Tải bản đầy đủ (.doc) (66 trang)

Bài ghi Hóa học lớp 8 Học Kỳ 1

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (620.67 KB, 66 trang )

Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh
BẢNG: MỘT SỐ NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

Số proton

Tên nguyên tố

Kí hiệu hóa học

Nguyên tử khối

Hóa trị

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16


17
18
19
20

24
25
26
29
30
35
47
56
80
82

Hidro
Heli
Liti
Beri
Bo
Cacbon
Nitơ
Oxi
Flo
Neon
Natri
Magie
Nhôm
Silic

Photpho
Lưu huỳnh
Clo
Agon
Kali
Canxi

Crôm
Mangan
Sắt
Đồng
Kẽm
Brôm
Bạc
Bari
Thủy ngân
Chì

H
He
Li
Be
B
C
N
O
F
Ne
Na
Mg

Al
Si
P
S
Cl
Ar
K
Ca

Cr
Mn
Fe
Cu
Zn
Br
Ag
Ba
Hg
Pb

1
4
7
9
11
12
14
16
19
20

23
24
27
28
31
32
35,5
39,9
39
40

52
55
56
64
65
80
108
137
201
207

I
I
II
III
IV, II
III, II, IV,…
II
I

I
II
III
IV
III, V
II, IV, VI
I
I
II

II, III,…
II, IV, VII,…
II, III
I, II
II
I
I
II
I, II
II, IV

BÀI 1 : MỞ ĐẦU MÔN HÓA HỌC
1. Hóa học là.................................................................................................................
......................................................................................................................................
2. Hóa học là có vai trò .................................................................................................
.......................................................................................................................................
1
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ



Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

3. Khi học tập môn Hóa học , cần thực hiện các hoạt động sau:
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
4. Phương pháp học tốt môn Hóa học
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................

CHƯƠNG I : CHẤT-NGUYÊN TỬ-PHÂN TỬ
BÀI 2: CHẤT
I. Chất có ở đâu?
- Tất cả những gì thấy được đều là ...............................................................................
- Phân loại: ...................................................................................................................
2
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ



Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

+....................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
VD:................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
+....................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
VD: ...............................................................................................................................
.......................................................................................................................................
 Chất có ở .................................................................................................................
.......................................................................................................................................
II. Tính chất của chất
1. Mỗi chất có tính chất nhất định
- Tính chất vật lí: trạng thái (…………,………….,…………) , màu sắc , tính tan, nhiệt
độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, tính dẫn điện, dẫn nhiệt….
- Tính chất hóa học: khả năng …………………… thành…………………, như……..
.......................................................................................................................................
* Làm thế nào biết được tính chất của chất?
+ Quan sát: Quan sát kĩ một chất chỉ có thể biết được ………………………...của nó.
+ Dùng dụng cụ đo: dùng dụng cụ đo mới xác định được............................................
......................................................................................................................... của chất.
+ Làm thí nghiệm: sẽ biết được những tính chất như ...................................................
.......................................................................................................................................
2. Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?
- Giúp ...........................................................................................................................
.......................................................................................................................................

.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
III. Chất tinh khiết
1. Hỗn hợp
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
VD: ....................................................................................................................
2. Chất tinh khiết
..................................................................................................................................
3
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

..................................................................................................................................
VD: .....................................................................................................................
3. Làm thể nào để tách chất ra khỏi hỗn hợp
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
Dặn dò: ...........................................................................................................................
.........................................................................................................................................


BÀI TẬP
Bài 1: Hãy kể tên ba vật thể được làm bằng nhôm, thủy tinh, chất dẻo.
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
Bài 2: Hãy điền vào bảng sau
Vật thể

Vật thể tự
nhiên

Vật thể
nhân tạo

Chất

Nước
Các bàn
Sắt
Cây mía
Than chì
Dây điện
Nilon
Áo
Chất dẻo
Bút chì
Quả chanh

Bài 3: Hãy so sánh các tính chất: màu sắc, vị, tính tan, tính cháy được của các chất sau .
Muối ăn

Đường

Than

Màu
Vị
4
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

Tính tan
Tính cháy
Bài 4: Các phương pháp thường dùng để tách riêng các chất ra khỏi hỗn hợp là: làm bay
hơi,lọc, chiết, chưng cất, dùng nam châm... Em hãy chọn một phương pháp thích hợp để:
a) Tách muối ăn từ nước biển.
b) Loại bỏ cát ra khỏi muối ăn để được muối ăn sạch..
c) Tách lấy mạt sắt trong hỗn hợp bột than và mạt sắt.
d) Tách riêng rượu từ hỗn hợp rượu trắng và nước, biết tos,rượu = 78,3oC.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI 3: BÀI THỰC HÀNH SỐ 1
TÁCH CHẤT TỪ HỖN HỢP
I. Một số quy tắc an toàn, cách sử dụng hóa chất, một số dụng cụ trong
phòng thí nghiệm
1. Thao tác lấy hóa chất
Loại hóa chất
Rắn dạng bột

Thao tác

Hình minh họa

Lấy 1 mảnh giấy nhỏ gấp
đôi thành cái máng, đặt vào
ống nghiệm, rồi cho hóa

chất vào máng.
5
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

Rắn dạng miếng

Dùng kẹp gắp hóa chất
miếng ( như kẽm, đồng,
nhôm, sắt...) cho trượt nhẹ
nhàng lên thành ống
nghiệm.

Lỏng

Dùng ống nhỏ giọt hút hóa
chất lỏng. Đưa ống nhỏ giọt
hơi thẳng đứng vào ống
nghiệm rồi bóp phần cao su
cho chất lỏng chảy hết vào
đáy ống nghiệm.

2. Thao tác đun
Khi đun hóa chất, phải hơ qua ống nghiệm để ống giãn nở đều. Sau đó đun trực tiếp tại

nơi có hóa chất, vị trí nóng nhất của ngọn lửa đèn cồn là 1/3 chiều cao ngọn lửa từ trên
xuống. Khi tắt ngọn lửa đèn cồn tuyệt đối không thổi, phải dùng nắp đậy lại.
3. Giữ khoảng cách an toàn
- Khi làm thí nghiệm phải luôn để hóa chất cách xa mặt và người trên 40cm.
- Miệng ống nghiệm luôn hướng về phía không có người.
II.

Tiến hành thí nghiệm
Thí nghiệm: Tách riêng chất từ hỗn hợp muối ăn và cát.

Bước 1: .............................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bước 2: .............................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bước 3:..............................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
III. Tường trình
Trật tự, vệ
sinh
(1đ)

Trả lời câu hỏi
(3đ)

Thao tác
(3đ)

Kết quả
thực hành

(3đ)

TỔNG SỐ
ĐIỂM
(10đ)

Câu hỏi 1: So sánh dung dịch trước và sau khi lọc. Ghi tên chất được tách riêng trên
giấy lọc.
6
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Câu hỏi 2: Khi cô cạn hỗn hơp nước muối, hơi nước bay hơi hết và chất còn lại trong
ống nghiệm là gì ? So sánh muối thu được với muối ăn ban đầu.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

Câu hỏi 3: Viết sơ đồ thí nghiệm tách muối ăn ra khỏi hỗn hợp muối và cát.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI 4: NGUYÊN TỬ
I. Nguyên tử là gì?
- Nguyên tử là ...................................................................................................................
...........................................................................................................................................
- Nguyên tử gồm 2 phần:
+ ……………………….. : mang điện tích.......................................................................
+ ……………………….. : tạo bởi ..................................................................................
...........................................................................................................................................
II. Cấu tạo nguyên tử
- Hạt nhân nguyên tử tạo bởi :...........................................................................................
+Proton :............................................................................................................................
+Notron :...........................................................................................................................
- Vỏ nguyên tử tạo bởi: .....................................................................................................
7
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng


GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

...........................................................................................................................................
- Proton và notron có .............................................................................., còn electron có
...........................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
- Các nguyên tử cùng loại có cùng ....................................................................................
...........................................................................................................................................
Dặn dò:.............................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI TẬP
Bài 1: Hãy điền vào chỗ các ô trống trong sơ đồ dưới đây:

Nguyên tử

Bài 2: Hãy chọn từ hoặc cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống (lớp vỏ, hạt nhân,
electron, nơtron, proton):
Nguyên tử gồm có………………………mang điện tích dương, ………………..mang
điện tích âm và ……………………không mang điện. Hạt mang điện tích âm ở………..
nguyên tử, chuyển động quanh …………………………có khối lượng không đáng kể.
Nguyên tử cùng loại có cùng số ……………………trong …………………. .
Bài 3: Hình vẽ dưới cho biết cấu tạo của của 6 nguyên tử từ A đến F

a) Hãy chỉ ra những nguyên tử nào cùng loại.
8
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1


Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

b) Hãy cho biết: số p, số e, số n và tổng số hạt của mỗi nguyên tử trên.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 4 : Hãy điền số liệu còn trống trong bảng sau
Nguyên tử

Số proton

Số nơtron

A

1

1


B

8

C

12

D

Số electron

Tổng số hạt

8
34

19

58

BÀI 5: NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
I. Nguyên tố hóa học là gì?
1. Định nghĩa
- Nguyên tố hóa học là tập hợp .........................................................................................,
có cùng …………………………………trong hạt nhân.
- Số……….. là số đặc trưng của ……………………..
- Các nguyên tử thuộc cùng ………………………………………………………đều có
……………………………….. như nhau.

2. Kí hiệu hóa học
a. Mỗi nguyên tố được biểu diễn bằng1 hay 2 chữ cái
- Nguyên tố 1 chữ cái: chữ cái được viết “IN HOA”.
VD: Nguyên tố hidro:……………

Nguyên tố kali: ………………

Nguyên tố oxi: ………………….

Nguyên tố photpho: …………..

Nguyên tố cacbon: ……………..

Nguyên tố nitơ: ………………

Nguyên tố lưu huỳnh: ………….

Nguyên tố flo:………………….
9

Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


Trường THCS Hồng Bàng

GV: Võ Thị Tuyết Hạnh

- Nguyên tố 2 chữ cái: chữ cái đầu viết IN HOA, chữ kế tiếp viết “thường”.

VD: Nguyên tố canxi: ………

Nguyên tố kẽm:………..….

Nguyên tố sắt: ……………..

Nguyên tố natri:…..………

Nguyên tố nhôm: …………..

Nguyên tố đồng:……..…..

b. Qui ước mỗi kí hiệu của nguyên tố còn chỉ ………………………….của nguyên tố đó
VD: 3 nguyên tử hidro: ………….

2 nguyên tử sắt: ………………….

1 nguyên tử nhôm: ………………

5 nguyên tử oxi:………………….

10
Tài liệu HÓA HỌC 8-HK1

Lưu hành nội bộ


II. Nguyên tử khối
Định nghĩa: Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử được tính bằng đơn vị cacbon.
Nguyên tử có khối lượng vô cùng bé:


mC = 1,99.10-23 gam

- Qui ước lấy 1/12 mC làm đơn vị khối lượng nguyên tử gọi là ………………… (…….).
VD: H = 1 đvC ; Ca = 40 đvC ; O = 16 đvC…
 So sánh nguyên tử oxi nặng hay nhẹ hơn, bằng bao nhiêu lần nguyên tử cacbon và
nguyên tử lưu huỳnh.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Dặn dò:.............................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI TẬP
Bài 1: Các cách viết sau chỉ ý gì?
2C: ……………………… 5O :…………………… 3Ca :…………………………
4 Fe: …………………… 7 Ba: …………………… 8 Zn:…………………………
Ag: ……………………... 5 K: ……………………. 3 S:…………………………..
Bài 2: Hãy dùng chữ số và kí hiệu hóa học để diễn đạt các ý sau:
a) Hai nguyên tử kali:....................
b) Ba nguyên tử kẽm:.....................

c) Bảy nguyên tử nhôm:.................
d) Sáu nguyên tử flo:.....................

Bài 3: Hãy so sánh xem nguyên tử magie nặng hay nhẹ hơn, bằng bao nhiêu lần so với:
a. Nguyên tử cacbon


b. Nguyên tử lưu huỳnh

c. Nguyên tử nhôm

( Mg = 24 ; C = 12 ; S = 32 ; Al = 27)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................


...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 4: Nguyên tử X nặng gấp 2 lần nguyên tử nito. Tính nguyên tử khối của X và cho
biết X thuộc nguyên tố nào? Viết kí hiệu hóa học của nguyên tố đó.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 5: Khối lượng bằng gam của nguyên tử cacbon là 1,9926.10-23 (g)
a) 1 đvC tương ứng với bao nhiêu gam?

...........................................................................................................................................
b) Tính khối lượng bằng gam của các nguyên tử sau:
Hidro ( H = 1 đvC)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Natri ( Na = 23 đvC)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Canxi ( Ca = 40 đvC)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 6: Cho các nguyên tử với các thành phần cấu tạo sau
X (6n, 5p, 5e)

Y (10p, 10e, 10n)

Z (5e, 5p, 5n)

T (11p, 11e, 12n)

Có bao nhiêu nguyên tố hóa học ?
A. 4

B. 3

C. 2


D. 1

..........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................


...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI 6: ĐƠN CHẤT - HỢP CHẤT – PHÂN TỬ
I. Đơn chất
1. Đơn chất là gì?
- Đơn chất là những chất tạo nên từ ...............................................................................
VD: Khí oxi do nguyên tố ………………… tạo nên.
Lưu huỳnh do nguyên tố ……………… tạo nên.
Nhôm do nguyên tố ……………… tạo nên.
2. Phân loại: có 2 loại đơn chất
a. Đơn chất kim loại: ( K , Ba , Ca, Na , Mg, Al, Zn , Fe , Cu….)
Các đơn chất như nhôm, đồng, sắt … đều có ánh kim, dẫn được ……... và ………Nên
được gọi là kim loại.

b. Đơn chất phi kim: ( C, H , O, N , S , P , Cl, Br …. )
Những đơn chất khác như khí hidro, lưu huỳnh, than … không có tính chất giống kim
loại ( trừ than chì dẫn được điện…) Chúng được gọi là ……………….
3. Đặc điểm cấu tạo
a. Trong …………………………các nguyên tử sắp xếp khít nhau và theo một trật tự
xác định.
b. Trong …………………………các nguyên tử thường liên kết với nhau theo một số
nhất định và thường là……. .
VD: đơn chất khí hidro:………….

đơn chất photpho:………….

đơn chất khí clo:…………………

đơn chất nhôm:…………….

II. Hợp chất
1. Hợp chất là gì?
- Hợp chất là những chất tạo nên từ ...................................................................................
2. Phân loại: có 2 loại hợp chất
- Hợp chất vô cơ : nước (H2O ) , muối ăn (NaCl ) , axit sunfuric ( H2SO4)…
- Hợp chất hữu cơ: khí metan (CH4) , đường glucozo ( C6H12O6)…


3. Đặc điểm cấu tạo
Trong hợp chất, nguyên tử của các……………………………………liên kết với nhau
theo……………………………..và …………………………..nhất định.
III. Phân tử
1. Định nghĩa
Phân tử là hạt đại diện cho ……………., gồm một số ……………………….. liên kết

với nhau và thể hiện đầy đủ các ………………………………………………của chất.
 Đối với đơn chất kim loại, hạt hợp thành là nguyên tử.
2. Phân tử khối
- Phân tử khối là ……………………. của phân tử tính bằng ……………………………
- Phân tử khối của 1 chất được tính bằng …………………………………………………
của các nguyên tử trong phân tử chất đó.
VD: Phân tử khối của khí oxi O2: ....................................................................................
Phân tử khối của nước H2O: ....................................................................................
Phân tử khối của C6H12O6: .......................................................................................
Phân tử khối của Ca(OH)2: ......................................................................................
Phân tử khối của K2SO4: ..........................................................................................
Dặn dò:............................................................................................................................
.........................................................................................................................................

BÀI TẬP
Bài 1: Hãy hoàn thành sơ đồ sau

Chất

Bài 2: Đơn chất là những chất tạo nên từ …………………………………………………
Hợp chất là những chất tạo nên từ ……………………………………………………...
Phân tử là hạt đại diện cho ……………., gồm một số ……………………….. liên kết
với nhau và thể hiện đầy đủ các ………………………………………………của chất.
Bài 3: Trong các chất sau, hãy chỉ ra và giải thích chất nào là đơn chất ,hợp chất
a. Khí amoniac tạo nên từ N và H
…………………………………………………………………………………………
b. Photpho đỏ tạo nên từ P


…………………………………………………………………………………………

c. Axit clohidric tạo nên từ H và Cl
…………………………………………………………………………………………
d. Glucozo tạo nên từ C, H ,O
…………………………………………………………………………………………
Bài 4: Tính phân tử khối của
a. Cacbon đioxxit, biết phân tử gồm 1C và 2O
…………………………………………………………………………………………
b. Khí meetan, biết phân tử gồm 1C và 4H
…………………………………………….……………………………………………
c. Axit nitric, biết phân tử gồm 1H, 1N, 3O
……………………………………………….…………………………………………
d. Thuốc tím, biết phân tử gồm 1K, 1Mn, 4O
……………………………………………….…………………………………………
e. Nhôm oxit, biết phân tử gồm 2Al, 3O
………………………………………….………………………………………………
f. Axit photphoric, biết phân tử gồm 3H, 1P, 4O
………………………………………………….………………………………………
Bài 5: Hãy so sánh phân tử khí oxi nặng hay nhẹ hơn, bằng bao nhiêu lần so với
a. Phân tử nước H2O
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
b. Phân tử muối ăn NaCl
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
c. Phân tử khí metan CH4
.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
d. Phân tử khí sunfurơ SO2
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................


.........................................................................................................................................
Bài 6: Các cách viết sau chỉ ý gì?
2O:…………………………………..

3H2O: …………………………….

2O2:…………………………………

5NaCl: ……………………………

H:…………………………………...

4Fe: ………………………………

H2:…………………………………

8S: ……………………………….

BÀI 8: LUYỆN TẬP 1
I.

Kiến thức cần nhớ
1. Sơ đồ mối quan hệ giữa các khái niệm


V

Vật thể


t
t
h


Chất
(H2, O2, Al, Fe, H2O, CO2, C6H12O6...)
(tạo nên từ nguyên tố hóa học)

Đơn chất
( tạo nên từ 1 nguyên tố hóa học)

Kim loại (Al, Fe)
(Hạt hợp thành
nguyên tử)

Phi kim (H2, O2)
(Hạt hợp thành là
nguyên tử hoặc phân tử)

Hợp chất
(tạo nên từ 2 nguyên tố hóa học trở lên)

Hợp chất hữu cơ

(C6H12O6)

Hợp chất vô cơ
(H2O, CO2)

(Hạt hợp thành là
phân tử)

(hạt hợp thành là
phân tử)


2. Tổng kết về chất, nguyên tử và phân tử

Vật thể

Chất

Phân tử
(Hạt đại diện cho chất)

Vỏ: có các hạt electron mang
điện tích âm.
Nguyên tố
(gồm những nguyên tử
có cùng số proton trong
hạt nhân).

Nguyên tử


Hạt nhân

Proton
Mang điện tích dương

Nơtron
Không mang điện


II.

BÀI TẬP

Bài 1: Hoàn thành bảng sau
Vật thể (VT)
VT tự nhiên

VT nhân tạo

Chất

1.Quả chanh có vị chua là do có
chứa axit nitric.
2.Saccarozơ là nguyên liệu trong
công nghệ sản xuất bánh kẹo.
3.Bình hoa làm bằng thủy tinh dễ vỡ
hơn bình hoa làm bằng chất dẻo.
4.Xenlulozơ là thành phần chính tạo
nên vách tế bào thực vật.
5.Lên men trái cây, ta thu được rượu

etylic.
6.Người ta dùng teflon tráng lên bề
mặt chảo bằng nhôm để chống dính.
Bài 2: Một nguyên tử A nặng hơn nguyên tử oxi 2 lần. Hãy chi biết nguyên tử khối, kí
hiệu hóa học và tên gọi của nguyên tố A.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 3: Một hợp chất có phân tử gồm 2 nguyên tử X liên kết với 1 nguyên tử Oxi. Biết
hợp chất nặng gấp 31 lần phân tử Hiđro.
a) Tính phân tử khối của hợp chất.
b) Xác định tên và kí hiệu hóa học của nguyên tố X.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 4: Khi nung chất A tạo ra canxi oxit (CaO) và khí cacbonic (CO2).
Khi nhiệt phân chất B tạo sắt (III) oxit (Fe2O3) và nước (H2O).
Hãy cho biết chất A, B được cấu tạo từ những nguyên tố hóa học nào ?


...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 5: Hãy phân loại đơn chất, hợp chất và tính phân tử khối của các chất sau
CHẤT


Phân tử gồm

Nước

2H,1O

Muối ăn

1Na,1Cl

Đường mía

12C,22H,11O

Nước oxi già

2H,2O

Vôi sống

1Ca,1O

Khí ôzon

3O

Đá vôi

1Ca,1C,3O


Khí amoniac

1N,3H

Cách tính PTK

PTK(đvC) Đ/chất H/chất

P
Khí Clo

2Cl

Sắt
Khí oxi
Khí metan

1C,4H

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................


BÀI 9: CÔNG THỨC HÓA HỌC
I. Công thức hóa học của đơn chất
Công thức hóa học của đơn chất chỉ gồm ………………………..…của…………………
Công thức chung : Ax
A: Kí hiệu hóa học của nguyên tố tạo nên chất
x: Số nguyên tử của nguyên tố ( chỉ số ) trong một phân tử chất.
1. Với kim loại
Kí hiệu hóa học A của ………………………được coi là………………………
VD: CTHH của đồng:…… ; CTHH của sắt:…….; CTHH của kẽm:……….
2. Với phi kim ở thể khí công thức hóa học thường là…………….
VD: CTHH của khí oxi:……; CTHH của khí hiđro:…... ; CTHH của khí nitơ: ……..
II. Công thức hóa học của hợp chất
Công thức hóa học của hợp chất gồm ...............................................................................
...........................................................................................................................................
Công thức hóa học chung: AxBy
A,B : Kí hiệu hóa học của ………………… tạo ra chất.
x,y : Số nguyên tử của mỗi nguyên tố ( chỉ số ) trong một phân tử chất.
VD: CTHH của nước : ……………

CTHH của natri clorua:…………

CTHH của khí cacbonic:………
III. Ý nghĩa của công thức hóa học
Công thức hóa học của một chất cho ta biết được:
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
VD :a/ Từ công thức hóa học của khí oxi O2 biết được
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
b/ Từ công thức hóa học của canxi cacbonat CaCO3 ta biết được
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Dặn dò:.............................................................................................................................


...........................................................................................................................................

BÀI TẬP
Bài 1: Cho công thức hóa học của các chất sau: Hãy nêu những gì biết được về mỗi chất
a) Khí clo Cl2
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
b) Khí metan CH4
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
c) Kẽm clorua ZnCl2
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
d) Axit sunfuric H2SO4

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 2: Viết công thức hóa học và tính phân tử khối của các hợp chất sau:
a. Canxi oxit, biết trong phân tử có 1 Ca và 1O
...........................................................................................................................................
b. Amoniac, biết trong phân tử có 1N và 3H
...........................................................................................................................................
c. Đồng sunfat, biết trong phân tử có 1Cu, 1S , 4O
...........................................................................................................................................
Bài 3: a/ Các cách viết sau chỉ ý gì?
5 Cu:……………………………

3 H2 :…………………………………

4 Zn:……………………………

6 NaCl:……………………………….

b/ Dùng số và công thức hóa học để diễn đạt những ý sau
Ba phân tử khí oxi: ………………..

Năm phân tử canxi oxit:…………………

Sáu nguyên tử sắt: …………….

Một phân tử khí cacbonic:………………

BÀI 10: HÓA TRỊ
I. Hóa trị của một nguyên tố



1. Cách xác định
* H có hóa trị I ứng với H làm đơn vị.
* Một nguyên tử của một nguyên tố khác liên kết với ………………………………thì
nói nguyên tố đó có hóa trị là ……………………
VD: H2O
Oxi có hóa trị……

NH3

HCl

Nitơ có hóa trị……

Clo có hóa trị………

* O có hóa trị II.
2. Kết luận
Hóa trị của nguyên tố (hay nhóm nguyên tử) là con số biểu thị
………………………...
……………………của nguyên tử (hay nhóm nguyên tử) này với
……………………….
được xác định theo hóa trị của H chọn làm đơn vị và hóa trị của O là hai đơn vị.
HÓA TRỊ ( học thuộc)
( I ) : K, Na , H , Cl , Ag

(I ) : OH, NO 3

( II ) : Ba, Ca , Mg, Fe, Cu, Hg, Zn


(II) : SO3 , SO4 , CO3

(III) : Al, Fe

(III) : PO 4

II. Quy tắc hóa trị
1. Quy tắc:
Gọi công thức hóa học (CTHH) của hợp chất là : AxBy
Với : A, B là KHHH của nguyên tố.
A, b là hóa trị của nguyên tố.
Theo quy tắc hóa trị ta có:

x.a = b.y

VD: Hợp chất FeCl2 , ta có: ……………………………
Hợp chất Ca(OH)2, ta có: …………………………
2. Vận dụng
a. Tính hóa trị của một nguyên tố
VD: Tính hóa trị của P trong hợp chất P2O5
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
b. Lập công thức hóa học của hợp chất theo hóa trị:
VD1: Lập CTHH của hợp chất tạo bởi Fe (III) và O (II)
...........................................................................................................................................



...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
VD2: Lập CTHH của hợp chất tạo bởi S (VI) và O (II)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
VD3: Lập CTHH của hợp chất tạo bởi Al (III) và SO4 (II)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Dặn dò:.............................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI TẬP
Bài 1: Tính hoá trị của nguyên tố:
a. S trong hợp chất SO2


b. Cu trong hợp chất CuCl 2, biết Cl ( I )

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
c. Ba trong h/c BaCO3, biết CO3 ( II )

d. Al trong h/c Al2(SO4)3 , biết SO4 (II)

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................


...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
Bài 2: Lập CTHH và tính phân tử khối của các chất tạo bởi
a. Fe (III) và Cl ( I )

b. Ca ( II ) và O ( II )

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
c. Cu (II) và OH ( I )

d. Na ( I ) và SO 3 (II)

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
e. Al (III) và O

f. Fe ( II ) và SO 4 ( II )

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

BÀI 11: LUYỆN TẬP 2
I.

Kiến thức cần nhớ

A ( đơn chất kim loại và một và phi
kim như S, C ...).

Công thức hóa học
của đơn chất


Ax (phần lớn đơn chất phi kim,
thường x=2)

Công thức
hóa học

Công thức hóa học
của hợp chất

AxBy, AxByCz

Nguyên tố nào tạo ra chất

LUYỆN TẬP
2

Ý nghĩa của công
thức hóa học

Số nguyên tử của mỗi nguyên tố có
trong phân tử của chất.

Phân tử khối của chất.


Khái niệm về hóa trị

Hóa trị là con số biểu thị khả năng
liên kết của nguyên tử hay
nhóm nguyên tử.

Hóa trị

Qui tắc hóa trị

II.

Công thức hóa học: (a,b: là hóa trị
của A, B) luôn có: a.x=b.y

BÀI TẬP

Bài 1: Hãy tính hóa trị của cacbon C, crôm Cr, canxi Ca, photpho P, nhôm Al lần lượt
trong các hợp chất hóa học sau : CO2, Cr2O3, CaCO3, P2O3, Al2(SO4)3.
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................


×