33 BỘ ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Đề số 1

ĐỀ BÀI
Câu 1. (2.0điểm): Em hãy điền những từ còn thiếu vào chỗ trống(…) để hoàn thành nội dung các
điều luật sau:
(Luật giao thông đường bộ năm 2008)
Điều 30. Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy.
2. Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ
bảo hiểm …………(A)…………. đúng quy cách.
Điều 31. Người điều khiển, người ngồi trên xe đạp, người điều khiển xe thô sơ khác.
1. Người điều khiển xe đạp chỉ được chở một người, trừ trường hợp chở thêm một trẻ
em…………(B)……………. thì được chở tối đa hai người.
4. Hàng hóa xếp trên xe thô sơ phải đảm bảo an toàn, không gây……(C)……. giao thông và che
khuất tầm nhìn của người điều khiển.
Điều 32. Người đi bộ.
2. Người đi bộ chỉ được qua đường ở những nơi có đèn tín hiệu, có vạch kẻ đường hoặc có
………(D)…….., hầm dành cho người đi bộ và phải tuân thủ tín hiệu chỉ dẫn.
Câu 2.(5.0điểm):
Di sản văn hóa là gì? Hãy kể tên một số di sản văn hóa ở Thanh Hóa mà em biết? Việc bảo
vệ di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa có ý nghĩa như thế nào đối với Việt
Nam và thế giới? Nêu trách nhiệm của công dân học sinh trong việc bảo vệ di sản văn hóa?
Câu 3.(4.0 điểm):
Pháp luật là gì? Em hãy nêu đặc điểm, vai trò của pháp luật trong quản lý Nhà nước, quản lý
xã hội? Hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa đạo đức và pháp luật về cơ sở hình thành,
hình thức thể hiện và các biện pháp đảm bảo thực hiện?
Câu 4. (3.5 điểm):
Thế nào là năng động, sáng tạo? Nêu ý nghĩa của sống năng động, sáng tạo? Chúng ta cần
rèn luyện như thế nào để trở thành người năng động, sáng tạo?
Câu 5.(3.5 điểm):

Em hiểu thế nào là kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc? Vì sao chúng ta phải kế thừa
và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc? Theo em, công dân nói chung, học sinh nói riêng cần làm
gì để kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc?
Câu 6.(2.0 điểm):Tình huống:
Ông Q gửi đơn tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện tố cáo một cán bộ của văn phòng Ủy
ban nhân dân huyện đã có hành vi nhận hối lộ. Trong đơn tố cáo có ghi rõ tên mình và cung cấp các
chứng cứ liên quan tới việc nhận hối lộ này.
a. Ông Q tố cáo là đúng hay sai theo quy định của pháp luật?
b. Đơn tố cáo trên gửi đúng người có thẩm quyền xem xét tố cáo hay chưa?
--------Hết---------

1


Họ và tên thí sinh: ……………………………….Số báo danh: ………………………………

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Đáp án
Câu 1. (2,0 điểm):
Lần lượt điền các từ hoặc cụm từ vào ( điền đúng một từ, cụm từ cho 0,5đ)

1,0đ

(A) Có cài quai

0,5đ

(B) Dưới 7 tuổi

0,5đ


(C) Cản trở

0,5đ

(D) Cầu vượt

0,5đ

Câu 2. (5.0 điểm):
- Khái niệm:Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật
thể là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được lưu truyền 0,5đ
từ thế hệ này sang thế hệ khác.
- HS kể đúng được 4 di sản văn hóa ở Thanh Hóa (bao gồm cả DSVH vật thể, DSVH
phi vật thể, các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa. Kể đúng mỗi di sản cho
0,25 đ)
1,0 đ
Ví dụ: + Trống đồng Đông Sơn
+ Thành nhà Hồ…vv….
- Ý nghĩa:
2,0 đ
Đối với Việt Nam:
+ DSVH, di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh là cảnh đẹp của đất nước, là
tài sản của dân tộc, nói lên truyền thống của dân tộc, thể hiện công đức của các thế hệ tổ
tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện kinh nghiệm của dân tộc
trên các lĩnh vực.
0,5đ
+ Những di sản, di tích và cảnh đẹp cần được giữ gìn, phát huy trong sự nghiệp xây
dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Đối với thế giới:

0,5đ
DSVH Việt Nam đóng góp vào kho tàng văn hóa thế giới. Một số DSVH việt Nam
được công nhận là DSVH thế giới để được tôn vinh, giữ gìn như những tài sản quý giá
của nhân loại.
Ví dụ: Vịnh Hạ Long, Phong Nha Kẻ Bàng; Cao nguyên đá Đồng văn; Quần thể di tích 0,5 đ
Cố đô Huế; Phố cổ Hội An; Nhã nhạc cung đình Huế; Hội Gióng ở phù Đổng-Sóc Sơn;
Văn hóa Công Chiêng Tây Nguyên; khu di tích trung tâm hoàng thành Thăng Long –
Hà Nội; Mộc bản triều Nguyễn; 82 bia tiến sĩ văn miếu Quốc tử giám…
0,5đ
- Trách nhiệm của công dân HS trong việc bảo vệ các DSVH:
1,5đ
+ Giữ gìn sạch đẹp các DSVH ở địa phương
0,25đ
+ Đi tham quan tìm hiểu di tích lịch sử văn hóa
0,25đ
+ Không vứt rác bừa bãi và có hành vi làm ô nhiễm môi trường ở các khu di tích.
+ Tố giác những kẻ ăn cắp di vật, cổ vật, bảo vật, xâm phạm trái phép đất đai ở các khu 0,25đ
2


di tích.
+ Tích cực tham gia các lễ hội truyền thống ở địa phương
+ Tôn trọng, học hỏi tinh hoa, văn hóa của các dân tộc khác trên thế giới để làm phong
phú cho bản sắc văn hóa dân tộc mình, giới thiệu, quảng bá văn hóa Việt Nam đến với
bạn bè quốc tế.

0,25đ
0,25đ
0,25đ


Câu 3. (4.0 điểm):
- Khái niệm:
Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được
Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế.
- Đặc điểm của pháp luật:

0,5 đ

1,25đ

+ Tính quy phạm phổ biến: Các quy định của pháp luật là thước đo hành vi của mọi
người trong xã hội, quy định khuôn mẫu, những qui tắc xử sự chung mang tính phổ biến

0,5đ

+ Tính xác định chặt chẽ: Các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, thể
hiện trong các văn bản pháp luật.

0,25đ

+ Tính bắt buộc (cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành mang tính quyền lực Nhà
nước, bắt buộc mọi người phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí theo quy định.

0,5đ

- Vai trò của pháp luật:
+ Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí Nhà nước, quản lí xã hội, quản lí kinh tế; giữ
vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
+ Là phương tiện để phát huy quyền làm chủ của công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của công dân, đảm bảo công bằng xã hội.


0,5đ
0,25đ

0,25đ

- Giống nhau: Đạo đức và Pháp luật có quan hệ chặt chẽ với nhau, cùng thực hiện các
quy tắc chung của xã hội; thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi của con người, làm cho 0,5đ
quan hệ XH tốt đẹp, có trật tự, kỷ cương.
1,25đ

- Khác nhau:
Đạo đức

Pháp luật

Cơ sở hình thành

Đúc kết từ thực tiễn cuộc sống
và nguyện vọng của nhân dân
qua nhiều thế hệ

Do Nhà nước ban hành

0,25đ

Hình thức thể hiện

Thông qua các câu ca dao, tục
ngữ, danh ngôn, châm ngôn.


Các văn bản pháp luật, luật và
các điều luật

0,5đ

3


Biện pháp thực hiện

Tự giác, thông qua tác động của
dư luận xã hội lên án, khuyến
khích, khen, chê…

Bằng tác động của Nhà nước
thông qua giáo dục, thuyết
phục, cưỡng chế.

0,5đ

Câu 4. (3,5 điểm):
- Khái niệm
+ Năng động là tích cực, chủ động, dám nghĩ, dám làm
+ Sáng tạo: là say mê nghiên cứu, tìm tòi để tạo ra những giá trị mới về vật chất và tinh
thần hoặc tìm ra cái mới cách giải quyết mới mà không bị gò bó, phụ thuộc vào những
cái đã có.
- Ý nghĩa của năng động, sáng tạo:
+ Năng động, sáng tạo là phẩm chất cần thiết của người lao động trong xã hội hiện đại.
Nó giúp con người có thể vượt qua khó khăn thử thách, những ràng buộc của hoàn cảnh,

rút ngắn thời gian để đạt được mục đích đã đề ra một cách nhanh chóng và tốt đẹp.
+ Nhờ năng động, sáng tạo mà con người làm nên được những kì tích vẻ vang, mang lại
niềm vinh dự cho bản thân, gia đình và đất nước.
- Cách rèn luyện: (HS có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau. Giám khảo có thể linh
hoạt cho điểm) nhưng cơ bản phải nêu được các ý sau:
+ Nhận thức được phẩm chất năng động, sáng tạo không phải tự nhiên mà có, mà cần
phải rèn luyện tính siêng năng, kiên trì trong cuộc sống.
+ Học sinh phải có ý thức học tập tốt, có phương pháp học tập phù hợp và tích cực áp
dụng những kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn cuộc sống; khắc phục thói quen ỷ lại,
dựa dẫm, bị động hay bảo thủ, trì trệ…
+ Luôn đặt ra câu hỏi trước khi hành động là làm thế nào là tốt hơn; có cách nào làm tốt
hơn không; tập thói quen đánh giá hiệu quả công việc của mình và đề ra những yêu cầu
cao hơn; kiên nhẫn, say mê, có nghị lực vượt qua hoàn cảnh để đạt mục đích.

1,0 đ
0,5đ
0,5đ
1,0 đ
0,5 đ
0,5 đ
1,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
0,5đ

Câu 5. (3,5 điểm):
- Khái niệm: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là trân trọng, bảo vệ,
giữ gìn để các truyền thống đó không bị phai nhạt theo thời gian, mà ngày càng phát
triển phong phú hơn, sâu đậm hơn.
- Chúng ta phải kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc vì:

+ Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là tài sản vô cùng quý giá, góp phần tích cực vào
quá trình phát triển của dân tộc và của mỗi cá nhân. Vì vậy chúng ta phải bảo vệ, kế
thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc để góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc
Việt Nam.
+ Đối với mỗi cá nhân, việc kế thừa, phát huy truyền thống giúp ta dễ dàng hòa nhập
cộng đồng dân tộc, phát triển nhân cách của mình trên cơ sở tiếp thu các giá trị truyền
thống và giá trị hiện đại.
- Công dân nói chung, học sinh nói riêng cần phải:
+ Tìm hiểu về các truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong mọi lĩnh vực. Tự hào, trân
trọng, bảo vệ, giữ gìn các truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
+ Lên án, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống dân tộc.
+ Học tập, làm theo những truyền thống tốt đẹp của quê hương, đất nước.
+ Bồi dưỡng niềm say mê học tập để phát huy truyền thống hiếu học, kính trọng, lễ
phép, vâng lời thầy cô giáo.

0.5 đ
1.5đ
1,0đ

0,5đ
1,5đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
4


+ Yờu lao ng, khụng ngng tỡm hiu nhng truyn thng tt p ca quờ hng, t 0,25
nc.

+ Sng v ng x phự hp vi cỏc giỏ tr o c, vn húa truyn thng.
0,25
Cõu 6.(2.0im):
- Trong trng hp ny ụng Q t cỏo l ỳng phỏp lut.
- Vỡ ụng ó thc hin quyn t cỏo ca cụng dõn l: Bỏo cho c quan, t chc, cỏ nhõn
cú thm quyn bit v hnh vi vi phm phỏp lut ca cỏn b y ban nhõn dõn huyn.
- n t cỏo ca ụng Q ó c gi n ỳng a ch, ỳng ngi cú thm quyn gii
quyt t cỏo, theo quy nh ca lut khiu ni t cỏo.

0,5
1.0
0.5

S 2
Câu 1 : ( 2 điểm )
Em hãy cho biết những nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông. Nguyên nhân nào là chủ yếu?
Tr li:
* Những nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông .
Các ph-ơng tiện tham gia giao thông ngày một nhiều.
Nhiều ph-ơng tiện tham gia giao thông trên cùng một tuyến đ-ờng.
Hệ thống đ-ờng sá h- hỏng xuống cấp.
Quản lý giao thông của nhà n-ớc còn hạn chế .
ý thức chấp hành pháp luật giao thông của ng-ời điều khiển ch-a tốt, còn thiếu hiểu biết.
( 0,5 điểm ) * Do ý thức của ng-ời tham gia giao thông: Coi th-ờng pháp luật hoặc thiếu hiểu
biết pháp luật về trật tự an toàn giao thông
Câu 2 : ( 3 điểm )
Vì sao phải bảo vệ môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên? Là công dân học sinh em phải làm gì
để góp phần bảo vệ môi tr-ờng?
Tr li:
* Phải bảo vệ môi trờng, tài nguyên thiên nhiên:

- Môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con ng-ời, tạo
cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, tạo cho con ng-ời ph-ơng tiện sinh sống, phát
triển trí tuệ, đạo đức, tinh thần.
- Hiện nay môi tr-ờng và tài nguyên đang bị ô nhiễm, bị khai thác bừa bãiđiều đó ảnh h-ởng
lớn đến điều kiện sống, sức khoẻ, tính mạng con ng-ời.
- Bảo vệ môi trờng tốt con ng-ời mới có thể tạo ra một cuộc sống tốt đẹp, bền vững, lâu dài.
( 1,5 điểm ) * Trách nhiệm của công dân học sinh:
- Tuyên truyền, nhắc nhở mọi ng-ời cùng thực hiện qui định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên,
môi tr-ờng.
- Nếu thấy các hiện t-ợng làm ô nhiễm môi tr-ờng phải nhắc nhở, hoặc báo cho cơ quan có thẩm
quyền trừng trị nghiêm khắc kẻ cố tình huỷ hoại môi tr-ờng.
- H-ởng ứng tết trồng cây, tham gia các cuộc thi, các phong trào bảo vệ môi tr-ờng
Câu 3 : ( 2 điểm )
5


Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh các khái niệm sau:
a, Cộng đồng dân c- là toàn thể những ng-ời cùng..( 1 )trong một khu vực lãnh thổ
hoặc đơn vị hành chính( 2 ) thành một khối, giữa họ có sự ( 3 ) và( 4 )với
nhau để cùng( 5 )lợi ích của mình và lợi ích chung.
b, Xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân c- là làm cho đời sống văn hoá.(1)ngày
càng ( 2 )phong phú nh- giữ gìn trật tự an ninh,vệ sinh nơi ở; bảo vệ cảnh quan mổi tr-ờng sạch đẹp; xây dựng tình (3); xóm giềng; bài trừ( 4 )tập quán lạc hậu, mê
tín dị đoan và tích cực phòng, chống các ( 5 )xã hội .
Tr li:
a, Điền theo thứ tự:
( 1 ) Sinh sống; ( 2 ) gắn bó; ( 3 ) liên kết; ( 4 ) hợp tác ; ( 5 ) thực hiện
b, ( 1 )Tinh thần; ( 2 ) lành mạnh; (3 ) đoàn kết; ( 4 ) phong tục; (5 ) tệ nạn
Câu 4 : (4 điểm )
Bằng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của mình, em hãy làm rõ :
a, Vì sao phải phòng chống tệ nạn xã hội?

b, Pháp luật có những qui định nh- thế nào về phòng chống tệ nạn xã hội?
c, Là công dân học sinh, em cần phải làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội?
Tr li:
- Tệ nạn xã hội là hiện t-ợng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội vi phạm đạo
đức, pháp luật có nhiều tệ nạn xã hội,nh-ng nguy hiểm nhất là các tệ nạn cờ bạc, ma tuý, mại
dâm ( 0,25 điểm )
- Tệ nạn xã hội ảnh h-ởng xấu đến sức khoẻ, tinh thần và đạo đức con ng-ời làm tan vỡ hạnh phúc
gia đình, rối loạn trật tự xã hội suy thoái giống nòi dân tộc .
( 0,5 điểm )
- Các tệ nạn xã hội luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Cái nọ dẫn đến cái kia, hoặc cùng một
lúc đối với mỗi ng-ời và đối với xã hội. Ma tuý, mại dâm là con đ-ờng ngắn nhất làm lây truyền
HIV/DIDS .Một căn bệnh vô cùng nguy hiểm. ( 0,25 điểm )
b, Để phòng chống tệ nạn xã hội, pháp luật n-ớc ta qui định: ( 2 điểm )
( SGK trang 35 )
- Cấm đánh bạc d-ới bất kỳ hình thức nào.( 0,25 điểm )
- Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển..( 0,5 điểm )
- Nghiêm cấm hành vi mại dâm.
( 0,25 điểm )
- Trẻ em không đ-ợc đánh bạc.
( 1 điểm )
c, Nhiệm vụ của công dân học sinh :
( 1 điểm )
Chúng ta phải sống giản dị, lành mạnh,biết giữ mình và giúp nhau để không sa vào tệ nạn xã
hội. Cần tuân theo qui định của pháp luật và tích cực tham gia các hoạt động phòng chống tệ
nạn xã hội trong nhà tr-ờng và địa ph-ơng.
Câu 5 : ( 6 điểm )
a, Vì sao cần phải hợp tác quốc tế? Hãy nêu các ví dụ về hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực bảo
vệ môi tr-ờng, chống đói nghèo, phòng chống HIV/AIDS .
b, Có ý kiến cho rằng ngoài truyền thống đánh giặc ra dân tộc ta có truyền thống gì đáng tự
hào đâu. vả lại trong thời đại mở cửa và hội nhập hiện nay, truyền thống dân tộc không còn

quan trọng nữa .
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
Tr li:
a, ( 2,5 điểm )
* Trong bối cảnh thế giới đang đứng trớc những vấn đề bức xúc có tính toàn cầu ( bảo vệ môi
tr-ờng, hạn chế bùng nổ dân số, khắc phục tình trạng đói nghèo, phòng ngừa và đẩy lùi những
6


bệnh hiểm nghèo) mà không một quốc gia, một dân tộc riêng lẻ nào có thể tự giải quyết thì sự
hợp tác quốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu. (1 điểm )
* Ví dụ về sự hợp tác quốc tế :
- Bảo vệ môi tr-ờng : Tham gia ngày trái đất tổ chức vào 22/4 hàng năm với nội dung thiết thực
bảo vệ môi tr-ờng. ( 0,5 điểm )
- Chống đói nghèo : Ch-ơng trình l-ơng thực thế giới WFP . ( 0,5 điểm )
- Chống HIV/ AIDS : ( 0,5 điểm )
+ Ch-ơng trình kiểm soát ma tuý của liên hợp quốc tại Việt Nam ( UNDCP )
+ Ngày 1 /12 hàng năm : Ngày thế giới phòng chống HIV/ AIDS
b, ( 3,5 điểm )
- Không đồng ý với ý kiến đó. Đó là thái độ thiếu tôn trọng, phủ nhận, xa rời truyền thống dân
tộc. ( 0,5 điểm )
- Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp đáng tự hào. Ngoài truyền thống yêu n-ớc
chống giặc ngoại xâm còn có truyền thống : Đoàn kết, nhân nghĩa, cần cù lao động, hiếu
học,tôn s- trọng đạo, hiếu thảo, các truyền thống về văn hoá, về nghệ thuật. ( 1 điểm )
- Truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta là vô cùng quí giá, góp phần tích cực vào quá trình phát
triển của dân tộc, và mỗi cá nhân.
+ Mỗi dân tộc muốn phát triển cần có sự giao l-u với các dân tộc khác. Trong quá trình giao l-u
đó, dân tộc nào cũng cần tiếp thu tinh hoa của dân tộc khác mà vẫn giữ đ-ợc bản sắc riêng của
mình. Đó chính là yếu tố làm nên cái riêng của, cái bản sắc của dân tộc Hiện nay n-ớc ta đang
đổi mới, ở thời kì mở cửa và giao lu- rộng rãi với thế giới, nếu chúng ta không chú ý giữ gìn

truyền thống,bản sắc dân tộc, chạy theo cái mới lạ, coi th-ờng và xa rời những giá trị tốt đẹp bao
đời nay, chúng ta sẽ có nguy cơ đánh mất bản sắc dân tộc .
( 1,25 điểm )
+ Đối với cá nhân, kế thừa phát huy truyền thống dân tộc giúp ta dễ dàng hoà nhập với cộng
đồng dân tộc .
( 0,25 điểm )
Chúng ta phải bảo vệ, kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, lên án, ngăn chặn
những hành vi làm tổn hại đến truyền thống dân tộc. ( 0,5 điểm )
Câu 6 : ( 3 điểm )
An 15 tuổi đi xe máy phân khối lớn. Do phóng nhanh, v-ợt ẩu An đã đâm vào bác Ba đi ng-ợc
chiều làm bác Ba bị th-ơng. Hoảng sợ An phóng xe bỏ chạy bất chấp đèn đỏ. Nh-ng một chiến
sĩ cảnh sát giao thông đã đuổi kịp và giữ An lại .
Em hãy : a, Nhận xét hành vi của An .
b, Chỉ ra các vi phạm của An .
c, Cho biết trách nhiệm của An, bố mẹ An ?
d, Từ đó, cho biết vì sao pháp luật phải có những qui định về trật tự an toàn giao
thông .
Tr li:
a, Hành vi của An là vi phạm pháp luật.
( 0, 25 điểm )
b, Các vi phạm của An :
( 1 điểm )
- Ch-a đủ tuổi để sử dụng xe máy có phân khối lớn .
- V-ợt đèn đỏ .
- Đi sai phần đ-ờng qui định .
- Đi xe với tốc độ không đúng qui định .
c,
* Trách nhiệm của An : ( 1,25 điểm )
+ Xin lỗi bác Ba và cùng bác tới bệnh viện
+ Báo cho bố mẹ biết để chăm sóc, bồi th-ờng sức khoẻ cho bác Ba .

7


* Trách nhiệm của bố mẹ An :
Phải chịu sử phạt hành chính về hành vi của con mình tr-ớc cơ quan pháp luật. Đồng thời
có trách nhiệm giáo dục An thực hiện đúng qui định của pháp luật khi tham gia giao thông .
d, Pháp luật phải có những qui định về trật tự an toàn giao thông là nhằm mục đích bảo đảm
an toàn cho ng-ời và ph-ơng tiện khi l-u thông trên đ-ờng. Bởi vậy tất cả mọi ng-ời, dù đi bộ hay
điều khiển ph-ơng tiện gì cũng cần tuân theo để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra
. ( 0,5 điểm )
S 3
Câu
Câu 1

a

b.

Câu 2

a

b

Câu 3

Nội dung
a. Hãy trình bày những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân Việt Nam
hiện nay.
b. Thế nào là tảo hôn, những ng-ời cùng dòng máu trực hệ, những ng-ời có họ

trong phạm vi ba đời?
- Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồng, vợ chồng bình đẳng
- Hôn nhân giữa công dân Việt Nam giữa các dân tộc, các tôn giáo, giữa ng-ời theo
tôn giáo với ng-ời không theo tôn giáo, giữa công dân Việt Nam với ng-ời n-ớc ngoài
đ-ợc tôn trọng và đ-ợc pháp luật bảo hộ.
- Vợ chồng có nghĩa vụ thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình
- Tảo hôn: Là kết hôn tr-ớc tuổi pháp luật quy định
- Những ng-ời cùng dòng máu về trực hệ là: Cha, mẹ đối với con; ông, bà đối với
cháu nội và cháu ngoại.
- Những ng-ời có họ trong phạm vi 3 đời là: Những ng-ời cùng một gốc sinh ra: cha,
mẹ là đời thứ nhất; anh chị em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha
là đời thứ hai; anh chị em con chú con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba
* Tình huống:
Ngày Chủ nhật, Nam đến rủ Tuấn đi cổ vũ cho phong trào phòng chống
tế nạn xã hội do liên đội tr-ờng tổ chức. Tuấn đã từ chối với lý do: Đó là việc của xã
hội tham gia làm gì cho mất thời gian học tập.
* Hỏi:
a. Em có nhận xét gì về việc làm của Nam và sự từ chối của Tuấn?
b.
Nếu là Nam em sẽ ứng xử nh- thế nào trong tr-ờng hợp trên?
- Nam: là ng-ời có tinh thần trách nhiệm và tích cực với hoạt động tập thể,
hoạt động chính trị xã hội
- Tuấn: thiếu tinh thần trách nhiệm thể hiện lối sông ích kỉ
- Không đồng tình với cách xử sự của Tuấn
- Giải thích cho Tuấn hiểu ý nghĩa của việc tham gia hoạt động này (đối
với bản thân, tập thể)
- Động viên, thuyết phục bạn tham gia
Trong xu thế hội nhập hiện nay, hợp tác quốc tế là vấn đề tất yếu của mỗi quốc
gia, dân tộc trên thế giới. Việt Nam là một ví dụ điển hình cho xu thế đó.
Bằng vốn hiểu biết của mình, em hãy làm rõ nhận định trên.

- Trình bày rõ ràng, mạch lạc, logic
- Làm rõ đ-ợc tính tất yếu: Bất cứ quốc gia dân tộc nào cũng phải tham gia nếu
không sẽ tụt hậu
- Lợi ích:
+ Cộng đồng thế giới: Giải quyết những vấn đề bức xúc có tính toàn cầu, làm

Điểm
3.0
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5

3,0

0,5
0,5
0,5
1,0
0,5
5,0
0,5
0,5
0,5
8


Câu 4


a

b

Câu 5

phong phú thêm nền văn hoá nhân loại
+ Việt Nam:
* Học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu thành tựu khoa học kĩ thuật
* Thu hút vốn đầu t-, giải quyết việc làm
* Nâng cao vị thế của Việt Nam trên tr-ờng quốc tế.
- Thực tế chứng minh ở Việt Nam:
+ Đảng, nhà n-ớc ta đã coi trọng vấn đề này thể hiện bằng các chủ tr-ơng,
chính sách
+ Thành tựu:
* Việt Nam gia nhập các tổ chức quốc tế nh-: ASEAN, WTO
* Hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, giáo dục
- Liên hệ bản thân: Ra sức học tập, hợp tác với mọi ng-ời trong học tập, lao
động, sinh hoạt hàng ngày.
* Tình huống:
Năm nay An 12 tuổi, đang học lớp 6. Nhà An ở gần cơ sở sản xuất thức ăn
chăn nuôi gia súc do ông Tâm làm chủ. Đã nhiều lần An chứng kiến cảnh cơ sở
này xả chất thải độc hại xuống dòng sông cạnh đó, gây ô nhiễm nặng nề. Dù rất
bất bình với việc làm đó nh-ng An còn do dự không biết mình đã đủ tuổi để
thực hiện quyền tố cáo hay ch-a.
* Hỏi:
a. Theo em An có quyền tố cáo hành vi gây ô nhiễm môi tr-ờng của ông
Tâm hay không? Nếu có, An có thể thực hiện bằng cách nào?
b. Nêu những điểm khác nhau cơ bản giữa quyền khiếu nại và quyền tố cáo.

- An có quyền tố cáo hành vi đó. Vì pháp luật quy định tất cả mọi công
dân đều có quyền tố cáo
- Nam thực hiện bằng cách:
+ Trực tiếp: Báo cáo với cơ quan chức năng
+ Gián tiếp: Gửi đơn th- hoặc phản ảnh qua ph-ơng tiện thông tin đại
chúng
Quyền
Khiếu nại
Tố cáo
Nội dung
Công dân từ 18 tuổi trở lên
- Ng-ời thực hiện
Tất cả mọi ng-ời
hoặc ng-ời đại diện
Các quyết định hành chính Tất cả các hành vi vi
- Đối t-ợng
và hành vi hành chính
phạm pháp luật
Các hành vi vi phạm pháp
luật gây thiệt hại hoặc
Quyền và lợi ích hợp pháp
- Cơ sở
đe doạ gây thiệt hại
của bản thân bị xâm phạm
đến lợi ích của mọi
ng-ời
Xử lí , ngăn chặn kịp
Khôi phục quyền và lợi ích
- Mục đích
thời các hành vi vi phạm

hợp pháp của bản thân
của pháp luật
Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, nhân dân ta đã hun đúc nên nhiều
truyền thống quý báu, xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam. Một trong những
truyền thống quý báu đáng tự hào của dân tộc ta là đoàn kết, t-ơng trợ. Em hãy giới
thiệu về truyền thống đó.
- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, logic

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5

3,0

0,5
0,5

0,5
0,5

0,5

0,5

4,0
0,5

9


Câu 6

- Nêu đ-ợc khái niệm đoàn kết, t-ơng trợ.
- Thể hiện nét đẹp văn hóa của con ng-ời Việt Nam
- Lấy đ-ợc các dẫn chứng:
+ Tr-ớc đây: Trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
+ Hiện nay: Các phong trào ủng hộ ng-ời nghèo
- Nêu đ-ợc giá trị của truyền thống: Tạo nên sức mạnh để v-ợt qua khó khăn
- Lên án các biểu hiện tiêu cực nh-: chia rẽ, cục bộ, bè phái. lối sống ích kỉ
- Xác định đ-ợc trách nhiệm của bản thân: Đoàn kết với bạn bè, quan tâm
giúp đỡ ng-ời khác
Từ năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động một phong trào thi đua
lớn trong các tr-ờng phổ thông. Em hãy cho biết đó là phong trào thi đua gì? Em
biết nội dung nào của phong trào thi đua đó?
- Phong trào Xây dựng trường học thân thiên, học sinh tích cực
- Nêu đ-ợc một trong năm nội dung:
+ Xây dựng tr-ờng, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn
+ Dạy và học có hiệu quả, phù hợp.
+ Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
+ Tổ chức các hoạt động tập thể vui t-ơi, lành mạnh.
+ Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5

0,5
0,5
2,0
1,5

0,5

S 4
Cõu

1

Ni dung
Anh (ch) hóy cho bit dy tt bi 13: Quyn t do kinh doanh v ngha v úng
thu (chng trỡnh mụn GDCD lp 9) ngi giỏo viờn cn nm vng nhng ni dung
c bn no?
Cn nm c cỏc kin thc:
- Kinh doanh l hot ng sn xut, dch v v trao i hng hoỏ nhm mc ớch thu
li nhun
- Nm c iu 3 Lut Doanh nghip: Kinh doanh l vic thc hin mt, mt s
hoc tt c cỏc cụng on ca quỏ trỡnh u t t sn xut n tiờu th sn phm hoc
cung ng dch v trờn th trng nhm mc ớch sinh li.
- Quyn t do kinh doanh l quyn ca cụng dõn c la chn hỡnh thc t chc
kinh t, ngnh ngh v quy mụ kinh doanh....
- nc ta hin nay, quyn t do kinh doanh cú ý ngha rt quan trng: cú nhiu
thnh phn kinh t v hỡnh thc t chc kinh t rt phong phỳ, a dng...to iu kin
cho cụng dõn cú kh nng la chn thớch hp t t chc sn xut, kinh doanh,
tng thu nhp, to vic lm, nõng cao i sng...
- Ngi kinh doanh phi tuõn theo quy nh ca phỏp lut v s qun lý ca nh nc
nh phi kờ khai ỳng s vn, kinh doanh ỳng ngnh, mt hng ghi trong giy phộp,

khụng kinh doanh nhng lnh vc m Nh nc cm nh thuc n, v khớ, ma tuý,
mi dõm...
- Thu l mt phn trong thu nhp m cụng dõn v t chc kinh t cú ngha v np
vo ngõn sỏch nh nc chi tiờu cho nhng cụng vic chung nh: an ninh, quc
phũng....
- Cn nm c mt s loi thu c bn hin nay: thu nh t, thu giỏ tr gia tng,
thu thu nhp doanh nghip, thu thu nhp cỏ nhõn...

im
4.0
0.5
0.5
0.5
0.5

0.5

0.5
0.5
10


2

3

- Ý nghĩa, vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường: ổn định thị trường, điều chỉnh
cơ cấu kinh tế, góp phần phát triển kinh tế đất nước theo đúng định hướng của Nhà
nước
Sau tiết thao giảng của cô giáo A, một đồng nghiệp nhận xét: “Mặc dù giờ học đã

phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh nhưng giáo viên vẫn chưa đổi mới
phương pháp dạy học vì không sử dụng phương pháp thảo luận nhóm và phương tiện
dạy học hiện đại”.
Anh (chị) hãy trình bày quan điểm của mình.
- Khẳng định: không đồng ý.
Lý giải:
- Đổi mới PPDH là sử dụng các PPDH một cách tích cực và hiệu quả, phát huy được
tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm HS và từng
lớp học, môn học.
- Đổi mới PPDH không có nghĩa là phủ định hoàn toàn các PPDH truyền thống và
tuyệt đối hoá các PPDH hiện đại ...
- Khi giờ học đã phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh... có nghĩa là GV
đã ĐMPPDH
- Không sử dụng phương pháp thảo luận nhóm và phương tiện dạy học hiện đại
không có nghĩa là chưa ĐMPPDH ...
- PP thảo luận nhóm là một PPDH hiện đại, có nhiều ưu điểm trong việc phát huy
tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh nhưng không phải là một PPDH vạn
năng ...
- Chỉ sử dụng PPDH thảo luận nhóm nếu phù hợp nội dung bài dạy học, trình độ HS
...
- Phương tiện dạy học hiện đại không phải là PPDH ... chỉ là công cụ hỗ trợ cho GV
và HS trong quá trình dạy học ...
- Sử dụng PTDH như thế nào phải phù hợp nội dung bài dạy học ..., PTDH môn
GDCD hiện nay có nhiều loại, không chỉ sử dụng PTDH hiện đại mới là ĐMPPDH
Đề thi học sinh giỏi lớp 7 huyện N năm học 2009 – 2010 có câu sau:
“Tình huống: Trong giờ học môn GDCD, khi cô giáo nêu vấn đề của bài học thì A
nói với H: Nói đến truyền thống gia đình, dòng họ là mình thấy mặc cảm. Gia đình,
dòng họ mình chẳng có gì nổi bật để tự hào cả, dòng tộc chẳng có ai đỗ đạt cao hoặc
giữ chức vụ quan trọng trong cơ quan Nhà nước.
Em hãy dùng kiến thức bài: Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình,

dòng họ (chương trình môn GDCD lớp 7) để phân tích cho A hiểu”.
Anh (chị) hãy làm đáp án cho câu hỏi trên.
- Bài làm đúng hình thức đáp án 1 đề thi
- Khẳng định ý kiến của A là sai.
- Nhiều gia đình, dòng họ có truyền thống tốt đẹp về học tập, lao động, nghề nghiệp,
văn hoá và đạo đức ...
- Truyền thống của gia đình dòng họ không chỉ phụ thuộc vào việc có ai đỗ đạt cao
hoặc giữ chức vụ quan trọng trong cơ quan Nhà nước...
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình và dòng họ là tiếp nối, phát
triển và làm rạng rỡ thêm truyền thống ấy...
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ giúp ta có thêm kinh
nghiệm và sức mạnh trong cuộc sống, góp phần làm phong phú truyền thống, bản sắc
dân tộc Việt Nam.
- Trân trọng, tự hào phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ ... không làm

0.5 đ

5.0
0.5 đ
1.0 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ

4.0


0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
11


4

1.

2.

5

tổn hại đến thanh danh của gia đình, dòng họ...
- Liên hệ bản thân…
Tình huống: Anh B đi xe máy vượt đèn đỏ và đã đâm vào xe máy của chị D đang đi
đến từ đường có tín hiệu đèn xanh. Xe máy của chị D bị hỏng nặng. Sau khi thoả
thuận, anh B đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho chị D. Ngoài ra anh B
còn bị cảnh sát giao thông xử phạt tiền vì vi phạm luật lệ an toàn giao thông.
1. Anh (chị) hãy xác định vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý của anh B trong
tình huống trên.
2. Nêu các dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật.
- Anh B đã vi phạm pháp luật hành chính vì vượt đèn đỏ và phải chịu trách nhiệm
hành chính, phải nộp phạt theo quy định xử phạt hành chính ...
- Anh B đã vi phạm pháp luật dân sự vì làm thiệt hại tài sản của chị D, vì vậy phải

chịu trách nhiệm dân sự qua việc đền bù thiệt hại cho chị D ...
Nêu được 4 dấu hiệu cơ bản sau
- Đó phải là một hành vi ...
- Các hành vi đó trái với quy định của pháp luật ...
- Người thực hiện hành vi đó có lỗi ...
- Người thực hiện hành vi phải là người có năng lực trách nhiệm pháp lý ...
Hãy trình bày những hiểu biết của anh (chị) về pháp luật, kỷ luật? Là giáo viên dạy
học môn Giáo dục công dân, anh (chị) xác định trách nhiệm của bản thân như thế nào
trong việc giáo dục học sinh thực hiện đúng pháp luật và tôn trọng kỷ luật?
- Pháp luật là hệ thống những quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước xây
dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực của nhà nước.
- Pháp luật bao gồm các quy định về: Những việc được làm; những việc phải làm;
những việc không được làm.
- Kỷ luật là những quy định, quy ước của một cộng đồng (tập thể) về những hành vi
cần tuân theo nhằm đảm bảo sự phối hợp hành động thống nhất, chặt chẽ của mọi
người
- Pháp luật có tính bắt buộc chung ở phạm vi rộng, thống nhất trong cả nước, không
phân biệt dân tộc, tôn giáo...
- Kỷ luật là những quy ước, quy định ở phạm vi hẹp trong một tập thể, một cộng
đồng ...
- Tuy nhiên, nhưng quy ước ... của kỷ luật không được trái quy định của pháp luật ...
- Những quy định của PL và KL giúp cho mọi người có một chuẩn mực chung để rèn
luyện và thống nhất trong hoạt động ...
- ... Xác định trách nhiệm, bảo vệ quyền lợi của mọi người...
- Góp phần tạo điều kiện cho sự phát triển của cá nhân và xã hội ...
Liên hệ bản thân trong dạy học:
- Dạy học đảm bảo các kiển thức chuẩn, nâng cao trình độ, nhận thức, kỹ năng sống
cho HS...
- Không ngừng nâng cao trình độ, gương mẫu thực hiện PL, KL ...


0.5 đ

2.0

0.5 đ
0.5 đ
0.25 đ
0.25 đ
0.25 đ
0.25 đ
5.0
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.25 đ
0.25 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ

12


S 5

Câu 1: (2,5 điểm) Hiếp pháp là gì? Từ năm 1945 đến nay n-ớc ta đã ban hành mấy bản
Hiến pháp ? Đó là những bản Hiến pháp nào?

Tr li:
(0,5 điểm) Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà n-ớc, có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống
pháp luật Việt Nam.
(0,5 điểm) Từ 1945 đến nay n-ớc ta đã ban hành 4 bản Hiến pháp.
(1,0 điểm) Học sinh nêu đ-ợc: HP 1946; HP 1959; HP 1980; HP 1992.
(0,5 điểm) Nếu nêu đ-ợc HP 1992 đã đ-ợc sửa đổi, bổ sung năm 2001.

Câu 2: (4,0 điểm) Tình huống: Tuấn và Lan cùng làm việc tại một công ty. Họ yêu nhau và
quyết định đi đến hôn nhân. Tuấn dẫn Lan về quê ra mắt họ hàng và gia đình. Sau
khi tìm hiểu, bố mẹ Tuấn phát hiện Lan là anh em con cô con cậu với Tuấn nh-ng
đã
bị thất lạc nhiều năm.
Hỏi: a. Tuấn và Lan có thể kết hôn không? Vì sao?
b. Hãy nêu các quy định về cấm kết hôn của Luật Hôn nhân và gia đình
Việt Nam năm 2000.
Tr li:
a. (0,5 điểm) Lan và Tuấn không thể kết hôn.
(0,5 điểm) nêu đ-ợc: luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000 quy định: cấm kết hôn
giữa những ng-ời có họ trong phạm vi 3 đời.
b. Quy định về cấm kết hôn của luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000 là:
(0,5 điểm) Ng-ời đang có vợ, có chồng;
(0,5 điểm) Ng-ời mất năng lực hành vi dân sự;
(0,5 điểm) Giữa những ng-ời cùng dòng máu về trực hệ;
(0,5 điểm) Giữa những ng-ời có họ trong phạm vi 3 đời;
(0,5 điểm) Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, bố d-ợng với
con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
(0,5 điểm) Giữa những ng-ời cùng giới tính.
Câu 3: (4,0 điểm) Trong bức th- của Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX diễn ra tại thủ đô
Hà Nội từ ngày 17- 21/12/ 2007 gửi thanh thiếu nhi cả n-ớc có đoạn viết:
...Đối với tuổi trẻ, thời cơ, vận hội đang tạo ra điều kiện cho từng ng-ời học tập,

cống hiến, tr-ởng thành; khó khăn thách thức lại là môi tr-ờng cho mỗi ng-ời chúng
ta
rèn luyện ý chí, bản lĩnh để v-ơn lên tự khẳng định, tự hoàn thiện bản thân....
Từ nhận định trên em hãy làm rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay.
Tr li:
Trong giai đoạn hiện nay tuổi trẻ đang đứng tr-ớc những thời cơ, thách thức:
(0,5 điểm) Thời cơ: xu thế hội nhập..., sự phát triển kinh tế - chính trị xã hội của đất n-ớc...
(0,5 điểm) Thách thức: trình độ ngoại ngữ..., những cám dỗ..., sự cạnh tranh...,
Trách nhiệm:
(0,5 điểm) Xác định lý t-ởng sống đúng đắn, chủ động v-ợt qua mọi khó khăn, thách thức...
(0,5 điểm) Tận dụng những thời cơ mà đất n-ớc, xã hội đang tạo cho tất cả mỗi ng-ời đặc biệt
là đối với thanh thiếu nhi...
(0,5 điểm) Ra sức học tập văn hoá, khoa học kỹ thuật, tu d-ỡng đạo đức, t- t-ởng chính trị...
13


(0,5 điểm) Có lối sống lành mạnh, rèn luyện các kỹ năng, phát triển các năng lực, có ý thức rèn
luyện sức khoẻ,
(0,5 điểm) Tích cực tham gia các hoạt động chính trị xã hội, lao động sản xuất, xây dựng
n-ớc ta thành một n-ớc công nghiệp hoá, hiện đại hoá,
(0,5 điểm) Liên hệ bản thân
Câu 4: (2,0 điểm) Bố Hà bị nhiễm HIV, Hà lo lắng và th-ơng bố nên việc học tập ngày
càng giảm sút. Mai rủ Hồng đến động viên, giúp đỡ gia đình Hà nh-ng Hồng bảo:
Tất cả những ng-ời bị nhiễm HIV đều có lối sống buông thả, tham gia các tệ nạn xã
hội. Nếu chúng mình gần gũi với họ thì sẽ bị lây nhiễm và ảnh h-ởng đạo đức.
Em có đồng ý với ý kiến của bạn Hồng trong tình huống trên không? Vì sao?
Tr li:
(0,5 điểm) Không đồng ý với ý kiến của bạn Hồng.
Vì:
(0,5 điểm) Không phải tất cả những ng-ời bị nhiễm HIV đều có lối sống buông thả, tham gia các

tệ nạn xã hội mà có thể do nhiều nguyên nhân nh-: bác sĩ bị lây nhiễm từ bệnh nhân, chiến
sĩ công an bị lây nhiễm từ tội phạm...
(0,5 điểm) HIV/AIDS không lây nhiễm qua tiếp xúc thông th-ờng...
(0,5 điểm) Mỗi ng-ời chúng ta cần có những hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS để chủ động
phòng tránh cho bản thân và gia đình, không đ-ợc phân biệt đối xử với ng-ời nhiễm HIV/AIDS
và gia đình của họ.
Câu 5: (3,5 điểm) Tình huống:
Chị gái em là sinh viên đi du học ở n-ớc ngoài, trong dịp về quê đón tết cổ truyền
có
dẫn theo một ng-ời bạn Nga tên là Natasa. Khi gia đình em bày biện mâm
cỗ để cúng tổ
tiên vào chiều 30 Tết, chị Natasa rất ngạc nhiên.
Em hãy giới thiệu để chị ấy hiểu về phong tục thờ cúng tổ tiên của dân tộc Việt Nam.
Tr li:
(0,5 điểm) Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp...
(0,5 điểm) Thờ cúng tổ tiên là một nét đẹp văn hoá đặc tr-ng của dân tộc Việt Nam...
(0,5 điểm) Thể hiện sự t-ởng nhớ, biết ơn, kính trọng của con cháu đối với tổ tiên, ông bà, cha
mẹ...
(0,5 điểm) Các gia đình bày biện mâm cỗ để cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết là sự tiếp nối,
kế thừa, phát triển những nét đẹp văn hoá của dân tộc, của các dòng họ.
(0,5 điểm) Giới thiệu đ-ợc vài nét về một mâm cỗ ngày tết.
(0,5 điểm) ở Việt Nam, tết cổ truyền là dịp để mọi ng-ời trong gia đình sum họp, thể hiện
tình cảm của mình với ng-ời thân, họ hàng...
(0,5 điểm) Tiếp thêm sức mạnh cho mỗi thành viên trong gia đình...
Câu 6: (4, 0 điểm) Em hãy trình bày những hiểu biết của mình khi quan sát bức ảnh sau:

14


Tr li:

(0,5 điểm) Bức ảnh phản ánh 1 hiện t-ợng của thiên tai đó là lũ lụt...
(1,0 điểm) Những thiệt hại to lớn của nó đối với đời sống con ng-ời và xã hội: con ng-ời, tài sản,
môi tr-ờng và sự phát triển của xã hội...
(1,0 điểm) Nêu đ-ợc những nguyên nhân dẫn đến hậu quả trên: chủ quan; khách quan.
(1,0 điểm) Nêu đ-ợc một số biện pháp khắc phục: ý thức của con ng-ời; các chủ tr-ơng chính sách
của Nhà n-ớc (tuyên truyền, giáo dục; ban hành các quy định...);
(0,5 điểm) Liên hệ.

S 6
UBND TNH BC NINH
S GIO DC V O TO
CHNH THC

THI CHN HC SINH GII CP TNH
NM HC 2015 2016
Mụn: GDCD - Lp 9
Thi gian lm bi: 150 phỳt (khụng k thi gian giao )
Ngy thi: 24 thỏng 3 nm 2016
=================

Cõu 1. (6,0 im)
Em tỏn thnh hay khụng tỏn thnh vi nhng quan im no sau õy? Vỡ sao?
a) Ch nhng ngi cú chc, cú quyn mi cn phi chớ cụng vụ t;
b) Ngi sng chớ cụng vụ t ch thit cho mỡnh;
c) Hc sinh cũn nh tui thỡ khụng th rốn luyn c phm cht chớ cụng vụ t;
d) Chớ cụng vụ t l phm cht tt p ca cụng dõn;
) Chớ cụng vụ t phi th hin c li núi v vic lm.
Nờu 5 hnh vi biu hin c tớnh chớ cụng vụ t v 5 hnh vi biu hin c tớnh thiu chớ
cụng vụ t.
Cõu 2. (4,0 im)

15


Em hãy kể tên 5 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên (ghi rõ tên viết tắt của tổ chức
đó bằng tiếng Anh). Nêu một số công trình hợp tác giữa nước ta với các nước trên thế giới, trong đó
có công trình được thực hiện ở địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần làm
tăng trưởng nền kinh tế, xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân.
Câu 3. (6,0 điểm)
a) Em hãy sử dụng các từ cho sẵn: Căng thẳng, hợp tác, mâu thuẫn, chiến tranh, phát
triển để hoàn chỉnh đoạn văn bản sau:
Quan hệ hữu nghị tạo cơ hội và điều kiện để các nước cùng …..…… (1)……..…, ………
(2) …………. về mọi mặt; tạo sự hiểu biết lẫn nhau, tránh gây………… (3)…..…,……… (4)
…………. dẫn đến nguy cơ ………… (5) ………………..
b) Em hãy lập một kế hoạch hoạt động thể hiện tình hữu nghị với thiếu nhi các trường khác,
địa phương khác hoặc nước khác. Kể một số kết quả cụ thể về những việc làm thể hiện tình hữu
nghị của học sinh trường em.
Câu 4. (2,0 điểm)
Em hãy nêu ý nghĩa của một truyền thống tốt đẹp ở quê em (phong tục, tập quán, lễ hội
truyền thống, trò chơi dân gian …) và giới thiệu những đặc điểm cơ bản của truyền thống tốt đẹp đó
để bạn bè cùng biết.
Câu 5. (2,0 điểm)
Em hãy kể bốn tập quán lạc hậu, hủ tục và nêu tác hại của chúng.

UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
Môn: GDCD-Lớp 9
(Hướng dẫn chấm có 02 trang)


Câu 1. (6,0 điểm)
* Tán thành với quan điểm (d) và (đ): (1,0 điểm)
* Không tán thành với các quan điểm ( a), (b) và (c): ( 1.0 điểm)
* Giải thích:
- Quan điểm (a): Vì chí công vô tư là phẩm chất đạo đức tốt đẹp và cần thiết đối với tất cả
mọi người chứ không chỉ với người có chức, có quyền.( 0,5 điểm)
- Quan điểm (b): Chí công vô tư đem lại lợi ích cho tập thể và cộng đồng xã hội. Mọi người
đều chí công vô tư thì đất nước sẽ giàu mạnh, xã hội sẽ tốt đẹp, công bằng, cuộc sống nhân dân
được ấm no, hạnh phúc.( 0,5 điểm)

16


- Quan điểm (c): Phẩm chất chí công vô tư cần được rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ thông qua
lời nói và việc làm hằng ngày, trong quan hệ đối xử với mọi người xung quanh ( trong gia đình, ở
nhà trường và ngoài xã hội …).(0,5 điểm)
* Nêu được 5 hành vi biểu hiện đức tính chí công vô tư và 5 hành vi biểu hiện đức tính thiếu
chí công vô tư:
- Nêu được 5 hành vi biểu hiện đức tính chí công vô tư: (1,25 điểm)
- Nêu được 5 hành vi biểu hiện đức tính thiếu chí công vô tư :( 1,25 điểm)

Câu 2. (4,0 điểm)
* Kể được tên của 5 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên (nói rõ cả tên viết tắt tiếng
Anh của tổ chức đó):
- Kể được tên 5 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên: ( 1,25 điểm)
- Ghi rõ tên viết tắt tiếng Anh của tổ chức đó: (1,25 điểm)
Đáp án mở để học sinh tự lựa chọn. Ví dụ một số tên tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành
viên như: Liên hiệp quốc (UN), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp
Quốc (UNICEF), Tổ chức Liên hiệp quốc về lương thực và nông nghiệp (FAO), Tổ chức Liên hiệp

quốc
về
giáo
dục,
khoa
học
và
văn
hóa
(UNESCO), Tổ chức thương mại thế giới (WTO) …
* Kể tên một số công trình hợp tác giữa nước ta với các nước bạn, trong đó có công trình
được thực hiện ở địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần làm tăng trưởng
nền kinh tế, xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân: (1,5 điểm)
Lưu ý: Kể tối thiểu 3 công trình hợp tác giữa nước ta với các nước bạn.

Câu 3. (6,0 điểm)
a) 2,5 điểm
1. Hợp tác
4. Mâu thuẫn

2. Phát triển

3. Căng thẳng

5. Chiến tranh

b) 3,5 điểm
* Xây dựng được kế hoạch hoạt động hữu nghị bao gồm đủ các ý sau: ( 2 điểm)
- Tên hoạt động.
17



- Nội dung, biện pháp hoạt động.
- Thời gian, địa điểm tiến hành.
- Người phụ trách, người tham gia.
* Nêu được một số kết quả cụ thể về những việc làm thể hiện tình hữu nghị của học sinh
trong trường: (1,5 điểm)

Câu 4. (2,0 điểm)
Đáp án mở, để học sinh phát triển tư duy, tự lựa chọn:
* Nêu được ý nghĩa của một truyền thống ở quê hương: ( 1 điểm)
* Giới thiệu được những đặc điểm cơ bản của truyền thống tốt đẹp đó: (1 điểm)
Câu 5. (2,0 điểm)
* Kể được tối thiểu là 04 tập quán lạc hậu, hủ tục và nêu tác hại của chúng:
Lưu ý :- Kể được 4 tập quán lạc hậu, hủ tục: ( 1 điểm)
- Nêu tác hại của chúng: ( 1 điểm)

ĐỀ SỐ 7

C©u
1,

Néi dung
ChÞ An kinh doanh hµng ®iÖn tö. §Õn k× h¹n ®ãng thuÕ nh-ng chÞ d©y

§iÓm
18


(4.5đ) d-a không chịu đóng.

a. Hãy nhận xét về việc làm của chị An?
b. Em hiểu gì về quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế?
- Việc làm của chị An là sai.
a.
(0,5đ) - Chị đã vi phạm pháp luật về nghĩa vụ đóng thuế...
- Kinh doanh là hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hóa nhằm mục đích
thu lợi nhuận.
- Quyền tự do kinh doanh là quyền của công dân đ-ợc lựa chọn hình thức tổ chức
kinh tế, ngành nghề và quy mô kinh doanh.
- Tuy nhiên, ng-ời kinh doanh phải tuân theo quy định của pháp luật và sự quản lí
của nhà n-ớc nh- kê khai đúng số vốn...
b.
- Thuế là một phần trong thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế nộp vào ngân
(4,0đ)
sách nhà n-ớc để chi tiêu cho những công việc chung nh- an ninh quốc phòng...
- Thuế có tác dụng ổn định thị tr-ờng, điều chỉnh cơ cấu kinh tế.
- Góp phần đảm bảo phát triển kinh tế theo đúng định h-ớng của nhà n-ớc.
- Công dân phải sử dụng đúng đắn quyền tự do kinh doanh và thực hiện đầy đủ
nghĩa vụ đóng thuế.
- Góp phần phát triển kinh tế đất n-ớc, làm cho dân giàu n-ớc mạnh.
Hoàng đã từng là một học sinh chăm ngoan, học giỏi. Kể từ khi bố mẹ li dị,
bạn ấy chán nản, trốn học và đi theo một số bạn xấu. Sau đó một thời gian, Hoàng
2,
bị nghiện ma túy.
(3.0đ)
a. Em có suy nghĩ gì về việc làm của Hoàng?
b. Nếu là bạn của Hoàng, em sẽ làm gì?
a.
- Việc làm của Hoàng là sai, thiếu tính tự chủ...
(0,5đ)

- Nếu là bạn của Hoàng, em sẽ:
+ sống gần gũi, động viên bạn...
+ phân tích cho bạn hiểu tác hại của tệ nạn xã hội
b.
+ khuyên bạn chăm lo học tâp, không đi theo kẻ xấu...
(2,5đ)
+ vận động mọi ng-ời cùng động viên, giúp đỡ Hoàng và những ng-ời có hoàn cảnh
nh- Hoàng
+ tham gia tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội.
Cha ông ta có câu:
Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu kính thầy.
Đây là một truyền thống quý báu của dân tộc ta. Bằng vốn hiểu biết của
mình, em hãy làm nổi bật truyền thống đó.
Yêu cầu học sinh trình bày đ-ợc các nội dung sau:
- Truyền thống là những giá trị tinh thần đ-ợc hình thành trong quá trình lịch sử
lâu dài của dân tộc, đ-ợc truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
3,
(4.5đ) - Khẳng định: Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp...
- Câu Muốn sang thì... nói đến truyền thống tôn sư trọng đạo. Đó là một truyền
thống quý báu, tiêu biểu của dân tộc ta.
- Truyền thống này đ-ợc thể hiện: + Tr-ớc đây...
+ Hiện nay...
- ý nghĩa:
+ Góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc
Việt Nam
+ Tạo nên sức mạnh tinh thần...

0.25
0.25

0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50

0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50

0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
19


- Phê phán một số biểu hiện làm mai một truyền thống: lãng quên, vô ơn...
- Liên hệ bản thân: Thể hiện sự kính trọng và biết ơn thầy cô giáo; cố gắng học
tập, rèn luyện, khuyến khích ng-ời khác...
Thế nào là vi phạm pháp luật? Hãy kể tên các loại vi phạm pháp luật mà em

biết. Lấy ví dụ mỗi loại.
- Vi phạm pháp luật là:
+ Hành vi trái pháp luật.
+ Có lỗi.
+ Do ng-ời có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện.
4,
+ Xâm hại đến các quan hệ xã hội đ-ợc pháp luật bảo vệ.
(3.0đ)
- Các loại vi phạm pháp luật :
+ Vi phạm pháp luật hình sự. Ví dụ: C-ớp giật...
+ Vi phạm pháp luật hành chính. Ví dụ: Đi xe máy không đội mũ bảo hiểm
+ Vi phạm pháp luật dân sự.
Ví dụ: Giao hàng không đúng hẹn, ...
+ Vi phạm kỉ luật.
Ví dụ: Nói chuyện riêng trong giờ học, ...
(Học sinh lấy ví dụ khác mà đúng thì vẫn tính điểm)
Hãy trình bày hiểu biết của em khi quan sát bức ảnh sau:
Yêu cầu học sinh trình bày những nội dung sau:
- Đây là hành vi vi phạm luật giao thông đ-ờng bộ: đi xe mô tô bằng một bánh,
không đội mũ bảo hiểm...
- Hành vi này rất nguy hiểm đến tính mạng của bản thân và ng-ời tham gia giao
thông...
- Thực trạng: Tai nạn giao thông ở Việt Nam đang diễn biến phức tạp ...
- Nguyên nhân: Có nhiều nguyên nhân nh-ng nguyên nhân chủ yếu là do thiếu ý
thức và thiếu hiểu biết...
5,
- Hậu quả:
(5.0đ)
+ Gây thiệt hại tài sản, tính mạng...
+ Gây mất trật tự an toàn xã hội...

- Giải pháp:
+ Tích cực tuyên truyền, phổ biến, giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông cho
mọi ng-ời...
+ Xử lí nghiêm minh các tr-ờng hợp vi phạm...
- Liên hệ bản thân:
+ Nghiêm chỉnh chấp hành luật giao thông...
+ Tham gia tuyên truyền và vận động mọi ng-ời chấp hành tốt luật giao thông...

0.50
0.50

0.25
0.25
0.25
0.25
0.50
0.50
0.50
0.50

0.50
0.50
0,50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50
0.50


8
Câu 1 (5,0 điểm):
1) Hãy nêu sự cần thiết của đức tính năng động sáng tạo ? Em hiểu gì về câu nói: Trẻ không
năng động, già hối hận.
2) a/ Tạo sao để trở thành một công dân chân chính, mỗi ng-ời cần phải có lí t-ởng sống cao
đẹp ? Lí t-ởng sống của thanh niên trong thời đại ngày nay là gì ?
b/ Trong bức thư gửi học sinh nhân ngày khai trường (9/1945) Bác Hồ viết: Non sông Việt Nam
có trở nên t-ơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có b-ớc tới đài vinh quang để sánh với các c-ờng
quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu .
- Câu nói trên có đề cập tới vấn đề thuộc về lí t-ởng không ?
- Tại sao học tập đ-ợc coi là nội dung quan trọng để thực hiện lí t-ởng.
20


Tr li:
1) Năng động sáng tạo là phẩm chất rất cần thiết của ng-ời lao động trong xã hội hiện đại . Nó
giúp con ng-ời có thể v-ợt qua những ràng buộc của hoàn cảnh, rút ngắn thời gian để đạt đ-ợc
mục đích đã đề ra một cách nhanh chóng và tốt đẹp.
(1,0 điểm)
- Cần hiểu đúng nghĩa câu nói:
+ Câu này ý nói tuổi trẻ không năng động sáng tạo, không tích cực dám nghĩ, dám làm, say mê
tìm tòi tiếp thu nắm bắt những cái mới để vận dụng vào cuộc sống thì khi già có hối hận cũng
đã muộn (0,5 điểm)
2) Làm đúng, làm đủ đạt 3,5 điểm
a) 1,5 điểm
- Mỗi ng-ời cần phải có lí t-ởng sống cao đẹp vì khi lý t-ởng của mỗi ng-ời phù hợp với lí t-ởng
chung của dân tộc, của đảng thì hành động của họ sẽ góp phần thực hiện tốt những nhiệm vụ
chung và chính họ sẽ đ-ợc xã hội, nhà n-ớc tạo điều kiện để phát triển khả năng của mình (0,75
điểm)

+ Ng-ời sống có lí t-ởng cao đẹp sẽ đ-ợc mọi ng-ời tôn trọng (0,25 điểm)
- Lí t-ởng sống của thanh niên trong thời đại ngày nay là : Phấn đấu thực hiện mục tiêu xây
dựng n-ớc Việt Nam độc lập , dân giàu, n-ớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. (0,5
điểm)
b) 2,0 điểm
ý 1:1,0 điểm
- Câu nói trên có vấn đề thuộc về lí t-ởng là: Bác Hồ đã khẳng định vai trò to lớn của các cháu
học sinh là phải phấn đấu học tập để đ-a đất n-ớc b-ớc tới đài vinh quang, sánh vai với các c-ờng
quốc năm châu. Đó chính là lí t-ởng cao đẹp của học sinh. (1,0 điểm)
ý 2: (1,0 điểm)
Học tập là nội dung quan trọng để thực hiện lí t-ởng vì:
- Học tập là con đ-ờng ngắn nhất để thực hiện lí t-ởng (0,25 điểm)
- Học tập giúp chúng ta tiếp thu tri thức nhân loại, thành tựu khoa học kỹ thuật, những tinh hoa
văn hoá nhân loại để vận dụng vào điều kiện, hoàn cảnh của đất n-ớc nhằm phát triển đ-a đất
n-ớc đi lên. (0,5 điểm)
- Học tập và rèn luyện về mọi mặt để có đủ tri thức, phẩm chất và năng lực cần thiết nhằm
thực hiện lí t-ởng sống cao đẹp (0,25 điểm)
Câu 2 (2,5điểm):
a/ Em hiểu thế nào về quyễn sở hữu? Quyền sở hữu của công dân bao gồm những nội dung
nào? Nội dung nào là quan trọng nhất? Vì sao?
b/ Phân biệt tài sản nhà n-ớc với tài sản tập thể (hợp tác xã)? Cho ví dụ cụ thể.
Tr li:
a/ - Quyền sở hữu là quyền công dân đ-ợc có tài sản, nói cách khác là quyền công dân đ-ợc giữ
tài sản cho riêng mình. (0,5 điểm)
- Quyền sở hữu của công dân bao gồm 3 nội dung: Quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền
định đoạt. (0,5 điểm)
- Quyền định đoạt là quan trọng nhất vì chỉ có chủ sở hữu thực sự mới có quyền quyết định
số phận của tài sản nh- đem bán, chuyển nh-ợng, cho thuê, cho m-ợn (0,5 điểm)
b/ - Tài sản nhà n-ớc là tài sản thuộc sở hữu toàn dân giao cho các cơ quan nhà n-ớc trực tiếp
quản lý. Ví dụ: Tài nguyên rừng, biển, khoáng sản, kho bạc nhà n-ớc, ngân hàng quốc gia... (0,5

điểm)
21


-Tài sản tập thể là tài sản của các hợp tác xã hay các hình thức tổ chức kinh tế do ng-ời lao
động lập ra, gồm vốn bằng tiền hoặc hiện vật mà xã viên, tổ viên góp và lợi tức tích luỹ đ-ợc.
(0,5 điểm)
Câu 3 (1,0 điểm):
Hãy đánh dấu (x) vào câu trả lời đúng trong các câu sau đây:
Hiến pháp quy định công dân có quyền khiếu nại, tố cáo nhằm:
a/ Tạo cơ sở pháp lý cho công dân bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm. ( )
b/ Tạo cơ sở pháp lý trừng trị các hành vi xâm phạm đến tài sản của công dân. ( )
c/ Tạo cơ sở pháp lý để công dân phát huy quyền tự do ngôn luận. ( )
d/ Tạo cơ sở pháp lý cho công dân giám sát các hoạt động của cơ quan và cán bộ, công chức nhà
n-ớc. ( )
Tr li:
Đánh dấu đúng vào câu a, d. Mỗi câu đúng cho 0,5 điểm.
Câu 4 (1,5 điểm): Bài tập tình huống:
Anh A và chị B cùng là cán bộ trong một cơ quan nhà n-ớc. Do vô tình cả hai phát hiện ra
ông C, là cấp trên trực tiếp của họ, đã có hành vi tham ô tài sản của nhà n-ớc. Anh A rất muốn tố
cáo sự việc trên nh-ng vì phải nuôi gia đình đông con nên đành im lặng. Còn chị B, do bất
bình nên đã làm đơn tố cáo ông C, chị đã bị ông C cho nghỉ việc.
Câu hỏi:
1. Hãy nêu nhận xét của em về hành động của anh A và chị B?
2. Trong tr-ờng hợp này chị B phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình ?
Tr li:
1. Nhận xét:- Sự im lặng của anh A thoạt nhìn có vẻ đúng vì nó gắn với trách nhiệm gia đình,
nh-ng xét cho cùng đó là hành động cá nhân, hèn nhát và trái pháp luật. Ng-ợc lại, việc tố cáo của
chị B là hành động đúng pháp luật. (0.5 điểm )
2. Trong tr-ờng hợp này, chị B có thể làm đơn khiếu nại gửi tới cơ quan có thẩm quyền để giải

quyết. Pháp luật luôn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân cũng nh- trừng trị đích đáng mọi
hành động vi phạm lợi ích của nhà n-ớc, tập thể và của công dân. (1.0 điểm)
S 9
BI
Cõu 1. (2.0 im)
Hóy in t vo ch trng () hon thnh ni dung iu 11 lut giao thụng ng b,
nm 2008:
iu 11.Chp hnh bỏo hiu ng b
3. Ti ni cú bin bỏo hiu..li cú bỏo hiu tm thi thỡ ngi tham gia
giao thụng phi chp hnhca bỏo hiu tm thi.
4. Ti ni cú vch k ng dnh cho.., ngi iu khin phng
tin phi quan sỏt, gim tc v.cho ngi i b, xe ln ca ngi
khuyt tt qua ng.
Cõu 2. (3.0 im)
Trỡnh by bn phn ca tr em trong gia ỡnh, nh trng v xó hi ? Gia ỡnh, nh nc v
xó hi cú trỏch nhim gỡ trong vic chm súc v giỏo dc tr em?
Cõu 3. (2.0 im)
22


Thế nào là tôn trọng người khác?Nêu những biểu hiện và tác dụng của sự tôn trọng người
khác. Là người biết tôn trọng người khác em cần có cách cư xử như thế nào?
Câu 4. (4.0 điểm)
Thế nào là tài sản nhà nước và lợi ích công cộng ?Công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ
tài sản nhà nước và lợi ích công cộng như thế nào? Là công dân - học sinh, em cần làm gì để thực
hiện tốt nghĩa vụ của mình?
Câu 5. (2.0 điểm)
Thế nào là làm việc có năng suất chất lượng hiệu quả? Ý nghĩa của làm việc có năng suất
chất lượng, hiệu quả? Người lao động cần phải làm gì để làm việc có năng suất chất lượng hiệu quả.
Câu 6. (4.0 điểm)

Quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân có nội dung, ý nghĩa như thế
nào? Nhà nước và công dân cần phải có trách nhiệm gì trong việc thực hiện quyền tham gia quản lý
nhà nước, quản lý xã hội? Liên hệ trách nhiệm của bản thân?
Câu 7. (3.0 điểm)
Bài tập tình huống
Huy và Lê cùng làm việc trong một công ti. Họ yêu nhau và quyết định đi đến hôn nhân.
Huy dẫn Lê về quê ra mắt họ hàng và gia đình. Sau khi tìm hiểu, bố mẹ Huy phát hiện Lê là con cô
con cậu với Huy nhưng đã bị thất lạc nhiều năm.
Hỏi: a. Huy và Lê có thể kết hôn được không? Vì sao?
b. Hãy nêu các quy định về cấm kết hôn của luật hôn nhân và gia đình Việt Nam năm
2000.
..............................................Hết............................................
- Giám thị không giải thích gì thêm
Lớp 9- THCS
Ngày thi: 25 tháng3 năm 2015
(Hướng dẫn gồm 07 câu 03 trang)
Câu
Nội dung
Điểm
a. Cố định; Hiệu lệnh
1.0
Câu 1.
b. Người đi bộ; Nhường đường
1.0
(2.0 )
- Bổn phận của trẻ em trong gia đình, nhà trường và xã hội:
+ Đối với gia đình: yêu quý, kính trọng, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, giúp
0.5
Câu 2.
đỡ gia đình làm những việc vừa sức của mình.

(3.0 )
+ Đối với nhà trường: chăm chỉ học tập, kính trọng thầy cô giáo, đoàn kết
0.5
với bạn bè.
+ Đối với xã hội: sống có đạo đức, tôn trọng pháp luật, tôn trọng và giữ
0.5
gìn bản sắc văn hóa dân tộc; yêu quê hương, đất nước, yêu đồng bào, có ý
thức xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đoàn kết quốc tế.
- Trách nhiệm của gia đình, Nhà nước và xã hội trong việc chăm sóc và
giáo dục trẻ em:
+ Gia đình là người chịu trách nhiệm trước tiên trong việc tạo điều kiện tốt
nhất cho sự phát triển của trẻ em.
0.75
+ Nhà nước và xã hội tạo mọi điều kiện tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của
trẻ em, chăm sóc, giáo dục và bồi dưỡng các em trở thành người công dân
có ích cho đất nước.
0.75
Khái niệm:
Câu 3.
Tôn trọng người khác là sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm
0.5
(2.0 )
giá và lợi ích của người khác; thể hiện lối sống có văn hóa của mỗi người.
23


*Biểu hiện:
- Tôn trọng nội quy quy định của cơ quan, trường học, bệnh viện, công
sở ....
- Cảm thông, chia sẻ khi người khác gặp điều bất hạnh. Lắng nghe ý

kiến của mọi người
* Tác dụng:
- Tôn trọng người khác sẽ nhận được sự tôn trọng của người khác đối với
mình
- Mọi người tôn trọng lẫn nhau là cơ sở để quan hệ xã hội trở nên lành
mạnh, trong sáng và lành mạnh hơn.
* Trách nhiệm:
- Luôn luôn lắng nghe, chia sẻ với mọi người.
- Có thái độ tôn trọng mọi người ở mọi nơi, mọi lúc

Câu 4.
(4.0)

Câu 5.
(2.0)

Câu 6.

* Khái niệm:
- Tài sản của Nhà nước gồm đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài
nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa, vùng trời,
phần vốn và tài sản do Nhà nước đầu tư vào các xí nghiệp, công trình
thuộc các ngành kinh tế, văn hóa, xã hội....cùng các tài sản mà pháp luật
quy định là của Nhà nước đều thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước chịu
trách nhiệm quản lí.
- Lợi ích công cộng là những lợi ích chung dành cho mọi người và xã hội.
Tài sản nhà nước và lợi ích công cộng là cơ sở vật chất của xã hội để phát
triển kinh tế đất nước, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân
dân.
* Công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích

công cộng:
- Không được xâm phạm ( lấn chiếm, phá hoại hoặc sử dụng vài mục đích
cá nhân) tài sản của Nhà nước và lợi ích công cộng.
- Khi được Nhà nước giao quản lí, sử dụng tài sản nhà nước phải bảo quản,
giữ gìn, sử dụng tiết kiệm có hiệu quả, không tham ô, lãng phí
* Trách nhiệm:
- Hiểu, nhận thức đúng về tài sản của Nhà nước và lợi ích công cộng
- Có thái độ đúng đắn trong việc bảo vệ tài sản và lợi ích công cộng
- Tham gia quản lí và sử dụng tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng, tiết
kiệm có hiệu quả
- Kiên quyết đấu tranh với những hành vi xâm phạm tài sản nhà nước và
lợi ích công cộng
- Làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả là tạo ra được nhiều sản
phẩm có giá trị cao cả về nội dung và hình thức trong một thời gian nhất
định
- Ý nghĩa
+ Là yêu cầu đối với người lao động trong sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá
+ Góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và
xã hội
- Người lao động: Tự học để nâng cao tay nghề, rèn luyện sức khoẻ, lao
động một cách tự giác, có kỉ luật và luôn năng động, sáng tạo
- Khái niệm: Quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công

0.25
0.25

0.25
0.25


0.25
0.25
1.0

1.0

0.5
0.5

0.25
0.25
0.25
0.25
0.5

0.5
0.5
0.5
1.0
24


(4.0)

dân là quyền tham gia xây dựng bộ máy nhà nước và các tổ chức xã hội;
tham gia bàn bạc, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá các hoạt động
của Nhà nước và xã hội.
- Hình thức tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân:
+ Trực tiếp tham gia vào các công việc của Nhà nước; bàn bạc, đóng góp ý
kiến và giám sát hoạt động của các cơ quan và cán bộ công chức nhà nước.

+ Gián tiếp tham gia thông qua đại biểu của nhân dân để họ kiến nghị lên
các cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
- Ý nghĩa: quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân
là quyền chính trị quan trọng nhất của công dân, đảm bảo cho công dân
thực hiện quyền làm chủ, thực hiện trách nhiệm của công dân đối với nhà
nước và xã hội.
- Trách nhiệm:
+ Trách nhiệm của nhà nước là đảm bảo và tạo điều kiện để nhân dân phát
huy quyền làm chủ của mình trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.
+ Trách nhiệm của công dân: thể hiện thông qua các hoạt động cụ thể như:
tham gia thảo luận các vấn đề chung của địa phương, của cả nước, kiến
nghị với cơ quan nhà nước, biểu quyết khi nhà nước tổ chức trưng cầu ý
dân; thực hiện quyền bầu cử và ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân
khi đến tuổi; thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan nhà nước có
thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ
chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang hoặc bất cứ cá nhân nào…
- Liên hệ trách nhiệm của bản thân:
+ Biết thực hiện quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội phù hợp
với lứa tuổi. VD…
+ Tích cực tham gia công việc của trường, của lớp, của cộng đồng phù hợp
với khả năng. VD…
HS phải lấy được VD, mỗi VD đúng cho 0.25 điểm

0.25

0.25
0.5

0.5


0.5

0.5
0.5

Câu 7
(3.0)

Bài tập tình huống
a. Huy và Lê không thể kết hôn được, vì theo luật Hôn nhân và gia đình
Việt Nam năm 2000 quy định: cấm kêt hôn giữa những người có họ phạm
vi ba đời. Trong trường hợp này thì Huy và Lê là những người có họ ở
phạm vi đời thứ ba
b. Quy định về cấm kết hôn của luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm
2000 là:
+ Người đang có vợ, có chồng
+ Người mất năng lực hành vi dân sự (bị bệnh tâm thần hoặc các bệnh
khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình)
+ Giữa những người cùng dòng máu về trực hệ;
+ Giữa những người có họ trong phạm vi 3 đời
+ Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con
rể, bố dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng
+ Giữa những người cùng giới tính

1.5

1.5

* Chú ý: Giám khảo khi chấm bài cần căn cứ vào từng ý trả lời của thí sinh theo từng nội dung
câu hỏi để cho điểm phù hợp.


25