“HỆ THỐNG HẬU CẦN VÀ CHUỐI CUNG ỨNG CỦA

AMAZON VÀ NHỮNG BÀI HỌC”

I.

GIỚI THIỆU DOANH NHIỆP

Amazon.com Inc là một công ty thương mại điện tử của Mỹ có trụ sở đặt
tại Seattle, bang Washington. Amazon là công ty kinh doanh đa ngành, đa nghề
như sách, dịch vụ mua bán nhạc, phần mềm tin học, trang trí nội thất, game…
Jeffrey P.Bezos là người sáng lập ra Amazon vào năm 1994 và bắt đầu
kinh doanh trực tuyến năm 1995. Ban đầu công ty chỉ là một cửa hàng sách
online , sau đó đa dạng thêm các dòng sản phẩm như DVD, CD, MP3, phần
mềm máy tính, trò chơi điện tử, hàng điện tử, đồ ăn, trò chơi, đồ nội thất, nữ
trang, quần áo. Amazon thiết lập các trang web riêng tại Canada, Anh, Đức,
Pháp, Trung Quốc và Nhật. Nó đồng thời xuất một số loại hàng đến một số nước
khác.
Amazon đã mở các nhánh bán lẻ đĩa nhạc, băng Video và đĩa DVD, phần
mềm, điện tử tiêu dùng, đồ nhà bếp, dụng cụ, thiết bị làm cỏ, làm vườn, đồ chơi
trò chơi, đồ trẻ em, quần áo, đồ thể thao, thực phẩm, trang sức, đồng hồ, thiết bị
chăm sóc cá nhân và y tế, sản phẩm làm đẹp, nhạc cụ, vải vóc, rau quả, nguyên
liệu công nghiệp và khoa học…

1


Công ty đã vận hành sàn đấu giá A.com, dịch vụ đấu giá vào 3/1999. Tuy
nhiên nó đã thất bại trong việc bào mòn sự phát triển hàng mạnh của kẻ đi tiên
phong trong ngành: eBay. Sàn đấu giá Amazon tiếp sau đó là kinh doanh thị
trường giá cố định gọi là zShop vào 9/1999 và liên doanh Sotheby’s/Amazon gọi

là Sotheby.amazon.com vào tháng 11.
Amazon không còn nhắc đến sàn đấu giá hay zshop trong những trang
chính và trang trợ giúp người bán bây giờ cũng chỉ nhắc đến Marketplace.
Đường link cũ đến zshop bây giờ nối trực tiếp với trang chủ còn link cũ đến sàn
đấu giá đưa người dùng đến một trang về lịch sử các giao dịch. Danh sách sản
phẩm mới không còn nữa cho những dịch vụ này.
Mặc dù zshop đã không tồn tại lâu được như mong muốn nhưng nó vẫn
đặt nền tảng cho thành công lớn của dịch vụ thị trường Amazon tung ra năm
2001, để khách hàng bán sách cũ, CD, DVD, những sản phẩm khác cũng như
sản phẩm mới. Bây giờ đối thủ chính của Amazon Marketplace là dịch vụ
Haff.com của eBay.
Đầu tháng 8/2005, Amazon bắt đầu bán sản phẩm dưới nhãn hiệu riêng:
“Pinzon”. Những ứng dụng thương hiệu mở đầu gợi ra cho công ty ý tưởng tập
trung vào dệt may, dụng cụ nhà bếp và những khóa gia đình khác. Vào tháng 32007, công ty áp dụng mở rộng thương hiệu,để bao quát và đa dạng danh mục
hàng hóa. Để đăng ký thiết kế mới có từ PINZON viết cách điệu và chữ O ở vị
trí kim đồng hồ chỉ một giờ. Danh mục các sản phẩm đăng ký dưới thương hiệu
đã phát triển ra bao gồm cả những loại như: sơn, thảm, giấy dán tường, làm tóc,
vải,footware, dụng cụ làm đẹp, trang sức.
Vào 16/5/2007, Amazon công bố dự định triển khai cửa hàng âm nhạc
trực tuyến. Cửa hàng bắt đầu tại Mỹ vào 25/9/2007, kinh doanh việc tải nhạc
MP3 không quản lý quyền kỹ thuật số (DRM). Điều này rất đáng lưu ý bởi vì nó
là dịch vụ bán online dầu tiên, nhạc DRM miễn phí từ cả bốn công ty thu âm.
Vào tháng 8/2007, Amazon công bố Amazon Fresh- dịch vụ thực phẩm
bán các loại thực phẩm tươi sống và ăn sẵn. Đơn hàng của khách có thể được
phân phát hoặc gửi hàng đến tận nhà vào sáng sớm.
2


Năm 2008 Amazon mở rộng thêm lĩnh vực sản xuất phim và gần đây
đang đầu tư cho phim “The stolen Child” hợp tác với hãng 20th Century Fox.

Website Tên miền amazon.com thu hút ít nhất 615 triệu lượt người ghé
thăm hàng năm theo nghiên cứu của Compete.com. Con số này gấp hai lần của
Walmart.com. Hiện nay Amazon thu được hàng trăm triệu USD lợi nhuận mỗi
quý.
II. CHIẾN LƯỢC HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA AMAZON
1. Chiến lược kinh doanh của Amazon:
Amazon xây dựng chiến lược kinh doanh toàn cầu thông qua hình thức
bán hàng qua mạng Internet và sản phẩm được lựa chọn đầu tiên để bán qua
mạng Internet là sách. Qua các năm sản phẩm được liên tục mở rộng từ sách đến
các sản phẩm khác, bổ sung các dịch vụ và đối tác chiến lược.
2. Sản phẩm kinh doanh.
Amazon kinh doanh các loại sản phẩm như: băng Video và đĩa DVD,
phần mềm, điện tử tiêu dùng, đồ nhà bếp, dụng cụ, thiết bị làm cỏ, làm vườn, đồ
chơi trò chơi, đồ trẻ em, quần áo, đồ thể thao, thực phẩm, trang sức, đồng hồ,
thiết bị chăm sóc cá nhân và y tế, sản phẩm làm đẹp, nhạc cụ, vải vóc, rau quả,
nguyên liệu công nghiệp và khoa học…
Đây là những sản phẩm thông dụng mà Amazon đã lựa chọn để bán qua
mạng một cách dễ dàng và được khách hàng quan tâm và lựa chọn.
3. Phân khúc thị trường.
Amazon cung cấp sản phẩm cho mọi khách hàng có nhu cầu. Để tạo lợi
thế kinh doanh Amazon tập chung vào nhóm khách hàng có nhu cầu mua bán
qua mạng. Đây là một dịch vụ rất tiện ích được nhiều người sử dụng và nó là xu
hướng tiêu dùng trong tương lai.
4. Chiến lược ưu tiên cạnh tranh.
Amazon tập trung vào ưu tiên cạnh tranh với các đối thủ như sau:

3


Chi phí:


Thời gian:

- Giá bán thấp

- Thời gian giao hàng nhanh

- Đăng nhập dễ dàng, thuận

- Các giao dịch được hệ thống sử lý

tiện

ngay lập tức

LỢI THẾ
CẠNH
TRANH

Chất lượng:
- Sản phẩm đảm bảo chất
lượng

Linh hoạt:
- Có nhiều sản phẩm dịch vụ
- Có thể giao dịch mọi lúc, mọi nơi

- Dịch vụ khách hàng tốt

4.1 Chiến lược trọng tâm hóa.

4.1.1. Tập trung cung cấp những mặt hàng thiết yếu tiêu dùng hàng ngày
Trước đây, các mặt hàng mà Amazon cung cấp chủ yếu là liên quan đến
các sản phẩm như máy nghe nhạc, sách, thiết bị điện tử thì ngày nay nhu cầu
mua sắm của khách hàng đa dạng hơn Amazon đã chuyển sang các mặt hàng
đáp ứng nhu cầu hàng ngày của con người đa dạng hơn. Amazon đặt mục tiêu
cung cấp hầu hết các sản phẩm mà khách hàng có nhu cầu giống như biểu tượng
logo cẩu hàng đã chứa đựng đầy tham vọng muốn cung cấp tất cả những sản
phẩm có trong bảng chữ cái. Sau năm đầu tiên thành công ngoài dự tính Amazon
mở rộng thêm các mặt hàng như là bán thực phẩm, quần áo thời trang, đồ trang
sức…Và người ta nói rằng đến với Amazon sẽ có tất cả những thứ bạn cần. Con
người ngày càng chịu nhiều áp lực về thời gian hơn, họ ít có thời gian đi mua
4


sắm hơn. Mặt khác công nghệ mua sắm mới làm cho họ thấy hứng thú hơn với
phong cách tiêu dùng mới. Do vậy, chuyển trong tâm sang chiến lược bán các
mặt hàng tiêu dùng thiết yếu hàng ngày lại là một chiến lược khôn ngoan của
Amazon.
4.1.2. Tập trung vào hình thức bán lẻ trực tiếp
Amazon và eBay là 2 “ông lớn” trong thi trường bán lẻ. Amazon có quan
điểm tiến chậm mà chắc. Trước đây, hai hãng có hai hướng đi khác nhau nên
thường tuyên bố họ bổ sung cho nhau chứ không cạnh tranh trực tiếp. eBay
thiên về bán đấu giá với hàng ngàn cửa hàng của người tiêu dùng lập ra, còn
Amazon bán lẻ trực tiếp. Nhưng nay, eBay chuyển trọng tâm sang bán hàng có
giá cố định, còn Amazon lại khuyến khích người tiêu dùng mở cửa hàng bán lẻ
trên Amazon nên rốt cuộc hai bên tiến lại gần nhau trong chiến lược phát triển
Jeff Bezos, khi trả lời phỏng vấn của tờ New York Times, cho rằng họ sẵn
sàng gieo hạt chờ năm bảy năm để hái quả. Trong khi eBay mở rộng ra hướng
quảng cáo rao vặt, thanh toán trực tuyến rồi điện thoại Internet, Amazon bỏ ra
hàng trăm triệu Đô la để xây dựng thương hiệu thành nơi bán lẻ đáng tin cậy như sẵn sàng trả tiền cho khách khi việc mua bán bị trục trặc.

4.2. Chiến lược khác biệt hóa sản phẩm
4.2.1. Chính sách cung cấp những sản phẩm chất lượng cao
Khách hàng ngày càng khó tính hơn, yêu cầu của họ về sản phẩm chất
lượng cao và đáp ứng nhu cầu ngày ngày càng khắt khe. Họ ít quan tâm tới mức
giá cả của nó hơn (tuy nhiên là ở mức giá có thể chấp nhận được) mà chủ yếu
tập trung vào chất lượng của nó. Nắm bắt được xu thế này Amazon tập trung
cung cấp các mặt hàng có chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu, cam kết cung cấp
cho khách hàng những sản phẩm có chất lượng như đã giới thiệu trên website.
Amazon đang tận dụng lợi thế có sẵn của họ là cơ sở dữ liệu khách hàng từng
giao dịch trên Amazon để bán hàng trực tiếp đúng theo sở thích của từng người.
Những ai từng mua hàng qua Amazon đều biết chuyện sau đó hãng này thỉnh
thoảng gửi thư mời chào các sản phẩm tương tự hay sản phẩm họ từng tìm kiếm,
tìm hiểu trên Amazon. Hãng này chuyên gửi thư mời khách hàng nhận xét về
5


sản phẩm đã mua. Điều này càng khẳng định lòng tin của khách hàng vào sản
phẩm của amazon. Dần dần Amazon đã lôi kéo những khách hàng vốn trung
thành với ebay (đối thủ truyền kiếp của Amazon) về phía mình. Hơn nữa,
Amazon đã dành được cả lợi thế trên cả những khía cạnh mà trước đây được
xem như là lợi thế của eBay.
4.2.2 Tốc độ cung ứng sản phẩm nhanh
Việc áp dụng thương mại điện tử đã làm cho việc giao dịch trên Amazon
được tiến hành một cách nhanh chóng và tiện lợi. Bezos đã nhận định rằng
thương mại điện tử chính là yếu tố sống còn của Amazon. Là công ty đầu tiên
tiến hành việc bán lẻ qua mạng Amazon đã biết tận dụng ưu thế của mình nhờ
việc ứng dụng thành tựu của công nghệ thông tin vào trong việc quản lí kho
hàng, mạng lưới phân phối rộng khắp đảm bảo sản phẩm đến với khách hàng
với thời gian nhanh nhất có thể. Thời gian cung ứng sản phẩm của Amazon đã
giảm từ 5, 6 ngày xuống còn 1 đến 2 ngày. Nhờ vậy mà lợi nhuận của họ ngày

càng tăng lên.
III.PHÂN TÍCH HỆ THỐNG HẬU CẦN VÀ CHUỖI CUNG ỨNG CỦA
AMAZON
3. Chiến lược hậu cần và chuỗi cung ứng
Có rất nhiều định nghĩa về quản trị chuỗi cung ứng, nhưng chúng ta bắt
đầu sự thảo luận với chuỗi cung ứng. Chuỗi cung ứng là gì? Chuỗi cung ứng bao
gồm tất cả các doanh nghiệp tham gia, một cách trực tiếp hay gián tiếp, trong
việc đáp ứng nhu cầu khách hàng. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản
xuất và nhà cung cấp, mà còn công ty vận tải, nhà kho, nhà bán lẻ và khách hàng
của nó. Các doanh nghiệp này đóng vai trò như người đặt hàng.
3.1 Hệ thống kho hàng:
Hậu cần là một trong sáu chức năng quan trọng trong hoạt động một
doanh nghiệp. Nó đảm bảo cho hệ thống sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
diễn ra bình thường. Nó cũng là một lợi thế canh tranh của các doanh nghiệp khi

6


doanh nghiệp muốn đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng. Khi nói đến hệ
thống kho tàng người ta thường nghĩ ngay đến các doanh nghiệp sản xuất và
kinh doanh truyền thống. Thế nhưng Amazon đã tạo ra một điểm khác biệt bằng
việc xây dựng một hệ thống kho hàng hoàn hảo cho một doanh nghiệp kinh
doanh theo phương thức thương mại điện tử. Việc Amazon quyết định tự xây
dựng hệ thống lưu kho bãi là một quyết định không mấy dễ dàng. Với giá trị
khoảng 50 triệu USD cho mỗi nhà kho, việc xây dựng và vận hành hệ thống nhà
kho quả là tốn kém.

Để có thể kinh doanh thành công, Amazon phải phát hành 2 tỷ USD trái
phiếu công ty. Bề ngoài có vẻ như Bezos không phải đang xây dựng một công ty
dot.com đích thực vì hãng lại có hệ thống nhà kho hữu hình như công ty bán lẻ

thông thường. Nhiều nhà đầu tư bắt đầu phê phán mô hình kinh doanh của
Amazon là không khác gì các công ty bán lẻ truyền thống, chỉ khác mỗi chỗ là
có một trang web ấn tượng hơn mà thôi.
Tuy nhiên, nếu ai đó đến thăm quan 6 nhà kho của Amazon ngày nay,
người ta có thể dễ dàng nhận ra các nhà đầu tư đã sai lầm khi phê bình mô hình
này của Bezos. Các kho hàng của Amazon không hề giống với các kho hàng
truyền thống mà được tin học hoá cao độ. Các nhà kho của Amazon sử dụng

7


công nghệ cao đến nỗi chúng đòi hỏi rất nhiều dòng mã hoá để vận hành và
phức tạp không kém trang web của Amazon.

Máy tính bắt đầu quy trình bằng cách gửi tín hiệu thông qua mạng không
dây tới cho công nhân để họ biết cần phải lấy thứ gì xuống khỏi giá; sau đó họ
đóng gói mọi thứ theo trình tự để gửi đi. Trong quá trình gửi hàng, máy tính tạo
ra vô số dòng dữ liệu từ những sản phẩm bị đóng gói sai tới thời gian chờ đợi và
các nhà quản lý có nhiệm vụ phải theo dõi sát sao hệ thống dữ liệu này. Bezos
thường đi thăm mỗi nhà kho một tuần liền vào quý cuối năm. Đối với các nhân
viên thì thời gian này quả là vất vả khi ông chủ tới thăm họ. Bezos đặt ra hàng
loạt câu hỏi về hệ thống giải thuật để xử lý đơn hàng, tốc độ xử lý năng suất, và
không bao giờ vừa lòng khi chưa có câu trả lời thỏa đáng.
Để đáp lại, các nhà quản lý của Amazon ở bộ phận lưu kho phải nỗ lực hết
sức để đẩy năng suất lên cao tới tối đa. Chẳng hạn bằng việc tái thiết kế hệ thống
chuyển hàng trên băng chuyền tự động, Amazon đã có thể tăng năng suất của
một kho lên 40%. Trong 3 năm qua, chi phí vận hành các nhà kho của Amazon
đã giảm từ 20% doanh thu xuống còn chưa đầy 10% doanh thu. Thậm chí ngay
cả ban quản trị công ty cũng không thể tin được vào thành tích này. Các nhà kho
của Amazon vận hành hiệu quả đến nỗi tỷ lệ luân chuyển hàng mới của các nhà

kho này đạt 20 lần/năm. Tất cả các công ty bán lẻ khác chỉ đạt con số dưới 15
lần/năm. Trên thực tế, một trong những thế mạnh lớn nhất hiện nay của Amazon
8


là năng lực quản lý hàng tồn kho, và thậm chí Amazon còn được các công ty bán
lẻ khác giao toàn bộ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của mình cho
Amazon thầu phụ, như trường hợp các hãng bán lẻ Toys RUs và Target.
Tất cả những điều trên đây lý giải một luận điểm quan trọng Bezos kiên
trì theo đuổi từ khi ông khởi sự Amazon mà đến bây giờ mọi người mới tin:
"Trong một thế giới hữu hình, mọi người đều nghĩ địa điểm là quan trọng nhất.
Đối với chúng tôi, 3 thứ quan trọng nhất là: công nghệ, công nghệ và công
nghệ." Amazon chi tiêu nhiều tiền vào phát triển các phần mềm tin học. Nhờ
việc chuyển sang sử dụng hệ điều hành miễn phí Linux, hãng giảm được chi phí
công nghệ tới 20%. Amazon còn vượt lên các nhà bán lẻ truyền thống khác bằng
cách mở rộng hợp tác với các đối thủ cạnh tranh. Amazon hiện bán rất nhiều sản
phẩm của các nhà bán lẻ khác trên cùng trang Web của mình. Nghe thì có vẻ như
là Amazon đang "tự sát", và lúc đầu Bezos đã phản đối ý tưởng này. Nhưng sau
khi thực hiện ý tưởng đó, thì thành công của Amazon đã vượt ra ngoài dự kiến.
Amazon sở dĩ làm được điều này là do hãng sở hữu một hệ thống lưu kho rất
hiệu quả. Tỷ suất lợi nhuận của Amazon khi bán buôn và ăn hoa hồng cho các
đối thủ cạnh tranh cũng cao không kém tỷ suất lợi nhuận nếu hãng bán lẻ trực
tiếp tới người tiêu dùng.

9


2.2 Tốc độ cung ứng.
Amazon rất chú trọng việc cải thiện hoạt động chăm sóc khách hàng. Thời
gian giao hàng của Amazon đã giảm từ 5-6 ngày xuống còn 1-2 ngày. Điều này

đã giúp Amazon vượt lên đối thủ eBay. Trong quý 4/2008, lợi nhuận của
Amazon đã tăng 1/3 so với eBay. Ban đầu việc cung ứng là rất nhỏ và tập trung
tai một số điểm đến khi lượng đặt hàng tăng lên Bezos đã quyết định mở thêm
các điểm giao hàng nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng.

10


Ngoài ra Amazon sử dụng các bưu điện của Mỹ và các nhà cung cấp khác
như USP và Fedex gửi sản phẩm đến khách hàng.
2.3 Mạng lưới.
Amazon có khách hàng ở khắp mọi nơi trên thế giới. Vì vậy, đòi hỏi Công
ty phải có một mạng lưới rộng lớn mới có thể đáp ứng được yêu cầu của khách
hàng.
Với việc áp dụng công nghệ hiện đại trong việc quản lý hoạt động kinh
doanh, từ việc thu thập nhu cầu của khách hàng, đặt hàng, xử lý thông tin ... đến
việc chuyển sản phẩm tến tay người mua được Amazon làm rất chuyên nghiệp,
với chất lượng dịch vụ tốt, đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.
Amazon thường đặt mua trực tiếp từ các nhà sản xuất, các sản phẩm mà
Amazon bán được giự trữ tại các kho hàng của Amazon trong khoản được dự
đoán nhu cầu đặt hàng của khách hàng. Trong năm 2008, Amazon có 8 kho hàng
tại Mỹ và 15 kho hàng khác tại các nước còn lại trên thế giới.

Mô hình chuỗi cung ứng của Amazon

Amazon.com

Nhà sản xuất
11


Khách hàng

Kho hàng
của Amazon


Hãng vận
chuyển

Tại sao Amazon lại chọn hệ thống hậu cần và chỗi cung ứng trên.
Việc xây dựng hệ thống hậu cần và chỗi cung ứng trên giúp Amazon
Thứ nhất: Giúp Amazon giảm được chi phí đầu tư kho bãi, chi phí xây
dựng văn phòng và giảm số lượng nhân viên làm việc trực tiếp.
Thứ hai: Giúp Amazon dự báo được chính xác nhu cầu của khách hàng,
đang dạng hóa sản phẩm, nâng cao khả năng cạnh tranh với các đối thủ.
Thứ ba: Giúp Amazon quản trị rủi ro, nâng cao khả năng sử dụng vốn,
thông thường khách hàng phải thanh toán trước khi nhận được hàng.
Thứ tư: Giúp Amazon mở rộng đối tượng khách hàng trên toàn thế giới,
không bị giới hạn bởi địa lý, nguôn ngữ, cũng như thời gian thực hiện mua sắm.

Câu II. Bài học gì được rút ra từ việc xây dựng hệ thống hậu cần và chuỗi
cung ứng của Amazon.
Qua việc tìm hiểu và phân tích hệ thống hậu cầu và chỗi cung ứng của Amazon
chúng ta rút ra được một số bài học như sau:
+ Việc xây dựng hệ thống hậu cần, chỗi cung ứng là hoạt động hết sức quan
trọng, quết định sự thành bại trong kinh doanh của doanh nghiệp. Việc xây
dựng hệ thống hậu cần và chỗi cung ứng hợp lý giúp doanh nghiệp mở rộng
sản phẩm dịch vụ, nâng cao năng lực kinh doanh qua đó giúp doanh nghiệp
tồn tại trong thời ký suy thoái, thậm trí khi sản phẩm kinh doanh truyền
thống đã bão hòa.

12


+ Việc xây dựng hệ thống hậu cần, chỗi cung ứng hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp
giảm được chi phí không cần thiết như: chi phí đầu tư, chi phí lưu kho, chi
phí vận chuyển, thời gian phục vụ…, do vậy, doanh nghiệp có thể cạnh tranh
với các đối thủ trên thị trướng, qua đó doanh nghiệp chiếm lĩnh thị trường,
nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
+ Để xây dựng hệ thống hậu cần và chỗi cung ứng hiệu quả đòi hỏi các doanh
nghiệp (nhà sản xuất, nhà vận chuyển, nhà phân phối, …..), các bộ phận
trong chuỗi phải nâng cao khả năng cạnh tranh và hợp tác chặt chẽ với nhau,
vì mục tiêu chung.
Tài liệu tham khảo.
-

Amazon.com

- Nguồn: Sưu tầm và tổng hợp từ các bài viết trên Internet

13