KẾ HOẠCH DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
Mơn : CƠNG NGHỆ 8
Tên chủ đề: AN TOÀN ĐIỆN
Số tiết (02): 33, 34
- Họ và tên: NGUYỄN HỮU CHÂU
- Địa chỉ: TRƯỜNG THCS CAO ĐẠI
- Số điện thoại: 0979 140 828
E_mail:
I. Mục tiêu
1. Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chủ đề
a) Về kiến thức:
- Biết nguyên nhân gây tai nạn điện, sự nguy hiểm của dòng điên đối với cơ thể
người, một số biện pháp an toàn trong sản xuất và đời sống, công dụng, cấu tạo của
một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện
- Biết cách tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện:
b) Về kĩ năng:
- Sử dụng được một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện ngây tại trường và trong cuộc
sống hàng ngày tại gia đình
- Đọc và giải thích được ý nghĩa các kí hiệu trên nhãn các thiết bị điện bằng hình
khối, màu sắc
- Tiền hành sơ cứu được nạn nhân theo đúng quy trình trong buổi học
c) Về thái độ:
- Có ý thức thực hiện các nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa
điện tại trường và tại gia đình
- Tn thủ quy trình làm việc
- Có hứng thú trong tìm hiểu kiến thức liên quan đến an tồn điện trong thực tế
cuộc soongd thong qua chủ đề đã học.
2. Các năng lực chủ yếu
- Năng lực đánh giá mức độ an toàn của các trang thiết bị điện trong nhà, ở
trường và tại gia đình tìm hiểu nghiên cứu cấu tạo và nguyên lí làm việc của các
thiết bị trên
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu thông qua các nguồn tư liệu khác như qua
sách, tài liệu, internet và năng lực giải quyết vấn đề thông qua vận dụng kiến thức để
giải thích các hiện tượng trong thực tiễn.
Ngồi các năng lực trên, HS cịn được hình thành và phát triển một số năng
lực sau:
- Năng lực hợp tác và làm việc theo nhóm.
- Năng lực tìm hiểu các loại đồ dùng điện, máy điện xoay chiều trong thực
tiễn.
- Năng lực nghiên cứu các vấn đề liên quan từ các tài liệu khác nhau.
- Năng lực lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch.
- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề nảy sinh trong thực tiến qua các
kiến thức đã được trang bị.
II. Cấu trúc của chuyên đề và mô tả các năng lực cần phát triển
Nội dung
Tên
Tích hợp
các bài Tên các Cấu trúc
của
(Môi trường,
bài của nội dung
Định hướng
năng lượng,
các
chuyên
chuyên
đề theo
đề theo mới theo
PPCT
cấu trúc chuyên Nội dung liên phương, di phát triển cho tiết trong (Điều
cũ
mới
Bài 33: Tiết 1:
bài học
tiết kiệm
đề
giáo dục địa năng lực cần ( Thứ tự Ghi chú
mơn
I.Vì sao -Mơn vật lý
an tồn An tồn xảy ra tai Hiện tượng
điện
điện và nạn điện truyền điện,
hành :
Dụng
cụ bảo
vệ an
toàn
điện
Bài 35
Thực
hành :
Cứu
người
bị tai
nạn
điện :
sản …
- Giáo dục ý
HS
•
Nhận
PPCT)
Tiết 33
thức tuân thủ biết Biết
các quy định, nguyên nhân
gây tai nạn
bảo vệ biện pháp sét đánh
tắc, sử dụng điện, sự
an toàn an tồn -Mơn hóa
hợp lý điện nguy hiểm
điện
điện
học : Điện tích năng giúp
của dịng
III.Các -Mơn tin học; bảo vệ mơi điên đối với
dụng cụ Khai thác
trường, an
cơ thể người,
bảo vệ an thơng tin trên ninh năng
một số biện
tồn điện iternet
lượng
pháp an tồn
trong sản
xuất và đời
sống, Thơng
hiểu cơng
dụng, cấu tạo
của một số
dụng cụ bảo
vệ an tồn
điện
Bài 34: dụng cụ II.Một số phóng điện,
Thực
Tiết thứ
các nguyên
Vận dụng thấp
chỉnh)
Sử dụng được
một số dụng
cụ bảo vệ an
tồn
điện
ngây
tại
trường
và
trong
cuộc
sống
hàng
ngày tại gia
đình
- Đọc và giải
thích được ý
nghĩa các kí
hiệu
trên
nhãn
các
thiết bị điện
bằng hình vẽ
nàu sắc
•
Vận
dụng cao
Đánh giá
mức độ an
tồn của các
trang thiết bị
điện trong
nhà trường
và tại gia
đình tìm hiểu
nghiên cứu
cấu tạo và
ngun lí làm
việc của các
thiết bị trên
Tiết 2 : I.Chuẩn -Môn vật lý
•
Tn
Thực
bị
Hiện tượng
thủ quy trình biết
hành
II.Các
truyền điện,
xử lý, đảm
Cứu
bước tiến phóng điện,
•
Nhận
Ngun nhân
bảo an tồn dẫn đến tai
Tiết 34
nạn cách
phịng tránh
tai nạn điện
-Thơng hiểu:
tai nạn
Biết cách
tách nạn
nhân ra khỏi
nguồn điện:
điện
-Vận dụng
III.Lấy ví
thấp:
dụ minh
tình
Tiền hành sơ
cứu được nạn
nhân theo
quy trình
trong buổi
học
huống sai sét đánh
-Vận dụng
hành cứu
người bị
họa và
đưa ra
các giải
pháp, các
lầm khi
người
bị tai
nạn
điện
-Mơn hóa
cho bản thân cao: Hợp tác
xử lý tai nạn,
người bị -Môn tin học, được mọi
phối hợp làm
tai nạn Khai thác
người xung việc theo
điện
thơng tin trê quanh
nhóm
cứu
học : Điện tích và giúp đỡ
B. PHẦN KẾ HOẠCH CHI TIẾT
Mơn: Cơng nghệ 8
Tên bài:
TIẾT 33 AN TỒN ĐIỆN VÀ DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN
I.Mục tiêu:
1. Kiến thức, kỹ năng
a) Về kiến thức:
- Biết nguyên nhân gây tai nạn điện, sự nguy hiểm của dòng điên đối với cơ thể
người, một số biện pháp an toàn trong sản xuất và đời sống, công dụng, cấu tạo của
một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện
- Biết cách tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện:
b) Về kĩ năng:
-- Sử dụng được một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện ngây tại trường và trong cuộc
sống hàng ngày tại gia đình
- Đọc và giải thích được ý nghĩa các kí hiệu trên nhãn các thiết bị điện bằng hình
vẽ nàu sắc
- Tiền hành sơ cứu được nạn nhân theo quy trình trong buổi học
c) Về thái độ:
Có ý thức thực hiện các nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa
điện tại trường và tại gia đình
Tuân thủ quy trình làm việc
- Có hứng thú trong tìm hiểu kiến thức liên quan đến an toàn điện trong chủ đề.
2. Các năng lực chủ yếu
- Năng lực đánh giá mức độ an toàn của các trang thiết bị điện trong nhà
trường và tại gia đình tìm hiểu nghiên cứu cấu tạo và nguyên lí làm việc của các
thiết bị trên
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu thông qua các nguồn tư liệu khác như qua
sách, tài liệu, internet và năng lực giải quyết vấn đề thông qua vận dụng kiến thức để
giải thích các hiện tượng trong thực tiễn.
Ngồi các năng lực trên, HS cịn được hình thành và phát triển một số năng
lực sau:
- Năng lực hợp tác và làm việc theo nhóm.
- Năng lực tìm hiểu các loại đồ dùng máy điện xoay chiều trong thực tiễn.
- Năng lực nghiên cứu các vấn đề liên quan từ các tài liệu khác nhau.
- Năng lực lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch và năng lực phát hiện và giải
quyết vấn đề.
II. Chuẩn bị
1. Chuẩn bị
1.1. Chuẩn bị của giáo viên
a) Chuẩn bị phương tiện dạy học:
Tùy điều kiện cụ thể, giáo viên (GV) cần chuẩn bị một số phương tiện sau
đây:
- Sách giáo khoa (SGK), tranh ảnh,video, mơ hình, máy chiếu...
- GV nên ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong dạy học.
b) Lập kế hoạch dạy học:
- Soạn giáo án.
- Nghiên cứu các bài 33 trong SGK Công nghệ 8
- Nghiên cứu một số hình ảnh trong bài 33 trong SGK Cơng nghệ 8 để giải
thích.
- Phân tích mục tiêu các bài 33 trong SGK Công nghệ 8
- Xác định nội dung trọng tâm và các nhiệm vụ dạy học cụ thể đảm bảo thực
hiện được các mục tiêu của chủ đề.
- Lựa chọn phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học.
- Chuẩn bị một số câu hỏi về môi trường và tư vấn nghề nghiệp.
* Lưu ý: Phải đồng nhất giữa mục tiêu, phương pháp dạy học và kiểm tra đánh
giá. Tăng cường vận dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực. GV cũng
dự kiến các câu hỏi mà HS có thể đề xuất, dự kiến phương án giải quyết các tình
huống có thể xuất hiện trong giờ dạy.
1.2. Chuẩn bị của học sinh
Cuối tiết của bài trước về vai trò điện năng trong sản xuất và đời sống .
Đồng thời, GV hướng dẫn HS các tìm hiểu và viết báo cáo kết quả thu được; gợi ý
cho HS tìm hiểu qua các nguồn sau:
- Đọc các bài học có liên quan trong SGK Cơng nghệ 8 an toàn điện và các
dụng cụ bảo vệ an tồn điện trong thực tế gia đình địa phương .
- Tìm các thơng tin qua thực tế, sách báo, internet...
- Tìm hiểu các ngành nghề ứng dụng của điện năng trong sản xuất và cuộc
sống
1.3. Một số nhiệm vụ cụ thể của học sinh
- Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu nguyên nhân Vì sao xảy ra tai nạn điện
. Tài liệu tham khảo: bài 33 SGK công nghệ 8, qua tìm hiểu trong thực tế, hoạt
động của máy phát điện, đèn pin, cách tạo ra điện năng trên internet .
- Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu Một số biện pháp an tồn điện. Tài liệu tham khảo bài:
33, SGK Cơng nghệ 8 qua tìm hiểu trong thực tế, trên internet ..
- Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu Các dụng cụ bảo vệ an tồn điện bài 33, SGK Cơng
nghệ 8 qua tìm hiểu trong thực tế, trên internet ..
- Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu Chuẩn bị các vật liệu, các dụng cụ thực hành . Tài liệu
tham khảo: bài 33, SGK Công nghệ 8 qua tìm hiểu trong thực tế, trên internet ..
- Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu Các bước tiến hành cứu người bị tai nạn điện trong thực
tế ( ở gia đình, các nhà máy sản xuất trong lĩnh vực liên quan điện…)
- Nhiệm vụ 6: Ví dụ minh họa và đưa ra các giải pháp, các tình huống sai lầm khi
cứu người bị tai nạn điện
- Nhiệm vụ 7: Tìm hiểu cách sử dụng điện năng hiệu quả an toàn trong thực
tế sản xuất và đời sống xã hội, trên internet .
2. Thiết bị dạy học:
- Tranh ảnh, video, tài liệu thống kê các vụ tai nạn điện. Ở gia đình, địa
phương, trong nước, quốc tế.
- Vật thật, mơ hình: Các thiết bị, đồ dùng điện, đèn pin, máy phát điện, các
thiết bị đồ dùng điện trong gia đình(quạt điện, bóng đèn ….)
- Máy tính, máy chiếu, phần mềm, video mơ phỏng, cấu tạo và ngun lí
hoạt động của một số thiết bị điện.
- Phiếu học tập, các nội dung cần giảng dạy .
Ngồi ra, cịn cần có các tài liệu bỗ trợ khác như các tài liệu về an tồn điện
các thơng tư, nghị định của chính phủ của Việt nam.
III. Hoạt động dạy
Thời
lượng HOẠT ĐỘNG CỦA GV
12”
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- Lớp chia thành các nhóm
nhỏ, mỗi HS trong nhóm làm
bài tập 1,2,3 trang 115 SGK
Cơng nghệ 8. Sau đó nhóm
thảo luận thống nhất kết quả.
Lần lượt đại diện mỗi nhóm
Hoạt động 1:
lên bảng viết kết quả của
nhóm mình.
Nội dung 1
* Hình thành kiến thức về: I, Vì sao xảy ra tai
Đưa ra thực trạng tình huốngKhái niệm điện năng
nạn điện :
tai nạn điện bằng hình ảnh cụCác nguyên nhân gây tai nạn
thể
điện
HS thảo luận nhóm và trả lời
câu hỏi
Lần lượt đại diện mỗi nhóm
lên bảng viết kết quả của
nhóm mình.tổ chức lớp nhận
Đưa ra các thông số quaxét, đánh giá kết quả các
nghiên cứu về điện năng
nhóm và rút ra kết luận.
Sự nguy hiểm của dòng điên
đối với cơ thể người
+ Liên hệ hiện thực tế tại gia
Gợi ý ; Thơng qua các bứcđình địa phương
tranh ảnh và thực tế.
Tổ chức nhận xét đánh giá
kết quả của nhóm và rút kết
luận
Kết luận:
-Do chạm trực tiếp
vào vật mang điện:
+Chạm trực tiếp
vào dây dẫn điện
trần không bọc cách
điện hoặc dây dẫn
hở cách điện.
+Sử dụng đồ dùng
điện bị rò điện ra
vỏ.
+Sửa chữa điện
khơng cắt nguồn
điện, khơng sử
dụng dụng cụ bảo
vệ an tồn điện.
- Vi phạm khoảng
cách an toàn của
lưới điện cao áp và
trạm biến áp
- Đến gần dây điện
bị đứt rơi xuống
10”
Đưa ra các tình huống trong
thực tế để minh họa nội
dung
Hoạt động 2:
* Hình thành kiến thức về:
II.Một số biện pháp
Nội dung 2:
HS thảo luận nhóm và trả lờian tồn điện :
Quan sát tranh ảnh mẫu vậtcâu hỏi
qua tranh ảnh, vật thật và Hoạt động cá nhân và nhóm
video clip (nếu có) để trả lời tìm hiểu về các biện pháp an
câu hỏi.
toàn
GV tổ chức lớp nhận xét,Đưa ra một số biện pháp an
đánh giá kết quả các cá nhân,toàn trong sản xuất và đời
nhóm và rút ra kết luận.
sống
Gợi ý: Các chất liệuLần lượt đại diện mỗi,cá
hình thành vật liệu dụng cụnhân, nhóm lên bảng viết kết
trên
quả của nhóm mình.tổ chức
+ Liên hệ hiện thực tế các vậtlớp nhận xét, đánh giá kết quả
mẫu ?
các nhóm và rút ra kết luận.
Giá trị điện áp và dòng điệnLiên hệ thực tế tại gia đình
cho phép an tồn cho người các, cơ sở khác
( điện áp < 36v dòng điện
-Nguyên tắc an toàn
nguyhiểm cho người là <
40mA).
Kết luận:
điện khi sử dụng
điện:
+Kiểm tra cách điện
của đồ dùng điện.
+Thực hiện nối đất
các thiết bị và đồ
dùng điện.
+Thực hiện tốt cách
điện dây dẫn điện.
+Không vi phạm
khoảng cách an
toàn đối với lưới
điện cao áp và trạm
biến áp
-Nguyên tắc an toàn
điện khi sửa chữa
điện :
+ Trước khi sửa
chữa phải cắt nguồn
điện
+Sử dụng đúng các
dụng cụ bảo vệ an
tồn điện cho mỗi
cơng việc trong khi
sủa chữa để tránh bị
điện giật và tai nạn
khác.
17”
Hiện nay trong thực tế đã tạo
ra aptomat chống giật. Ngoài
aptomat chống giật, em cho
biết các biện pháp đề đảm
bảo an tồn điện?
Hoạt động 3:
* Hình thành kiến thức về: HSIII.Các dụng cụ
Nội dung 3:
thảo luận nhóm và trả lời câubảo vệ an tồn
Quan sát tranh ảnh mẫu vậthỏi
điện:
qua tranh ảnh, vật thật vàKể tên các dụng cụ, cơng
video clip (nếu có) để trả lời dụng, cấu tạo của một số dụng
câu hỏi.
cụ bảo vệ an toàn điện.
Quan sát mẫu vật tranh ảnh Lần lượt đại diện mỗi,cá
Và cho biết tên các dụngnhân, nhóm lên bảng viết kết
cụ ? Chúng được làm bằngquả của nhóm mình.
chất liệu gì/
Tổ chức lớp nhận xét, đánh
Gợi ý ; Thông qua các bức giá kết quả các nhóm và rút ra
tranh ảnh và thực tế.
kết luận.
tổ chức nhận xét đánh giá kếtLiên hệ thực tế tại gia đình
quả của nhóm và rút kết luận các, cơ sở khác
-Đặc điểm, cấu tạo
Kết luận:
vật liệu
- Cách sử dụng
Tại sao dòng điện qua bút
- Dụng cụ bút thử
thử điện lại không gây nguy
điện :
hiểm cho người sử dụng?
+ Cấu tạo :
+ Nguyên lý hoạt
Giá trị điện trở dòng điện qua
động :
bút thử điện cho phép đảm
+ Cách sử dụng
bảo an tồn cho người an
tồn cho người vì (bóng nêơn và một điện trở có trị số
vài trăm K đến 1,5
MegaOhm)
Cho học sinh quan sát các
loại bút thử điện trong thực
tế để làm rõ nội dung
SỬ DỤNG
PHIẾU HỌC TẬP
Hãy điền những hành động
đúng (Đ) hay sai (S) vào ô
trống sau đây.
a, Chơi đùa và trèo lên cột
điện cao áp (….)
b, Thả diều gần đường dây
điện (….)
c, Không buộc trâu bị vào
cột điện cao áp (….)
d, Khơng xây dựng nhà gần
sát đường dây điện cao áp
(…..)
e, Chơi gần dây néo ,dây
chằng cột điện cao áp (……)
f, Tắm mưa gần đường dây
diện cao áp (…….)
Đáp án :
a(S), b(S), c(Đ), d(Đ), e(S),
f(S),
IV. CÂU HỎI/ BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ
1, Tai nạn điện thường xảy ra do những nguyên nhân nào ?
2, Khi sử dụng và sửa chữa điện cần sử dụng những ngun tắc an tồn gì ?
3, Mơ tả cấu tạo bút thử điện ?
4,Tại sao khi sử dụng bút thử điện, bắt buộc để tay vào kẹp kim loại ở nắp bút ?
5, Hãy điền những hành động đúng (Đ) hay sai (S) vào ô trống sau đây.
a, Chơi đùa và trèo lên cột điện cao áp (….)
b, Thả diều gần đường dây điện (….)
c, Không buộc trâu bị vào cột điện cao áp (….)
d, Khơng xây dựng nhà gần sát đường dây điện cao áp (…..)
e, Chơi gần dây néo ,dây chằng cột điện cao áp (……)
f, Tắm mưa gần đường dây diện cao áp (…….)
Hướng dẫn trả lời
1,Tai nạn điện thường xảy ra do những nguyên nhân nào ?
- Do chạm trực tiếp vào vật mang điện:
- Chạm trực tiếp vào dây dẫn điện trần không bọc cách điện hoặc dây
dẫn hở cách điện.
- Sử dụng đồ dùng điện bị rò điện ra vỏ.
- Sửa chữa điện không cắt nguồn điện, không sử dụng dụng cụ bảo vệ
an toàn điện.
2,Khi sử dụng và sửa chữa điện cần sử dụng những ngun tắc an tồn gì ?
- Một số nguyên tắc an toàn trong khi sử dụng điện.
- -Kiểm tra cách điện của đồ dùng điện.Thực hiện nối đất các thiết bị và
đồ dùng điện.
- Thực hiện tốt cách điện dây dẫn điện.
- Không vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm
biến áp
- Trước khi sửa chữa điện phải cắt nguồn điện.
- Sử dụng đúng các dụng cụ bảo vệ an tồn điện cho mỗi cơng việc
trong khi sủa chữa để tránh bị điện giật và tai nạn khác.
3,Mô tả cấu tạo bút thử điện ?
Cấu tạo bên trong gồm một đầu bút thử điện, một lò xo, kẹp kim loại,nắp
bút, bóng nê-ơn và một điện trở nối tiếp với bóng đèn này.
4,Tại sao khi sử dụng bút thử điện, bắt buộc để tay vào kẹp kim loại ở nắp bút ?
- Khi để tay vào kẹp kim loại và chạm đầu bút thử điện vào vật mang
điện, dòng điện đi từ vật mang điện qua đèn báo và cơ thể người rồi
xuống đất tạo thành mạch kín, thì đèn sẽ báo sáng giúp ta nhận biết
điểm có điện
5, Hãy điền những hành động đúng (Đ) hay sai (S) vào ô trống sau đây.
Hãy điền những hành động đúng(Đ) hay sai (S) vào ô trống sau đây:
a, Chơi đùa và trèo lên cột điện cao áp (S)
b, Thả diều gần đường dây điện (S)
c, Khơng buộc trâu bị vào cột điện cao áp (Đ)
d, Không xây dựng nhà gần sát đường dây điện cao áp (Đ)
e, Chơi gần dây néo ,dây chằng cột điện cao áp (S)
f, Tắm mưa gần đường dây diện cao áp (S)
BÀI TẬP MỞ RỘNG
1,Vì sao xảy ra tai nạn điện?
2, Em cho biết khi sửa chữa điện phải làm những gì để đảm bảo an toàn?
3, Muốn đảm bảo an toàn điện cho mọi người trong nhà ta phải làm gì?
4, Ngồi aptomat chống giật, em cho biết các biện pháp đề đảm bảo an tồn
điện?
Hướng dẫn trả lời:
1,Vì sao xảy ra tai nạn điện?
- Ở đây chỉ xét tai nạn điện xảy ra đối với cơ thể con người, còn tai nạn
điện xảy ra khi dây bị quá tải hay ngắn mạch làm cháy nhà ta không
xét đến trong bài này.
Tai nạn điện xảy ra do một trong các nguyên nhân sau:
1. Do chạm vào vật mang điện:
- Chạm trực tiếp vào dây điện trần hoặc day dẫn hở phân cách điện, ổ điện:
+ Trẻ em dùng vật dẫn điện chọc vào ổ điện: Nếu chọc vào lỗ nối với dây
pha thì rất nguy hiểm; nếu chọc vào lỗ nối với dây trung hòa cũng nguy
hiểm khi đường dây trung hòa của thành phố bị đứt hoặc các pha điện thành
phố khơng cân nhau thì dây trung hịa vẫn có thể gây tai nạn cho người.
+ Ở một số vùng, người dân cho điện thành phố vào đây trần (không có vỏ
bọc cách điện) để căng quanh ruộng, vườn, ... để chống chuột hoặc trộm đã
gây ra tử vong cho những người chạm vào dây điện.
+ Dùng dụng cụ không có tay cầm cách điện để sưa chữa khi mạch vẫn có
điện, khơng có thiết bị bảo vệ an tồn khi sửa chữa như găng tay bằng cao
su, ủng cách điện, giá cách điện, thảm cao su.
- Sử dụng các đồ dùng điện bị rò điện ra vỏ kim loại: bàn là, quạt, ấm đun
nước, lị vi sóng, ... Trong thực tế, thời gian qua cả nước có vài trăm trạm rút
tiền tự động bị rị điện và đã có trường hợp gây ra tử vong. Một số cột điện
rò điện đã xảy ra vài trường hợp tử vong cho người chạm vào cột hoặc ở gần
cột khi trời mưa.
- Phơi quần áo ướt trên dây phơi bằng kim loại căng giữa các bức tường
trong khi tường ẩm, bị rò điện do dây dẫn ngầm trong tường bị hỏng vỏ cách
điện. Đã có trường họp xảy ra tử vong do dây điện vắt qua dây phơi khăn
mặt trong khi lớp cách điện của dây điện bị kém làm điện rò ra dây phơi.
2. Do vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm biến
áp:
- Nhà gần đây diện cao áp dưới khoảng cách an toàn cho phép, khi người
đứng trên khoảng cao của nhà có thể bị điện cao áp phóng gây tử vong.
- Trẻ em leo lên cột điện cao áp để bắt chim (trong thực tế đã có trường hợp
xảy ra tai nạn).
- Thả diều gần đường dây điện cao áp, nếu dây diều bị ẩm cũng bị phóng
điện xuống người cầm dây.
3. Đến gần dây dẫn có điện bị đứt rơi xuống đất: Khi mưa bão nhiều khi dây
điện bị đứt rơi xuống đất làm cho người ở khu vực gần đường dây bị tai nạn.
Trong thực tế đã xảy ra nhiều trường hợp tử vong do dây điện bị đứt rơi
xuống đất. Khi dây có điện áp cao rơi xuống đất, nếu người đứng gần chỗ
dây tiếp đất thì chỗ đất giữa hai chân có sự chênh lệch điện áp (điện áp
bước) nên người bị điện giật.
Câu hỏi: Muốn đảm bảo an toàn điện cho mọi người trong nhà ta phải làm gì?
-
Muốn đám bảo an toàn điện cho mọi người trong nhà ta phải lắp
aptomat chống giật (tên chính xác là:”Cầu dao chống dòng rò: Earth
leakage Circuit breaker viết tắt: ELCB”) cho toàn bộ mạng điện trong
nhà ngay tại bảng điện chính chỗ đường dây điện thành phố dẫn vào
nhà. Có aptomat chống giật thì khi có ai chạm vào đường dây điện là
aptomat cắt toàn bộ điện dẫn vào nhà, nếu bình nước nóng bị rị điện
thì aptomat cũng cắt điện nên không nguy hiểm cho người sử dụng.
Aptomat chống giật cũng ngắt điện khi xảy ra hiện tượng quá tải hay
ngắn mạch như aptomat thường (tùy theo dòng điện làm việc: 10A,
15A, 20A, ... ) nhưng khi có dịng rị 30mA là aptomat ngắt điện vì
vậy khơng nguy hiểm cho người (dòng điện nguy hiểm cho người là
40mA).
Câu hỏi: Ngoài aptomat chống giật, em cho biết các biện pháp đề đảm bảo an
toàn điện?
- Các biện pháp để đảm bảo an tồn điện:
- Dùng băng dính cách điện bọc kín những chỗ dây dẫn hoặc kim loại
có điện bị hở.
- Khi dùng băng dính cách điện cũng phải chú ý dùng băng dính tốt vì
trên thị trường có loại băng dính làm nhái hàng chính phẩm; loại này
khơng dính lắm, khi quấn ra ngồi dây điện nước vẫn có thể thấm vào
làm rị điện ra ngồi.
- Khi tay ướt khơng chạm tay vào phích cắm, cơng tắc, ... các thiết bị điều
khiển điện.
- Thường xuyên kiểm tra đồ dùng điện bằng đồng hồ đồ điện.
- Khi kiểm tra đồ dùng điện không dùng bút thử điện loại thông mạch vì
dùng bút thơng mạch thì bao giờ bút cũng sáng nếu đầu bút đặt vào vỏ đồ
dùng điện bằng kim loại hoặc nhựa khi đang cắm điện mặc dù điện khơng rị
ra vỏ. Bút thử điện thơng mạch loại nhạy để cách dây pha của điện thành
phố khoảng 6 ÷15cm là bút đã sáng mặc dù khơng khí khơ. Nhiều người tuy
học cao nhưng cũng không hiểu điều này nên nói rằng điện dẫn qua khơng
khí vì vỏ bọc cách điện của dây dẫn bị nứt, khơng khí có bụi bẩn hoặc ẩm vì
có hơi nước. Thực ra ở đây bút thử điện thông mạch sáng là do hiện tượng
cảm ứng, dù dây có vỏ bọc cách điện tốt thì bút thử điện cũng vẫn sáng. Khi
để bút thử điện thơng mạch trước màn hình ti vi bằng thủy tinh 40 ÷ 60cm,
cách vỏ đèn ống 5 ÷ 6cm (xa hai đầu cực đèn ống) là bút thử điện thông
mạch sáng, chẳng lẽ dòng điện qua được vỏ thủy tinh của màn hình và đèn
ống! Khi kiểm tra đồ dùng điện tiêu dùng bút thử điện thường thì nhiều khi
dụng cụ khơng rị điện nhưng bút thử điện vẫn sáng, đây là hiện tượng cảm
ứng của điện xoay chiều ra vỏ. Nếu bút sáng ít là do cảm ứng, nếu bút sáng
rực lên mới là rò điện ra vỏ.
- Nối đất các thiết bị, đồ dùng điện: Do hiện tượng cảm ứng nên ở vỏ các
thiết bị điện, đồ dùng điện có nhiễm điện. Vì vậy các phích cắm của các thiết
bị điện thường có thêm một chân để tiếp vào dây nối đất ở ổ cắm. Nhưng ở
Việt Nam ổ cắm thường không nối đất vì vậy các thiết bị điện như; máy giặt,
tủ lạnh, bình nước nóng, máy điều hịa,... cần nối vỏ với dây tiếp đất.
- Không vi phạm vào gần hơn khoảng cách an toàn lưới điện cao áp theo quy
định: khơng xây nhà gần hơn khoảng cách an tồn; không thả diều gần
đường dây điện: không leo lên cột điện; không đứng gần cột điện cao thế,
máy biến áp của trạm điện hoặc dây chằng giữ cột cao thế; không tắm mưa
dưới đường dây điện cao thế.
- Dùng đồ dùng điện cấu tạo an toàn về điện. Hiện nay, trên thị trường có
loại bếp điện cấu tạo rất nguy hiểm:
+ Dây đốt nóng đặt trong rãnh đất chịu nhiệt nhưng khơng có gì định vị cho
dây đốt nóng nên nó dễ bồng lên và chạm vào nồi, xoong đặt bên trên.
+ Dây truyền điện vào bếp hai đầu có phích cắm: Một phích cắm vào ổ điện,
một phích cắm vào bếp nên nếu đang dùng bếp khơng may phích cắm vào
bếp tuột ra thì hai đầu phích có điện, rất nguy hiểm khi chạm vào người, nếu
chạm vào vật dẫn diện sẽ gây ra đoản mạch và cháy đường dây điện nếu
trong mạch khơng có cầu chì hay aptomat.
+ Không để dây điện chạm vào dây phơi hoặc dây căng ri-đơ vì có thể rị
điện nếu vỏ cách điện của dây kém do cọ xát với dây kim loại.
Câu hỏi: Em cho biết khi sửa chữa điện phải làm những gì để đảm bảo an
tồn?
Các biện pháp đảm bảo an toàn khi sửa chữa điện:
- Trước khi sửa chữa mạch điện phải cắt điện bằng cách rút nắp cầu chì, tắt
cầu dao, tắt aptomat dẫn điện đến khu vực sửa chữa.
- Trước khi chữa thiết bị hay đồ dùng điện phải rút ra khỏi mạch điện. Đối
với một số thiết bị điện có tụ điện trị số cao ở trong thì khi rút ra khỏi mạch
điện, ở trong thiết bị vẫn có điện một thời gian nữa (tụ trong một số đèn
chụp ảnh còn điện áp cao đến 250V trong khoảng vài giờ).
- Khi sửa chữa điện phải có các thiết bị chuyên dùng để đảm bảo an toàn:
+ Các dụng cụ cầm tay: Kìm, tua vít, kéo, dao, cờ lê, ... phải có tay cầm cách
điện.
+ Nếu có điều kiện thì trang bị thêm: Đế cách điện để đứng lên làm việc,
thảm cao su cách điện, găng tay cao su cách điện, giày cao su cách điện. Nếu
khơng có đế hoặc thảm cao su cách điện có thể thay bằng ghế nhựa khơ, lót
mặt ghế bằng tấm nhựa khơ.
+ Có đồng hồ đo để kiểm tra sự rị điện. Nếu khơng có bút thử điện thì khẽ
chạm nhẹ lưng ngón tay (phía có móng tay) vào vật để kiểm tra việc rị điện
(hình 3.1). Dùng lưng ngón tay an tồn hơn dùng mặt ngón tay vì:
+ Lưng ngón tay da dày hơn mặt ngón tay.
+ Dùng lưng ngón tay thì nếu có điện nó phản xạ làm ngón tay co lại nhưng
khơng cầm vào vật, nếu dùng mặt ngón tay thì khi ngón co vào sẽ cầm chặt
lấy vật có điện.
Nhưng cách này chỉ dùng cho những người làm nghề điện có da tay dày và
quen với việc sửa chữa điện, các em học sinh không nên dùng tay để kiểm
tra xem vật có bị rị điện khơng.
PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH TƯỜNG
TRƯỜNG THCS CAO ĐẠI
---------- ----------
BÁO CÁO CHỦ ĐỀ
Tên chủ đề: “AN TỒN ĐIỆN”
Mơn/nhóm mơn: CƠNG NGHỆ
Tổ bộ môn: K.H.T.N
Người thực hiện: NGUYỄN HỮU CHÂU
Điện thoại: 0979140828
Email: