Đặc điểm của văn bản biểu cảm
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (69.86 KB, 3 trang )
Đặc điểm của văn bản biểu cảm
Người đăng: Bảo Chi - Ngày: 17/08/2017
Mỗi bài văn biểu cảm tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu. Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết
có thể chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ tượng trưng để gửi gắm tình cảm, tư tưởng hoặc biểu
đạt bằng cách thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm cảm xúc trong lòng. Tech12h xin tóm tắt những kiến
thức trọng tâm và hướng dẫn soạn văn chi tiết các câu hỏi. Mời các bạn cùng tham khảo.
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm
Đọc
văn
bản Tấm
gương (Băng
Sơn,
U
tôi) và
trả
lời
các
câu
hỏi
sau:
a.
Bài
văn Tấm
gương biểu
đạt
tình
cảm
gì?
b. Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả bài văn đã làm như thế nào?
c. Bố cục bài văn gồm mấy phần? Phần Mở bài và Kết bài có quan hệ với nhau như thế nào? Phần
Thân bài đã nêu những ý gì? Những ý đó đã liên quan đến chủ đề như thế nào?
d. Tình cảm và sự đánh giá của tác giả trong bài có rõ ràng, chân thực không? Điều đó có ý nghĩa như
thế
nào
đối
với
giá
trị
của
bài
văn?
Trả
lời:
a. Tình cảm mà tác giả muốn biểu đạt qua bài văn "Tấm gương" đó là biểu dương những con người
trung
thực,
ngay
thẳng,
phê
phán
những
kẻ
xu
nịnh,
dối
trá.
b. Để biểu đạt tình cảm đó tác giả đã mượn hình ảnh tấm gương làm chỗ dựa. Qua đó, bộc lộ tình
cảm của tác giả vi tấm gương luôn phản chiếu các sự vật xung quanh đúng như bản chất vốn có của
nó. Do vậy, trong bài văn tác giả đã ngợi ca phẩm chất của gương nhưng là để ngợi ca đức tính trung
thực
ngay
thẳng
của
con
người.
c. Bài văn có bố cục 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài
•
•
•
Mở bài:
o
Từ đầu đến … mẹ cha sinh ra nó (đoạn 1)
o
Nội dung: Phẩm chất của tấm gương.
Thân bài:
o
Từ “Nếu ai có bộ mặt … đến không hộ thẹn”
o
Nội dung: Lợi ích của tấm gương đối với đời sống của con người.
Kết bài:
o
Phần còn lại: “Còn tấm gương … với bất cứ ai”.
o
Nội dung: Khẳng định lại chủ đề.
d. Tình cảm và sự đánh giá của tác giả trong bài rõ ràng, chân thực. Điều đó đã làm nên giá trị biểu
cảm của bài văn, khơi gợi được sự đồng cảm ủng hộ từ phía người đọc.
2. Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
Mẹ ơi! Con khổ quá mẹ ơi! Sao mẹ đi lâu thế? Mãi không về! Người ta đánh con vì con dám cướp lại đồ
chơi của con mà con người ta giằng lấy. Người ta lại còn chửi con, chửi cả mẹ nữa! Mẹ xa con, mẹ có biết
không?
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì? Tình cảm ở đây được biểu hiện trực tiếp hay gián tiếp? Em dựa vào
dấu
hiệu
nào
để
đưa
ra
nhận
xét
của
mình?
Trả lời:
•
Đoạn văn biểu hiện những nỗi niềm đau khổ của đứa con khi mẹ đi xa, sống trong cảnh hắt
hủi, ngược đãi. Bao hờn tủi như òa qua từng câu văn, đứa con mong muốn mẹ về để được
giải thoát. Tình cảm này được biểu hiện một cách trực tiếp.
•
Dấu hiệu để đưa ra nhận xét, ra căn cứ vào tiếng kêu, tiếng gọi, tiếng than thở của người
con: “Mẹ ơi! Con khổ quá mẹ ơi! Mẹ có biết không?”…
3. Ghi nhớ
•
Mỗi bài văn biểu cảm tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.
•
Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết có thể chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ tượng trưng
(là một đồ vật, loài cây hay một hiện tượng nào đó) để gửi gắm tình cảm, tư tưởng hoặc biểu
đạt bằng cách thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm cảm xúc trong lòng.
•
Bài văn biểu cảm thường có bố cục ba phần như mọi bài văn khác.
•
Tình cảm trong bài phải rõ ràng, trong sáng, chân thực thì bài văn biểu cảm mới có giá trị.
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
LUYỆN TẬP
Đọc bài văn Hoa học trò (sách giáo khoa, trang 87) và trả lời câu hỏi:
a. Bài văn thể hiện tình cảm gì? Việc miêu tả hoa phượng đóng vai trò gì trong bài văn biểu cảm này?
Vì sao tác giả gọi hoa phương là hoa – học – trò?
b. Hãy tìm mạch ý của bài văn.
c. Bài văn này biểu cảm trực tiếp hay gián tiếp?
=> Xem hướng dẫn giải
