Đại từ
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (76.21 KB, 4 trang )
Đại từ
Người đăng: Bảo Chi - Ngày: 28/07/2017
Đại từ dùng để trỏ người, sự vật, hoạt động, tính chất… được nói đến trong một ngữ cảnh nhất
định của lời nói hoặc dùng để hỏi. Đại từ có thể đảm nhiểm các vai trò ngữ pháp như chủ ngữ, vị
ngữ trong câu hay phụ ngữ của danh từ, động từ, tính từ. Tech12h xin tóm tắt những kiến thức
trọng tâm và hướng dẫn soạn văn chi tiết các câu hỏi. Mời các bạn cùng tham khảo.
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Thế nào là đại từ
Đọc những câu dưới đây, chú ý các từ in đậm và trả lời câu hỏi.
(1) Gia đình tôi khá giả. Anh em tôi rất thương nhau. Phải nói em tôi rất ngoan. Nó lại khéo tay nữa.
(Khánh Hoài)
(2) Chợt con gà trống ở phía sau bếp nổi gáy. Tôi biết đó là con gà của anh Bốn Linh. Tiếng nó dõng
dạc nhất xóm.
(Võ Quảng)
(3) Mẹ tôi, giọng khản đặc, từ trong màn nói vọng ra:
- Thôi, hai đứa liệu mà đem chia đồ chơi ra đi.
Vừa nghe thấy thế, em tôi bất giác run lên bần bật, kinh hoàng đưa cặp mắt tuyệt vọng nhìn tôi.
(Khánh Hoài)
(4) Nước non lận đận một mình,
Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
Ai làm cho bể kia đầy,
Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?
(Ca dao)
1. Từ nó ở trong đoạn văn đầu trỏ ai? Từ nó trong đoạn văn thứ hai trỏ con vật gì? Nhờ đâu em biết
được
nghĩa
của
hai
từ nó trong
hai
đoạn
văn
ấy?
Nó trong đoạn văn (1) trỏ em tôi còn nó trong đoạn văn (2) trỏ con gà của anh Bốn Linh. Để biết được
nghĩa của các từ nó này, người ta phải căn cứ vào ngữ cảnh nói, căn cứ vào các câu đứng trước hoặc sau
câu
có
chứa
từ
này.
2. Từ thế trong đoạn văn sau đây trỏ sự việc gì? Nhờ đâu mà em hiểu được nghĩa của từ thế trong
đoạn
văn
này.
Từ "thế" ở đoạn văn thứ ba trỏ việc "đem chia đồ chơi ra đi", chúng ta biết được nhờ vào đoạn văn đứng
trước
đó.
3.
Từ ai trong
bài
ca
dao
dùng
để
làm
gì?
Câu ca dao "Ai làm cho bể kia đầy, Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?" dùng với mục đích hỏi, từ ai trong
trường
hợp
này
được
dùng
để
hỏi.
4. Các từ nó, thế, ai trong các đoạn văn trên giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu?
Trong đoạn văn (1) từ nó, ai trong bài ca dao làm chủ ngữ; nó trong đoạn văn (2) làm phụ ngữ cho danh
từ, thế làm phụ ngữ cho động từ.
2. Các loại đại từ
2.1. Đại từ để trỏ
a. Các đại từ tôi, tao, tớ, chúng tôi, chúng tao, chúng tớ, mày, chúng mày, nó, hắn, chúng nó, họ, ...trỏ
gì?
b.
Các
đại
từ
bấy,
bấy
nhiêu
trỏ
gì?
c.
Các
đại
từ
vậy,
thế
trỏ
gì?
Nhóm
(a)
trỏ
người,
vật;
Nhóm
(b)
trỏ
số
lượng;
Nhóm
(c)
trỏ
hoạt
động,
tính
chất,
sự
việc.
2.2.
Đại
từ
để
hỏi
a.
Các
đại
từ
ai,
gì,
...
trỏ
gì?
b.
Các
đại
từ
bao
nhiêu,
mấy
trỏ
gì?
c.
Các
đại
từ
sao,
thế
nào
trỏ
gì?
Nhóm
(a)
để
hỏi
người,
vật;
Nhóm
(b)
để
hỏi
số
lượng;
Nhóm (c) để hỏi hoạt động, tính chất, sự việc.
3. Ghi nhớ
Đại từ dùng để trỏ người, sự vật, hoạt động, tính chất… được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định
của lời nói hoặc dùng để hỏi.
•
Đại từ có thể đảm nhiểm các vai trò ngữ pháp như chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay phụ ngữ
của danh từ, động từ, tính từ.
•
Đại từ để trỏ dùng để:
•
o
Trỏ người, sự vật (đại từ xưng hô)
o
Trỏ số lượng
o
Trỏ hoạt động, tính chất, sự việc
Đại từ để hỏi dùng để:
o
Hỏi về người, sự vật
o
Hỏi về số lượng
o
Hỏi về hoạt động, tính chất, sự việc
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Câu 1 (Trang 56 SGK)
a.Hãy xếp các đại từ trỏ người, sự vật theo bảng đã cho.
b. Nghĩa của đại từ mình trong câu “Cậu giúp đỡ mình với nhé!” có gì khác nghĩa của đại từ mình
trong câu ca dao sau đây?
Mình về có nhớ ta chăng,
Ta về ta nhớ hàm răng mình cười.
=> Xem hướng dẫn giải
Câu 2 (Trang 57 SGK) Khi xưng hô, một số danh từ chỉ người như ông, bà, cha, mẹ, chú, bác, cô, dì,
con, cháu,... cũng được sử dụng như đại từ xưng hô. Ví dụ:
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Hãy tìm thêm các ví dụ tương tự.
=> Xem hướng dẫn giải
Câu 3 (Trang 57 SGK) Các từ đế hỏi trong nhiều trường hợp được dùng để trỏ chung. Ví dụ:
•
Hôm ấy ở nhà, ai cũng vui.
•
Qua đình ngả nón trông đình
Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu
•
Thế nào anh cũng đến nhé.
Dựa theo những cách nói trên, hãy đặt câu với mỗi từ: ai, sao, bao nhiêu đế trỏ chung.
=> Xem hướng dẫn giải
Câu 4 (Trang 57 SGK) Đối với các bạn cùng lớp, cùng lứa tuổi em nên xưng hô như thế nào cho lịch
sự? Ở trường, ở lớp em, có hiện tượng xưng hô thiếu lịch sự không? Nên ứng xử thế nào với hiện
tượng đó?
=> Xem hướng dẫn giải
Câu 5 (Trang 57 SGK) Em hãy so sánh sự khác nhau về số lượng và ý nghĩa biểu cảm giữa từ xưng
hô tiếng Việt với đại từ xưng hô trong ngoại ngữ mà em đã học (tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga).
=> Xem hướng dẫn giải
