Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

MỤC LỤC
MỤC LỤC.......................................................................................................1

LỜI NÓI ĐẦU.......................................................................................................2
CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG -TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ
LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ..............5
1.1. Đặc điểm lao động của Công ty cổ phần sách Thái Hà:...............................5
1.2. Các hình thức trả lương của Công ty cổ phần sách Thái Hà........................8
1.3. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại công ty
cổ phần sách Thái Hà..........................................................................................8
1.4. Tổ chức quản lý lao động và tiền lương tại Công ty cổ phần sách Thái
Hà:.....................................................................................................................11
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ.....14
2.1. Kế toán tiền lương tại công ty cổ phần sách Thái Hà................................14
2.1.1. Chứng từ sử dụng.................................................................................14
2.1.2. Phương pháp tính lương tại công ty cổ phần sách Thái Ha................18
2.1.3. Tai khoản sử dụng................................................................................20
2.2. Kế toán các khoản trích theo lương tại công ty CP sách Thái Hà..............33
2.2.1. Chứng từ sử dụng.................................................................................33
2.2.2. Tai khoản sử dụng................................................................................33
2.2.3. Quy trình kế toán.................................................................................35
CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SÁCH
THÁI HÀ.............................................................................................................41
3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích
theo lương tại công ty và phương hướng hoàn thiện tại công ty cổ phần sách

Thái Hà..............................................................................................................41
KẾT LUẬN..........................................................................................................48
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................50

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

1

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

2

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

LỜI NÓI ĐẦU
Với cơ chế thị trường mở cửa như hiện nay thì tiền lương là một trong
những vấn đề rất qua trọng vì đó chính là khoản thù lao cho công lao động
của người lao động.

Lao động chính là hoạt động chân tay và trí óc của con người nhằm tác
động biến đổi các vật tự nhiên thành những vật phẩm có ích đáp ứng nhu cầu
của con người. Trong doanh nghiệp lao động là yếu tố cơ bản quyết định quá
trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được tiến hành thường xuyên,
liên tục thì chúng ta phải tái tạo sức lao động hay nói cách khác là phải trả thù
lao cho người lao động trong thời gian họ tham gia vào quá trình sản xuất
kinh doanh.
Tiền lương chính là biểu hiện bằng tiền mà daonh nghiệp trả cho người
lao động tương ứng với thời gian chất lượng và kết quả lao động mà họ đa
công hiến. Tiền lương chính là nguồn thu nhập chủ yếu của người lao động.
Ngoài ra người lao động còn được hưởng một số thu nhập khác như: Trợ cấp,
BHXH, tiền thưởng. Đối với doanh nghiệp thương mại thì chi phí tiền lương
là một bộ phận chi phí làm giảm lợi nhuận hoạt động kinh doanh. Tổ chức sử
dụng lao động hợp lí, hạch toán tốt lao động và tính đúng thù lao của người
lao động, thanh toán tiền lương và các khoản trích theo lương kịp thời sẽ kích
thích người lao động quan tâm đến thời gian và chất lượng lao động. Từ đó
nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm chi phí, từ đó sẽ làm tăng lợi nhuận
cho doanh nghiệp.
Lao động là một trong những điều kiện cần thiết cho sự tồn tại và phát
triển của doanh nghiệp và là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình hoạt
động sản xuất, kinh doanh. Chi phí về lao động là một trong các yếu tố cơ bản
cấu thành nên giá trị sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra (Đối với doanh

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

3

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

nghiệp sản xuất). Với doanh nghiệp kinh doanh thương mại thì đó còn là yếu
tố cấu thành nên chi phí kinh doanh. Hạch toán lao động, tiền lương và các
khoản trích theo lương là một nội dung quan trọng trong công tác quản lí toàn
diện của các đơn vị sản xuất, kinh doanh. Sử dụng hợp lí lao động, hạch tóan
chính xác tiền lương và các khoản trích theo lương là tiết kiệm chi phí về lao
động, góp phần hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng doanh lợi và nâng cao đời
sống cho người lao động trong doanh nghiệp.Quản lý tốt lao động và tiền
lương là một trong những yêu cầu của công tác quản lý sản xuất kinh doanh,
là nhân tố giúp cho doanh nghiệp hoàn thành vượt mức kế hoạch sản xuất
kinh doanh của mình. Tổ chức hạch toán tốt lao động ,tiền lương giúp cho
công tác quản lý lao động của doanh nghiệp vào nề nếp, thúc đẩy người lao
động chấp hành tốt kỷ luật lao động. Đồng thời tạo cơ sở cho việc tính và trả
lương theo đúng nguyên tắc phân phối theo lao động.
Các khoản trích theo lương hiện nay gồm: bảo hiểm xa hội; bảo hiểm y
tế và kinh phí công đoàn. Trong đó bảo hiểm xa hội là một loại quỹ dùng để
trọ cấp cho người lao động có tham gia đóng bảo hiểm xa hội trong các
trường hợp họ bị mất khả nănglao động như ốm đau,thai sản, tai nạn lao động,
hưu trí mất sức, bảo hiểm y tế là quỹ dùng để đài thọ người lao động có tham
gia đóng bảo hiểm y tế trong các trường hợp khám chữa bệnh.kinh phí công
đoàn là quỹ dùng để tài trợ cho hoạt động của công đoàn.
Do vậy bất kỳ loại hình doanh nghiệp nào cũng cần phải quan tâm đến
việc hạch toán lao động tiền lương và các khoản trích theo lương.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc hạch toán lao động, tiền lương.
Qua quá trình thực tập tại công ty cổ phần sách Thái Hà, cùng với kiến thức
của mình trong quá trình học tập, rèn luyện tại Trường ĐH Kinh tế quốc dân
em xin được trình bày chuyên đề tốt nghiệp của mình với đề tài “ Hạch toán

tiền lương và các khoản trích theo tiền lương” tại công ty cổ phần sách Thái
Hà.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

4

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Kết cấu đề tài ngoài phần mở đầu và kết luận còn được chia thành ba
chương:
CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG -TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN
LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ
CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

5

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

CHƯƠNG 1:
ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG -TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG,
TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ
1.1. Đặc điểm lao động của Công ty cổ phần sách Thái Hà:
Công ty cổ phần sách Thái Hà chuyên kinh doanh về các dịch vụ ăn
uống, nhà hàng và kinh doanh sách. Tổng số lao động của công ty gồm 30 lao
động chính thức và 10 lao động thời vụ.
Việc tuyển dụng nhân viên quản lý của công ty cũng như người lao động
theo hợp đồng được tổ chức tại công ty. Các nhân viên đến tuyển dụng trong
công tác quản lý hầu hết tìm hiểu qua báo hoặc qua mạng internet.
*Người lao động sau khi trải qua 2 tháng thử việc, có năng lực và trình
độ chuyên môn phù hợp với vị trí công việc, có nguyện vọng làm việc và gắn
bó với công ty sẽ được ký hợp đồng dài hạn, được tham gia đóng BHXH,
BHYT và các chế độ, chính sách theo văn hóa riêng của công ty.
Về công tác đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực: Đa số nhân viên khi đến
làm việc tại công ty thì đều đa được đào tạo bài bản qua trường lớp với
chuyên môn kỹ thuật khi đăng ký vào công ty, đồng nghĩa với điều đó thì
nhân viên trong công ty sẽ phải phát huy hết khả năng của mình để hoàn
thành nhiệm vụ được giao phó.
Phân loại lao động của công ty theo thiêu thức : Trình độ chuyên môn
Tùy theo trình độ chuyên môn của từng người sẽ được phân công vào vị
trí công việc phù hợp. Mỗi vị trí lao động sẽ được hưởng mức lương, thưởng
và phụ cấp tương xứng.
Trong quá trình làm việc sẽ có sự sắp xếp, điều chuyển vị trí công việc
cho phù hợp với năng lực của từng người để phát huy hết trình độ chuyên
GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi


6

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

môn của mỗi lao động đảm bảo hiệu quả công việc cao nhất.
Hiện nay để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, công ty đa
có những chính sách thích hợp để tăng năng suất lao động. Các nhân viên
trong công ty đều được đóng bảo hiểm xa hội, bảo hiểm y tế theo đúng quy
định của nhà nước. Ngoài ra côgn ty còn có chính sách trả thù lao cho những
lao đọng làm thêm giờ. Mọi nhân viên trong công ty đều được thưởng và phụ
cấp cao trong những ngyaf lễ mà vẫn đi làm. Mặt khác công ty cồn tổ chức
cho nhân viên đi nghỉ mát, thăm quan du lịch. Chính những chính sách đó đa
tác động tích cực làm cho công nhân viên trong công ty làm việc có hiệu quả
hơn, làm tăng thu nhập của bản than công ty.
Bảng 1: Bảng tổng hợp số lượng lao động tại công ty cổ phần sách Thái Ha.

Chỉ tiêu
1.Tổng số lao động
Trong đó: + Nam
+ Nữ
2. Làm công tác trực tiếp
Trong đó: + Nam
+ Nữ
3. Làm công tác quản lý

Trong đó: + Nam
+ Nữ

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

Đơn vị tính
Người
Người
Người
Người
Người
Người
Người
Người
Người

7

Năm 2009
30
10
20
25
5
20
5
3
2

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Bộ máy lao động của công ty gồm: -1 Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc
điều hành
-

1 Phó Giám đốc điều hành

-

Phòng HCNS: 2 người

-

Phòng TCKT : 3 người

- Phòng Bản thảo : 10 người
- Phòng marketing: 5 người
- Phòng kinh doanh : 8 người
Trong số 30 lao động chính thức có:
- 05 lao động có trình độ trên ĐH.
- 15 lao động có trình độ Đại học.
- 08 lao động có trình độ Cao đẳng.
- 02 lao động có trình độ Trung cấp.
Nhìn chung lao động trong công ty được bố trí sắp xếp 1 cách hợp lý,
không có hiện tượng dư thừa lao động, lao động được làm đúng công việc,

nhiệm vụ và phù hợp với trình độ chuyên môn của mình. Do đó năng suất lao
động của công ty không ngừng được nâng cao và đáp ứng được mục tiêu mà
công ty đa đặt ra.
*Lao động thời vụ của công ty chủ yếu là các cộng tác viên tham gia
công việc dịch sách, hiệu đính.
Lao động thời vụ có thể sinh viên chưa tốt nghiệp, làm việc bán thời gian
hoặc nhận khoán công việc làm tại nhà. Lượng lao động thời vụ thường xuyên
có sự biến động tùy thuộc vào nhu cầu công việc cần thuê ngoài ở từng thời
điểm.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

8

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

1.2. Các hình thức trả lương của Công ty cổ phần sách Thái Hà.
Công ty cổ phần sách Thái Hà trả lương cho CNV theo hình thức tiền
lương tính theo thời gian, và trả lương theo sản phẩm.
*Theo hình thức này tiền lương phải trả cho người động được tính theo
thời gian làm việc và thanh lương, cấp bậc của từng người theo tiêu chuẩn
quy định của nhà nước.
Công ty tiến hành trả lương theo thời gian giản đơn:
-Lương tháng: Là tiền lương đa được được quy đinh sẵn đối với từng bậc
lương trong các thanh lương. Lương tháng được áp dụng để trả lương cho

công nhân viên làm công tác quản lý kinh tế.
-Lương ngày: Là tiền lương trả cho người lao động theo mức lương ngày
và số ngày làm việc thực tế trong tháng. Lương ngày được áp dụng trả lương
cho lao động trực tiếp hưởng lương theo thời gian hoặc trả lương cho nhân
viên trong thời gian học tập, hội họp hay làm nhiệm vụ khác.
Mức lương tháng = Mức lương tối thiểu x (Hệ số lương + HS các khoản
phụ cấp)
Mức lương ngày =

Mức lương tháng
26

*Trả lương theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế:
Hình thức trả lương này áp dụng cho lao động thời vụ.Theo hình thức này,
tiền lương phỉa trả cho người lao động được tính trực tiếp theo số lượng sản
phẩm hoàn thành đúng quy cách, phẩm chất và đơn giá trả lương đa quy định.
1.3. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại
công ty cổ phần sách Thái Hà.
Ngoài tiền lương, công nhân viên còn được hưởng các khoản trợ cấp,
phúc lợi xa hội, bảo hiểm y tế.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

9

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập


Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Những khoản trợ cấp thực tế cho người lao động tại doanh nghiệp trong
các trường hợp bị ốm đau, tai nạn lao động, thai sản được tính dựa trên cơ sở
mức lương ngày của họ, thơì gian nghỉ và tỷ lệ trợ cấp BHXH, khi người lao
động được hưởng BHXH kế toán sẽ lập phiếu nghỉ BHXH cho từng người và
lập bảng thanh toán BHXH để làm cơ sở thanh toán với quỹ BHXH.
 Quỹ BHXH
-Nội dung chi quỹ BHXH
+ Chi trợ cấp ốm đau , thai sản
+ Chi về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
+ Chi trợ cấp công nhân viên khi về hưu, mất sức lao động
+ Chi trả tiền tử tuất cho người lao động
+ Chi về sự nghiệp quản lý quỹ BHXH
Theo quy định của chế độ tài chính hiện hành, quỹ BHXH được hình
thành từ việc trích lập theo tỷ lệ 20 % trên tổng quỹ tiền luơng cấp bậc và các
khoản phụ cấp thường xuyên phải trả cho công nhân viên trong tháng. Trong
đó được cụ thể như sau:
-Người sử dụng lao đông phải nộp 15% trên quỹ lương và tính vào chi
phí sản xuất kinh doanh.
- Người lao động trực tiếp đóng góp 5% trên tổng quỹ lương hàng tháng(
trừ vào thu nhập của họ)
-Đơn vị sử dụng lao động phải có nghĩa vụ nộp đầy đủ BHXH cho cơ
quan quản lý BHXH
- Hàng tháng công ty cổ phần sách thái Hà có công nhân viên nghỉ
hưởng BHXH căn cứ vào chứng từ hợp lệ kế toán tính khoản phải trả cho
người lao động và chi hộ cho cơ quan BHXH khoản phải trả cho người lao
GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

10


SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

động. Định kỳ doanh nghiệp mang các chứng từ BHXH đến cơ quan BHXH
để thanh toán BHXH phải trả cho người lao động
Quỹ Bảo hiểm y tế:
Quỹ BHYT là quỹ để phục vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho người
lao động có tham gia đóng BHYT .
Công ty cổ phần sách Thái Hà thực hiện trích quỹ BHYT như sau:
3% trên tổng quỹ tiền lương cấp bậc và các khoản phụ cấp thường xuyên
phải trả người lao động trong đó:
1% do người lao động trực tiếp nộp ( Trừ vào thu nhập)
2% do công ty chịu ( Tính vào chi phí sản xuất – Kinh doanh)
Quỹ BHYT do công ty cổ phần sách Thái Hà thống nhất quản lý tập
trung và trợ cấp thông qua mạng lưới y tế, người lao động có tham gia BHYT
khi ốm đau bệnh tật đi khám chữa bệnh họ sẽ được thanh toán qua chế độ
BHYT mà họ đa nộp.
Công ty cổ phần sách Thái Hà có trách nhiệm nộp đủ BHYT cho cơ
quan quản lý và mua thẻ BHYT cho người lao động. Khi người lao động bị
ốm đau đau mang thẻ BHYT đến bệnh viện khám chữa bệnh và chỉ phải trả
tiền viện phí theo quy định.
 Kinh phí công đoàn:
Công ty cổ phần sách Thái Hà áp dụng trích lập quỹ kinh phí công
đoàn theo quy định hiện hành, kinh phí công đoàn được trích theo tỷ lệ 2%
trên tổng số tiền lương thực tế phải trả cho người lao động và công ty phải

chịu toàn bộ( Tính vào chi phí sản xuất kinh doanh)
Thông thường, khi trích được kinh phí công đoàn thì một nửa công ty
phải nộp cho công đoàn cấp trên, một nửa được sử dụng để chi tiêu cho
công đoàn tại đơn vị.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

11

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

 Bảo hiểm thất nghiệp:
Dùng để trợ cấp cho người lao động phải nghỉ việc theo chế độ.
Công ty cổ phần sách Thái Hà tiến hành trích Bảo hiểm thất nghiệp theo
quy định hiện hành. Mức trích Bảo hiểm thất nghiệp từ 1% trên quỹ tiền
lương làm cơ sở đóng BHXH của công ty.
1.4. Tổ chức quản lý lao động và tiền lương tại Công ty cổ phần sách
Thái Hà:
* Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Giám đốc điều hành : Là người đứng
đầu bộ máy công ty, chịu trách nhiệm trước nhà nước về toàn bộ hoạt động
của công ty, chỉ huy bộ máy quản lý và các bộ phận của công ty.
-Xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển hàng năm và lâu dài của doanh
nghiệp. Xây dựng phương án đầu tư liên doanh liên kết, mở rộng quy mô sản
xuất tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người lao động, bảo toàn và
phát triển nguồn vốn.

-Là người đưa ra các chính sách về tuyển dụng nhân sự của công ty, ra
quyết định cuối về việc có tuyển dụng người lao động hay không. Phê duyệt
các chế độ chính sách, chế độ tiền lương, tiền thưởng, chế độ về bảo hiểm xa
hội, bảo hiểm y tế và các chế độ chính sách khác.
-Là người có quyền cao nhất quyết định tăng lương, thưởng cho từng bộ
phận , cá nhân.Đồng thời cũng là người quyết định các hình thức xử phạt, kỷ
luật lao động với người lao động khi vi phạm các quy định của công ty, làm
thất thoát tài sản, uy tín của công ty.
-Phê duyệt kế hoạch tiền lương, dự toán, định mức, đơn giá tiền lương.
-Ban hành các định mức kinh tế, kế hoạch , đơn giá tiền lương phù hợp
với quy định của nhà nước.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

12

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

-Có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm , khen thưởng, kỷ luật đối với cấp
trưởng, phó phòng hoặc tương đương trưởng , phó phòng.
* Phó giám đốc điều hành:
Phó Giám đốc giúp giám đốc điều hành doanh nghiệp theo sự phân công
và ủy quyền của Giám đốc. Chịu trách nhiệm về nhiệm vụ được phân công
hoặc ủy quyền.
-Được quyền kiểm tra đôn đốc nhắc nhở các thành viên trong công ty có

liên quan đến nhiệm vụ được giao của Phó giám đốc để cùng hoàn thành
nhiệm vụ.Phó giám đốc điều hành cũng là người có quyền xem xét kế hoạch
tuyển dụng, nâng bậc, kỷ luật lao động, xây dựng và phê duyệt kế hoạch tiền
lương, dự toán, định mức, đơn giá tiền lương, tính lương, tính thưởng và
thanh toán với người lao động. Từ đó trình lên cấp trên để cấp trên phê duyệt.
* Phòng hành chính nhân sự :
Giúp Giám đốc quản lý công tác tổ chức , công tác lao động theo đúng
chế độ chính sách, quản lý hồ sơ cán bộ công nhân viên.
-

Đề xuất kế hoạch tuyển dụng cho từng bộ phận khi cần thiết, Đang

thông tin tuyển dụng bằng các hình thức để tiền hành tuyển dụng nhân sự cho
công ty.
- Có trách nhiệm tổ chức lao động trong toàn công ty, đồng thời xây
dựng kế hoạch tổ chức thực hiện việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn,
kỹ năng làm việc cho nhân viên. Bố trí sắp xếp đào tạo cán bộ, chọn phương
án tiền lương và quỹ lương cho công ty.
- Phòng hành chính nhân sự cũng là nơi cung cấp chứng từ tài liệu cho
phòng kế toán tính lương cho cán bộ công nhân viên trong công ty.
- Phòng hành chính nhâ sự kịp thời đưa ra đề xuất khen thưởng cán bộ
công nhân viên đạt thành tích để động viên tinh thần của người lao động.
Chăm lo đời sống tinh thần và vật chất cho người lao động.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

13

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

*Phòng tài chính kế toán
-Tham mưu cho Giám đốc xây dựng kế hoạch lao động tiền lương hàng
năm phù hợp với sự phát triển của kinh tế thị trường và phù hợp với quy định
của nhà nước.
- Hàng tháng căn cứ vào số lượng lao động, thời gian lao động, kết quả
lao động, hệ số lương kế toán tiến hành thực hiện việc tính lương, các khoản
trích theo lương( BHXH, BHYT, KPCĐ) rồi tổng hợp thanh toán lương, lập
bảng phân bổ tiền lương. Sau khi được cấp trên phê duyệt tiến hành trả lương
cho người lao động . Thực thi các chế độ khen, thưởng, xử phạt do cấp trên
duyệt.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

14

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN
TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP SÁCH THÁI HÀ


2.1. Kế toán tiền lương tại công ty cổ phần sách Thái Hà.
2.1.1. Chứng từ sử dụng
Cán bộ công nhân viên trong công ty cổ phần sách Thái Hà, ngoài tiền
lương chính, tiền lương phụ còn được hưởng khoản tiền thưởng, tiền trợ cấp
BHXH. Công việc tính lương, tính thưởng và các khoản phải trả cho người
lao động khác được thực hiện tập tring tại phòng kế toán của doanh nghiệp.
Thời gian để tính lương, thưởng và các khoản phải trả cho người lao
động là tính theo tháng và trên cơ sở chứng từ hạch toán thời gian, kết quả lao
động và các chứng từ khác có liên quan như: Bảng chấm công, phiếu nghỉ
hưởng BHXH, phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành , phiếu
báo làm thêm giờ , hợp đồng giao khoán, biên bản ngừng việc…..Tất cả các
chứng từ trên đều được lập theo đúng chế độ và kế toán phải kiểm tra trước
khi tính các khoản phải trả cho cán bộ công nhân viên.
Sau khi kiểm tra chứng từ có liên quan kế toán tiến hành tính lương, tính
thưởng, tính các khoản trợ cấp phải trả cho công nhân viên và lập bảng thanh
toán tiền lương, thanh toán tiền thưởng, bảng thanh toán bảo hiểm xa hội.
Bảng thanh toán tiền lương là chứng từ làm căn cứ thanh toán lương, phụ
cấp cho người lao động, kiểm tra việc thanh toán lương và là căn cứ thống kê
tình hình lao động tiềng lương. Bảng này được lập hàng tháng theo từng bộ
phận tương ứng với bảng chấm công. Sauk hi lập xong bảng thanh toán tiền
lương được chuyển cho kế toán duyệt để làm căn cứ lập phiếu chi phát

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

15

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

lương.
Bảng thanh toán tiền thưởng là chứng từ xác nhân số tiền thưởng cho
từng người lao động làm cơ sở tính thu nhập cho mỗi người và ghi sổ kế toán.
Bảng này dùng chủ yếu trong các trường hợp thưởng theo lương, có tính chất
thường xuyên, không dùng trong các trường hợp thưởng đột xuất. Bảng này
được lập cho từng bộ phận và có chữ ký của kế toán thanh toán và kế toán
trưởng.
Bảng thanh toán BHXH là căn cứ tổng hợp và thanh toán trợ cấp BHXH
trả thay lương cho người lao động, lập quyết toán BHXH với cơ quan quản lí
BHXH cấp trên..
Các chứng từ ban đầu hạch toán tiền lương thuộc chỉ tiêu lao động tiền
lương tại công ty cổ phần sách Thái Hà gồm các biểu mẫu sau:
Mẫu số 01 – LĐTL Bảng chấm công
Mẫu số 02 – LĐTL Bảng thanh toán tiền lương.
Mẫu số 03 – LĐTL Phiếu nghỉ ốm hưởng bảo hiểm xa hội
Mẫu số 04 – LĐTL Danh sách người lao động hưởng BHXH
Mẫu số 05 – LĐTL Bảng thanh toán tiền thưởng.
Mẫu số 07 – LĐTL Phiếu báo làm thêm giờ
Về bảng chấm công: được kế toán sử dụng để theo dõi tình hình đi làm
thực tế của cán bộ công nhân viên trong công ty.
Bảng chấm công được lập hàng tháng cho từng tổ, ban, phòng, nhóm và
do người phụ trách căn cứ vào tình hình thực tế của bộ phận mình để chấm
công cho từng người trong ngáy theo các ký hiệu. Cuối tháng người chấm
công và phụ trách bộ phận ký vào và chuyển bảng chấm công cùng các chứng
từ lien quan về bộ phận kế toán kiểm tra đối chiếu quy ra công để tính lương
GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi


16

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

và bảo hiểm xa hội.
Bảng chấm công được ghi theo quy định vaf lập thành hai bản:
-Một bản được chuyển lên bộ phận kế toán công ty để tính lương cho
công nhân theo số lượng ngày công.
-Một bản được đẻ lại phân xưởng, tổ đội để kiểm tra giám sát việc số
ngày đi làm của từng công nhân và việc trả lương.
Cụ thể trong tháng 3 năm 2009 có bảng chấm công quý I của phòng kinh
doanh như sau:
Đơn vị; Công ty cổ phần sách Thái Hà
Bộ phận: Phòng kinh doanh
Bảng chấm công
Ngày trong tháng

STT

Họ và tên

1

Đoàn

Hải

2

Nguyễn
văn
Long
Lưu Thị Hòa
Vũ Văn Kiên
Lê Thanh Hải
Nguyễn
Thị
Bích Liên
Nguyễn
văn
Công
Trần Thị Kim
Quyên

3
4
5
6
7
8

Cấp bậc
lương
hoặc cấp
bậc chức

vụ

Thanh 2.1

Số công
Số công
nghỉ
Số công
hưởng
việc
hưởng
lương
hưởng
lương
1 2 3 4 5 6 … 29 30 31
thời
lương BHXH
gian
100%

x x x x x x

x

x

26

1,78


x x x x x x

x

x

26

1,78
2,5
2,5
2.3

x
x
x
x

x
x
x
x

x
x
x
x

x
x

x
x

26
25
26
26

2,5

x x x x x x

0

0

19

2,0

x x x x x x

x

x

26

x
x

x
x

x
0
x
x

x
x
x
x

x
x
x
x

Người duyệt

Phụ trách bộ phận

( Ký, họ tên)

( Ký, họ tên)

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

17


7

Người chấm công
( Ký, họ tên)

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Sau khi xác định được số ngày công làm việc thực tế của công nhân viên
trong tháng, kế toán xác định tiền lương tháng bằng cách:
Tiền lương
một tháng

=

Lương cơ bản

Hệ số

x

lương

Số ngày
x


làm việc
thực tế.

Để hạch toán tiền lương kế toán sử dụng chứng từ ban đầu là bảng chấm
công theo đúng chế độ chứng từ kế toán hiện hành. Bảng chấm công được lập
cho từng bộ phận do trưởng các bộ phận trực tiếp ghi. Mọi thời gian làm việc,
nghỉ việc của các nhân viên trong công ty đều được trưởng các bộ phận theo
dõi và phản ánh hàng ngày vào bảng chấm công. Cuối tháng trưởng các bộ
phận tổng hợp công của từng người sau đó gửi về bộ phận kế toán lao động
tiền lương(Bộ phận kế toán) làm cơ sỏ tính lương, thưởng cho từng người,
từng bộ phận( Bảng thanh toán lương) theo chế độ quy định của nhà nước.
Công ty áp dụng chế độ ngày công như sau:
Tổng số ngày trong năm : 360 ngày
Ngày làm việc: 284 ngày
Ngày nghỉ : 48 ngày
Ngày nghỉ lễ: 11 ngày
Ngày nghỉ phép: 12 ngày
Các hoạt động khác: 5 ngày
*Ngày nghỉ chế độ:
Nghỉ lễ và tết: 12 ngày/1 năm
Trong đó: Nghỉ : 1/1, 30/4, 1/5, 2/9/ 10/3 (Âm lịch)
Nghỉ tết nguyê đán; 4 ngày

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

18

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

*Nghỉ phép : 12 ngày / 1 năm
* Thời gian nghỉ việc cho phép phát sinh được hưởng thanh toán tiền
lương
-Thời gian ngừng việc cho phép : 5 ngày/ 1 năm
-Thời gian ngừng việc phát sinh :
Đi học, họp dài ngày do công ty cử đi
Nghỉ đẻ 4 tháng cho con thứ nhất và con thứ 2
Nghỉ ốm từ một tháng trở lên
Nghỉ tai nạn lao động
Các trường hợp thực tế khách quan khác.
2.1.2. Phương pháp tính lương tại công ty cổ phần sách Thái Hà
* Hình thức tiền lương trả theo thời gian lao động.
Do đặc điểm quy trình công nghệ và đặc điểm tổ chức quản lý hoạt động
kinhdoanh , công ty áp dụng hình thức trả lương theo thời gian.
Hình thức trả lương theo thời gian : Được áp dụng cho những cán bô
làm công tác quản lý, nhân viên văn phòng và công nhân toàn công ty.

Lượng thời gian

=

40.000 x Hệ số lương
26

Số ngày công làm


x

việc thực tế

Tuy nhiên để có thể phát huy hết năng lực của từng cán bộ quản lý, công
ty còn trả phụ cấp trách nhiệm đối với từng cán bộ công nhân viên tùy theo
từng chức năng quyền hạn.
Phụ cấp trách nhiệm

= 540.000 * Hệ số trách nhiệm

Ví dụ: Tính lương thời gian phải trả cho chị Nguyễn Thị Hương- kế toán
trưởng : Hệ số lương là 2, 74 hệ số trách nhiệm là 0,2 Số ngày làm việc thực

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

19

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

tế trong tháng là 24 ngày.
Lượng thời gian

=


2,74 x 540.000
26

x

24 = 1.422.692 (đ)

Phụ cấp trách nhiệm = 0,2 * 540.000 = 108. 000(đ)
*Các chế độ khác về tiền lương.
Trong thời gian qua công ty cổ phần sách Thái Hà luôn tuân thủ theo
đúng quy định của nhà nước về việc chi trả lương cho cán bộ công nhân viên
trong toàn công ty, đảm bảo thực hiện phân phối công bằng cho những người
làm việc như nhau. Hiện nay công ty đang thực hiện đung quy định của nhà
nước từ việc trả lương cho công nhân với mức lương cơ bản là 540.000 đ /
tháng. Ngoài ra công ty còn tuân thủ các nguyên tắc tính lương ngoài giờ hành
chính cho các cán bộ công nhân viên.
Các chế độ về cách tính tiền lương thực tế tại công ty cổ phần sách Thái
Hà như sau:
Lương ngoài giờ = lương cơ bản x Số công làm việc thực tế x 150 %
Lương chủ nhật = Lương cơ bản x Số công làm việc thực tế x Hệ số
kinh doanh
Lương phép = Lương cơ bản x Số ngày nghỉ phép
Lương lễ = lương cơ bản x Số ngày nghỉ lễ
Ngoài chế độ tiền lương, công ty cổ phần sách Thái Hà còn tiến hành xây
dựng chế độ tiền thưởng cho các cá nhân , tập thể có thành tích trong hoạt
động kinh doanh nhằm khuyến khích người lao động có nhiều đóng góp hơn
cho sự phát triển của công ty.
* Một số chế độ khác khi tính lương.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi


20

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Ngoài tiền lương được trả hàng tháng, cán bộ công nhân viên trong công
ty còn được hưởng phụ cấp và tiền thưởng cụ thể như:
+ Tiền lễ tết: Được tính trả cho công nhân bằng tiền lương thực tế 1 ngày
công
+ Thưởng: Thưởng được chia làm 2 loại , Thưởng thường xuyên và
thưởng không thường xuyên. Thưởng thường xuyên là thưởng do làm đạt mức
doanh số cao, thưởng không thường xuyên bao gồm thưởng nhân dịp lễ tết,
thưởng thi đua công ty xếp hạng để thưởng, tuy nhiên việc thưởng này công ty
chỉ thực hiện mang tính chất tượng trưng bởi lẽ công ty xác định là doanh
nghiệp tự hạch toán kinh doanh làm nhiều lương cao không cần phải trông chờ
vào tiền lương đối với công nhân viên công ty.
2.1.3. Tài khoản sử dụng
Việc tổ chứ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở các phòng
ban và phòng kế toán mới chỉ phản ánh theo dõi một cách chi tiết tỷ mỉ theo công
tác quản lý, chưa phản ánh tổng quát tình hình hạch toán tiền lương.
Do đó để thực hiện được điều này , kế toán sử dụng các tài khoản kế
toán, sổ kế toán tổng hợp để phản ánh , kiểm tra , giám sát tình hình kế toán
tiền lương và đòi hỏi kế toán phải theo dõi một cách thường xuyên, liên tục
hàng tuần, hàng tháng.
Công ty sử dụng tài khoản sau:

-TK 334 “Phải trả công nhân viên”
Tài khoản này dùng để phản ánh tiền lương và các khoản thanh toán trợ
cấp BHXH, tiền thưởng…Thanh toán khác có liên quan đến thu nhập của cán
bộ công nhân viên.
Bên nợ :

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

21

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Các khoản tiền lương, tiền thưởng, trợ cấp BHXH và các khoản khác đa
trả, đa ứng cho công nhân viên.
Các khoản khấu trừ vào lương của công nhân viên
Bên có:
Các khoản tiền lương tiền thưởng, BHXH và các khoản khác phải trả cho
công nhân viên.
Số dư bên có
Các khoản tiền lương, tiền thưởng và các khoản còn phải trả cho BHXH
-Ngoài ra kế toán còn sử dụng các tài khoản như:
+ TK 335 “ Chi phí phải trả”
+ TK 622 “ Chi phí nhân công trực tiếp”
+ TK 627 “ Chi phí sản xuất chung”
+ TK 642 “ Chi phí quản lý doanh nghiệp”

+TK 111 “ Tiền mặt”
+TK 112 “ Tiền gửi ngân hàng”
+TK 141 “ Tạm ứng”
2.1.4. Quy trình kế toán
- Cuối tháng căn cứ và các chứng từ tính lương, tính thưởng phải trả,
bảng thanh toán tiền lương, tiền thưởng, kê toán lập bảng. Phân bổ tiền lương,
tiền thưởng theo lương và chi phí sản xuất kinh doanh theo đúng các đối
tượng tập hợp chi phí, ghi:
Nợ TK 622 “ CPNCTT”-Đối với công nhân viên trược tiếp SX
Nợ TK 627 “CPSXC”- Đối với công nhân phục vụ, nhân viên quản lý
Nợ TK 641” CPBH”- Đối với nhân viên bán hàng

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

22

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Nợ TK 642 “CPQLDN”- Đối với cán bộ quản lý doanh nghiệp
Có TK334 “ PTCNV”.
- Tính tiền thưởng hay trợ cấp khó khăn phải trả cho công nhân viên từ
quỹ khen thưởng phúc lợi, ghi:
Nợ TK 431 “Quỹ khen thưởng phúc lợi”
Có TK 334 “PTCNV”
- Khi tính khoản trợ cấp BHXH phải trả cho công nhân viên, ghi:

Nợ TK 338 “Phải trả phải nộp khác”
Có TK 334 “ PTCNV”
-Trường hợp công nhân viên trong doanh nghiệp phải nộp thuế thu nhập
cho nàh nước theo quy định thì khi xác định mức thuế phải nộp ghi:
Nợ TK 334 “PTCNV”
Có TK 333 “Thuế và các khoản phải nộp nhà nước”
-Khi khấu trừ vào lương, thưởng phải trả cho công nhân viên các khoản
được trừ như BHXH, BHYT tạm ứng chưa thanh toán, khoản phải thu có tính
chất bồi thường:
Nợ TK334 “PTCNV”
Có TK 338 “Phải trả, phải nộp khác”
Có TK 141 “ Tạm ứng”
Có TK 138 “Phải thu khác”
-Khi ứng hoặc trả các khoản phải trả cho công nhân viên ghi:
Nợ TK 334 “ PTCNV”
Có TK 111(112)
Hàng tháng kế toán tiền lương và các khoản trích phải tổng hợp tiền
GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

23

SV: Hoàng Thị Thảo


Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

lương phải trả trong kỳ theo từng đối tương sử dụng và tính BHXH, BHYT,
KPCĐ hàng tháng tính vào chi phí kinh doanh theo mức lương quy định của

chế độ và của doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp tất cả các bộ phận cán bộ
công nhân viên tham gia đóng BHXH, BHYT nên doanh nghiệp vẫn sử dụng
bảng phân bổ tiền lương và BHXH để phân bổ chi phí và lập các bảng tổng
hợp thanh toán lương phải trả, bảng thanh toán BHXH, bảng tổng hợp lương
trên phạm vi toàn Công ty, sau đó sẽ chuyển cho các bộ phận kế toán làm căn
cứ ghi sổ và đối chiếu.
Sau khi lập định khoản kế toán tiến hành phản ánh trên các sổ kế toán:
Chứng từ ghi sổ, sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản, Bảng thanh toán tiền lương
toàn công ty, bản thanh toán BHXH.
VD: Trong bảng thanh toán lương tháng 03 năm 2009 cảu khối văn
phòng công ty. Ông Nguyễn Mạnh Hùng- Giám đốc
Hệ số lương gián tiếp: 4,98
Thời gian làm việc thực tế : 26 ngày.
Tiền lương một tháng = 540.000 x 4,98 x 26 = 2.698.3200 ( đ)
Tại công ty cổ phần sách Thái Hà phần lương này được trả thống nhất từ
khối văn phòng công ty đến khối sản xuất (Khối lao động gián tiếp của bộ
phận sản xuất). Trong tiền lương có thêm các khoản phụ cấp như: Phụ cấp
khu vực, chức vụ, làm thêm lương cơ bản.
Trường hợp cán bộ công nhân viên được nghỉ lế tết, nghỉ phép theo chế
độ được hưởng 100% lương cơ bản.
Lương cơ bản = 540.000 x công hưởng 100%
Ví dụ : Bà Trần Phương Thảo
Lương cơ bản = 540.000 x 1 = 540.000

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

24

SV: Hoàng Thị Thảo



Chuyên đề thực tập

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

- Phụ cấp chức vụ : Theo quy định những người giữ chức vụ giám đốc,
phó giám đốc, trưởng các phòng ban, đều có phụ cấp chức vụ công ty áp dụng
hệ số này là 0,4.Mức phụ cấp chức vụ được tính như sau:
Phụ cấp 1 tháng = 540.000 x 0,4 x 25 = 40.385 (đ)
Sau khi căn cứ vào chứng từ gốc làm cơ sở tính lương bảng chấm
công kế toán tiến hành lập bảng thanh toán lương cho toàn bộ các phòng
ban làm căn cứ để trả lương cho công nhân.

GVHD: PGS. TS Phạm Thị Bích Chi

25

SV: Hoàng Thị Thảo