TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH - XÃ HỘI CSII
KHOACÔNG TÁC XÃ HỘI

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA XÂM HẠI TÌNH DỤC ĐẾN
TRẺ EM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
(Tiểu luận học phần “Phương pháp nghiên cứu trong Công tác xã hội”)

Giảng viên hướng dẫn :
Sinh viên thực hiện

: Lê Trung Tín

Lớp

:

MSSV

:

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2017


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Chương 1. Cơ sở lý luận nghiên cứu về xâm hại tình dục ở trẻ em
1. Một số khái niệm và hành vi xâm hại tình dục ở trẻ em
1.1 Khái niệm xâm hại tình dục

1.2 Các hành vi xâm hại tình dục
1.3 Đặc điểm tâm lý trẻ bị xâm hại tình dục
Chương 2: Thực trang, nguyên nhân và ảnh hưởng của xâm hại tình dục trẻ
em tại thành phố Hồ Chí Minh
1. Thực trạng xâm hại tình dục trẻ em ở thành phố Hồ Chí Minh
2. Nguyên nhân.
2.1 Nguyên nhân chủ quan
2.2 Nguyên nhân khách quan
3. Ảnh hưởng của xâm hại tình dục đến trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh
3.1 Ảnh hưởng đến thể chất
3.2 Ảnh hưởng đến tinh thần
Chương 3: Biện pháp bảo vệ và hỗ trợ trẻ đã bị xâm hại tình dục trẻ em tại
thành phố Hồ Chí Minh.
1. Biện pháp bảo vệ trẻ trước nạn xâm hại tình dục
2. Biện pháp hỗ trợ trẻ đã bị xâm hại tình dục
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
2. Kiến nghị


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
- Toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hoá thương mại đã và đang là xu
thế nổi bật của kinh tế thế giới đương đại. Phù hợp với xu thế đó, từ năm 1986 đến nay,
Việt Nam đã tiến hành công cuộc đổi mới và đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế với
phương châm “đa dạng hoá, đa phương hoá quan hệ đối ngoại. Việt Nam sẵn sàng là bạn
của tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và phát triển”.
Gia nhập vào cơ chế kinh tế thị trường, nền kinh tế Việt Nam nhanh chóng lấy lại cân
bằng và phát triển vượt bậc, đời sống người dân được nâng cao rõ rệt. Bên cạnh đó chúng
ta phải chấp nhận đánh đổi với những hạn chế mà nó mang lại như: đặt lợi nhuận lên

hàng đầu, cái gì có lãi thì làm; sự phân hóa giàu, nghèo rõ rệt, khoảng cách giàu nghèo
ngày càng gia tăng; suy đồi đạo đức, lương tâm, … Chính những hạn chế này đã vô hình
chung tác động đến không ít một bộ phận người dân trong xã hội, làm ảnh hưởng tiêu cực
đến cả suy nghĩ và hành động.
- Một trong những vấn nạn đang dần trở nên nóng hơn hết trong thời gian qua chính
là vấn nạn “xâm hại tình dục trẻ em”. Chỉ trong một thời gian ngắn, liên tiếp các vụ trẻ
em bị xâm hại tình dục trên cả nước được báo chí đăng tải liên tục khiến dư luận phẫn nộ
với nhiều mức độ khác nhau. Vấn nạn này đang dấy lên hồi chương báo động về sự suy
đồi nhân cách, đạo đức của một số ít phần tử biến chất. Việc làm này gây hoang moang
rất nhiều cho các bậc phụ huynh có con em còn nhỏ, ảnh hưởng mạnh đến sự phát triển
tâm sinh lý của trẻ nhỏ và gây nên nhiều hệ quả tiêu cực về vấn đề an ninh trật tự.
- Hồ Chí Minh đã từng nói: “Trẻ em như búp trên cành; biết ăn ngủ, biết học hành
là ngoan”.
- Ta thấy được rằng, việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em được sống hạnh phúc
vừa là mục tiêu, vừa là động lực để giúp xã hội phát triển. Khi một đứa trẻ bị xâm hại
tình dục sẽ có nguy cơ cao mắc các bệnh về tình dục, mang thai ngoài ý muốn, bị ảnh
hưởng mạnh đến tâm lý (hoảng loạn, sợ hãi, xấu hổ, trầm cảm, …), điều đó dẫn đến gia
tăng tỷ lệ trẻ em bỏ học hoặc bỏ nhà đi; đây là nguy cơ đẩy trẻ em tham gia vào các tệ
nạn xã hội, làm gia tăng các hoạt động phạm tội trong xã hội. Chính vì hệ quả vô cùng to
lớn như vậy, là một công dân đang sinh sống và học tập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí
Minh, thiết nghĩ việc chọn đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của xâm hại tình dục đến trẻ
4


em tại Thành phố Hồ Chí Minh” để thực hiện là một điều thiết thực cần làm. Một là, có
thể giúp các bậc phụ huynh, các nhà trường hiểu rõ, nâng cao trách nhiệm của mình trong
việc bảo vệ những mầm non của đất nước. Hai là, đây có thể trở thành một tài liệu được
tuyên truyền, phổ biến rộng rãi giúp cho mọi người có ý thức tốt hơn trong việc phòng
tránh vấn nạn xâm hại tình dục đang tồn tại trong xã hội hiện nay.


2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
2.1 Lịch sử nghiên cứu trên thế giới
Hiện nay, vẫn chưa có nghiên cứu nào của các quốc gia thực hiện nghiên cứu nạn
xâm hại tình dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

2.2 Lịch sử nghiên cứu trong nước
- Tiếp bước các nghiên cứu điều tra về thực trạng, tâm lý và biểu hiện của trẻ bị
xâm hại tình dục tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh đã có một số đề tài,chuyên đề như:
- “Điều tra các vụ án về xâm hại tình dục trẻ em trên địa bà Thành phố Hồ Chí
Minh – Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả” của nhóm nghiên cứu Công an
thành phố Hồ Chí Minh.
- “Truyền thông, giáo dục, phòng chống lạm dục tình dục trẻ em” của tác giả Phùng
Ngọc Hùng - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Bảo vệ, chăm sóc trẻ em.
- “Phòng chống bóc lột và lạm dụng tình dục trẻ em trên thế giới” của tác giả Vũ
Ngọc Bích - Chuyên viên văn phòng UNICEF Việt Nam.

3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu về thực trạng của về vấn nạn xâm hại tình dục trên địa bàn thành phố,
đặc biệt là những ảnh hưởng của xâm hại tình dục đến trẻ em về thể chất và tinh thần.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu các kiến thức về xâm hại tình dục và thực trạng cũng như nguyên nhân
của vấn đề hiện này trên địa bàn thành phố.
- Nghiên cứu về ảnh hưởng trên phương diện thể chất và tinh thần của xâm hại tình
dục đến trẻ.
- Đề xuất giải pháp để ngăn ngừa xâm hại tình dục và giải pháp hỗ trợ trẻ đã bị xâm
hại tình dục.
5



4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Ảnh hưởng của xâm hại tình dục đến trẻ em tại thành phố Hồ Chí Minh.

4.2 Khách thể nghiên cứu
Một số trường hợp đã bị xâm hại tình dục tại thành phố Hồ Chí Minh.

5. Giới hạn nghiên cứu
5.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu sâu vào mức độ ảnh hưởng của xâm hại tình dục đến trẻ em
tại Thành phố Hồ Chí Minh.

5.2 Giới hạn khách thể nghiên cứu
Các trường hợp xâm phạm hại tình dục trẻ em ở thành phố Hồ Chí Minh
5.3 Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Thành phố Hồ Chí Minh
5.4 Giới hạn thời gian nghiên cứu: Từ 01/07/2016 đến 31/07/2017.

6. Phương pháp nghiên cứu
- Từ những tài liệu sẵn có về các ảnh hưởng của xâm hại tình dục.
- Từ thực tiễn thông qua một số trường hợp trẻ đã bị xâm hại tình dục.
- Từ phỏng vấn sâu: phỏng vấn các bậc phụ huynh có con là nạn nhân của xâm hại
tình dục để biết các biểu hiện ảnh hưởng của trẻ.
7. Tính mới của đề tài: Phân tích tâm lý về trẻ bị xâm hại.

8. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn
8.1 Ý nghĩa lý luận
Cập nhật thêm một số kiến thức về xâm hại tình dục mà những đề tài trước đó chưa
đề cập đến và cung cấp cơ sở lý luận tham khảo cho các nghiên cứu sau này về tài xâm
hại tình dục trẻ em.


8.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả từ nghiên cứu là sự phản ánh về sự tăng giảm của thực trạng xâm hại tình
dục đến thời điểm hiện nghiên cứu, đồng thời đánh giá lại sự ảnh hưởng của xâm hại tình
dục đến trẻ một cách sâu sắc và toàn diện hơn. Từ đó đưa ra những kiến nghị về giải pháp
một cách hiệu quả và chuyên sâu.

9. Kết cấu của đề tài

6


Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận và kiến nghị, phần Tài liệu tham khảo, nội dung
chính của đề tài gồm những chương sau:

7


Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Một số khái niệm và hành vi xâm hại tình dục ở trẻ em
Khái niệm xâm hại tình dục trẻ em
Xâm hại tình dục trẻ em là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo,
dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên quan đến tình dục, bao gồm hiếp dâm, cưỡng
dâm, giao cấu, dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào Mục đích mại dâm, khiêu dâm
dưới mọi hình thức (Điều 4, Luật Trẻ em năm 2016).
1.1.2 Các hành vi xâm hại tình dục
- Hành vi hiếp dâm trẻ em: hành vi hiếp dâm là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng
vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác
giao cấu với nạn nhân trái với ý muốn của họ. Đối với nạn nhân là trẻ em chưa đủ 13 tuổi
thì mọi trường hợp giao cấu với những trẻ em này (dù nạn nhân có đồng ý hay không

đồng ý) đều bị coi là hành vi hiếp dâm trẻ em. Mọi hành vi hiếp dâm trẻ em đều bị pháp
luật hình sự xử lý nghiêm khắc, người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo
Điều 112 Bộ luật hình sự năm 1999. Người phạm tội có thể bị phạt tù có thời hạn từ 7
năm đến 10 năm, tù chung thân hoặc tử hình;
- Hành vi cưỡng dâm trẻ em: hành vi cưỡng dâm là hành vi dùng mọi thủ đoạn
khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn
cưỡng giao cấu. Hành vi cưỡng dâm trẻ em cũng bị pháp luật hình sự xử lý nghiêm khắc.
Điều 114 Bộ Luật hình sự năm 1999 quy định người nào cưỡng dâm trẻ em có thể bị phạt
tù có thời hạn từ 5 đến 20 năm hoặc tù chung thân;
- Hành vi giao cấu với người chưa thành niên từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi:
Điều 115 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định, người nào đã thành niên mà giao cấu với
trẻ em từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi ( khác với trường hợp hiếp dâm hoặc cưỡng dâm, trong
trường hợp này nạn nhân không bị ép buộc, cưỡng ép), thì bị phạt tù từ một năm đến năm
năm, trong trường hợp nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng thì có thể
bị phạt tù từ 3 đến 10 năm hoặc từ 7 đến 15 năm;
- Hành vi dâm ô với trẻ em: được hiểu là hành vi sinh hoạt tình dục dưới dưới các
dạng khác nhau nhưng không phải ở dạng hành vi giao cấu (như hành vi kích thích, khêu
gợi nhu cầu tình dục….). Hành vi dâm ô với trẻ em cũng bị xử lý hình sự, Điều 116 Bộ
luật hình sự năm 1999 quy định người nào đã thành niên mà có hành vi dâm ô đối với trẻ
8


em thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm, trong trường hợp nghiêm trọng, rất nghiêm trọng,
đặc biệt nghiêm trọng thì có thể bị phạt tù từ 3 đến 7 năm hoặc từ 7 đến 20 năm;
- Ngoài ra, các hành vi sau cũng đều bị coi là hành vi xâm hại tình dục trẻ em
như: dùng tiền, vật chất, uy tín hoặc lợi ích khác để dụ dỗ, lôi kéo trẻ em hoạt động mại
dâm; dùng thủ đoạn nói dối, gian lận để trẻ em hoạt động mại dâm; dẫn, chỉ dẫn, môi
giới, tổ chức xúi giục trẻ em hoạt động mại dâm; che giấu, cho thuê, mượn hoặc bố trí
nơi để trẻ em hoạt động mại dâm; dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng uy quyền
để ép buộc trẻ em hoạt động mại dâm; cho trẻ em tiếp xúc với văn hóa phẩm, sản phẩm

có nội dung khiêu dâm hoặc tác động vào cơ thể trẻ em nhằm kích động tình dục trẻ
em…

1.2 Đặc điểm tâm lý trẻ bị xâm hại tình dục
Như chúng ta đã biết, xâm phạm tình dục trẻ em là tội ác vi phạm nghiêm trọng
quyền con người, chà đạp phẩm giá con người mà trực tiếp là trẻ em, đối tượng cần được
xã hội quan tâm đặc biệt. Xuất phát từ những lý do trên, việc tìm hiểu đặc điểm tâm, sinh
lý của trẻ em bị xâm phạm tình dục là việc làm cần thiết để có các biện pháp, giải pháp
kịp thời nhằm tiếp cận với trẻ sớm, đưa trẻ về cuộc sống đời thường trong tình thương
yêu và sự quan tâm của gia đình và xã hội.
Ngoài ra, những chấn thương về mặt tâm lý, những rối loạn về hành vi của trẻ bị
xâm hại tình dục cũng hết sức nặng nề. Thực tế cho thấy, khi lạm dụng tình dục xảy ra,
trẻ có thể sẽ nảy sinh những suy nghĩ, tình cảm và hành vi rất đa dạng, phức tạp.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, gần 1/3 số nạn nhân bị hiếp dâm có ít nhất một
giai đoạn rối loạn hành vi trong cuộc sống của họ. Đối với nhiều nạn nhân của tệ nạn này,
những biểu hiện của trầm cảm có thể tồn tại trong một thời gian tương đối dài. Có ý định
tự tử là một triệu chứng phổ biến của các nạn nhân. Nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng
17% số nạn nhân của các vụ hiếp dâm có ý định tự tử.
Qua đó, một số đặc điểm tâm lý của trẻ em khi bị xâm hại tình dục như:
-

Cảm giác xấu hổ và tội lỗi: là những biểu hiện phổ biến của nhiều nạn nhân bị xâm hại
tình dục. Một số trẻ đổ lỗi cho bản thân mình về những gì đã xảy ra với trẻ và cảm giác
xấu hổ vì mình là nạn nhân. Phản ứng tâm lý này đặc biệt càng thể hiện rõ trong trường
hợp trẻ bị lạm dụng bởi chính những người mà trẻ biết hoặc những người thân quen.
Chính tâm lý xấu hổ, mặc cảm tội lỗi này đã ngăn cản việc trẻ khai báo vụ việc. Một
9


trong những biểu hiện lớn nhất của rối loạn tinh thần ở trẻ bị xâm hại tình dục là khó

khăn của trẻ trong việc quan hệ với mọi người xung quanh, người lớn hay bạn cùng trang
lứa.
-

Không tin tưởng vào bản thân, vào người khác và vào môi trường xung quanh: Điều
này dẫn đến tâm lý trẻ chỉ làm những gì nếu thấy sẽ được đền đáp. Trẻ mất khả năng chia
sẻ cảm xúc và vật chất của mình với người khác, muốn lợi dụng và điều khiển người
khác. Trẻ nghi ngờ, không tin tưởng vào xung quanh, đặc biệt là vào những người có
quyền lực.

-

Có các hành vi tự huỷ hoại bản thân: Trẻ bị xâm phạm tình dục thể hiện rất nhiều hành
vi tự huỷ hoại bản thân khác nhau, từ tự gây ra tai nạn, cố tình để bị đau ốm, đến việc có
hành vi cố gắng tự sát. Đây là một cách để trẻ thoát khỏi cảm nhận không tốt về bản thân.

-

Coi các đối tượng xung quanh gắn liền với mối đe doạ, sự sợ hãi, với nguy cơ sẽ bị đối
xử tồi tệ dưới hình thức này hay hình thức khác: Một trong những biểu hiện lớn nhất
của rối loạn tinh thần ở trẻ bị xâm phạm tình dục là sự khó khăn trong giao tiếp với mọi
người xung quanh (kể cả người lớn và bạn bè cùng trang lứa).

-

Trẻ có phản ứng bốc đồng, hiếu chiến và ngang bướng: do bắt chước hành vi của kẻ
xâm phạm. Trẻ bị xâm phạm tình dục có thể lặp lại hành động tình đục đó với trẻ khác.
Trẻ bị xâm phạm tình dục có thể phát triển sớm hơn các bạn cùng tuổi về mặt tình dục.
Những điều này khiến trẻ gặp khó khăn trong việc xây dựng quan hệ tốt đẹp với bạn bè
cùng trang lứa và do vậy càng làm trẻ tự ti, tự hạ thấp giá trị bản thân. Nhiều trẻ em bị

xâm phạm tình dục trở nên hung hăng, phá phách, bất cần đời và coi thường pháp luật,
coi thường những giá trị đạo đức, sống buông thả, bất cần đời. Nhiều trẻ em trở thành gái
bán dâm.

-

Giận giữ, bực tức: Đối với trẻ em bị xâm phạm tình dục đều có tâm lý bực tức, căng
thẳng; ảnh hưởng nặng nề đến quá trình phục hồi và cuộc sống bình thường sau này của
trẻ. Đặc biệt là, nhiều trẻ sau đó đã tìm đến ma tuý như là một giải pháp để giúp “quên
đi” những gì đã xảy ra với các em.

-

Trẻ trở nên quá lệ thuộc: trẻ trở thành thụ động, tránh né mọi khả năng phải đối đầu,
hoàn toàn phục tùng lời của người khác, lựa chọn thái độ quá cẩn trọng trong mọi việc,
luôn tỏ ra cần sự bảo vệ để tránh mọi rắc rối và cố gắng làm vui lòng người lớn. Những
đứa trẻ như vậy có xu hướng rất nhạy cảm với những lời phê bình và mọi sự từ chối từ
10


người khác. Trẻ thường không tự nhiên, thiếu tự tin, không muốn giao tiếp bằng mắt với
mọi người/vật xung quanh mình. Trẻ không muốn gây ra sự chú ý, vì với trẻ sự chú ý
được coi là sự xâm phạm hoặc có thể dẫn đến sự xâm phạm.
-

Rối loạn hành vi: là hậu quả thường nhận thấy của nhiều nạn nhân bị xâm phạm tình dục
là trẻ em. Thuật ngữ rối loạn hành vi chỉ những biểu hiện rối loạn tâm lý trong hành vi
diễn ra khi cá nhân không đáp ứng được yêu cầu chuẩn mực bình thường. Mức độ bị xâm
phạm tình dục có ảnh hưởng lớn đến tâm lý của các em và những biểu hiện rối loạn hành
vi ở mỗi em cũng có khác nhau. Đối với một số trẻ bị lạm dụng, đặc biệt là trẻ em trai,

thường có xu hướng thể hiện ra bên ngoài những vấn đề về mặt hành vi, ví dụ như có
những hành động tàn ác/hung hãn với những người khác và bỏ chạy. Ngược lại, một số
trẻ thể hiện hành vi hướng nội dưới dạng bị trầm cảm hoặc muốn xa lánh, tách biệt khỏi
bạn bè hoặc gia đình
Tóm lại, khi bị xâm hại tình dục, trẻ em bị mất đi sự cân bằng trong tâm, sinh lý
dẫn đến những khủng hoảng về tinh thần và hậu quả nghiêm trọng. Đó là những tác
động tiêu cực theo trẻ trong suốt cuộc đời. Nhận thức rõ vấn đề này chúng ta cần bảo
vệ trẻ em trước nạn xâm phạm tình dục, hướng dẫn trẻ biết đề phòng và tự bảo vệ
mình. Đồng thời, pháp luật cần có những giải pháp tích cực ngăn chặn tình trạng
xâm phạm tình dục trẻ em và đặc biệt nghiêm trị những kẻ có hành vi xâm phạm tình
dục trẻ em

Chương 2. THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ ẢNH HƯỞNG
CỦA XÂM HẠI TÌNH DỤC TRẺ EM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1 Thực trạng xâm hại tình dục trẻ em ở Thành phố Hồ Chí Minh
2.1.1 Một số trường hợp bị xâm hại tình dục:
Theo thống kê, trong 5 năm từ 2012 đến 2016c cả nước ghi nhận gần 6,7 ngàn vụ
xâm hại trẻ em. Hơn 8.100 trẻ đã trở thành nạn nhân của các vụ xâm hại trong đó là hàng
11


trăm trẻ dưới 6 tuổi cũng trở thành nạn nhân. Qua đó, tính riêng trong năm 2016, Thành
phố Hồ Chí Minh đã có hơn 100 vụ xâm hại tình dục trẻ em, trong đó có: 24 vụ hiếp
dâm, 47 vụ giao cấu. Những trẻ em sau khi bị xâm hại tình dục phải chịu những tổn
thương tâm sinh lý khó hồi phục.
Trong năm 2017, một số vụ việc xâm hại tình dục rúng động được dư luận đặc biệt
quan tâm như:
-

Ngày 17/02/2017, tại ấp Vĩnh Lợi, xã Vĩnh Xuân đối tượng P.V.L. (sinh năm 1999, đang

học lớp 12A1, Trường THPT Vĩnh Xuân) chặn đường em P.T.Y.N. (10 tuổi, đang học lớp
4A2, Trường Tiểu học Hựu Thành B) đang trên đường đi học về dùng vũ lực bóp cổ nạn
nhân thực hiện hành vi hiếp dâm. Sau đó, L. đẩy N. xuống mương nước và dùng chân
đạp dìm nạn nhân chìm sâu, dẫn đến tử vong.

-

Ngày 03/4/2017, dấy lên vụ việc bé P.T.L.Đ. (11 tuổi) trú tại xã An Phước, huyện Mang
Thít, tỉnh Vĩnh Long bị cha ruột là Phan Thanh T. (36 tuổi) và ông nội là Phan Thanh S.
(62 tuổi) cưỡng hiếp nhiều lần đang khiến dư luận xôn xao.

-

Ngày 04/7/2017, đã bắt khẩn cấp 2 nghi phạm để điều tra về 02 hành vi hiếp dâm trẻ em:
N.V.T. (33 tuổi, ngụ xã Trần Thới, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau) đến nhà bé N.N.B.T.
(SN 2005) nhân lúc cha cháu bé đang ngủ, đối tượng đã bế em vào phòng ngủ thực hiện
hành vi quan hệ tình dục; Tại một nơi khác thuộc tỉnh Cà Mau, T.V.K. (38 tuổi) đã thực
hiện hành vi hiếp dâm con riêng của vợ.

-

12-6, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Sóc Trăng ra quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt tạm
giam về hành vi hiếp dâm trẻ em đối với Dương Ngọc Thế (30 tuổi, ngụ xã Thạnh Phú,
huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng).
2.2

Nguyên nhân.
- Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng xâm hại trẻ em ngày càng diễn ra

phổ biến với nhiều hình thức khác nhau do kinh tế xã hội phát triển mạnh mẽ tạo ra sự

phân cấp giàu nghèo làm gia tăng đối tượng trẻ lang thang. Đây chính là những đối tượng
dễ bị lạm dụng, bóc lột vì các mục đích thương mại khác (mại dâm, khiêu dâm, bán
người...).
- Nguyên nhân thứ hai là do mặt trái cơ chế thị trường làm cho một bộ phận người
lớn xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức. Tiêu cực ngoài xã hội đã tác động mạnh mẽ vào

12


môi trường học đường. Trong giáo dục cũng có một bộ phận người lớn, những cô bảo
mẫu, cô nuôi dạy trẻ, nhà giáo sa sút đạo đức.
- Ngoài ra, trình độ nhận thức, hiểu biết về kiến thức nuôi dạy con cái, chăm sóc trẻ
và cả kiến thức về pháp luật trong xã hội còn yếu cũng là vấn đề rất nhức nhối. Nhiều
người mở lớp trông trẻ mà không biết trách nhiệm của mình như thế nào, các điều kiện
mở trường mở lớp ra sao, thiếu kiến thức trong nuôi dạy trẻ em. Có người thiếu cả cái
tâm, cả trái tim bao dung, điều rất quan trọng trong nuôi dạy trẻ.
- Nguyên nhân nữa phải kể đến đó là phía phụ huynh. Nhiều bậc cha mẹ gửi con mà
chẳng cần tìm hiểu cơ sở đó có được Nhà nước cho phép hay không, phân công trách
nhiệm hai bên như thế nào, nơi mình gửi có trách nhiệm với con mình đến đâu, có việc
xảy ra thì ai là người có trách nhiệm… Còn trong gia đình, không ít xô lệch, rạn vỡ về
tình cảm khiến nhiều bậc phụ huynh không còn quan tâm bảo vệ con cái, thậm chí còn
ngược đãi khiến trẻ bị tổn hại nặng nề và lâu dài hơn.
- Lý do nữa, theo tôi là cơ chế quản lý của nhà nước trong bảo vệ, chăm sóc trẻ em
còn nhiều bất cập và hạn chế. Trẻ em bị xâm hại ngày càng nhiều trong khi công tác
truyền thông, vận động, tư vấn bảo vệ trẻ em chưa được quan tâm đầu tư về nguồn lực và
trí tuệ; Pháp luật nước ta chưa có những quy định đầy đủ, cụ thể về các hành vi và chế tài
xử phạt đối tượng xâm hại trẻ em và bạo lực đối với trẻ em, nhất là xâm hại về mặt tinh
thần khiến cho nhiều người không nhận thức được hành vi của mình và trẻ em cũng
chẳng biết kêu ai khi chúng bị đánh đập. Chúng ta thiếu các giải pháp hữu hiệu bảo vệ trẻ
em. Luật pháp quy định chi tiết nhưng trong quá trình tổ chức thiếu các giải pháp cụ thể,

thiếu sự phối hợp một cách đồng bộ các cơ quan chức năng với chính quyền địa phương.

2.3 Ảnh hưởng của xâm hại tình dục đến trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh
- Mọi xâm hại đều ảnh hưởng không tốt đối với sức khoẻ và tinh thần của trẻ ( đặc
biệt là về mặt tinh thần) nhưng sự xâm hại gây ảnh hưởng nặng nề nhất đối với trẻ là sự
xâm hại về tình dục. Theo chuyên gia tâm lý Lan Hương, tổng đài 108, không chỉ mang
vết sẹo về mặt thể chất, trẻ còn phải chịu những vết thương lớn về mặt tinh thần. Xâm hại
tình dục trẻ em gây ra hậu quả khác nhau đối với từng đứa trẻ. Tuy nhiên, hành vi của kẻ
cưỡng bức có thể ảnh hưởng đến suốt cuộc đời đứa trẻ, thậm chí làm các em bị rối loạn
tâm thần. Sự tổn thương quá lớn về tinh thần và thể chất ấy rất khó có thể bù đắp nổi.

13


2.3.1 Ảnh hưởng đến thể chất
+ Tổn thương, sưng tấy ở bộ phận sinh dục hay hậu môn
+ Mang thai (đối với em gái)
+ Mắc các bệnh lây qua đường tình dục
+ Nhiễm trùng tiết niệu
+ Đi lại hoặc ngồi khó khăn
+ Ngòai ra có thể bị đau bụng, đau đầu, mất ngủ, thay đổi khẩu vị,…
2.3.2 Ảnh hưởng đến tinh thần
+ Cảm giác lo lắng, sợ hãi
+ Cảm giác tuyệt vọng
+ Có ý định tự tử
+ Tự làm thương tổn mình
+ Cảm giác tức giận
+ Quan hệ bừa bãi với nhiều người hoặc xâm hại tình dục người khác.
- Nghiên cứu cho thấy một trong những biểu hiện lớn nhất của rối loạn tinh thần ở
trẻ bị xâm hại tình dục là khó khăn của trẻ trong việc quan hệ với mọi người xung quanh,

người lớn hay bạn cùng trang lứa. Khủng hoảng tâm lý này có thể gây ra những vấn đề
rối loạn sinh lý sau này. Ở tuổi vị thành niên, các cô bé đã trở thành những người đàn bà
mang cái nhìn cảnh giác với con người, không còn biết tin yêu vào cuộc sống.
- Không ít trẻ sau khi bị xâm hại tình dục đã tìm giải pháp kết thúc cuộc đời bằng
cách tự vẫn. Mặc cảm tội lỗi có thể là một ảnh hưởng tâm lý đối với hôn nhân lúc trưởng
thành.

14


15


Chương 3: Biện pháp bảo vệ và hỗ trợ trẻ đã bị xâm hại tình dục trẻ em
tại thành phố Hồ Chí Minh.
3.1 Biện pháp bảo vệ trẻ trước nạn xâm hại tình dục
- Hiện nay pháp luật của nước ta xử phạt về hành vi xâm hại tình dục trẻ em tương
đối nặng so với các nước vì đây là nhóm tội nghiêm trọng. Mức án thấp nhất là 6 tháng
và cao nhất là tử hình. Tuy nhiên, loại tội phạm này ngày càng xảy ra nhiều vì lối sống
lệch lạc về tình dục ngày càng trở nên phổ biến. Quan trọng nhất là nhận thức của xã hội
về vấn đề này còn thấp, cả người phạm tội và người bị hại, nên hiện nay loại tội phạm
này chưa bị phát hiện nhiều. Đa số nạn nhân bị xâm hại tình dục là các em lang thang nên
không khởi tố những người đã phạm tội. Còn nạn nhân thuộc gia đình có giáo dục lại
không dám tố cáo vì bị đe dọa, thường giấu giếm do mặc cảm và lo ngại ảnh hưởng đến
danh dự. Vì vậy, mặc dù luật pháp xử phạt với mức án cao nhưng thái độ của nạn nhân
không quyết liệt nên không đủ cảnh báo xã hội và răn đe nhóm tội phạm này. Việc nói
chuyện với con em mình về XHTD có thể làm các bậc cha mẹ ngại ngùng. Nhưng nếu
không trang bị cho trẻ các thông tin và kỹ năng an toàn cá nhân thì khả năng bị XHTD
tăng lên rất nhiều. Mặc dù cha mẹ là những người đầu tiên bảo vệ con em mình, nhưng
chúng ta không thể bảo vệ trẻ tránh khỏi tất cả các mối nguy hiểm cũng như không thể

luôn theo sát trẻ.
- Để ngăn ngừa các tình huống không an toàn có thể xảy ra, việc các em trang bị
cho mình kiến thức và kỹ năng về an toàn cá nhân là rất cần thiết. Sự chăm sóc và đụng
chạm của người lớn mang lại cho trẻ cảm giác được yêu thương. Kẻ xâm hại cũng sử
dụng những hình thức này để tiếp cận và làm mất đi sự cảnh giác của trẻ và gia đình trẻ.
Tuy nhiên, trẻ có thể phân biệt được đụng chạm “an toàn” và “không an toàn” bằng cảm
nhận của chính mình.
- Do đó, thầy cô, cha mẹ và người lớn cần bảo vệ trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ
thông tin chính xác và rõ ràng về XHTD; giáo dục trẻ cách tự bảo vệ mình; khuyến khích
trẻ kể lại bất cứ sự việc rắc rối nào và trình báo tất cả các trường hợp nghi ngờ cho những
người có trách nhiệm.

16


- Bên cạnh đó, sự thiếu hụt thông tin và kỹ năng sống an toàn của trẻ em đã khiến
các em trở nên dễ bị thương tổn và dễ dàng bị xâm hại. Nguyên nhân của những điều này
là do người lớn thường ngại đề cập về tình dục với trẻ và vì vậy, trẻ không có vốn từ để
nói về những điều đã và có thể xảy ra. Chưa kể những thói quen trong giáo dục, trẻ em ít
bày tỏ cảm xúc của mình. Chúng thường được dạy phải nghe lời cha mẹ và kính trọng tất
cả những người lớn tuổi hơn một cách vô điều kiện. Vì vậy, các bậc cha mẹ khó xây dựng
được cho trẻ kỹ năng ra quyết định hay kiên định, làm mất đi các tín hiệu trực giác, điều
mà trẻ cần có để tự bảo vệ mình và hiểu được việc gì đang diễn ra. Cuối cùng, sự xấu hổ
làm các gia đình thường giữ kín chuyện con em mình bị XHTD. Để giải quyết hữu hiệu
nhất tình trạng này cần thay đổi nhận thức của cha mẹ: Những câu chuyện ở phần trên là
một số trong nhiều hoàn cảnh trẻ em là nạn nhân của các vụ xâm hại. Nhằm bảo vệ trẻ
em và phòng tránh xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tình dụctrẻ em, thời gian qua, Nhà
nước và các tổ chức quốc tế đã có nhiều hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cho
các em và cha mẹ các em về những nguy cơ và tác hại của tình trạngxâm hại trẻ em; hỗ
trợ, tập huấn cho các cán bộ xã hội và các nhà tham vấn, các giáo viên, nhà hoạch định

chính sách, cán bộ y tế về phòng tránh lạm dụng trẻ em… Song theo các chuyên gia
phương pháp phòng tránh lạm dụng trẻ em hữu hiệu nhất là nhận thức từ ngay chính cha
mẹ các em. Về vấn đề này, ông Lê Quang Chung - Vụ phó Vụ lao động Việt Nam có ý
kiến: Theo tôi gia đình có trách nhiệm quan trọng trong vấn đề này; trong tổng hoà các
trách nhiệm: Vai trò của dòng tộc, cộng đồng dân cư và đặc biệt là chính quyền cấp cơ sở
trong việc giải quyết vấn đề này…”. Có một câu thành ngữ: “Trẻ em có tất cả mọi thứ,
trừ những thứ mà người lớn đã lấy đi của chúng”. Những điều mà trẻ em bị lấy đi do hậu
quả của sự đói nghèo hoặc không có khả năng chi trả là có thể biện minh. Nhưng khi các
em bị lấy đi sức khoẻ cơ thể, sức khoẻ tinh thần, sự ngây thơ, lòng tin cậy, niềm hy vọng,
tình yêu và hạnh phúc do bị lạm dụng, điều đó là không thể biện minh. Hệ thống pháp
luật Việt Nam có nhiều quy định cụ thể và chi tiết các biện pháp trừng phạt nghiêm minh
mọi hình thức lạm dụng đối với trẻ em: Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em ngày
16/6/2004 quy định “Mọi hành vi vi phạm quyền trẻ em, làm tổn hại đến sự phát triển
bình thường của trẻ em đều bị nghiêm trị theo quy định của pháp luật”; Luật Hôn nhân và
gia đình ngày 9/6/2000 cũng quy định nghiêm cấm bạo lực đối với trẻ em trong gia đình,
theo đó, cha mẹ không được phân biệt đối xử giữa các con, ngược đãi, hành hạ, xúc phạm
17


con…”. Với các trường hợp phát hiện xâm hại trẻ em dù ở mặt tinh thần hay thể chất
cũng cần bị xử phạt nghiêm mang tính răn đe. Những khung hình phạt về loại hình tội
phạm này đã được quy định tại nội dung của bộ luật hình sự nước cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam. Cụ thể điều 112 quy định về tội hiếp dâm trẻ em như sau: “Người nào
hiếp dâm trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm
năm”. “Mọi trường hợp giao cấu với trẻ em chưa đủ 13 tuổi là phạm tội hiếp dâm trẻ em
và người phạm tội bị phật tù từ mười hai năm đến hai mươi năm , tù chung thân hoặc tử
hình”. “Người phạm tội hiếp dâm trẻ em còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm
hàng nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”.

3.2 Các biện pháp hỗ trợ trẻ đã bị xâm hại tình dục

- Có rất nhiều cách trị liệu tuy vậy trị liệu cho trẻ em thì phương pháp thông qua trò
chơi vẫn tỏ ra khá hiệu quả
Vẽ bằng bút và giấy: Trẻ con thưòng biểu lộ cảm xúc qua các hình ảnh và cũng
nhận định cuộc sống qua các trải nghiệm thị giác. Vì thế vẽ là một cách tìm hiểu trẻ em
rất thông thường. Cách vẽ không cần đẹp hoặc có nghệ thuật nhưng là một phương tiện
để trẻ có thể biểu lộ và phát biểu những suy nghĩ và cảm nhận cá nhân. Nhân viên nên có
bút màu và giấy vẽ để trẻ có thể lựa chọn. Nhân viên có thể vẽ chung với trẻ, và bàn về
hình vẽ với trẻ. Các hình vẽ thường biểu hiện những cảm tưởng của trẻ, và nhân viên có
thể hỏi làm sáng tỏ thêm về hình vẽ hoặc một câu chuyện qua hình vẽ. Đây là một dịp để
trẻ có thể bày tỏ và dẫn giải thêm về cách nhìn và cách hiểu về cuộc sống của trẻ.
Chơi với hình tượng người (như búp bê, lính…) có nhiều loại hình tượng biểu
hiện cho hình tượng người là một phương tiện để tìm hiểu thêm về cách trẻ nhận định và
hiểu về những người chung quanh. Qua cách chơi với các hình tượng , trẻ có thể biểu lộ
những cảm tưởng và mối quan hệ với những người thân. Đây cũng là một phương tiện để
giải thích cho trẻ về các vấn đề trong sự liên hệ giữa con người.
Qua các trò chơi khác: Tất cả các trò chơi đều có thể là một phương tiện để tìm
hiểu thêm về thế giới nội tâm của trẻ. Cách trẻ chơi có thể cho ta biết thêm về cách ứng
phó với những tình huống căng thẳng, cách liên hệ với những trẻ khác, cách theo luật lệ,
cách chia sẻ, và cách ứng phó với tình huống khó khăn mới.
Trẻ bị xâm hại nhất là trẻ bị xâm hại tình dục sẽ phải trải qua giai đoạn khủng hoảng do
vậy người nhân viên cần trò chuyện tạo mối quan hệ cởi mở thân tình với trẻ. Trước tiên
18


người nhân viên không nên nhắc lại sự việc đã trải qua mà chủ yếu hỏi trẻ những thông
tin thông thường như sở thích và những hoạt động thường ngày. Người nhân viên cũng có
thể tham gia cùng trẻ trong các hoạt động vui chơi hay dã ngoại tạo mối dây liên hệ thân
thiết. Giai đoạn đầu tiếp xúc đòi hỏi người nhân viên cần có sự kiên trì. Khi đã tạo được
mối dây liên hệ thân tình với trẻ lúc đó người nhân vien mới gợi nhắc lại chuyện đã xảy
ra để tìm hiểu cảm xúc hiện tại của trẻ có dám đối mặt với vấn đề đó hay không. Tuỳ

thuộc vào tình hình mà người nhân viên nên tiếp tục hay chấm dứt câu chuyện .
Trị liệu gia đình: Có thể giải quyết vấn đề của trẻ thông qua các thành viên trong
gia đình. Theo như lý thuyết trị liệu gia đình thì môi trường gia đình là môi trường quan
trọng nhất đối với trẻ, ở đó trẻ học được những tương tác đầu tiên, cũng như những quy
chuẩn đạo đức được đưa vào một cách tự nhiên. Vấn đề của trẻ cũng có thể nảy sinh từ
chính môi trường gia đình. Do đó để giải quyết vấn đề của trẻ cần có sự tham gia tích cực
của các thành viên trong gia đình. Đối với hoạt động này, tất cả các thành viên trong gia
đình đều cần tham dự để xác định nguyên nhân dẫn đến những xung đột của họ và đưa ra
các chiến lược phòng chống để giải quyết vấn đề. Trẻ bị xâm hại về mặt tinh thần mà
nguyên nhân trực tiếp là từ gia đình thì bố mẹ cần nhìn nhận lại vấn đề trong cách đối xử
với con cái. Người nhân viên cần chỉ ra cho họ thấy làm như vậy là đã vi phạm quyền cơ
bản của trẻ em. Ngay cả khi vấn đề của trẻ bị xâm hại tình dục thì sự cố kết của các thành
viên trong gia đình lại càng trở nên quan trọng hơn . Một mặt để bảo vệ trẻ, tránh cho trẻ
những áp lực tâm lý hay những lo sợ nảy sinh từ dư luận của xã hội. Đồng thời gia đình
cùng người nhân viên đề xuất hướng giải quyết vấn đề để bảo vệ những quuyền lợi chính
đáng của trẻ. Đối với những trường hợp người xâm hại trẻ là một người trong gia đình
(cha/ mẹ đẻ, cha dượng, anh/ chị...), khi bị phát hiện thường có những tình cảm rất mạnh
mẽ, rất phức tạp như giận dữ, xấu hổ... Khi gia đình công nhận điều này, ta nên giúp họ
biểu lộ sự quan tâm và hỗ trợ lẫn nhau quan tâm vấn đề, ranh giới để tổ chức lại nó, vì
chính sự không rõ ràng ranh giới đã dẫn đến tình trạng này. Nhân viên xã hội nên xây
dựng mối quan hệ giữa người vợ và người chồng thay vì người chồng đối với đứa con gái
hay người mẹ đối với đứa con khác. Nhân viên công tác xã hội nên giúp họ cải tiến
truyền thông trong gia đình. Nếu có thể được, tốt nhất ta nên làm việc với cả gia đình và
trong đó giúp cho kẻ vi phạm được trị liệu tốt. Nhưng điều này không phải luôn luôn dễ
dàng. Nếu làm việc với nạn nhân, giúp trẻ đừng đổ lỗi cho bản thân mình, giúp trẻ nhận
19


được, ý thức được hay bộc lộ cảm xúc mà trẻ che dấu từ lâu. Có thể sự việc xảy ra đó là
cách của nó tìm ra sự thương yêu, ta có thể giúp nó thoả mãn nhu cầu của nó bằng nhiều

cách khác. Tạo nên sự tin tưởng đối với đứa trẻ bị xâm hại, đây là việc làm tốt nhưng cần
phải có thời gian. Ta nên làm những việc nhỏ để có sự thành công liền. Trẻ thường khó
tin tưởng người lạ, nên nhân viên công tác xã hội phải luôn kiên nhẫn, phải luôn sẵn sàng
hiện diện khi nó cần. Nhân viên công tác xã hội phải thông tin giáo dục cho cả cha mẹ và
trẻ em, giúp cha mẹ hiểu rằng con họ có quyền của mình. Cha mẹ nên giúp con biết tránh
môi trường nguy hiểm. Giúp cho cha mẹ kĩ năng biết trao đổi với con để con cũng có thể
bộc lộ với họ, giúp cho gia đình đó có mối quan hệ tương tác.
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Trẻ em là mầm non tương lai của đất nước, là thế hệ đầy triển vọng của nước ta
trong mọi lĩnh vực; nhưng đồng thời cũng là đối tượng nhạy cảm và dễ bị tổn thương
nhất. Xã hội càng văn minh thì càng cần có sự chăm sóc ưu ái về vật chất và tinh thần
cho trẻ em, các em càng phải nhận được đầy đủ sự quan tâm của gia đình, của cộng đồng
và của toàn xã hội hơn nữa. Muốn có một thế hệ tương lai khoẻ mạnh, vững vàng cho các
nhiệm vụ xây dựng đất nước, chính những người lớn hiện nay, những bậc phụ huynh,
giáo viên, nhân viên công tác xã hội, các nhà chức trách cần đặc biệt chú ý chăm sóc,
quan tâm và bảo vệ trẻ. Những hình ảnh này không khỏi khiến người ta cảm thấy đau
lòng, đã đến lúc mỗi người trong chúng ta cần có hành động cụ thể để bảo vệ thế hệ
tương lai của đất nước.

2. Kiến nghị
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................

20


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1].“Điều tra các vụ án về xâm hại tình dục trẻ em trên địa bà Thành phố Hồ Chí Minh –
Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả”- Đề tài nghiên cứu của nhóm nghiên cứu

Công an Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2013.
[2]. “Phòng chống bóc lột và lạm dụng tình dục trẻ em trên thế giới”, tác giả Vũ Ngọc
Bích, chuyên viên văn phòng UNICEF Việt Nam, Báo cáo chuyên đề năm 2010
[3]. “Truyền thông, giáo dục, phòng chống lạm dục tình dục trẻ em” của tác giả Phùng
Ngọc Hùng- phó chủ nhiệm Ủy ban Bảo vệ, chăm sóc trẻ em, báo cáo chuyên đề năm
2012

21