Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh - Trường Đại học Bách Khoa
Khoa Kỹ thuật Hóa học

BÁO CÁO MÔN HỌC
THỰC PHẨM, VĂN HOÁ, CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG
Đề tài 9:

TÌM HIỂU VỀ VĂN HOÁ ẨM THỰC CỦA
NGƯỜI PHÁP
GVHD: TS. Phan Ngọc Hoà
SVTH:

Năm học: 2017 – 2018


MỤC LỤC


I.

TỔNG QUAN VỀ VĂN HOÁ ẨM THỰC PHÁP

Đối với người Pháp ăn uống là nghệ thuật, từ món ăn, cách bày trí cho đến tư thế
thưởng thức cũng đạt đến độ tinh tế và thanh lịch. Ẩm thực Pháp khiến cả thế giới phải
ngã mũ thán phục vì luôn toát lên thần thái sang trọng đẳng cấp, chuẩn mực của nét đẹp
cổ điển châu Âu.
Không chỉ nổi danh với những thương hiệu thời trang, những đại lộ ánh sáng rực
rỡ cùng các công trình kiến trúc giá trị, nước Pháp còn được cả thế giới yêu mến bởi các
món ngon thượng hạng. Mỗi món ăn đều khiến thực khách mê mẩn và lạc lối trong
hương vị cổ điển trường tồn trong suốt chặng đường dài của lịch sử. Quả thật, ẩm thực là
tấm gương phản chiếu chân thật đời sống văn hóa của một đất nước. Và món ăn cũng

chính là hơi thở, là tiếng nói, là tâm tư tình cảm của người Pháp muốn gửi gắm đến
những ai đã trót yêu đất nước này. Đến cả những trái tim cứng nhắc cũng phải thổn thức
khi đứng trước một bàn tiệc chuẩn hương vị Pháp bởi nó đẹp từ ánh nhìn, nồng nàn trong
hương vị và chạm đến tận sâu cảm xúc của người dùng.
1. Lịch sử hình thành và phát triển của ẩm thực Pháp

Nền văn hóa ẩm thực của Pháp đã phải trải qua hành trình lịch sử khá dài và nhiều
thăng trầm để đạt đến độ hoàn hảo như hiện nay. Từ thời Trung cổ, phong cách thưởng
thức ẩm thực của người Pháp được trình bày theo kiểu service en confusion (tất cả các
món ăn được dọn lên bàn tiệc cùng lúc). Khẩu vị của họ lúc bấy giờ khá đậm, bữa ăn chủ
yếu gồm các loại thịt bò, lợn, gia cầm và cá với cách chế biến khá đơn giản như muối,
hun khói. Người Pháp chú trọng vào bày trí món ăn thật đẹp mắt, màu sắc rực rỡ. Đặc
biệt kĩ thuật chế biến phô mai và rượu vang đã hình thành từ thời kì này.
Vào thế kỉ XVI, cuộc hôn nhân hoàng gia của Vua Henri II cùng công nương xứ
Florentina thuộc nước Ý ngày nay Catherine De Medicis đã mở ra một thời kì mới cho
lịch sử ẩm thực Pháp. Khi đến Pháp, công nương đã mang theo người đầu bếp thân cận
cùng các công thức nấu ăn gia truyền của nước Ý để hòa nhập, cộng hưởng vào đất Pháp.
Sự kết hợp đặc biệt này đã vô tình làm cho ẩm thực Pháp thăng hoa và tinh tế hơn rất
nhiều với các nguyên liệu mới được sử dụng, giảm thiểu sự đơn điệu trong hương vị và
giúp ẩm thực Pháp chính thức có tên trên bản đồ văn hoá ẩm thực thế giới.
Cvisinier francois là cuốn sách dạy nấu ăn đầu tiên được phát hành tại Pháp


Đến thế kỷ XVII, cuốn sách dạy nấu ăn đầu tiên được phát hành tại Pháp bởi đầu
bếp trứ danh La Varenne mang tên “Cuisinier francois”. Cuốn sách giới thiệu đến người
đọc những công thức chế biến các món ăn bình dân nhưng ở mức độ công phu và tinh tế
hơn. Một cuốn sách khác mang tên “Le Cuisinier roial et bourgeois” được xem là tiền đề
cho từ điển ẩm thực Pháp tiếp tục ra đời trong giai đoạn này bởi đầu bếp nổi tiếng
Francois Massialot.
Đến cuối thế kỉ XVIII, cuộc Cách mạng Pháp nổ ra cùng những binh biến và thời

cuộc đổi thay đã làm cho hương vị món ăn có nhiều nét mới. Đầu bếp Antoine Carême
được xem là ông tổ của các loại nước xốt khi sáng tạo ra một số loại “nước xốt mẹ” mà
ngày nay vẫn được ứng dụng trong chế biến món Âu tại các nhà hàng trên thế giới. Nước
xốt được coi là đỉnh cao trong nghệ thuật nấu ăn của người Pháp. Chút gì đó tinh tế, trang
nhã của lớp nước xốt sóng sánh nhẹ nhàng phủ lên món ăn khiến tất cả thêm sang trọng,
đẳng cấp.


Đến cuối thế kỉ XIX, ẩm thực Pháp phát triển theo hướng hiện đại hóa với các
chuỗi nhà hàng cao cấp và hàng loạt các cuốn sách dạy nấu ăn chi tiết, chuẩn mực mang
đậm dấu ấn hương vị Pháp của đầu bếp Georges Auguste Escoffier.
Với các nền tảng vững chắc được xây dựng trong những thế kỉ trước, ẩm thực
Pháp ngày càng hoàn thiện và tinh tế. Năm 2010, UNESCO công nhận ẩm thực Pháp là
Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.
2. Nét đặc trưng trong văn hoá ẩm thực Pháp

“Nguyên liệu đắt đỏ, chế biến công phu, bài trí tinh tế và thưởng thức đúng điệu.”
Tất cả những đặc điểm nổi bật của ẩm thực Pháp đó chính là sử dụng nguyên liệu
đắt đỏ, chế biến công phu, bài trí tinh tế, thưởng thức đúng điệu. Đặc biệt một chút rượu
vang thượng hạng sẽ làm cho tất cả thêm trọn vẹn và nâng tầm đẳng cấp của bữa ăn.
Người Pháp không mấy ngạc nhiên khi ẩm thực của họ được UNESCO công nhận
là di sản thế giới vào năm 2010. Từ bao thế kỷ nay, họ luôn tin rằng không có gì làm
khoái trá khẩu vị và thăng hoa tinh thần bằng việc cùng ăn một bữa ngon với gia đình và
bằng hữu. Tại một hội chợ nông nghiệp năm 2008, Tổng thống Nicolas Sarkozy tự hào
tuyên bố "ẩm thực Pháp ngon nhất thế giới và cần phải được đưa vào danh sách di sản
văn hóa nhân loại của UNESCO".
Foie Gras (gan ngỗng) được coi là nguyên liệu cao cấp tạo nên tinh hoa trong ẩm
thực Pháp. Hương vị thơm ngon và chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt, gan ngỗng có một
sức hút mãnh liệt không chỉ tại Pháp mà còn nổi tiếng trên khắp thế giới. Tại các trang
trại, ngỗng được nuôi vỗ béo với thức ăn đặc biệt, hạt ngô hoặc các loại ngũ cốc khác nên

phần gan sẽ có lớp mỡ béo bao quanh và kích thước to hơn bình thường.
Pate gan ngỗng có vị ấm nồng, béo ngậy, thanh tao cùng màu nâu vàng óng ánh đã
làm nên một cuộc thưởng ngoạn ẩm thực kỳ thú trong lòng mỗi thực khách. Món gan
ngỗng áp chảo thường xuất hiện trong các nhà hàng sang trọng ở kinh đô hoa lệ Paris
chính là món ăn tinh tế bậc nhất bởi vị tươi ngon tự nhiên cùng tài năng chế biến tuyệt
đỉnh của người đầu bếp. Miếng gan ngỗng áp chảo vàng sậm, hơi giòn, nhưng bên trong
vẫn mềm mại, ăn kèm với nước xốt cứ dần dần tan trên đầu lưỡi nhẹ nhàng, quyến rũ lạ
lùng.
Nước xốt tuy chỉ đóng vai phụ trong món ăn Pháp nhưng lại là thành phần không
thể thiếu và có cách chế biến công phu. Để có được một phần nước xốt ngon hòa quyện
với món ăn người đầu bếp phải vận dụng tất cả sự sáng tạo và kỹ năng nấu nướng. Cách
để tạo nên một phần nước xốt ngon chính là sự hòa quyện đầy nghệ thuật, tinh tế giữa các
loại thảo mộc, lá thơm và một số loại đặc trưng khác như quế, oải hương hay đơn thuần


chỉ với cam, bưởi…Với người Pháp nước xốt cũng có mốt và thời trang giống quần áo,
mỗi món ăn đều có riêng cho mình một phần nước xốt đi kèm.
Người Pháp là bậc thầy trong việc bài trí bàn ăn khoa học, sang trọng đồng thời
thể hiện sự trân trọng của chủ nhà đối với khách. Mỗi vật dụng trên bàn đều có vị trí và
quy tắc sắp xếp riêng. Những chiếc đĩa ăn nên cách mép bàn từ 1 đến 2cm. Dao, muỗng,
nĩa được đặt theo thứ tự sử dụng từ ngoài vào trong. Luôn ưu tiên sử dụng các loại ly cốc
thủy tinh, trong và nhẹ, trật tự sắp xếp sẽ từ trái qua phải với các cỡ ly từ lớn đến bé.
Ngoài ra, các quy định về khăn trải bàn, nến, hoa trang trí, chỗ ngồi, mùi hương cho
phòng ăn… đều có quy chuẩn riêng.
Người Pháp có phong cách thưởng thức ẩm thực thanh lịch, mỗi hành động trên
bàn ăn đều phải có chuẩn mực. Thứ tự ngồi vào bàn ăn lần lượt từ chủ nhà đến nữ giới,
người lớn tuổi, người có chức vụ rồi cuối cùng mới là nam giới. Tư thế ngồi thẳng, tự
nhiên rất thoải mái, không bao giờ họ ngồi trên ghế trong tư thế một nửa. Cách cầm dao,
nĩa, uống nước… đều tuân theo một số quy tắc nhất định. Cách thưởng thức ẩm thực của
người Pháp ẩn chứa những thông điệp ý nghĩa và nghệ thuật sống cao đẹp.

Món ăn Pháp không chỉ hấp dẫn ở mùi vị, hương sắc mà phía sau là một chặng
đường lịch sử đáng ghi nhận và ẩn chứa nhân sinh quan tốt đẹp của con người với vạn vật
xung quanh. Thơm ngon, đẳng cấp, thanh lịch, tinh tế, trang nhã là tất cả những gì nền
ẩm thực được công nhận là Di sản phi vật thể của thế giới mang đến cho thực khách.
II. MÓN ĂN-THỰC PHẨM

Người Pháp tại mỗi vùng đều tự hào về những đặc sản truyền thống của mình với
những nét độc đáo riêng. Miền Đông có rượu vang Saumur và rượu táo. Miền Bắc có
rượu sâm-panh với các nhãn hiệu nổi tiếng như Moët & Chandon, Veuve Cliquot,
Roederer, Laurent-Perrier... Miền Trung với nhiều loại fromage, rượu mạnh cognac và
vang trắng Sancerre.
Miền Tây có bánh crêpe. Phía Tây Nam có gan ngỗng và rượu vang Bordeaux.
Còn thủ đô Paris thì nổi tiếng với các loại cà phê. Thật đa dạng và phong phú. Điều quan
trọng là mỗi người Pháp đều có ý thức trong việc lưu giữ và phát triển những đặc sản gia
truyền của mỗi địa phương, góp phần làm giàu cho lĩnh vực ẩm thực của nước Pháp.
Sau đây là một số món ăn đặc trưng, phổ biến ở Pháp.
1. Rượu nho Pháp

Nước Pháp là một trong những quốc gia châu Âu có lịch sử lâu đời nhất về sản
xuất rượu nho. Rượu vang Pháp nổi tiếng khắp thế giới với tên tuổi của các loại rượu
tuyệt hảo, xuất xứ từ các vùng sản xuất rượu lâu đời như Bordeaux, Burgundy, Alsace,
Provence hay Thung lũng sông Rhône.


Pháp là vùng có khí hậu ôn đới, thích hợp trồng nhiều loại nho để cho ra những
loại nho có chất lượng cao. Mỗi loại rượu được sản xuất tùy theo đặc điểm khí hậu của
từng vùng, theo từng chủng loại nho, từng công thức chế biến, lưu trữ rượu riêng biệt và
trong đó có cả sự nâng niu, chăm chút của những người sản xuất rượu. Chính những yếu
tố đó tạo nên sự khác biệt nổi bật của rượu nho nước Pháp.
Sau đây là một số cùng trồng nho sản xuất rượu vang lớn ở Pháp

−

Vùng trồng nho Alsace: Sản phẩm chủ yếu là rượu vang trắng với các cánh đồng
nho nằm ở bờ Đông sông Rhine sát biên giới với Đức.

−

Vùng trồng nho Beaujolais: Nằm gần thung lũng sông Rhône, sản phẩm chủ yếu
của vùng là rượu vang đỏ.

−

Vùng trồng nho Bordeaux: Vùng trồng nho nổi tiếng của Pháp nằm sát bờ Đại Tây
Dương với sản phẩm chính là rượu vang đỏ.

−

Vùng trồng nho Bourgogne: Vùng trồng nho nằm ở phía Đông nước Pháp với sản
phẩm chính là vang đỏ và vang trắng. Cùng với Bordeaux, đây là vùng trồng nho
lớn nổi tiếng với chất lượng rượu hàng đầu của Pháp.

−

Vùng trồng nho Champagne: Sản phẩm là loại vang nổ đặc trưng - sâmpanh (champagne), tên gọi chỉ được dùng duy nhất cho các loại vang nổ sản xuất
từ vùng này.

2. Phô mai

Nền nông nghiệp chăn nuôi phát triển với những nông trại lớn nuôi cừu, bò, dê để
lấy sữa kết hợp với kĩ thuật làm phô mai qua hàng trăm năm giúp pháp trở nên nổi tiếng

với sự đa dạng về các chủng loại phô mai.
Tuy không phải là nước sản xuất phô mai nhiều nhất nhưng nói về sự đa dạng về
chủng loại pho mát thì đó chính là nước Pháp, nơi mà thống kê chưa đầy đủ cho thấy có


tới hơn 1000 loại pho mát khác nhau. Bởi vậy người Pháp có câu thành ngữ Un fromage
par jour de l’année (Mỗi loại pho mát cho một ngày trong năm). Nền nông nghiệp chăn
nuôi phát triển với những nông trại lớn nuôi cừu, bò, dê,.. cũng góp phần tạo ra sự phát
triển mạnh mẽ sản xuất phô mai và sự đa dạng về chủng loại.
Pháp được xem là quốc gia tiêu thụ phô mai lớn nhất thế giới. Ở Pháp, có hơn 500
loại phô mai có mùi vị khác nhau, chủ yếu được làm từ sữa bò, cừu và dê. Phô mai xanh
vùng Roquefort trứ danh với mùi hương khá nồng nhưng dễ gây nghiền. Phô mai Saint –
Nectaire lâu đời làm từ sữa bò tươi vùng Auvergne. Phô mai Camembert có vị béo của
sữa và mùi thơm của trái cây. Được áo bằng một lớp vụn bánh mì hay miếng thịt muối
mặn, phô mai sữa dê Chevre Chaud đem đến cho thực khách mùi vị phô mai kinh điển
nhưng độc đáo. Và còn rất nhiều loại phô mai khác nữa.
3. Gan ngỗng béo (Foie Gras)

Ngày nay, gan ngỗng có mặt phổ biến ở nhiều nơi của châu Âu, Mỹ và Trung
Quốc, nhưng Pháp lại là nước sản xuất và tiêu thụ gan ngỗng nhiều nhất thế giới, đặc biệt
là vùng Périgord, miền Tây nước Pháp luôn nổi tiếng với những chiếc gan ngỗng ngon và
chất lượng thuộc vào hàng đẳng cấp.
Foie Gras là một món ăn đặc biệt của ẩm thực nước Pháp, được chế biến từ gan
ngỗng, hoặc gan vịt hảo hạng. Gan ngỗng cắt thành những miếng vuông nhỏ, áo một lớp
bột mỏng bên ngoài và đem chiên sơ trong vòng vài phút. Việc chiên gan béo đòi hỏi đầu
bếp phải thực sự khéo léo vì nếu lửa non sẽ khiến gan bị bở, lửa già thì gan sẽ bị khét và
tứa dầu. Món gan ngỗng béo thường được dùng kèm với các món ngọt như các món mứt
hay nước xốt ngọt để làm bật lên vị ngon, béo của gan ngỗng. Đặc biệt, người dân Pháp
thường dùng Foie Gras với rượu Sauterne – một loại rượu vang trắng làm từ nho.
Gan ngỗng được chế biến thành món pa-tê và là món ăn cao cấp trong những nhà

hàng lớn tại Pháp dành cho người sành ăn và những khách mời quan trọng. Người Pháp
thường thưởng thức gan ngỗng bằng cách cắt thành những miếng vuông nhỏ, bọc một lớp
bột mỏng bên ngoài và chiên trong vài phút.
Món gan ngỗng thường được dùng kèm với các món ngọt như mứt hay nước sốt
ngọt để làm toát lên vị hấp dẫn và béo bùi của gan ngỗng. Đặc biệt, người Pháp thường
dùng gan ngỗng
với
rượu
Sauterne - một
loại rượu
vang nho trắng.


4. Bánh mì Pháp

Ở Pháp, bánh mì được dùng phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày. Nhắc đến bánh
mì Pháp, người ta thường nghĩ ngay đến bánh mì Baguette – một loại bánh mì dài và có
vỏ giòn. Bánh mì Baguette thường được dùng kèm với paté, xốt mayonnaise hay với một
ly sô-cô-la nóng vào buổi điểm tâm sáng hoặc với một ít pho mát và một ly rượu vang
cho một bữa tối đơn giản. Tuy nhiều nơi đều gọi chung bánh mì Pháp là Baguette, nhưng
khi đến Pháp, bạn sẽ được biết thêm nhiều hơn về các loại bánh mì Pháp khác như bánh
mì Bâtard, bánh mì Flute, bánh mì Ficelle, bánh Brioche.

5. Sườn cừu nướng

Thịt cừu được ưa chuộng không chỉ bởi sự ngọt ngào, mềm mại trong từng thớ
thịt, hương vị đậm đà "dễ gây nghiện" mà còn vì giá trị trong dinh dưỡng và sức khỏe. Vì
vậy, thịt cừu là món ăn phổ biến, kết hợp với khoai tây, xốt cherry anh đào và một ít rượu
Porto, món sườn cừu nướng kiểu Pháp luôn khiến cho thực khách khó quên bởi hưởng vị
độc đáo của nó. Sườn cừu sau khi sơ chế, ướp gia vị, đem rán đến độ chín vừa ý. Khoai

tây luộc chín và nghiền nhỏ, đóng thành khuôn và được bày giữa đĩa ăn. Nước xốt thơm
lừng với một chút mùi vị của hành tây thái nhỏ, mùi thơm thanh của cherry anh đào tươi.


Điểm đặc biệt trong món sườn cừu nướng Pháp chính là sự hòa quyện trong nước xốt vị
ngọt thú vị của rượu Porto, một loại rượu ngọt của Pháp.

6. Hàu sống

Với lợi thế đường bờ biển dài, các sản phẩm hải sản cũng là một trong các món ăn
đặc trưng ở Pháp. Một trong số đó là hàu sống. Không chỉ bởi giá trị dinh dưỡng của hàu,
mà còn nhờ kĩ thuật chế biến đã làm món hàu sống ở Pháp càng thêm nổi tiếng.

Hàu sống, còn gọi là huître, là món ăn
rất được ưa thích tại Pháp. Hàu là loại hải sản
có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều
protein, vitamin, sắt và các vi chất dinh dưỡng khác. Hàu sau khi khui vỏ, vắt chanh vào
ăn sống hoặc pha với giấm ngâm hành hương hay cầu kỳ hơn với một ít ớt bột và vài giọt
nước cốt quýt hoặc cam sành. Đặc biệt, khi đến với vùng Bretagne, bạn sẽ có dịp thưởng
thức món hàu Cancale nổi tiếng, thịt hàu Cancale dày và khi ăn dậy lên mùi mặn của
muối iốt, khi ăn xong đọng lại dư vị thơm ngon đặc biệt của hạt dẻ noisette.
III. PHONG CÁCH ĂN UỐNG


Nếu bạn có cơ hội được thưởng thức món ăn của cha đẻ của nghệ thuật ẩm thực
Pháp (Culinary Art in France) Paul Bucose thì bạn sẽ không bao giờ muốn ăn một món ăn
Pháp do người khác làm, ngoại trừ huyền thoại này. Là đại sứ của Ẩm thực Pháp (French
Cuisine), ông là một trong những cái tên nổi tiếng nhất gắn liền với Nouvelle Cuisine.
Ông không chỉ là vua của ẩm thực mà còn là vua đào tạo rất nhiều người trở thành các
đầu bếp giỏi trên khắp thế giới. Với giải thưởng Chef of Century (Đầu bếp của thế kỷ) và

giải Leadership (Nhà lãnh đạo), huyền thoại này sẽ luôn được nhớ đến bởi những món ăn
ông đã tạo ra.

Người Pháp là bậc thầy trong việc bài trí bàn ăn khoa học, sang trọng đồng thời
thể hiện sự trân trọng của chủ nhà đối với khách. Mỗi vật dụng trên bàn đều có vị trí và
quy tắc sắp xếp riêng. Mọi thứ đều có quy chuẩn riêng.

1.

Phong cách bố trí bàn ăn:


Khi muốn set up 1 bàn ăn tối theo kiểu Pháp thì chúng ta nên đặt đĩa ăn chính
(dinner plate) trước, khi đặt đĩa ăn chính trước ta lấy được trọng tâm đối xứng của 2 cạnh
bàn và từng bước ta đặt từng vật dụng theo thứ tự.


Các vật dụng có thể thêm bớt để phù hợp với món ăn nhưng thứ tự sắp đặt không thay
đổi.
Những chiếc đĩa ăn nên cách mép bàn từ 1 đến 2cm. Để ăn súp hoặc canh, bạn
đặt chiếc đĩa trũng lòng và nhỏ hơn lên phía trên chiếc đĩa nông nhưng cần phải dọn đĩa
phía trên đi ngay sau khi dùng xong. Đối với những chiếc đĩa khác dùng để bày biện,
trang trí, bạn có thể lựa chọn thoải mái vì chúng chỉ bị dọn khỏi bàn ăn khi tráng miệng.


Dao, muỗng, nĩa được đặt theo thứ tự sử dụng từ ngoài vào trong. Bên phải đĩa là
nơi dành cho các loại dao với phần lưỡi dao hướng vào trong vì tay phải thông thường là
tay thuận để cầm dao cắt thịt. Đối với dao cắt cá và thìa canh thì phải để lật ngửa. Nếu có
món hàu hay ốc, nĩa để ăn những món này cũng đặt bên phải đĩa ăn. Bên trái đặt nĩa cũng
được lật ngửa. Dao cắt pho mát và muỗng, nĩa nhỏ dùng để ăn đồ tráng miệng sẽ được

đặt ngang trước đĩa ăn hoặc mang ra sau cùng với đồ tráng miệng. Bộ dao nĩa phải sạch
sẽ sang bóng không có dấu của ngón tay. Để cẩn thận hơn, có thể mang găng tay khi dọn
bàn ăn.


Luôn ưu tiên sử dụng các loại ly cốc thủy tinh, trong và nhẹ! Trật tự sắp xếp sẽ từ
trái qua phải với các cỡ ly từ lớn đến bé như sau: ly uống nước, ly rượu vang đỏ (tùy
hoàn cảnh có thể xếp 2 ly đựng rượu vang đỏ), ly rượu vang trắng hoặc ly rượu sâm panh.
Tùy theo loại rượu mà kích thước của ly sẽ khác nhau. Ly nước cần được rót ra trước 1
chút.
 Khăn trải bàn và khăn ăn

Nếu bạn sử dụng chiếc bàn rộng hoặc loại bàn dài có thể mở thêm ở 2 bên nhưng
bạn không có sẵn tấm khăn trải bàn đủ lớn thì có một bí quyết sau: dùng 3 tấm khăn nhỏ
và đặt 1 chiếc bên trái, 1 chiếc bên phải, cái cuối cùng đặt ở khoảng giữa còn lại. Cách
trải bàn này sẽ đẹp và trông tinh tế hơn.
Nếu trải bàn tròn, hãy ủi phẳng các nếp gấp của tấm khăn trải để mặt bàn được
phẳng phiu. Đối với bàn hình chữ nhật, ta có thể không cần ủi phần nếp li dọc chiều dài
vì nó sẽ tạo ra 2 đường dọc dài song song thuận mắt; tuy nhiên đối với phần nếp gấp li
theo chiều rộng thì phải là thật phẳng.
Màu sắc của khăn trải bàn có thể nhiều màu nhưng phải phù hợp với căn bếp hoặc
địa điểm bữa ăn. Nhưng với một bữa tiệc tối, sử dùng màu trắng hoặc trắng pha (màu
trắng pha với màu vàng, xanh lục, xanh lam…để dịu bớt sắc sang của màu trắng) sẽ làm
tăng thêm sự trang trọng và lịch sự.


Khăn ăn phải phù hợp màu với khăn trải bàn. Khăn ăn đặt trên đĩa, cạnh của viền
khăn hướng ra phía cạnh bàn. Khăn ăn có thể được gấp thành nhiều kiểu dáng phong phú,
gấp khăn ăn cũng được xem như một nghệ thuật khá được ưa chuộng.
 Không gian và màu sắc bữa ăn


Để bữa tối được trọn vẹn hơn và mọi người trong bàn đều cảm thấy được sự thoải
mái, vui vẻ, cần chú ý đến không gian chỗ ngồi và xung quanh, đặc biệt mọi bài trí nên
theo một chủ đề nào đó nhất định.
Không gian chỗ ngồi dành cho mỗi người trong bàn cần vừa đủ rộng, khoảng 6070cm mỗi chỗ ngồi. Và các khoảng cách giữa mỗi chỗ ngồi cần cân bằng, hài hòa nhất,
tránh việc chỗ người ngồi này xa hay người kia ngồi gần.

Để tăng thêm màu sắc, sự lãng mạn hay ấm cúng, lọ hoa và nến là hai yếu tố
không kém phần quan trọng. Những lọ hoa trên bàn cần chú ý cắm thấp để không chắn
tầm nhìn hoặc có thể trang trí thêm vài cành hoa, cỏ khô. Đối với ánh sáng, nếu là nến
chân cao hay nến thấp hoặc đèn, ánh sáng của chúng phải vừa phải, không quá sáng để
mọi người có thể tự nhiên thưởng thức bữa ăn và trò chuyện thoải mái.


Ẩm thực không chỉ bao gồm các món ngon cùng kĩ thuật nấu nướng khéo léo,
tinh tế. Thế giới ẩm thực còn tồn tại một mảng quan trọng, đó chính là các quy tắc trên
bàn ăn. Đối với bài trí bàn ăn kiểu Pháp nói riêng hay các quốc gia trên thế giới nói
chung, cách thưởng thức món ăn luôn ẩn chứa những thông điệp và ý nghĩa vô cùng khác
biệt.Điều đó thể hiện một phần nền văn hóa và giá trị bản sắc dân tộc, quốc gia luôn được
gìn giữ và trân trọng.
2.

Phong cách trên bàn ăn:

Nhai phát ra tiếng là điều rất kiêng kỵ trong lúc ăn đối với người Pháp. Bánh mì là
món quen thuộc với người Pháp và khi ăn họ rất ý tứ không bẻ bánh mì chấm trực tiếp
vào “sốt” bằng tay, mà dùng bằng nĩa mới đúng cách ăn. Bánh mì được bẻ ra từng miếng
nhỏ trước khi đưa lên miệng (ăn tới đâu bẻ tới đó) không cắn, bứt ra bằng miệng (họ cũng
không bẻ sẵn ba, bốn miếng nhỏ để đó) cũng không cắt nhỏ bằng dao, bánh mì là món ăn
phụ trong buổi ăn chính. Các bạn đến Paris vào nhà hàng Tây, thói thường, hầu bàn đem

ra đĩa bánh mì trước, bạn lỡ đói bụng cũng không nên lấy bánh mì ăn trước mà hãy chờ
món chính dọn ra. Điều cấm kỵ của người Pháp là sau khi ăn xong, xỉa răng và ợ trước
mặt người khác.

 Thông lệ khi ngồi vào bàn ăn:

Trong bữa ăn thân mật, khi nhập tiệc, chủ nhà ngồi trước rồi mời nữ giới, bắt đầu
từ những người lớn tuổi hay là người có chức vụ, rồi mới đến nam giới. Phụ nữa có gia
đình ưu tiên hơn phụ nữ độc thân (trừ khi người này lớn tuổi), con dâu được ưu tiên hơn
con gái ruột. Những đứa trẻ được phục vụ sau cùng. Khi họ ngồi trọn vẹn trong ghế dựa,
tư thế thẳng, tự nhiên rất thoải mái, không bao giờ họ ngồi trên ghế, trong tư thế một nửa.
Trong bàn ăn, hai bàn tay họ đặt kế bên đĩa, ngồi thẳng lưng, họ không dựa hai cùi cỏ


trên bàn, cũng không khoanh tay để trên bàn. Khăn lau miệng đặt trên đầu gối chỉ mở
phân nửa. Không bao giờ quấn khăn vào cổ.

 Về cách dùng dao, nĩa, dĩa…:

Cầm dao luôn luôn bằng tay phải, và nĩa cầm tay trái. Lúc cầm dao, nĩa,
muỗng, cầm giữa cán và không bao giờ cầm thẳng đứng đầu nhọn chĩa lên trời (cầm
ngang). Không bao giờ lấy dao ghim thịt đưa trực tiếp lên miệng. Cầm ly, hoặc cầm đĩa,
họ cũng tránh ngón tay út để vểnh lên trời. Tập tục ăn uống của người Pháp với dao, nĩa,
muỗng, đĩa, ly cá nhân có từ giữa thế kỷ 16, vì trước đó, nhiều người ăn chung trong một
tô lớn, không có muỗng, nĩa, chỉ có dao thôi, mỗi người lại ăn phải mang theo con dao
của mình, và trước khi ăn tráng miệng phải rửa tay.Trong trường hợp thức ăn khó ghim,
nĩa có thể được chuyển qua tay phải.
Khi còn lại ít súp trong đĩa, họ không bao giờ nghiêng đĩa để múc cho hết những
muỗng chót. Khi ăn các loại nghêu, sò, trừ trường hợp thân mật trong nhà, còn ăn ở tiệm
họ không đưa con sò lên miệng đẻ hút nước cốt sò, chỉ nên dùng nĩa ghim một mẫu bánh

mì nhỏ để thấm nước cốt.
 Khi uống rượu:


Người Pháp không bao giờ cạn ly một hơi (100%) mà nhâm nhi từ từ để thưởng
thức hương vị của rượu. Bạn để ý, người sành điệu họ không cầm dưới chân ly, mà cũng
không cầm đầu ly mà chỉ cầm giữa ly. Thông lệ thì người phụ nữ không nên tự rót rượu
cho mình mà để người đàn ông ngồi kế lo chuyện đó. Đây là tục lệ từ xưa, nhưng bây giờ
trong những buổi ăn bình thường và thân mật, người phụ nữ có thể tự rót nước và rượu
cho mình. Khi ăn xong, tất cả dao, nĩa, muỗng gom lại để song song trong đĩa, mũi nhọn
chĩa xuống phía thấp của đĩa, lưỡi dao để vào trong phía mình, không bao giờ để dao nĩa
chéo nhau. Khăn nhỏ dùng lau miệng, ăn xong để bên phải, không nên thắt nút cũng
không nên xếp lại (nhắc lại là : trước khi ăn, khăn nhỏ để bên trái, sau khi ăn, khăn để lại
bên phải). Là khách mời, nếu họ xếp khăn lại như cũ, điều này có nghĩa là muốn gợi ý để
được mời vào bữa ăn kế tiếp.

IV. CẤU TRÚC BỮA ĂN CỦA NGƯỜI PHÁP

Người Pháp luôn được đánh giá là sành ăn và rất cẩn trọng trong việc ăn uống, đặc
biệt còn có cả tính nghệ thuật trong cách thức sắp xếp cũng như thưởng thức món ăn
Giống như phần lớn các dân tộc trên thế giới, người Pháp có tập quán ăn uống mỗi
ngày ba bữa. Bữa sáng rất quan trọng cung cấp một nguồn năng lượng khá lớn giúp cơ
thể hoạt động và làm việc trong cả ngày. Bữa điểm tâm ở Pháp bắt đầu vào lúc 7 – 8 giờ
gồm cà phê đen, cà phê sữa hay sô – cô – la, lát bánh mì phết bơ hay bánh sừng bò.
Ngoài điểm tâm sáng còn có bữa trưa và tối, là hai bữa chính trong ngày.


Bữa trưa ở Pháp thường diễn ra vào lúc 11 – 13 giờ. Trước kia là bữa chính ở mỗi
gia đình với 3 – 4 món nhưng ngay nay do sự bận rộn nên ở thành phố công nhân, học
sinh, sinh viên thường ăn ở căng tin hay tiệm ăn gần nơi làm việc. Bữa trưa thường gồm

vài món, bắt đầu là một món khai vị hay xúp. Món thịt hầm với khoai tây rán kiểu Pháp
hay thịt gà rán ăn với rau thường là món chính của bữa trưa. Món salad, là món rau xanh
nhúng giấm sẽ được ăn tiếp sau món chính. Sau đó là một ít phô mai, và cuối cùng là
tráng miệng với trái cây tươi hay món bánh ngọt.
Bữa tối bắt đầu vào lúc 19- 20 giờ. Thực đơn bữa tối thường có xúp (canh), các
món chủ yếu như trứng, cá, thịt, rau (nhiều khi rau trộn dầu dầm thành một món riêng),
pho mát, tráng miệng (quả, bánh ngọt, kem), cà phê hay trà.
Ngoài ra mỗi vùng còn có một vài món ăn đặc biệt như món Boeuf mode (thịt bò
mốt) ở vùng paris và Ile –France, món Coq au vin (thịt gà vang) chính cống là ở vùng
Auvergne, ốc nấu với bơ, tỏi, rau mùi tây là của vùng Bourgogne….Món ăn dân tộc phổ
biến nhất là bít tết khoai tây rán gọi tắt là Bifteck frites.
Bên cạnh ba bữa chính trên thì ở Pháp còn có cách bữa ăn phụ như: Bữa ăn qua
loa vào lúc 9 giờ, thường cho học sinh, công nhân, nông dân gồm mẩu bánh mì, ít xúc
xích và ăn quà vào lúc 16 -17 giờ. Trẻ con thường được ăn bánh mì, sô- cô- la còn người
lớn đi thăm nhau mời nước trà, lát bánh mì nướng hay bánh mì nhỏ có nhồi thịt.
Đặc Biệt bữa ăn của người Pháp không thể không có rượu vang nhưng tùy từng
món ăn mà có một loại rượu vang phù hợp. Mỗi loại rượu vang là một tác phẩm và “bữa
ăn không có rượu vang như ngày không có nắng”.
Đánh giá về giá trị dinh dưỡng trong bữa ăn thường ngày của người pháp

 Bữa sáng: Bữa ăn sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Bữa ăn sáng cần có đầy đủ

các chất dinh dưỡng với tỷ lệ cân đối, ba gồm các nhóm: chất bột (cơm, bánh mì,..) chất
đạm (thịt, trứng, sữa, cá, đậu đỗ…), chất béo (dầu, mỡ, để rán, xào, hay cho vào nước
dùng, bơ để phết vào bánh mì), vitamin và muối khoáng (rau và trái cây). Tuy nhiên trong
khẩu phần ăn sáng của người Pháp lại chủ yếu là tinh bột thiếu đi các loại thực phẩm
cung cấp protein, vitamin, chất xơ. Theo một vài nghiên cứu gần đây thì ăn quá nhiều
tinh bột không tốt cho sức khỏe, gây béo phì. Mặt khác người Pháp thường dùng cafe
trong bữa sáng sẽ giúp tránh tình trạng mệt mỏi, uể oải trong công việc. Nhưng caffeine
có trong cafe sẽ kích thích sản xuất hormone gây stress trong cơ thể, tạo cảm giác ngon

miệng và thèm ăn khiến bạn ăn nhiều, tăng cân. Đồng thời, caffeine còn có tác dụng kích
thích làm tăng tiết axit dịch vị, ảnh hưởng đến dạ dày. Lời khuyên là nên phối hợp nhiều
loại thực phẩm: Bữa sáng nên chọn các món như ngũ cốc để cung cấp đường cho cơ thể,
giúp tăng đường huyết. Để cơ thể không đói nhanh, cần nạp một lượng thực phẩm giàu
protein và chất béo như trứng gà, thịt nạc, các chế phẩm từ đậu… Sau đó ăn một lượng


rau quả thích hợp để bổ sung các vitamin hoà tan trong nước và chất xơ, cùng các nguyên
tố vi lượng và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Ngoài ra, thay vì sử dụng các chất kích
thích như cà phê, nước ngọt có ga… chỉ nên dùng một ly sữa tách bơ.
 Bữa trưa: bữa trưa của người Pháp khá đầy đủ chất dinh dưỡng.
 Bữa tối: bữa tối của ngưởi Pháp cũng khá giống buổi trưa nên lượng dinh dưỡng cung
cấp cũng khá là đầy đủ. Tuy nhiên buổi tối không nên dùng thêm café vì dùng café vào
buổi tối không tốt cho dạ dày, gây tình trạng khó ngủ và café cũng là nguyên nhân gây
V. KẾT LUẬN
1.

Ý nghĩa của ẩm thực trong văn hoá Pháp:

Pháp là một trong những xứ sở về thời trang và ẩm thực. Chính vì vậy, ẩm thực
Pháp là một trong những nét đẹp văn hoá của người Pháp để nêu lên những nét đặc trưng
của con người nơi đây. Người Pháp rất tỉ mỉ và chi tiết trong từng công viêc chính vì vậy
các món ăn của họ luôn ẩn chứa một sự tinh tế và là một tác phẩm nghệ thuật đáng được
trân trọng. Ngoài ra, trong văn hoá của người Pháp thì họ thường chia sẻ những câu
chuyện thường ngày trên bàn ăn, chính vì thế họ có thể tán ngẫu và kéo dài bữa ăn suốt 4,
5 tiếng. Thêm vào đó, tại Pháp chúng ta dễ dàng bắt gặp rất nhiều quán cà phê hầu hết ở
tất cả mọi nơi, vì đối với họ văn hoá cà phê là “sit, sip and enjoy” có nghĩa là “hãy ngồi
xuống, nhấm nháp và tận hưởng” bởi vì đây là nơi mà bạn có thể tán ngẫu thư thả hoặc
thưởng thức trọn vẹn hương vị cà phê hoặc bạn có thể chìm đắm trong không gian riêng
của chính mình như đọc một cuốn tiểu thuyết mà không bị bất kỳ ai đến làm phiền.

2.

Sự khác biệt giữa ẩm thực của Pháp và các nước châu Âu:

 Thanh lịch ẩm thực nước Pháp

Nếu đã đến châu Âu thì nhất định bạn phải ghé thăm nước Pháp xinh đẹp, lãng
mạn để thưởng thức sự hoa lệ và nét cổ điển của nền văn hóa châu Âu, đặc biệt là phong
vị sang trọng của ẩm thực Pháp.
Như các nước Châu Âu khác, trong các bữa ăn hay các bữa tiệc của người Pháp
thường có sự hiện diện của rượu vang. Đặc biệt, mỗi món ăn có một loại rượu vang riêng
phù hợp chứ không dùng một loại rượu suốt bữa ăn. Bên cạnh rượu vang, nước xốt cũng
là một thành phần đáng chú ý của phong cách ẩm thực Pháp. Đó là một sự hòa quyện đầy
nghệ thuật tinh tế giữa các loại thảo mộc, lá thơm và trái cây như quế, oải hương, cam,
bưởi...


Ẩm thực Pháp chú trọng cách thưởng thức, trong các bàn tiệc Pháp điều đáng chú
ý nhất là cung cách bày biện sang trọng và rất lịch thiệp, mọi thứ được chuẩn bị một cách
kỹ lưỡng từ những chiếc đĩa đựng thức ăn, ly uống rượu đến từng chiếc dao, nĩa. Tất cả
những chi tiết đó đã khẳng định phần nào nét độc đáo của ẩm thực Pháp, vốn được mệnh
danh là cái nôi của ẩm thực châu Âu.
 Đơn giản và tinh tế ẩm thực nước Ý

Đất nước xinh đẹp này không chỉ thu hút mọi người bằng những công trình kiến
trúc vĩ đại, những thương hiệu thời trang nổi tiếng thế giới mà còn là nơi bắt nguồn của
nền ẩm thực châu Âu đầy hương vị.
Sự đơn giản là nét đặc trưng của ẩm thực Ý. Một món ăn Ý thường có không quá
mười loại nguyên liệu và đầu bếp chủ yếu dựa vào chất lượng của các thành phần mà
không cần chuẩn bị cầu kỳ.



Người ta nói rằng các đầu bếp bậc thầy của Ý là những thầy phù thủy trong việc
kết hợp nhiều hương vị khác nhau, từ thực phẩm tươi sống, bột, ngũ cốc đến các loại thảo
dược, gia vị... Từ đó, họ tạo ra những món ăn vừa đậm đà, thống nhất vừa giữ được
hương vị của các thành phần nguyên liệu. Có thể kể đến những món Ý mà bất kì ai cũng
đã một lần thưởng thức như: Pizza, Spaghetti, Tiramisu, Risotto, Lasagna…
 Đặc sắc ẩm thực Tây Ban Nha

Đã nói đến ẩm thực châu Âu thì không thể không nhắc đến ẩm thực của “xứ sở bò
tót” Tây Ban Nha. Gia vị chính là đặc trưng ấn tượng nhất trong ẩm thực Tây Ban Nha,
bạn sẽ rất khó để phân biệt được hương vị của từng loại nguyên liệu trong cách chế biến.
Chỉ nếm thử tất cả các món ăn ở Tây Ban Nha thôi cũng phải mất cả một cuộc hành trình
ẩm thực hàng năm trời.


Ngoài ra, hai nguyên liệu cơ bản xuất hiện hầu hết ở trong các thực đơn tại đây đó
là: dầu ô liu và tỏi. Các món ăn ở nơi đây như: Huevos flamencos, Churros, Giăm bông
Jamón Serrano, Chorizo.., đa dạng từ hương vị đến nguyên liệu. Chúng thường được chế
biến cùng với trứng, khoai tây, cà chua, ớt xanh và hạt đậu.
Ẩm thực Tây Ban Nha còn được nhiều người ví von như một vũ hội của ẩm thực
châu Âu và ai đã có dịp thưởng thức là nhớ mãi không quên.
 Nét truyền thống ẩm thực Anh

Vương quốc Anh bao gồm: Anh, Scotland, Wales và Bắc Ireland đã tạo nên một
nền ẩm thực vừa đặc biệt vừa thú vị. Với mỗi lãnh thổ của Vương quốc Anh lại có những
món đặc sản riêng, Anh nổi tiếng với món khoai tây nghiền, xúc xích, Scotland là món
Haghi, Ireland là món cá hồi Ulster còn xứ Wale là món rebit.



Ẩm thực châu Âu dành riêng cho ẩm thực Anh Quốc món kem đông hay bánh mì
Sunday Roast và phong cách thưởng thức trà vô cùng ấn tượng.
3.

Sự ảnh hưởng của ẩm thực Pháp đối với Việt Nam:
 Văn hoá cà phê:

Đối với người Pháp thì họ rất yêu cà phê hay họ yêu sự tĩnh lặng bên tách cà phê.
Chính vì vậy, dọc đất nước Pháp từ quảng trường đến các con hẻm đều xuất hiện rất
nhiều quán cà phê mở cửa cả ngày.
Kể từ khi cà phê được giới thiệu vào Việt Nam vào những năm 1800, thức uống
này đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng của văn hóa xã hội Việt Nam thời
hiện đại. Với thói quen thưởng thức cà phê vào buổi sáng, buổi trưa và cả buổi tối của
người Việt Nam, các quán cà phê đã trở thành những trung tâm giao tiếp xã hội cho mọi
người, từ doanh nhân cho đến giới trẻ. Ngày nay, Việt Nam trồng một lượng lớn cây cà
phê lấy hạt, và hiện là quốc gia xuất khẩu cà phê đứng thứ hai thế giới.