GIÁO ÁN SINH HỌC 8
Bài 40: VỆ SINH HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Mục tiêu: (chuẩn kiến thức)
1/ Kiến thức:
- Trình bày được các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu và hậu quả của nó .
- Kể 1 số bệnh về thận và đường tiết niệu. Cách phòng tránh các bệnh này.
- Trình bày được sơ lược các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu và
giải thích cơ sở khoa học của chúng .
2/ Kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát , nhận xét , liên hệ thực tế
- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
- Biết giữ vệ sinh hệ tiết niệu.
Kĩ năng sống:
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực khi hoạt động nhóm
- Kĩ năng xử lí và thu thập thông tin khi đọc SGK để tìm hiểu những thói quen xấu làm ảnh
hưởng đến hệ bài tiết nước tiểu
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, trước tổ
3/ Thái độ:
Có ý thức xây dựng các thoí quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu
II/ Phương pháp:
- Động não
- Vấn đáp – tìm tòi
- Trực quan
- Thảo luận nhóm
III/ Chuẩn bị:
- Gv: Bảng phụ như SGK (phiếu học tập)
TaiLieu.VN
Page 1
- HS: Xem trước nội dung bài, kẽ bảng 40 vào vở bài tập
IV/ Tiến trình lên lớp:
1/ Ổn định (1’)
2/ Kiểm tra bài cũ (5’)
(?) Trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận? Thành phần
nước tiểu đầu khác với máu ở điểm nào?
(?) Mô tả đường đi của nước tiểu? Vì sao sự tạo thành nước tiểu diễn ra liên tục mà sự bài
tiết nước tiểu lại gián đọan?
3/ Các hoạt động dạy học
a/ Khám phá:
Hoạt động hệ bài tiết có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể. Vậy để biết các tác nhân
chủ yếu nào gây hại cho hệ bài tiết và làm thế nào để có một hệ bài tiết khỏe mạnh. Đó chính
là vấn đề chúng ta cần n/c trong bài học ngày hôm nay.
b/ Kết nối:
T gian Hoạt động của thầy
16’
Hoạt động của trò
Hoạt động 1: Tìm hiểu các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu
I/ Một số tác nhân gay hại cho hệ bài
- Gv: Y/c hs đọc thông tin và cho hs nhắc tiết nước tiểu:
lại kiến thức cũ:
- HS: Tự thu thập thông tin trong SGK
(?) Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở đâu?
- HS: Ở các đơn vị chức năng của thận
(?) Sự tạo thành nước tiểu gồm những
quá trình nào?
(?) Vậy quá trình lọc máu diễn ra ở đâu?
- HS: Gồm quá trình lọc máu, hấp thu lại
và bài tiết tiếp
- Gv: Chốt lại kiến thức cũ và y/c hs trả - HS: Diễn ra ở cầu thận để tạo thành
lời 1 số câu hỏi sau:
nước tiểu đầu ở nang cầu thận.
TaiLieu.VN
Page 2
(?) Nêu một số tác nhân chủ yếu gây hại - HS: Dựa theo thông tin và nêu được:
cho hệ bài tiết nước tiểu?
+ Do VK gây viêm các cơ quan khác
như tai, mũi, họng rồi gián tiếp gây viêm
cầu thận
+ Do các tế bào ở ống thận thiếu oxi, do
làm việc quá sức
+ Hoặc cơ thể bị nhiễm độc
+ Do vi khuẩn theo đường bài tiết nước
tiểu
- Gv: Cần phân tích rõ các tác nhân gây
hại cho hệ bài tiết nước tiểu. Từ các
nguyên nhân trên y/ cầu hs thấy được - HS: Tự thu thập thông tin, trao đổi
những hậu quả khi hệ bài tiết nước tiểu nhóm và thống nhất ý kiến.
bị tổn thương và có ý thức bảo vệ, giữ
Phiếu học tập
gìn để có hệ bài tết khỏe mạnh
- Gv: Y/c hs thảo luận và hoàn thành
phiếu học tập
Tổn
thương
của hệ bài tiết Hậu quả
nước tiểu
- Cầu thận bị - Quá trình lọc máu
viêm và suy bị trì trệ → cơ thể bị
thoái.
nhiễm độc .
- Quá trình hấp thụ
- Khi các tế lại và bài tiết giảm
bào ống thận bị → môi trường trong
tổn thương hay bị biến đổi .
làm việc kém - Ống thận bị tổn
hiệu quả.
thương → nước tiểu
hoà vào máu → đầu
độc cơ thể
TaiLieu.VN
Page 3
- Gv: Từ những nội dung trên y/c hs rút
ra các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết
nước tiểu
- Đường dẫn - Gây bí tiểu →
nước
tiểu bị Nguy hiểm đến tính
nghẽn.
mạng .
- Gv: Liên hệ thực tế và giáo dục hs
– Các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết
nước tiểu
+
Các vi khuẩn gây bệnh .
+
Các chất độc trong thức ăn .,đồ
uống.
+
17’
Khẩu phần ăn không hợp lí .
Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của muối khoáng đối với cơ thể
II/ Xây dựng các thói quen sống khoa
học để bảo vệ hệ bài tiết
- Gv: yêu cầu học sinh đọc lại thông tin
mục 1 → hoàn thành bảng 40
Bảng 40
Các thói quen sống
khoa học
Cơ sở khoa học
- HS: Tự thu thập thông tin trong bảng 40
và trao đổi nhóm hoàn thành bảng 40
1 . Thường xuyên • Hạn chế tác
giữ vệ sinh cho hại của vi sinh
toàn cơ thể cũng vật gây bệnh
như cho hệ bài tiết
nước tiểu
2 . Khẩu phần ăn
uống hợp lí :
– Không ăn quá • Tránh cho thận
nhiều Prôtêin, quá
TaiLieu.VN
Page 4
nặm , quá chua , làm việc quá
quá nhiều chất tạo nhiều và hạn chế
sỏi
khả năng tạo sỏi
– Không ăn thức • Hạn chế tác
ăn thưà ôi thiu và hại của các chất
nhiễm chất độc độc
hại .
– Uống đủ nước
3 .Đi tiểu đúng
lúc , không nên
nhịn tiểu lâu
• Tạo điều kiện
cho quá trình lọc
máu được thuận
lợi
• Hạn chế khả
năng tạo sỏi
- Các thói quen sống khoa học để bảo vệ
hệ bài tiết nước tiểu là:
+ Thường xuyên giữ vệ sinh cho toàn cơ
thể cũng như cho hệ bài tiết nước tiểu
+ Khẩu phần ăn uống hợp lí
+ Đi tiểu đúng lúc
- Gv: Từ kết quả bảng 40 y/c hs đề ra kế
hoạch hình thành các thói quen sống
khoa học
- Gv: Liên hệ thực tế và giáo dục hs có ý
thức bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu
- Gv: Y/ cầu hs tự rút ra kết luận
5’
Hoạt động 3: Củng cố và tóm tắt bài
- Cho biết các tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu?
- Khi cầu thận bị viêm và suy thoái dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như thế đối
với sức khỏe?
- Khi đường dẫn nước tiểu bị nghẽn bởi sỏi có thể ảnh hưởng thế nào tới sức khẻo?
TaiLieu.VN
Page 5
- Trình bày các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu? Giải thích
các thói quen theo cơ sở khoa học.
1’
Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
- Học thuộc bài, trả lời các câu hỏi cuối bài
- Xem trước nội dung bài 41.
TaiLieu.VN
Page 6