Trường THPT QUANG TRUNG
Xn Điều

Người soạn : Lý

Ngày soạn: 25/8/2013
Tiết 8
Bài dạy:
THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS:
- Nắm được mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận phân
tích..
- Có kó năng phân tích một vấn đề chính trò, xã hội hoặc văn
học cho các bài văn nghò luận.
- Có ý thức và thói quen kết hợp các thao tác lập luận phân
tích trong khi làm bài.
II. CHUẨN BỊ:
1) Chuẩn bò của GV:
-SGK,SGV, Thiết kế bài học.
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương
pháp: gợi tìm; kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận,
thực hành.
2) Chuẩn bò của HS:
Đọc kó SGK về bài học. Soạn theo câu hỏi hướng dẫn. Làm
bài tập luyện tập.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn đònh tổ chức:
2.Kiểm tra bài cũ: Nêu cách lập dàn ý trong bài văn nghò
luận? 5’
3.Giới thiệu bài mới.

TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
T Hoạt đông
Hoạt đông
Nội dung
G của GV
của HS
7’ HĐ1:
Tìm HĐ1:
I.Mục đích, yêu cầu
hiểu
kó HS đọc đoạn của thao tác lập luận
năng phân trích của Hoài phân tích:
tích đề. GV Thanh mục I SGK a/ Tìm hiểu ngữ liệu:
Cho HS đọc và thực hiện - Nội dung: Luận điểm.
đoạn
trích các yêu cầu (Ý kiến, quan niệm) Sở
của
Hoài của GV.
Khanh là kẻ bẩn thỉu,
Thanh mục I Sở Khanh là bần tiện đại diện của sự
SGK và thực kẻ bẩn thỉu, đồi bại trong xã hội
hiện
các bần tiện đại Truyện Kiều.
yêu
cầu diện của sự - Các yếu tố được phân
Giáo
án Ngữ văn 11chuẩn


Trường THPT QUANG TRUNG

Xn Điều

nêu sau đó.
Xác đònh
nội dung, ý
kiến
đánh
giá của tác
giả đối với
nhân vật Sở
Khanh?
Để
thuyết
phục
người
đọc tác giả
đã phân tích
ý kiến của
mình như thế
nào?
Chỉ ra sự kết
hợp
chặt
chẽ
giữa
phân tích và
tổng
hợp
trong
đoạn

trích?
23
’
Em hiểu thế
nào là thao
tác phân tích
trong
đoạn
văn
nghò
luận? Những
yêu
cầu
của thao tác
này?

Người soạn : Lý

đồi bại trong tích: Luận cứ.
xã hội Truyện + Sở Khanh sống bằng
Kiều
nghề đồi bại, bất chính.
Tác giả phân + Sở Khanh là kẻ đồi bại
tích các luận nhất trong những kẻ làm
cứ.
nghề đồi bại, bất chính
Sở
Khanh đó: Giả làm người tử
sống
bằng tế để đánh lừa một

nghề đồi bại, người con gái ngây thơ,
bất chính.
hiếu thảo; trở mặt một
- Sở khanh là cách trơ tráo; thường
kẻ
đồi
bại xuyên lừa bòp tráo trở.
nhất
trong - Thao tác phân tích: Kết
những kẻ làm hợp chặt chẽ phân tích
nghề đồi bại, và tổng hợp;
bất chính đó .
Sau khi phân tích chi tiết bộ
Kết hợp chặt mặt tráo trở , lừa bòp của
chẽ phân tích Sở Khanh người viết tổng
và tổng hợp;
hợp và khái quát bản chất
Sau khi phân tích
của hắn: …mức cao nhất
chi tiết bộ bộ
của của tình hình trong đồi
mặt tráo, lừa bòp
bại trong xã hội này.
của Sở Sở Khanh
b/ Mục đích, yêu cầu của
người viết tổng
thao tác phân tích:
hợp và khái quát
* Mục đích của phân
bản

chất
của
tích:là làm rõ đặc điểm
hắn: …mức cao
về nội dung, hình thức,
nhất của tính đồi
cấu trúc và các mối
bại trong xã hội
quan hệ bên trong, bên
này.
ngoài của đối tượng (sự
vật, hiện tượng).
* Yêu cầu của phân tích:
cần chia tách đối tượng
thành các yếu tố theo
những tiêu chí, quan hệ
nhất đònh để tìm hiểu
cặn kẽ, sâu sắc hơn.
* Bản chất của phân tích
HĐ2:
là gắn liền với tổng
Cho HS đọc kó hợp
Giáo

án Ngữ văn 11chuẩn


Trường THPT QUANG TRUNG
Xn Điều


HĐ2:
Tìm
hiểu
cách
phân tích.
GV
cho
tìm
hiểu
văn
bản
mẫu.
Gợi ý bằng
câu hỏi.
Hãy lần lượt
phân
tích
cách
phân
chia
đối
tượng
trong
mỗi
đoạn
trích trên?
Chỉ ra mối
quan hệ giữa
phân tích và
tổng

hợp
được
thể
hiện
trong
mỗi đoạn?
Muốn phân
tích một đối
tượng ta phải
làm
thế
nào?
GV
cho
HS
thảo
luận
theo 4 nhóm
về các nội
dung trên.
Mỗi
nhóm
một
đoạn
văn. Nhóm 4
rút ra kết
luận . 5’
Quan sát theo
dõi
thảo

luận.

các đoạn văn.
Theo nhóm đã
phân
thảo
luận đưa ra kết
quả.
Ghi kết quả
nội dung trên
bảng vải. Mỗi
thành
viên
đều nắm được
nội dung.
HS khác trong
nhóm
hoặc
ngoài
nhóm
có
thể
bổ
sung, phản bác
đưa ra ý kiến
khác.

Người soạn : Lý

II. Cách phân tích:

1/ Tìm hiểu ngữ liệu:
Ngữ liệu mục I:
+ Phân chia trên cơ sở
quan hệ nội bộ của bản
thân đối tượng – những
biểu hiện về nhân cách
bẩn thỉu, bần tiện của
Sở Khanh.
+ Phân tích kết hợp chặt
chẽ với tổng hợp:
Ngữ liệu 1 – mục II.
+ Phân tích theo quan hệ
nội bộ: Đồng tiền vừa
có tác dụng tốt vừa có
tác dụng xấu.
+ Phân tích theo quan hệ
kết quả – nguyên nhân.
ND thấy mặt tác hại của
đồng tiền ( kết quả)  Vì
một loạt hành động bất
chính, gian ác đều do
đồng tiền chi phối ( GT
nguyên nhân).
+ Phân tích quan hệ:
Nhân – quả: Phân tích
sức mạnh của đồng tiền
 Thái độ phê phán
khinh bỉ của NDu.
Ngữ liệu 2 – mục II.
+ Phân tích theo quan hệ

nguyên nhân – kết quả:
Bùng nổ dân số ( NN) 
ảnh hưởng rất nhiều
đến đời sống con người
( KQ).
+ Phân tích theo quan hệ
nội bộ của đối tượng –
các ảnh hưởng xấu của
việc bùng nổ dân số
Giáo

án Ngữ văn 11chuẩn


Trường THPT QUANG TRUNG
Xn Điều

GV
hướng,
ý.

đònh
chốt

7’

3’

Khái
quát

cách phân tích:
Khi phân tích,
cần chia, tách
đối
tượng
thành các yếu
tố theo những
tiêu chí:
Các yếu tố,
Các
phương
diện nội bộ
tạo nên đối
tượng và quan
hệ giữa chúng
với nhau.
Quan hệ giữa
đối tượng với
các đối tượng
liên quan ( Quan
hệ
nguyên
nhân
–
kết
quả, kết quả –
nguyên
nhân…)
Thái độ, sự
đánh giá của

người phân tích
đối với đối
HĐ3: Luyện tượng
được
tập.
phân tích
BT1:
HĐ3:
GV cho HS đọc HS đọc kó đoạn
đoạn
văn. văn. Suy nghó

Người soạn : Lý

đến con người.
- Thiếu lương thực, thực
phẩm.
- Suy dinh dưỡng, suy thoái
nòi giống.
- Thiếu việc làm, thất
nghiệp.
=> Tổng hợp: Bùng nổ
dân số  ảnh hưởng
nhiều đến nhiều mặt
cuộc sống con người 
dân số càng tăng nhanh
thì chất lượng cộng đồng,
gia đình, cá nhân giảm
sút.
2/ Cách phân tích:

* Khi phân tích, cần chia,
tách đối tượng thành
các yếu tố theo những
tiêu chí:
Các yếu tố, các
phương diện nội bộ tạo
nên đối tượng và quan
hệ giữa chúng với nhau.
- Quan hệ giữa đối tượng
với các đối tượng liên
quan ( Quan hệ nguyên
nhân – kết quả, kết quả
– nguyên nhân…)
- Thái độ, sự đánh giá
của người phân tích đối
với đối tượng được phân
tích.
* Phân tích cần đi sâu
vào từng yếu tố, từng
khía cạnh và lưu ý đến
quan hệ giữa chúng với
nhau trong một chỉnh thể
toàn vẹn, thống nhất.
III. Luyện tập:
Giáo

án Ngữ văn 11chuẩn


Trường THPT QUANG TRUNG

Xn Điều

Nêu vấn đề.
Tìm và phân
tích các luận
điểm,
luận
cứ
và
phương pháp
lập
luận
của
đoạn
văn?
Cho HS thảo
luận
theo
nhóm.

HĐ4:
Củng
cố.
GV
cho
HS
nhắc
lại
cách
thức

phân tích và
những lưu ý
khi phân tích.
GV cho HS đọc
ghi nhớ. Hs
nêu
cách
hiểu
của
mình.

trả lời.
Quan hệ nội
bộ của đối
tượng ( diễn
biến, các cung
bậc tâm trạng
của
Thuý
Kiều).
Quan hệ giữa
đối tượng này
với đối tượng
khác có liên
quan: Bài thơ
Lời kó nữ của
Xuân
Diệu;
bài Tì bà hành
của Bạch Cư

Dò.
HĐ4:
HS
nhắc
lại
cách
thức
phân tích và
những lưu ý khi
phân tích.
HS đọc ghi nhớ.

Người soạn : Lý

Bài tập 1:
Các quan hệ làm cơ sở
để phân tích.
a/ Quan hệ nội bộ của
đối tượng ( diễn biến,
các cung bậc tâm trạng
của Thuý Kiều): đau xót,
quẩn quanh và hoàn
toàn bế tắc.
b/ Quan hệ giữa đối
tượng này với đối tượng
khác có liên quan: Bài
thơ Lời kó nữ của Xuân
Diệu; bài Tì bà hành
của Bạch Cư Dò.
Bài 2 HS về làm tiếp.

Củng cố:
Cho HS đọc ghi nhớ.
Chốt nội dung về cáhc
thức phân tích và những
lưu ý khi phân tích.

Dặn dò: Học bài. Soạn bài Thương vợ của Trần Tế Xương.
RÚT KINH NGHIỆM;
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………
Giáo
án Ngữ văn 11chuẩn


Trửụứng THPT QUANG TRUNG
Xuõn iu

Ngi son : Lý

Giaựo
aựn Ngửừ vaờn 11chuaồn