. Hình ảnh George rơi nước mắt và ôm chầm lấy
Peppy tượng trưng cho việc anh đã bước qua ranh giới của hai thời kỳ. George đã

bước về phía khai sáng. Cái ôm ấy như xóa bỏ mọi mâu thuẫn giữa anh và cô, xóa
bỏ mọi nềm kiêu hãnh của một ngôi sao để đưa anh đến giá trị của một nền nghệ
thuật mới.
Cả bộ phim, ngoại trừ âm nhạc (nhạc nền và bài hát) và tiếng nói xuất hiện
trong giấc mơ kinh hoàng của George ( George gặp ác mộng vì “âm thanh” tấn
công cuộc sống và đảo lộn mọi giá trị của ông ta. Đây là một trong những đoạn
hiếm hoi trong phim mà có tiếng động không phải từ nhạc nền. Những tiếng động
rất giản dị, quen thuộc, đáy cốc chạm mặt bàn, tiếng còi xe, tiếng cười từ bên ngoài
vọng vào, tiếng bước chân, tiếng ghế đổ, tiếng chó sủa… Những tiếng động tưởng
như nhỏ nhặt ấy hóa ra lại rất quan trọng. Ngay cả một chiếc lông chim rơi, nhẹ
nhàng mà nặng tựa ngàn cân) thì bộ phim dường như không có tiếng nói hay bất kì
tiếng động nào. Nhưng đến cuối phim, người xem đã nghe thấy tiếng bước chân,
tiếng mở cửa, tiếng va chạm của những đồ vật, tiếng cười và đặc biệt là tiếng nói
của con người. Chi tiết này như một sự chấp nhận hoàn toàn về việc chuyển đổi từ
thời đại phin câm sang phim nói. Và đó chính là tinh thần nghệ thuật Khai sáng.

3. Hiện đại
•

Đặc trưng mang phong cách của phong trào tiên phong sáng tạo cái mới.
Bộ phim nói về sụ nghiệp của một diễn viên nam. Ông được tham gia đóng

rất nhiều phim và được rất nhiều người hâm mộ. Nhưng ta có thể thấy ở mỗi bộ
phim ông đóng ông lại có nhưng vai diễn khác nhau nhưng ông vẫn có thế hóa than


xuất sắc. Tuy nhiên vì ông hay làm theo suy nghĩ của mình lên không được nhà
đầu tư yêu thích lắm. Đoạn đầu tiên của phim có cảnh nhà đầu tư ngồi cùng nữ
chính trong phim đang chiếu của ông có vẻ mặt cau có khi xem phim đã thể hiên rõ
thái độ không thích cảu mình với nam chính. Còn có ông thay vì giới thiệu nữ

chính phim ông lại giới thiệu “người bạn đòng hành than thiết “ của mình – chú
chó trong phim đã thể hiện suy nghĩ khác người thường của ông: tôn trong, yêu
quý nhưng đóng góp dù là nhỏ nhất của nhân vật vô danh.Vì không được ưa thích
và có những hành động thể hiện bản than mình người xem có thể bắt gặp những
cuộc tranh chấp nho nhỏ giữa ông và nhà đầu tư. Từ những bất hòa này cũng là
động lực đưa ông từ một diễn viên thành một đạo diễn kiêm nhà sản xuất tài ba.
Đây chính là một tiên phong trong nghệ thuật phim ảnh hay cũng một điều mới lạ
trong chủ nghĩa biểu hiện của con người: khả năng của con người được nâng lên.
•

Cái tôi cá nhân cũng được nhắc đến trong phim
Trong cảnh lúc ông dung bữa cùng với người trợ lý của mình thì bắt gặp nữ

chính phim đang trả lời phỏng vấn cho bộ phim mới của mình. Từ câu trả lời của
cô ấy cũng thấy được sự mới lạ trong suy nghĩ của cô ấy. Cái tôi cá nhân của mỗi
người khác nhau nên ta thấy để bảo vệ cho suy nghĩ của mình ông ấy đã đứng lên
nhường ghế trong bàn ăn của mình cho cô gái ấy. Chính câu nói sau của ông ấy đã
thể hiện cái tôi rất riêng của ông.
•

Thể hiện nội tâm nhân vật.
Trong phim có những cảnh về suy nghĩ của nhân vật. Những giấc mơ hay

những lúc ông trầm tư suy nghĩ hay cuộc sống gia đình cũng cho thấy ông là người
sống tình cảm nhưng lại cô đơn. Ông chỉ có chú cho là bạn bên cạnh mình. Người
vợ của ông thì vô tâm. Ta có thể thấy trong phim vợ ông ấy rất ít nói chuyện với
ông ấy, họ chỉ cùng nhau ăn cơm như một lịch trình không thay đổi và ngủ cùng


nhau. Cuộc sống của họ vô cùng tẻ nhạt. Đóng phim chính là lúc ta thấy ông ấy

được thể hiện bản than nhiều nhất. Trong cảnh đứng trên sân khấu nhảy hay làm
trò trên đó hay cảnh nhảy theo nữ chình của phim ở hậu trường cho thấy ông là
người hóm hỉnh.
Chất liệu phim đen trắng mang cho người xem có cảm nhận thấy sự đối lập.
Nó không phải chỉ là hoàn cảnh sản xuất phim thời bấy giờ nói còn cho thấy tính
hai mặt của cuộc sống. Sáng tối là hai mặt cuộc đời hay chính là hai mặt nội tâm
nhân vật. Người xem có thể thấy rõ lúc ở phim trường hay trên sân khấu ông ấy là
người vui vẻ, hòa đồng, hóm hỉnh nhưng khi về đến nhà ông ấy không còn tươi vui
nữa mà rất trầm lặng chỉ lúc trêu đùa với chú chó của mình ta còn thấy nụ cười
gượng gạo trên khuôn mặt ông ấy. Lúc ở nhà ông ấy dường như một người khác
vậy. Không cười và làm mọi việc giống một cái máy không chỉ ông ấy mà ngay cả
vợ của ông ấy cũng thế. Họ không nói chuyện với nhau. Đạo diễn đặt họ trên bàn
ăn và quay bữa ăn như vậy mấy cảnh cùng hình ảnh tờ lịch chạy cho thấy đây là
cược sống thường ngày của diễn viên nam chính. Không chỉ vậy ông còn đặt vợ
chồng nam chính đối diện nhau trên bàn ăn cũng cho thấy một sự xa cách nào đó
đang tồn tại giữa họ hay tình cảm của họ chỉ trên mặt lý thuyết vợ chồng. Bữa ăn
tối được coi là bữa ăn gắn kết gia đình, nó là lúc mọi người tập chung đông nhất ở
nhà và là lúc mọi người gắn kết bên nhau thì trong phim họ lại lặng lề ăn bữa cơm,
không nói chuyện hỏi han nhau. Nếu vợ chồng yêu thương nhau liệu họ có người
cách xa nhau như vậy: mỗi người một đầu trên chiếc bàn dài có ngăn cách bởi
những vật bầy biện trên đó. Đó là cuộc sống của một người diễn viên tài năng lúc ở
nhà còn khi ông ấy ở phim trường lại là một người khác. Ta có thế thấy từ lúc bước
vào phim trường ta đã thấy ông nở nụ cười rất tươi, chào hỏi những người ở đó.
Những cái bắt tay hay nhưng lời hỏi han của ông ấy mang cái nhìn đầy thiện cảm
cho những người xung quanh đến ông ấy. Hay sự việc lúc ông đang trả lời phóng


viên và nữ chính xuất hiện một cách ngỡ ngàng bên cạnh ông với vai trò là người
hâm mộ nhưng ông chỉ cười tươi đáp lại ánh nhìn của mọi người cho thấy ông ý vô
cùng thân thiện không hề tự cao khi mọi người hâm mộ. Hai tính cách hay hai con

người tồn tại trong một bản thể như một lời khẳng định của đạo diễn khi nói về
một người nào đó. Hay đó cũng chính là hai mặt xã hội lúc bấy giờ.
•

Nêu cao ý trí của con người và bài học làm người.
Mở đầu phim là một cảnh diễn trong phim của ông ấy đang chiếu tại rạp.

Trong cảnh này ông ấy là một đặc vụ đang bị nhốt trong một phòng kín và bị tra
tấn. Ông phải chịu sự tra tấn ở mức cao nhất khiến ông ngất sỉu tại chỗ và sau đó
được đưa vào một phòng giam khác. Nhưng từ sự chịu đựng tra tấn như vậy cũng
mang đến cho ta một bại học dù khó khăn đến đâu cũng phải kiên trì, vừng vàng ý
trí quyết tâm của mình. Ông kiên quyết không khuất phục sự uy hiếp của kẻ thù để
bảo vệ bí mật. Nhưng nếu khi xem cả bộ phim ta lại thấy cảnh ông ý đóng không
phải chỉ là một bộ phim bình thường, nó là cảnh đem lại cho ta cảm nhận khác.
Căn phòng kín ấy là căn phòng giam giữ nhưng nó giam không phải nhân vật chính
là nó đang giam ý trí suy nghĩ của chính diễn viên nam chính của phim. Căn phòng
ấy đang ngăn cản ý muốn của ông ấy, ngăn cản một phần tâm hồn không muốn
khuất phục hiện thực cuộc sống đang phải trải qua của chính ông ấy. Câu nói “ tôi
không thể nói” nhưn một lời than cầu cứu thực tại. Nếu trong cảnh phim nó là lòi
quyết tâm thì trong thực tại nó là lời than cho sự bất lực của bản thân.Và rồi nó
cũng không thể bị cản trở và thoát ra như chính cảnh vượt ngục của ông ấy trong
phim. Lí tưởng thể hiện bản thân của ông ấy đã thành hiện thực khi ông ấy trở
thành một diễn viên tài ba. Sự giải thoát cũng mở đầu cho con đường ông giải thoát
cho tâm hồn mình.


Phần cuối phim, sau những vấp ngã sự nghiệp ông ấy đã có thể quay lại với
sự nghiệp diễn của mình. Trước đó ta thấy ông ấy suy sụp hoàn toàn từ sức khỏe,
gia đình, sự nghiệp. Ông ấy đã phải vào bệnh viện một thời gian. Dường như cảnh
cửa sự nghiệp đã đóng lại ông không còn được công chúng yêu thích nữa. Đối với

một diễn viên không được sự ủng hộ của khan giả chính là thất bại trên còn đường
sự nghiệp của mình. Chính vào thời điểm này sự xuất hiện của nữ chính và những
lời khuyên của cô ấy chính là động lực sống mang ông lại con đường diễn xuất của
mình. Ta có thể thấy phần cuối phim cuộc sống của ông ấy vui vẻ hơn rất nhiều so
với phần đầu. Mở đầu phim ta cũng thấy ông ấy nhảy trên sân khấu khi sự nghiệp
thành công nhất và khi kết thúc ông ấy nhảy cùng nữ chính nhảy lúc quay lại bắt
đầu lại cho ta cảm nhận sự nghiệp con người như một bài nhảy . Có lúc nhanh là
những lúc lên cao theo điệu nhạc bổng, có lúc chậm rãi hay dừng lại khi ta thất bại
hay vấp ngã là lúc bản nhạc có đoạn nhạc trầm xuống. Mỗi người đều có bản nhạc
riêng của mỗi người và sẽ có điệu nhảy đặc trưng riêng của họ. Hãy đứng lên sau
vấp ngã chính là một trong những bài học ta có thể học sau bộ phim này. Không
khí tươi vui của sự trở là với nghề cũng là thời điểm tâm hồn ông thật sự được giải
thoát.
Bộ phim này tuy không có nghe được lời thoại nhân vật nhưng lại nghe được
nhạc phim chính là một ẩn dụ khẳng định cho lời muốn nói của phim. Bộ phim là
sự nghiệp của một người nghệ sỹ. Người cống hiến hết mình cho nghệ thuật nhưng
con đường cống hiến ấy không dễ dàng. Khúc nhạc cũng có đoạn trầm, đoạn bổng
con người cũng, có lúc thăng, cũng có lúc trầm. Ai đi đường cũng có đoạn bằng
phẳng dễ đi, đoạn gồ ghề khó đi. Sự nghiệp nghệ thuật của một người nghệ sỹ cũng
vậy. Khi được khán giả ủng hộ, lúc bị hắt hủi lạnh nhạt nhưng họ vẫn hết mình
cống hiến cho nghệ thuật. Nghệ thuật ở ngay ta nhưng có đôi khi nó cách xa vô
cùng. Trong phim sự nghiệp nghệ sỹ chính là một nhân chứng cho khẳng định này.


Lúc ông đứng trên đỉnh cao sự nghiệp diễn viên của mình thì ai ai cũng hâm mộ
khen ngợi, ai cũng biết đến nhưng khi thất bại ông ở trong bệnh viện cô đơn một
mình không ai hỏi han đến. Người nghệ sỹ luôn bị đối sử như vậy. Họ chỉ biết đến
khi tác phẩm ấy thành công còn khi thấy bại học chỉ là hạt cát trên xa mác bình
thường.
Tác giả bộ phim là Haza navicius dẫn được khán giả đến luồng ánh sáng của

ông, chính là một chân lý mà bộ phim mang đến. Đó là ánh sáng của triết lý cuộc
đời, rằng dù cuộc đời có ra sao đi chăng nữa, thì sự nhân ái, lòng bao dung, và tình
yêu đích thực vẫn là giá trị bất biến.Điều này nằm trong đặc điểm của nghệ thuật
khai sáng: Dùng ánh sáng của lý trí: soi tỏ chân lý, giải phóng tư tưởng, mở mang
trí tuệ con người (trong phim, George đã thoát khỏi tăm tối, mở mang tư tưởng bảo
thủ kiêu hãnh của George bị bế tắc trong sự đổi mới), tạo điều kiện cho mọi người
tiếp xúc với văn hóa nghệ thuật (những người dân của thời đại trong bộ phim tiếp
xúc với loại hình phim mới là phim nói).
•

Đề cao quá trình nhận thức hơn cái gì được nhận thức: Trong bộ phim,
quá trình nhận thức của nhân vật George diễn ra rất chi tiết. Quá trình
nhận thức chấp nhận hiện tại cũng như chấp nhận phim nói của nhân
vật George nắm chủ yếu gần 1/3 bộ phim. George trải qua nhiều
khung bậc cảm xúc trong phim. Ở phần đầu của bộ phim, nhân vật
luôn vui vẻ tự hào về thành công trong việc đóng phim câm của mình.
Tiếp theo của bộ phim, khi nền phim câm bị vùi lấp, phim nói thay
thế, ông phải trải qua nhiều giai đoạn từ bán hết đồ đạc trong nhà của
mình, đuổi việc người quản gia của ông, buồn bã nhấn chìm cuộc
sống trong men rượu và thuốc lá, việc cuối cùng và cũng chính là nút
thắt của bộ phim, ông cảm thấy bế tắc đến mức muốn tự tử. Sau đó
ông mới chấp nhận hiện thực và tìm hướng đi cho mình.


Câu 2: Bộ phim quan niệm như thế nào về khái niệm “Nghệ
sĩ” và “Nghệ thuật” ?
•

Quan niệm về khái niệm “ Nghệ sĩ”.
The Artist – Một bộ phim hiện đại làm theo phong cách phim câm đen trắng


nhắc nhở về một thời kì chuyển giao lịch sử ở Hollywood cuối thập niên 1920, khi
đó hàng loạt ngôi sao phim câm bị “thất thế” vì tình yêu của họ đã dành trọn cho
phim câm – nơi mà họ đã xác định gắn bó cả cuộc đời hoạt động nghệ thuật. Họ
không chấp nhận đổi thay để tiếp tục trở thành ngôi sao phim tiếng. Ngược lại,
những diễn viên vô danh trong thời đại phim câm giờ có thể trở thành tài tử, minh
tinh phim tiếng khi họ có một chất giọng đẹp và chấp nhận thay đổi theo thời thế.
Chính trong thời buổi chuyển giao đó, nhiều cuộc đời đã hoàn toàn đổi thay. Bước
chuyển tất yếu ấy của điện ảnh đã tác động mạnh mẽ đến số phận của những nghệ
sĩ phim câm tài danh, những người chưa bắt kịp sự vận động của lịch sử như
George Valentin - nhân vật chính của bộ phim. Để rồi, qua chính số phận cuộc đời
của những người nghệ sĩ ấy - dù là hết thời hay đang ở đỉnh cao sự nghiệp, bộ
phim đã mang đến cho người xem một khái niệm chân thực về người nghệ sĩ cũng
như sẽ hiểu được thế nào là nghệ thuật.
Hai nhân vật George và Peppy được xây dựng trên những nguyên mẫu có
thật trong thập niên 1920 là Douglas Fairbanks và Gloria Swanson. Và để tận dụng
ưu thế của câu chuyện về lịch sử điện ảnh, đạo diễn người Pháp đã làm một bộ
phim câm thuần túy, đúng với phong cách làm điện ảnh thời điểm xảy ra câu
chuyện trong phim và chính màu đen-trắng hay sự im lặng hoặc gần như im lặng


đã khiến “The Artist” được đánh giá là một bộ phim đích thực về những người
nghệ sĩ thực thụ. Đạo diễn Hazanavicius đã viết ra những lời thoại, lời dẫn đắt giá,
mỗi câu từ đều ý nghĩa thậm chí đa nghĩa, bởi phim câm không có chỗ cho những
câu nói dài dòng, thừa thãi.
Trước hết, là về quan niệm nghệ sĩ được nêu ra qua bộ phim. Với một nội
dung phim vô cùng ý nghĩa cũng như việc khai thác tinh tế trọn vẹn thông qua hai
tuyến nhân vật chính là George Valentin – nghệ sĩ nổi tiếng đại diện cho phim câm
và Peppy Miller – một minh tinh mới nổi của thể loại phim tiếng. Bộ phim đã ca
ngợi những người nghệ sĩ chân chính. Một người nghệ sĩ chân chính, luôn trung

thành và tôn thờ những giá trị cũ tốt đẹp nhưng cũng biết gác lại quá khứ sang
một bên để tiếp nhận cái mới phù hợp hơn. Hướng đến cái đích cuối cùng là
mang đến cho khán giả những sản phẩm nghệ thuật chất lượng nhất.
Chưa cần phải phân tích gì quá nhiều về khái niệm như thế nào là nghệ sĩ thì
tất thảy ai trong số chúng ta đều hiểu được và cũng thấy được rất rõ qua bộ phim:
Nghệ sĩ là người làm nghệ thuật. Một người bình thường không ai công nhận họ
là nghệ sĩ hết. Họ phải lao động và cống hiến cho nghệ thuật. Điều này cũng dễ
thấy qua 2 nhân vật trong bộ phim. Cả George Valentin và Peppy Miller đều là
những diễn viên hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh. Trong đó, George là một diễn
viên gạo cội của ngành phim câm, một ngôi sao nổi tiếng được khán giả yêu
thương thông qua những bộ phim câm mà ông đóng. Thời kì hoàng kim của ông
được thể hiện thông qua hình ảnh rạp phim với đông đúc rất nhiều khán giả đến
xem, ông đi đâu cũng được săn đón và nhận được sự ủng hộ của rất nhiều người.
Bên cạnh đó là Peppy Miller. Có thể để ý đến một chi tiết trong phim, khi cô vẫn
chỉ là một người bình thường, một người hâm mộ George. Ngay cả bức ảnh cô
được chụp với George mà đựơc đăng trên báo cũng không ai biết đến cô là ai. Cho
tới khi cô bén duyên với ngành phim tiếng và trở nên nổi tiếng thì cô cũng mới


được mọi người biết đến là một người nghệ sĩ với những bộ phim tiếng hấp dẫn
mới mẻ. điều này có nghĩa là một người được gọi là nghệ sĩ chỉ khi họ làm nghệ
thuật. Có được những thành quả nghệ thuật và được khán giả đón nhận.
Bên canh đó, bộ phim cũng đưa ra quan điểm về một người nghệ sĩ cần là
người có tài năng. Vì chỉ có tài năng thì họ mới được công chúng đón nhận và
đồng tình họ là người nghệ sĩ. Cái danh nghệ sĩ thiết nghĩ phần lớn là do khán giả
nhận định. Mà người nghệ sĩ muốn được khán giả công nhận thì họ phải thật sự có
tài năng. Với George, để có được vị trí ngôi sao điện ảnh phim câm, ông đã được
công chúng đón nhận thông qua những vai diễn. Vì là phim câm, không được dùng
lời nói để diễn tả, nhưng chỉ với những hành động, nét mặt cử chỉ và biểu cảm của
mình, ông đã truyền tải được trọn vẹn nội dung của bộ phim và khơi dậy cảm xúc

từ khán giả và được khán giả ủng hộ. Tất cả là nhờ tài năng của ông. Hay với
Peppy Miller, cô là 1 ngôi sao mới nổi, một người đại diện cho sự đổi thay từ phim
câm sang phim tiếng – một thể loại phim rất mới, chưa được khán giả biết đến.
Vậy mà bằng giọng nói quyến rũ cũng như lối diễn xuất tự nhiên của mình, cô đã
chinh phục được khán giả để trở thành một minh tinh. Cô đi lên bằng tài năng, cô
thuyết phục được khán giả cũng bằng tài năng và cô được mọi người gọi là nghệ sĩ,
là ngôi sao cũng bằng tài năng và sự phấn đấu nỗ lực của mình.
Đối với một người nghệ sĩ chân chính, họ luôn luôn tôn trọng quá khứ, tôn
trọng những nguồn cội đã làm nên hào quang của họ. Hay nói một cách đơn giản
hơn là họ trung thành với nghệ thuật – cái mà họ đã dành gần như là cả cuộc đời và
sự tâm huyết của mình để cống hiến và hoạt động.Với George, vì tình yêu với
ngành phim câm đã giúp ông trở thành ngôi sao điện ảnh, đồng thời đã hoàn thành
xuất sắc nhiệm vụ của một người nghệ sĩ là truyền tải thành công những nội dung ý
nghĩa của bộ phim thông qua vai diễn. Trải qua bao vật đổi sao dời, rất nhiều thứ
đã rơi rụng, đã bị loại bỏ và nằm lại trên con đường tiến hóa ấy. Nhìn vào số phận


của George Valentin, ta thấy nỗi niềm chung của những con người vẫn luyến tiếc,
trung thành thậm chí tôn thờ những giá trị cũ. George vốn là người không thích nói
chuyện. Khi vợ anh đề nghị hai người thảo luận với nhau về mối quan hệ của họ,
anh đã không đồng ý. Một phần vì sự kiêu hãnh khiến anh không còn tự tin khi sự
nghiệp diễn xuất và hào quang đã tắt. Tuy nhiên, lý do chính là vì George với tính
khí nóng nảy của mình, cho rằng hội thoại chỉ là một việc làm thô thiển và rằng
anh là một nghệ sĩ tôn vinh triết lý: Im lặng là nghệ thuật. Trong một cảnh ở ngay
đầu phim, khi Valentin vào vai một điệp viên bị tra tấn, anh đã hét lên: “Tôi không
nói đâu!”.

Đó chính là điều mà Valentin sẽ chứng minh trong suốt phần còn lại của
“The Artist”, rằng anh quyết sẽ không nói, sẽ mãi là một huyền thoại phim câm.
Hay cảnh Miller vào thăm Valentin trong bệnh viện, cô lật xem cuốn phim mà anh

đã mạo hiểm tính mạng để bảo vệ. Chi tiết đó khiến người ta nhớ về thời đại phim
chiếu bóng, để thấy rằng có những thứ dù đã thuộc về quá khứ nhưng luôn đáng để


người ta giữ gìn bằng mọi giá. Hay nói một cách nặng nề hơn thì những người
nghệ sĩ ấy sẽ quyết “ sống chết” để bám trụ với nghề. Cho dù họ đã dần mất đi sự
ủng hộ của khán giả hay nói một cách phũ phàng hơn là họ đã “ hết thời”. Nghệ
thuật mà họ luôn luôn theo đuổi đang bị biến đổi sẽ dần dần đẩy vị trí của những
người nghệ sĩ cũ ấy ra khỏi guồng quay của điện ảnh mới. Thế nhưng, một người
nghệ sĩ chân chính, người nghệ sĩ ấy luôn luôn tôn trọng cái thiêng liêng của nghề
thì họ không thể chấp nhận được. Không thể đứng nhìn cái mà họ coi là tất cả, cái
mà từ trước đến nay luôn luôn tồn tại là khái niệm nghệ thuật như một lẽ tự nhiên
bị phai mờ, bị chìm dần vào trong quên lãng. Cái tâm của người nghệ sĩ lúc này
không cho phép họ làm điều đó. Có thể xã hội sẽ thấy họ cực đoan thậm chí cố
chấp. Nhưng chính nhờ những con người ấy mà lịch sử điện ảnh, lịch sử nghệ thuật
mới là một dòng chảy liền lạc và bất tận, chứ không phải là những bậc thang rạch
ròi, cách biệt nhau. Nâng niu và trân trọng quá khứ, chính là cách thông minh nhất
để hướng tới tương lai. Xem “The Artist” ta bỗng cảm thấy thông cảm và đồng
cảm một cách dễ dàng với bi kịch của Valentin. Song song với nhân vật Valentine,
Peppy Miller cũng là một nghệ sĩ có được một sự tôn trọng với qúa khứ. Bén
duyên với ngành phim tiếng và vụt lên thành một minh tinh màn ảnh, đso cũng ít
nhiều nhờ vào George Valentine. Ngay từ khi cô chỉ là một diễn viên phụ, George
đã chia sẻ rằng: “ Nếu cô muốn thành một nữ minh tinh, cô cần làm được điều mà
người khác không bao giờ làm”. Đó giống như một động lực, là chìa khóa giúp
Miller tìm ra hướng đi nhờ vào câu nói của thần tượng. Và ngay cả khi cô đã thạt
sự trở thành minh tinh thì cô vẫn luôn luôn dõi theo và hướng về George. Quan
tâm đến mọi hành động và diễn biến trong cuộc đời của George một cách tỉ mỉ. Cô
lặng lẽ theo dõi bộ phim do chính George là đạo diễn và thủ vai chính, cô đến tìm
gặp thần tượng của mình sau khi có một cuộc gặp gỡ không mong đợi ở nhà hàng
để giải thích cho George hiểu, cô không muốn bị hiểu lầm, và luôn có một Miller

đứng đằng sau Valentine, cô đã mua lại toàn bộ những món già mà Valentine đem


đi đấu gái khi thật sự lâm vào bước đường cùng. Cô luôn trân trọng, biết ơn người
đã truyền cảm hứng cho mình. Hơn hết, người nghệ sĩ trong thời kì này còn không
bị lay chuyển bởi sự đảo chiều của số phận hay các giao dịch về quyền lực và sự
nổi tiếng. Phải chăng chính là nhờ sự biết ơn ấy mà Miller đã có những bước đi
thành công trên con đường nghệ thuật đầy mới mẻ.
Nhưng phải chăng, chính vì sự trung thành ấy, mà đôi khi người ta nói rằng
cái nghề nghệ sĩ thật sự bạc. Và người nghệ sĩ là người phải chấp nhận sống với rủi
ro mình có thề bị lãng quên bất cứ lúc nào. Sẵn sàng đối mặt với những khó khăn,
những thất bại hay thậm chí là ánh hào quang vụt tắt. Trong bộ phim thất bại mà
Valentin thực hiện – “Giọt lệ tình yêu”, cảnh cuối cùng, nhân vật nam chính do anh
thủ vai bị đầm lầy nuốt chửng là một cảnh ẩn dụ. Vậy là, tài tử nổi danh một thời
giờ đã mất hút cả trên màn ảnh, lẫn trong đời thực, tất cả đã chấm hết với Valentin.
Anh giờ là một ngôi sao sống trong dĩ vãng của những người thuộc thế hệ trước.
Có diễn viên nào vẫn đang đầy nhiệt huyết với nghề mà lại nghe được một lời khen
kiểu như “Thật vinh dự được gặp ngài. Cha tôi hâm mộ ngài cuồng nhiệt”.
Người hâm mộ, đồng nghiệp, vợ, gia sản...tất cả dần rời xa anh – người mà giờ chỉ
còn là cái bóng của chính mình. Bên cạnh Valentin chỉ còn lại là một chú chó trung
thành – Uggie. Cứ thế, cuộc đời Valentin trượt dốc. Những tấm poster quảng cáo
phim nhỏ xíu in hình anh giờ nằm trên mặt đường, chịu mưa ướt, bị người qua
đường giẫm đạp. Những tấm pa-nô quảng cáo phim khổng lồ in hình Miller giờ
được trưng cao trên cửa rạp khiến Valentin phải ngước nhìn. Khi hào quang rời bỏ
anh đi, bên anh chẳng còn ai nhưng sau tất cả, anh vẫn còn một người bạn đồng
hành trung thành tuyệt đối, chỉ có điều, “giá mà nó biết nói”. Những chi tiết phản
ánh sự thảm hại của Valentin cứ thế tăng dần: Valentin đi cầm cố bộ cánh đỏm
nhất, phải buộc tài xế nghỉ việc, phải rao bán tài sản và nhận được tin “tốt lành” –
“Xin chúc mừng Ngài, tất cả đồ đạc đã bán hết, Ngài không còn gì!”. Để diễn tả



tình trạng thảm thương nhất, người ta thường nói “Đến cái bóng cũng bỏ ta đi”, đó
chính là những gì mà Valentin đã trải nghiệm. Từng một thời được tôn vinh là ngôi
sao điện ảnh nổi danh ở Hollywood, giờ đây, khi anh được cứu sống khỏi ngọn lửa
hung dữ, người ta chỉ còn nhắc đến anh là “một diễn viên điện ảnh được cứu thoát
từ trận hỏa hoạn”.

Thế nhưng, trung thành với những thứ đã cũ và đã không còn mang lại nhiều
giá trị đến mức bảo thủ như vậy liệu có phải là một giải pháp hay hay không? Khi
đối tượng là khán giả họ đang cần một thứ mới mẻ hơn, phù hợp với thời đại hơn
thì đây lại là một câu hỏi đặt ra nhiều thách thức hơn cho người nghệ sĩ. Và qua bộ
phim, câu trả lời cũng đã được nêu ra khá rõ rang. Người nghệ sĩ là người luôn
luôn tìm tòi cái mới cái hay,cái đẹp và phát triển những cái đã cũ. Đã là nghệ sĩ thì
không thể lúc nào cũng chỉ dậm chân tại chỗ, chỉ biết chỉ giỏi một cái ở một thời
điểm thôi thì chưa đủ. Bởi những thứ ấy luôn thay đổi từng ngày. Mà nghệ sĩ lại là
những người ghi lại từng khoảnh khắc thay đó qua chính những tác phẩm nghệ