1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
VIỆN KHOA HỌC SỰ SỐNG

BÁO CÁO KẾT QUẢ
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

MÃ SỐ : T2013 – 26UT

NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT CHỌN TẠO GIỐNG CHUỐI
TIÊU MỚI TỪ NGUỒN NHẬP NỘI

Chủ trì đề tài: ThS. Đào Duy Hưng

THÁI NGUYÊN, 2013


2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
VIỆN KHOA HỌC SỰ SỐNG

BÁO CÁO KẾT QUẢ
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

MÃ SỐ : T2013 – 26UT

NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT CHỌN TẠO GIỐNG CHUỐI
TIÊU MỚI TỪ NGUỒN NHẬP NỘI

Chủ trì đề tài

: ThS. Đào Duy Hưng

Những người tham gia

: ThS. Lê Thị Hảo
KS. Nguyễn Hương Xiêm

Thời gian thực hiện

: Từ tháng 01/2013 đến tháng 12/2013

Địa điểm nghiên cứu

: Khu Công nghệ Tế bào
Viện Khoa học Sự sống
Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

THÁI NGUYÊN, 2013


3

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ
- Tên đề tài: “Nghiên cứu kỹ thuật chọn tạo giống chuối tiêu mới từ
nguồn nhập nội”

– Mã số: T2013 – 26UT
– Chủ nhiệm đề tài: ThS. Đào Duy Hưng
– Tel.: 0978131645


E-mail:

– Cơ quan chủ trì đề tài: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
– Cơ quan và cá nhân phối hợp thực hiện:
– Thời gian thực hiện: Tháng 01/ 2013 đến tháng 12/2013
1. Mục tiêu:
- Xây dựng thành công quy trình nhân giống cây chuối tiêu mới nhập
nội bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật trong nước.
- Xây dựng được một vườn cây mẹ giống chuối tiêu mới làm nguồn vật
liệu.
2. Nội dung chính:
- Nội dung 1: Nghiên cứu kỹ thuật vào mẫu và tái sinh chồi giống chuối
tiêu mới từ chồi sinh trưởng ngoài tự nhiên.
- Nội dung 2: Nghiên cứu kỹ thuật nhân nhanh cụm chồi giống chuối
tiêu mới.
- Nội dung 3: Nghiên cứu kỹ thuật ra rễ cho chồi nuôi cấy để tạo cây
chuối hoàn chỉnh trong phòng thí nghiệm.
- Nội dung 4: Nghiên cứu ảnh hưởng giá thể đến sự thích ứng cây chuối tiêu
mới in vitro ngoài điều kiện tự nhiên
- Nội dung 5: Xây dựng vườn cây mẹ giống chuối tiêu mới làm nguồn
vật liệu.
3. Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế – xã hội,
v.v…)
3.1. Kết quả nghiên cứu
1. Khử trùng mẫu bằng HgCl2 nồng độ 0,1% trong thời gian 15
phút là hiệu quả nhất cho mục đích tạo vật liệu khởi đầu cây chuối tiêu


4


mới nuôi cấy mô.
2. Môi trường MS có bổ sung saccharose 30g/l; inositol 100 mg/l;
agar 6,8 g/l và BAP 4 mg/l; pH = 5,8 thích hợp cho mục đích tái sinh chồi
chuối tiêu mới in vitro.
3. Môi trường MS có bổ sung saccharose 30g/l; inositol 100 mg/l;
agar 6,8 g/l; BAP 4 mg/l và IAA 0,3 mg/l; pH = 5,8 thích hợp cho nhân
nhanh chồi chuối tiêu mới in vitro.
4. Môi trường 1/2MS có bổ sung saccharose 30g/l; inositol 100
mg/l; agar 6,8 g/l và NAA 0,6 mg/l; pH= 5,8 thích hợp cho tạo cây hoàn
chỉnh chồi chuối tiêu mới in vitro.
5. Giá thể: đất phù sa + trấu hun (4:1) là giá thể thích hợp nhất cho
cây chuối tiêu mới nuôi cấy mô sinh trưởng và phát triển ngoài vườn ươm
6. Đã xây dựng thành công vườn cây đầu dòng chuối tiêu mới.
3.2. Kết quả khoa học
- 01 bài báo khoa học
3.3. Kết quả ứng dụng
- 01 quy trình nhân giống cây chuối tiêu mới bằng kỹ thuật nuôi cấy mô
tế bào.
- 2000 cây chuối tiêu mới được nhân bằng phương pháp nuôi cây mô tế
bào.
- Vườn cây đầu dòng cho giống chuối tiêu mới gồm 500 gốc tại Viện
Khoa học Sự sống


5

SUMMARY
- Research Project Title: Technical study of selection a new
aromatic banana from imported source

- Code number: T2013 – 26UT
- Coordinator: Dao Duy Hung (MSC)
- Implementing Institution: Thai Nguyen University of Agriculture
and Forestry
- Cooperating Institution(s):
- Duration: from 01/2013 to 12/2013
1. Objectives:
- The study Success propagation techniques by tissue culture
- Construction mom anewly imported banana plantations as a source
of material.
2. Main contents:
- Content 1: Research aseptic technique and shoot regeneration from
banana bud growth targets in the wild.
- Content 2: Study techniques breeding anewly introduced banana
pepper buds.
- Content 3: Research techniques for rooting shoots cultured banana
plants to complete in the lab.
- Content 4: Research affect of growing medium adaptation to in
vitro anewly imported banana tree outside natural conditions
- Content 5: Construction mom anewly imported banana plantations
as a source of material.
3. Results obtained:
3.1. Results research
1. The sterylity of culture samples with HgCl2(0,1%) in 15 minutes is
the most effective material for the purpose of starting a new plant tissue
culture banana.
2. Culture medium MS being suitable for bulb formation was basis
medium (saccharose 30g/l; inositol 100 mg/l; agar 6,8 g/l; pH =5,8) added
BAP (4 mg/l) is appropriate bud of anewly imported banana in vitro.



6

3. Culture medium MS being suitable for bulb formation was basis
medium (saccharose 30g/l; inositol 100 mg/l; agar 6,8 g/l; pH =5,8) added
BAP (4mg/l) and IAA (0,3 mg/l) is appropriate breeding plant tissue culture
banana in vitro.
4. Culture medium 1/2MS added : 30g/l; inositol 100 mg/l; agar 6,8 g/l;
pH= 5,8 and NAA 0,6 mg/l is appropriate for rooting shoots cultured banana
to complete in vitro.
5. Growing medium: alluvial soil + rice husk smoked mixed rate( 4: 1)
is appropriate for growth of anewly imported banana in vitro in nursery.
6. Has successfully built mother garden anewly imported bananas.
3.2. Results science
- 01 article science
3.3. Results to apply
- 01 process plant propagation techniques anewly imported banana by
tissue culture.
- 2000 trees anewly imported banana by tissue culture.
- Gardens mom anewly imported banana to source of material include
500 trees in Institute of Life Scienes.


7

MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU .....................................................................................................1
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................3
1.1. Giới thiệu chung về cây chuối ...........................................................3

1.1.1. Nguồn gốc và phân loại cây chuối ....................................................3
1.1.1.1. Nguồn gốc ............................................................................3
1.1.1.2. Phân loại ..............................................................................3
1.1.2. Đặc điểm thực vật học ................................................................... 5
1.1.2.1. Rễ ..........................................................................................5
1.1.2.2. Thân thật ...............................................................................5
1.1.2.3. Thân giả và lá ........................................................................5
1.1.2.4. Hoa chuối ..............................................................................6
1.1.3. Giá trị dinh dưỡng .............................................................................6
1.1.3.1. Bộ phận dùng và tiêu chuẩn chất lượng .................................10
1.1.3.2. Giá trị ....................................................................................11
1.2. Tình hình nghiên cứu về cây chuối .....................................................7
1.2.1. Tình hình nghiên cứu biện pháp kỹ thuật nhân giống chuối trên thế
giới ... ...........................................................................................................7
1.2.2. Tình hình nghiên cứu biện pháp kỹ thuật nhân giống chuối ở Việt Nam
......... ...........................................................................................................8
1.2. Khái quát về nuôi cấy mô tế bào thực vật ..........................................9
1.2.1. Sơ lược lịch sử nuôi cấy mô tế bào thực vật ......................................9
1.2.2. Tầm quan trọng của nuôi cấy mô tế bào thực vật .............................11
1.2.3. Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật........12
1.2.4. Các yếu tôt ảnh hưởng đến nuôi cấy mô tế bào thực vật ............................13
1.2.4.1. Lựa chọn mẫu cấy..................................................................13
1.2.4.2. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy......................................14
1.2.4.3. Ảnh hưởng của điều kiện nuôi cấy.........................................18


8

CHƯƠNG II. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...............20
2.1. Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu .........................................20

2.1.1 Vật liệu nghiên cứu ...........................................................................20
2.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu .....................................................20
2.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu ...............................................20
2.2.1. Nội dung nghiên cứu .........................................................................20
2.2.2. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................21
2.2.2.1. Nội dung 1: Nghiên cứu kỹ thuật vào mẫu và tái sinh chồi giống
chuối tiêu mới từ chồi sinh trưởng ngoài tự nhiên ........................................21
2.2.2.2. Nội dung 2: Nghiên cứu kỹ thuật nhân nhanh cụm chồi giống
chuối tiêu mới ..............................................................................................24
2.2.2.3. Nội dung 3: Nghiên cứu kỹ thuật ra rễ cho chồi nuôi cấy để tạo
cây chuối hoàn chỉnh trong phòng thí nghiệm ..............................................26
2.2.2.4. Nội dung 4: Nghiên cứu kỹ thuật luyện cây, cấy cây ra bầu và
chăm sóc cây trong vườn ươm trước khi xuất vườn ......................................28
2.2.2.5. Nội dung 5: Xây dựng vườn cây đầu dòng giống chuối tiêu
mới .....................................................................................................29
2.2.3. Xử lý số liệu .....................................................................................29
2.2.4. Điều kiện thí nghiệm .........................................................................29
2.2.4.1. Thí nghiệm in vitro ...............................................................29
2.2.4.2. Thí nghiệm thích ứng cây in vitro ngoài điều kiện tự nhiên ...30
CHƯƠNG III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ..............................................31
3.1. Kết quả nghiên cứu vào mẫu và tái sinh chồi giống chuối tiêu mới từ
chồi sinh trưởng ngoài tự nhiên.................................................................31
3.1.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của H202 20% đến khả năng vô trùng
mẫu . ...........................................................................................................31
3.1.2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của HgCl2 0,1% đến khả năng vô trùng
mẫu . 32
3.1.3. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng BAP đến khả năng tái sinh
chồi . ...........................................................................................................33



9

3.1.4. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của Kinetin đến khả năng tái sinh chồi
......... ...........................................................................................................34
3.2. Kết quả nghiên cứu kỹ thuật nhân nhanh cụm chồi giống chuối tiêu
mới .. ...........................................................................................................35
3.2.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của BAP đến hiệu quả nhân chồi ..35
3.2.2. Kết quả nghiên cứu cứu ảnh hưởng kết hợp của BAP và IAA đến hiệu
quả nhân chồi .............................................................................................36
3.2.3. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng kết hợp giữa BAP và IBA đến hiệu quả
nhân chồi ....................................................................................................37
3.3. Kết quả nghiên cứu kỹ thuật ra rễ cho chồi nuôi cấy để tạo cây chuối
hoàn chỉnh trong phòng thí nghiệm ..........................................................38
3.3.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của NAA đến hiệu quả ra rễ chồi chuối
tiêu mới ........................................................................................................38
3.3.2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của IBA đến hiệu quả ra rễ chồi chuối
tiêu mới ........................................................................................................39
3.4. Kết quả nghiên cứu kỹ thuật luyện cây, cấy cây ra bầu và chăm sóc cây
trong vườn ươm trước khi xuất vườn .......................................................40
3.5. Kết quả xây dựng vườn cây đầu dòng giống chuối tiêu mới .............41
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................................42
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................43


10

NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT
BAP

6-benzylaminopurine


CT

Công thức

ĐC

Đối chứng

Kinetin

furfurylaminopurine

MS

Murashinge and Skoog, 1962

NAA

Naphlene acetic acid

TN

Thí nghiệm

IBA

Indole – 3 – butyric acid

IAA


Indole-3-acetic acid

GA3

Gibberellin


NCKH đầy đủ ở file: NCKH full